Giáo Dục Hạnh Phúc (48): Vẻ Đẹp Của Nghệ Thuật | Nét Đẹp Truyền Thống

Nét Đẹp Truyền Thống
3.7K người theo dõi
1.3K Lượt xem video·11 thg 5, 2026
Nguồn: https://chanhkien.org/2026/03/giao-duc-hanh-phuc-48-cai-dep-cua-nghe-thuat.html
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Chào mừng quý khán giả đến với kênh Nét đẹp truyền thống
Chương trình radio phát sóng hàng tuần hôm nay
Chúng tôi xin gửi đến quý vị bài giáo dục hạnh phúc 48
Vẽ đẹp của nghệ thuật
Tăng trên chánhkiến.org
Chương 7 Chí thiện chí mỹ
Phần 1 Vẽ đẹp của nghệ thuật
Xin chào mọi người
Hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục chuyến hành trình
Với văn hóa truyền thống
Chí thiện chí mỹ còn được gọi là tận thiện tận mỹ
Là một vấn đề rất quan trọng trong văn hóa truyền thống
Trong luận ngữ bác giật có nói
Tử vị thiều tận mỹ hỷ
Thụ tận thiện giá
Vị vũ tận mỹ hỷ
Vị tận thiện giá
Diễn nghĩa khổng tử khen
Nhà thiều hoàn hảo cả nội dung lẫn hình thức
Còn nhạc vũ chỉ mới đẹp về hình thức
Chứ chưa hoàn hảo về nội dung
Khổng tử đã phân tích
Những điểm khác biệt giữa 2 tác phẩm âm nhạc
Là thiều và vũ
Từ góc độ nghệ thuật
Cũng là đứng tại cảnh giới sinh mệnh của ông
Để đánh giá sự khác biệt
Giữa đế thuấn và chô vũ phương
Mỹ mà chúng ta dãn bao hàm 2 phương diện
Đẹp của nghệ thuật
Và đẹp của nhân sinh
Chí thiện, chí mỹ
Là sự kết hợp hoàng mỹ
Giữa nội hàm tinh thần
Chí thiện, chí chân
Và hình thức bên ngoài mỹ hảo của nghệ thuật
Đồng thời
Chí thiện, chí mỹ
Cũng là sự dung hòa lầm 1
Của đạo đức cao thượng và hạnh phúc nơi người
Đây là chí thiện, chí mỹ
Mà chúng ta dãn hôm nay
Chúng ta sẽ bắt đầu nói
Từ vẽ đẹp của nghệ thuật
Trong văn hóa truyền thống
Vẽ đẹp của nghệ thuật trước hết
Không phải là vẽ đẹp hoa lễ
Biểu hiện bên ngoài
Mà quan trọng là tinh thần bên trong
Xét từ góc độ nghệ thuật
Hồng lâu mộng của ta
Tuyết cần là 1 kiệt tác
Từ văn chương, thi tử
Nhân vật, phục sức
Kiến trúc, ẩm thực, trò chơi
Phong tục dân gian v.v
Không đâu là không thể hiện
Vẽ đẹp của văn hóa truyền thống
Bác đại tinh thâm
Nhưng nguồn gốc của hết thể
Những điều này
Được bắt nguồn từ tấm lòng đại thiện
Thương xót con người
Của tiên sinh tào tuyết cần
Từng trang giấy đầy
Những lời hoang đường
Những giọt lệ cay đắng tuôn trào
Đều nói tác giả si
Ai hiểu nỗi niềm trong ấy
Xem ra từng chữ
Toàn viết bằng máu
Cay đắng 10 năm khéo lạ lùng
Ông có ý chí
Tấm lòng như Bồ Tát
Thế nên tác phẩm của ông
Có cả máu và nước mắt
Ông đã dùng những hình thức
Mà người ta ưu thích như
Tiểu thuyết, kể chuyện, thơ ca
Để nói những lời
Ông muốn nói
Nói ra những lời khó nói
Con người ngày nay
Nếu có thể buông xuống những suy nghĩ đầy
Tranh đấu, buông ba
Thì nhất định sẽ thể hội được
Sự vất vả dũng tâm
Và tấm lòng cực kỳ chân thành
Của tiên sinh Tào Tuyết Cần
Tiên sinh Tào Tuyết Cần
Sở dĩ có thể viết ra được
Những lời văn đầy tao nhã
Hoa mỹ như thế
Là xuất phát từ những ruy cầu
Nội tâm, chí chân, chí chính
Của ông
Chúng ta sẽ bắt đầu giảng
Từ một bài thơ của ông
Hy vọng có thể phần nào
Gợi mở và giúp đỡ mọi người
Trong sáng tác nghệ thuật
Cũng như đạt được
Hạnh phúc đời người sau này
Hồng Lâu Mộng
Còn có một phiên bản tên là
Chi Nghiễm Trai Trùng Bình Thạch Đầu Ký
Thông thường trước mỗi chương
Đều có một bài thơ
Gọi là Thơ Hồi Tiền
Bài thơ Hồi Tiền
Của chương thứ 42 rất xuất sắc
Nó có ý nghĩa rất quan trọng
Với những người làm nghệ thuật
Kể cả trong phương diện làm người
Mọi người hãy xem
Thùy vị thi thư
Tiên ngộ nhân
Hào hoa tương thượng
Thất thiên chân
Kiến đắc cổ nhân
Nguyên lập ý
Bất chính tâm thân
Tổng mạc luận
Diễn nghĩa
Ai bảo đọc sách làm thơ
Làm lỡ dở đời người
Hào hoa quá thì mất sự chân thật
Nhìn thấy cổ nhân
Vốn giữ nguyên ý
Những thứ không chính cho thân
Và tâm thì không bàn đến
Thùy vị thi thư
Tiên ngộ nhân
Tiền có ý là thiếu
Ai nói đọc ít thơ, sách
Thì làm lỡ dở đời người
Các tác phẩm nghệ thuật như thơ ca
Văn chương, hội họa, âm nhạc
Cũng có thể khiến người ta
Trầm mê, trụy lạc
Khiến con người trở nên
Không còn tốt nữa
Hào hoa tương thượng
Thất thiên chân
Có rất nhiều người theo đuổi
Những thứ hình thức bề ngoài
Như sự hoa lệ trong văn chương
Bao gồm cả sự kích thích
Sắc màu trong âm nhạc, mỹ thuật
Họ tập trung vào những thứ
Trên bề mặt
Vào kỹ pháp
Đó đều là theo đuổi sự hào hoa
Phù phiếm
Lý Bạch có một câu thơ rằng
Thanh thủy xuất phù dung
Thiên nhiên khứ biêu sức
Diễn nghĩa
Đầm nước trong nảy mọc ra cây phù dung
Tự nhiên không phải trang sức gì
Ý tứ của ông
Trong bài này
Cũng giống như cách nói của Tà Tuyết Cần
Đỗ Phủ cũng có
Một câu thơ
Thiết phàn khuất tống nghi phương giá
Khủng giữ tề lương tác hậu trần
Diễn nghĩa
Muốn nổi tiếng như khuất nguyên
Tống ngọc
Thì phải có tinh thần
Và tài năng sánh ngang với họ
Chỉ sợ theo gót phong cách thơ ca
Thờ nhà tề lương
Ông bằng lòng học tập
Theo hình mẫu của khuất nguyên
Ôm trí lớn thiên hạ
Học theo cảnh giới tinh thần
Vì nước, vì dân
Trên hành trình của mình
Lý Bạch, Đỗ Phủ
Đều vô cùng tôn kính khuất nguyên
Thế nhưng khủng giữ
Tề lương tác hậu trần
Tại Nam Triều
Vào thời Nam Bắc Triều
Văn học, phong cách thơ ca
Của thời đại Nam Tề
Và thời lương cực kỳ không tốt
Theo đuổi những thể loại thơ ca
Với nội dung rộng tuyết
Viết về một cây trăm
Cài trên tóc người phụ nữ
Cũng có thể viết ra cực kỳ hoa mỹ
Cực kỳ khéo léo, tỉ mỹ
Thế nhưng lại thiếu hẳn
Nội hàm và sự hoàn chỉnh
Về tinh thần
Những tác phẩm thơ ca như thế
Đúng là sẽ khiến người ta
Bị lỡ dở
Thế nên những tác phẩm nghệ thuật
Không tốt như vậy
Cũng sẽ ảnh hưởng rất xấu đến con người
Đắc kiến cổ nhân
Nguyên lập ý
Bất chính tâm thân tổng mạc luận
Người xưa lương thiện
Thuần tịnh, chân thành
Làm bất cứ việc gì
Kể cả chuyện viết lách
Đều vô cùng thần thánh
Không hề có kiểu tán hư
Tán vượng
Mọi người cũng đã biết
Người xưa khi tạo ra chữ hán
Mỗi chữ đều cực kỳ có ý nghĩa
Bất chính tâm thân tổng mạc luận
Với những việc
Không khởi tác dụng đoan chính
Cho tâm hồn con người
Thì người xưa sẽ không làm
Không nói những lời như thế
Không vẽ những bức tranh như thế
Không sáng tác những âm nhạc như thế
Loại nghệ thuật không chính
Với thân tâm
Thì sẽ khiến con người
Phóng túng trục vọng và ma tính
Không có điểm gì tốt
Đối với con người và xã hội
Cuối cùng sẽ mang đến
Tai họa cho chính mình
Chúng ta kể một câu chuyện
Hoàng Đình Kiên
Còn có tên khác là Hoàng Sơn Cốc
Là nhà văn, họa sĩ
Ngang hàng với Tô Đông Pha
Khi ấy có một họa sĩ nổi tiếng khác
Tên là Lý Bá Thời
Hoàng Đình Kiên đã cùng họa sĩ này
Đến gặp cao tăng thiền sư
Nguyên Thông Tú
Sau khi thiền sư gặp mặt
Hai người họ
Nhìn thấy tác phẩm của Hoàng Đình Kiên
Thì không nói lời nào
Nhưng khi nhìn Lý Bá Thời
Thì lại nói với ông ta
Khi ông vẽ ngựa
Đừng quá nhập tâm như vậy
Cứ thế thì kiếp sau của ông
Sẽ bị đầu thai vào đạo súc sinh
Chuyển sinh thành ngựa
Vì người xưa làm bất cứ việc gì
Cũng đều cực kỳ chuyên chú
Khi ông ta vẽ ngựa
Thì vô cùng chuyên tâm
Ông ta đã nghiền ngẫm
Và mô phỏng theo tâm lý
Hành vi của ngựa
Thể nghiệm thử các phương diện
Về tâm lý của ngựa
Thế nên thiền sư này mới nói
Nếu ông lại cứ tiếp tục như thế
Thì kiếp sau
Ác sẽ chuyển sinh thành ngựa
Sau khi Lý Bá Thời
Nghe được những lời ấy
Của thiền sư Nguyên Thông Tố
Đã thật sự bị dọa cho kinh hải
Một phen
Bản thân việc thích vẽ ngựa
Không phải là vấn đề
Nhưng nhập tâm đến nổi không thoát ra được
Trở thành mối quan tâm duy nhất
Của sinh mệnh
Những điều khác không còn quan trọng nữa
Đều không muốn quan tâm nữa
Thì đã trở thành sự cố chấp
Bị vật làm cho
Bê mất rồi
Hoàng Đình Kiên
Nghe thiền sư Nguyên Thông Tố
Nói người khác như thế
Không nói gì đến mình
Liền thấy khá tốt
Ông có chút đắc ý
Nói với thiền sư
Ta viết thơ thì sẽ không bị sa ngã vào đạo xuất sinh
Đau nhỉ
Thiền sư nghe xong liền nói
Ông viết ra những bài thơ dâm dục
Những án văn chương bất hảo
Khiến rất nhiều người trẻ tuổi
Trong xã hội
Bị suy thoái đạo đức
Trong khi khống chế không vững bản thân
Mà phạm tội
Làm tổn thương người khác
Ông ta vẽ ngựa là chuyện của cá nhân ông ta
Còn ông
Viết nên những án văn không tốt kia
Thì sẽ tạo nên
Đối sống bại hoại của xã hội
Phạm tội quá lớn
Ông sẽ bị đòa vào địa ngục
Ông làm những bài thơ ca ấy
Lại không phải là chuyện của cá nhân ông
Có ảnh hưởng cực lớn
Đối với người khác
Danh vọng của ông
Tiến tâm của ông càng lớn
Kỹ xáo của ông càng cao siêu tinh tế
Thì cái xấu của ông
Lại gây ảnh hưởng càng lớn
Tội của ông bị thế càng lớn hơn nữa
Tội của ông đã quá to lớn rồi
Nghe thiền sư Nguyên Thông Tú
Nói thế
Hoàng Đình Kiên cảm thấy
Cực kỳ chấn động
Văn hóa có ảnh hưởng
Rất lớn với xã hội
Thế nên thời cổ đại
Người ta dạng lễ nhạc trị quốc
Nhạc có thể khởi tác dụng
Giúp đoan chính nhân tâm
Cổ nhân nói
Đức âm chi vị nhạc
Lễ là để phân biệt đẳng cấp trên dưới
Còn nhạc là để hòa hoảng
Đều có tác dụng rất lớn
Giúp cho xã hội hòa thuận mỹ hảo
Từ thời Trung Quốc cổ đại
Đã có khá nhiều lập luận
Về âm nhạc
Các tác phẩm âm nhạc nổi danh
Như dương xuân bạch tuyết
Ca khúc nổi tiếng của nước sở
Thời xuân thu chiến quốc
Cũng có khá nhiều
Thời của hoàng đế có hàm trì
Thanh giác, vân môn
Thời của chuyên hút đế có thừa vân
Thời vua nghiêu thuấn thì có đại trương
Thiều
Khi mà đạo đức của xã hội
Ở trạng thái cực kỳ tốt
Chính là xã hội ấy
Nếu muốn đoan chính
Thì đầu tiên cần bắt tay
Từ phương diện âm nhạc
Và mỹ thuật
Dùng chúng để ca tụng những sự vật tốt đẹp
Chúng có tác dụng cực kỳ to lớn
Trong việc chính lại nhân tâm
Vì âm nhạc
Và mỹ thuật
Là trực tiếp kích thích một cách mạnh mẽ
Vào cảm quan của người ta
Khi xã hội
Ở trạng thái cực kỳ không tốt
Chỉ cần chúng, âm nhạc và mỹ thuật
Là tốt
Vậy thì chúng có thể khởi tác dụng chính diện
Giúp làm chính lại nhân tâm
Thế nhưng khi đạo đức xã hội
Bài hoại
Khi xã hội vô cùng không tốt
Biểu hiện trực tiếp rõ nhất
Chính là việc âm nhạc và mỹ thuật
Đều không còn tốt nữa
Chính là thứ nghệ thuật
Rác rưỡi tạp loạn
Đại sư Lý Hồng Chí
Nã từng giảng trong
Giảng pháp tại buổi họp sáng tác và nghiên cứu mỹ thuật
Như sau
Mỹ thuật đối với nhân loại mà nói
Là rất trọng yếu
Nó cũng giống như các văn hoá khác
Của nhân loại
Là có thể ở xã hội nhân loại
Mà khởi một loại tác dụng
Hướng đạo đối với quan niệm của con người
Ảnh hưởng tới quan niệm thẩm mỹ
Của con người
Đối với thế nào là đẹp
Thế nào là cảm thụ cái đẹp đúng đắn
Mà nhân loại nên có
Chúng là có tương quan chặt chẽ
Với chủng mực nền tảng
Của đạo đức nhân loại
Nếu con người
Coi cái không đẹp là đẹp
Thế thì đạo đức nhân loại
Là đã xong rồi
Bản thân đạo đức của nhân loại
Là ảnh hưởng tới nghệ thuật
Của nhân loại
Mà nghệ thuật quay trở lại
Là ảnh hưởng tới nhân loại
Các giáo viên của chúng ta
Đều tốt nghiệp từ các trường đại học
Đều có tri thức
Mọi người đã nắm vững
Những kỹ thuật âm nhạc
Có sức ảnh hưởng rất lớn đến người khác
Một tác phẩm được sáng tác
Bởi một nghệ thuật gia
Người ta sẽ muốn xem
Muốn nghe
Đây không còn là sự việc của bản thân người ấy nữa
Chúng ta làm giáo viên
Cũng như thế
Tri thức của bạn
Từng ngôn hành cử chỉ của bạn
Có ảnh hưởng rất lớn đến học sinh
Bạn có trách nhiệm
Làm cho xã hội này tốt đẹp hơn
Nhất định phải dựng lập được
Những điều thật thiện lương
Thật chính
Hy vọng tất cả chúng ta đều có thể làm tốt
Làm tốt hơn nữa
Trên phương diện này
Tất cả chúng ta hãy cùng đọc lại lần nữa
Cảm nhận lại lần nữa
Tâm ý của tiên sinh Tào Tuyết Cần
Thùy vị thi thư
Tiên ngộ nhân
Hào hoa tương thượng thất thiên chân
Kiến đắc cổ nhân
Nguyên lập ý
Bài giáo dục hạnh phúc 48
Vẽ đẹp của nghệ thuật
Đến đây là hết
Cảm ơn quý vị đã lắng nghe
Chương trình của Nát đẹp truyền thống
Xin chào và hẹn gặp lại quý vị
Trong chương trình lần sau
