IRAN THÁCH THỨC MỸ! Dự Án Tự Do SỤP ĐỔ? Washington xuống thang hay đang mắc bẫy Tehran? Chỉ 1 ngày sau khi Mỹ tuyên bố tạm dừng Dự án Tự do để mở đường cho đàm phán, các cuộc tấn công mới đã suy nổ tại Iraq. Nhưng thay vì nhượng bộ, Tehran tiếp tục phát tín hiệu cứng rắn, tạo ra toàn bộ Trung Đông rơi sâu hơn vào vòng lốc xoáy. 💥 Trong video hôm nay: • Vì sao Dự án Tự do có ngờ bị đình chỉ? • Ả Rập Xê Út từ chối Mỹ dùng căn cứ Prince Sultan và không phận vùng Vịnh • 3 vấn đề sản xuất bí mật giữa Mỹ – Iran gây rối loạn hậu trường ngoại giao • Iran có thực sự được chấp nhận giao uranium đã làm giàu? • Washington đang mất lợi thế đàm phán hay chỉ đang mua thời gian trước cuộc đối đầu với Trung Quốc? • Vai trò bí mật của Pakistan và Bắc Kinh trong các cuộc khủng hoảng • Khủng hoảng kinh tế Iran nguy hiểm ra sao sau nhiều tuần phong tỏa internet và trừng phạt? ⚠️ Trong khi Mỹ muốn nhanh chóng quay lại hồ sơ Iran để tập trung vào cuộc cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc, Tehran phải như kéo dài đàm phán để phá vòng phong tỏa và bảo toàn cấu trúc quyền lực bên trong. 🌍 Liệu một bản ghi nhớ tạm thời đã đủ để tan chiến tranh khao khát trở về? Hay đây chỉ là khoảng tĩnh trước một leo thang lớn hơn? Đừng quên Like, Đăng ký và bật chuông để theo dõi các phân tích địa chỉ chính mới nhất mỗi ngày!
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Cuộc tấn công nhằm vào căn cư Mỹ tại Iraq đã diễn ra chỉ một ngày
sau khi Mỹ tuyên bố tạm dừng Project Freedom để mở đường cho Iran quay lại bàn đàm phán.
Nhưng thay vì xuống thang, Tehran lại phát đi tín hiệu hoàn toàn trái ngược.
Những đợt tập kích mới liên tiếp xuất hiện bên trong lãnh thổ Iraq,
phần lớn nhắm vào lực lượng người khớt,
khiến toàn bộ khu vực tiếp tục rơi sâu hơn và vòng xoáy bất ổn.
Điều đó cho thấy giới lãnh đạo Iran gần như không hề có ý định nhượng bộ
Trong lúc chiến sư âm thầm leo thang,
các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran cũng bắt đầu hé lộ nhiều chi tiết đáng chú ý.
Theo các nguồn tin mới nhất,
Mỹ đã gửi cho Iran một bản ghi nhớ dài một tràng,
trong đó liệt kê hàng loạt yêu cầu cứng rắn.
Thế nhưng điều đáng nói là Washington gần như không thay đổi lập trường so với nhiều tuần trước.
Điều này khiến khả năng Iran chấp nhận thỏa thuận gần như cực kỳ thấp,
bởi phía Iran hiện vẫn tin rằng họ chưa bị dồn tới chân thường.
Dù lệnh phong tỏa đã kéo dài trong một khoảng thời gian đáng kể,
nhưng Tehran vẫn còn những con đường để duy trì khả năng cầm cự.
Điểm then chốt nằm ở khu vực biên giới Iran, Pakistan,
nơi bị xem là lỗ hổng lớn nhất trong vòng siết phong tỏa hiện nay.
Iran bị cho là đang tận dụng tuyến biên giới này
để bí mật đưa hàng tiếp tế vào trong nước,
đồng thời tuần dâu ra bên ngoài nhằm duy trì nguồn tài chính cho bộ máy chiến tranh
và kéo dài sức chống chịu trước sức ép từ Mỹ.
Thưa quý vị, một thông tin gây chấn động khác vừa xuất hiện
liên quan trực tiếp đến nguyện nhân Project Freedom bị đình chỉ.
Theo NBC, Tổng thống Donald Trump đã khiến hàng loạt đồng minh vùng vịnh nổi giận
khi bất ngờ công bố chiến dịch trên mạng xã hội
mà không hề tham vấn trước với các quốc gia trong khu vực.
Động thái này lập tức tạo ra phản ứng dữ dội từ Ả Đập Xê Út.
Giới lãnh đạo Ả Đập Xê Út được cho là đã từ chối hoàn toàn
việc cho phép quân đội Mỹ sử dụng căn cứ không quân Prince Sultan
ở phía đông nam Ziyad,
đồng thời cũng không chấp nhận để máy bay Mỹ bay qua không phận nước này
nhằm phục vụ cho Project Freedom.
Đây là đòn ráng cực mạnh vào kế hoạch quân sự của Washington,
bởi nếu thiếu hành lang không phận từ vùng vịnh,
khả năng triển khai chiến dịch sẽ gặp trở ngại rất lớn.
Thực tế, đây không phải lần đầu các quốc gia vùng vịnh giữ khoảng cách
với chiến dịch quân sự của Mỹ.
Ngay từ khi chiến dịch Epic Fury bắt đầu,
nhiều nước trong khu vực đã tỏ ra cực kỳ thận trọng
và không muốn lãnh thổ của mình trở thành bàn đạp
cho một cuộc xung đột trực tiếp với Iran.
Đồng minh của Washington, nhưng các quốc gia vùng vịnh lúc này
đang ưu tiên bảo vệ sự ổn định của chính họ,
hơn là lao vào một cuộc đối đầu toàn diện với Tehran.
Sau khi hàng loạt quốc gia Trung Đông liên tiếp bị kéo vào vòng xoáy xung đột,
nhiều nước từng giữ thái độ trung lập cuối cùng đã buộc phải thay đổi lập trường
vì các cuộc tấn công từ phía Iran bắt đầu lan rộng sang lãnh thổ của họ.
Chính điều này khiến nhiều bên xem chiến lược của Tehran
không đơn thuần là phản ứng quân sự,
mà mang dáng dấp của một chiến dịch gieo rắc hỗn loạn trên toàn khu vực.
Giới lãnh đạo Iran dường như hiểu rất rõ ràng
càng đẩy Trung Đông vào trạng thái bất ổn,
họ càng có cơ hội kéo dài sự tồn tại của mình
trước áp lực từ Washington và các đồng minh.
Khi chiến dịch Epic Fury bước vào giai đoạn ngừng bắn,
cục diện cũng thay đổi nhanh chóng.
Những quốc gia từng cho phép Mỹ sử dụng không phận
như một động thái đáp trả các đòn tấn công từ Iran,
nhiều khả năng đã lập tức rút lại sự hỗ trợ đó sau khi chiến sự hạ nhiệt.
Điều này khiến kế hoạch triển khai Project Freedom
gần như mất nền tảng chiến lược ngay từ đầu.
Đó là lý do ngày càng có nhiều ý kiến cho rằng
Washington đã xử lý Project Freedom theo cách quá vội vàng.
Nếu thực sự muốn biến chiến dịch này thành một kế hoạch quân sự nghiêm túc,
Mỹ đáng lẽ phải phối hợp chặt chẽ với các đồng minh vùng vịnh
trước khi công bố nó ra toàn thế giới.
Dù NBC cho rằng việc Ả Rập Xê Út từ chối cho Mỹ sử dụng không phận
là nguyên nhân khiến chiến dịch bị đình chỉ,
nhưng trên thực tế, nhiều dấu hiệu cho thấy
đây có thể chưa phải lý do quan trọng nhất.
Đằng sau quyết định hủy bỏ Project Freedom,
dường như còn tồn tại những cuộc mặt cả lớn hơn liên quan trực tiếp tới Iran
và tiến trình đàm phán bí mật giữa hai bên.
Điều đó cũng lý giải vì sao Washington bất ngờ giảm nhiệt
trong lúc căng thẳng quân sự vẫn chưa thực sự chấm dứt.
Thế nhưng mọi chuyện càng trở nên dối gian hơn
khi xuất hiện tới ba danh sách yêu cầu khác nhau
được ba hãng tin công bố gần như cùng lúc.
Điều này khiến giới quan sát bắt đầu đặt câu hỏi
đâu mới là bản đề xuất thật sự mà Mỹ đã gửi cho Iran.
Bản đầu tiên được Wall Street Journal tiết lộ
bao gồm hàng loạt điều kiện cực kỳ cứng rắn.
Theo đó, Iran sẽ bị cấm làm giàu uranium trong vòng 20 năm,
phải ban giao toàn bộ lượng uranium đã làm giàu,
đồng thời công khai tuyên bố từ bỏ tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân.
Không dừng lại ở đó, Mỹ còn yêu cầu tháo rỡ toàn bộ các cơ sở hạt nhân trọng yếu
như Fordow, Natanz và Isfahan,
đồng thời cấm mọi hoạt động hạt nhân dưới lỏng đất.
Iran cũng buộc phải chấp nhận các cuộc thanh tra đột xuất
cùng cơ chế trừng phạt tự động nếu vi phạm thỏa thuận.
Xét trên góc độ chiến lược, đây gần như là một thỏa thuận
cực kỳ có lợi cho Washington.
Nếu Iran chấp nhận toàn bộ các điều kiện này,
năng lực hạt nhân của Tehran sẽ bị vô hiệu hóa trong một thời gian rất dài.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là bản danh sách này lại thiếu đi
một trong những yêu cầu cốt lõi mà Mỹ từng nhấn mạnh
khi cuộc chiến mới bắt đầu, đó là việc Iran phải chấm dứt hỗ trợ
cho các mạng lưới vũ trang thân Iran trên khắp Trung Đông
Việc nội dung này biến mất khỏi bản yêu sách, khiến nhiều chuyên gia cho rằng
Washington có thể đang âm thầm điều chỉnh mục tiêu chiến lược
thay vì cố gắng triệt tiêu toàn bộ ảnh hưởng khu vực của Iran.
Ưu tiên hàng đầu lúc này có thể chỉ còn tập trung vào chương trình hạt nhân
nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng nổ một cuộc đối đầu quy mô lớn hơn trong tương lai.
Điều gây tranh cãi lớn nhất trong bản đề xuất đầu tiên
không chỉ nằm ở việc Mỹ bỏ qua các mạng lưới vũ trang thân Iran
tại Trung Đông, mà còn ở chỗ hoàn toàn không có bất kỳ điều khoản nào
liên quan tới chương trình tên lửa đạn đạo của Tehran.
Đây vốn là một trong những mối đe dọa chiến lược lớn nhất
đối với Washington và các đồng minh khu vực suốt nhiều năm qua.
Vì vậy, việc nội dung này biến mất khỏi bản yêu sách
khiến không ít chuyên gia cảm thấy bất ngờ.
Dù tồn tại hai khoảng trống rất lớn, nhưng xét trên tổng thể,
đây vẫn là một thỏa thuận cực kỳ có lợi cho phía Mỹ
nếu Iran chấp nhận toàn bộ điều kiện.
Vấn đề nằm ở chỗ chính vì nó quá có lợi cho Washington,
nên khả năng Tehran đồng ý gần như cực kỳ thấp.
Tuy nhiên, mọi chuyện bắt đầu thay đổi khi một bản đề xuất khác
được Axios tiết lộ.
So với phiên bản trước, bản ghi nhớ này thực tế hơn nhiều
và có vẻ được thiết kế nhằm tạo ra khả năng đạt được thỏa thuận thật sự
thay vì chỉ là một danh sách tối hậu thư.
Nhưng cũng chính vì vậy mà nó không còn mang tính áp đảo tuyệt đối
cho phía Mỹ nữa.
Theo Axios, Tòa Bạch Úc tin rằng,
họ đang tiến rất gần tới một thỏa thuận tạm thời với Iran
thông qua một bản ghi nhớ dài một trang.
Mục tiêu của văn bản này là chấm dứt chiến tranh trước mắt
và tạo ra khuôn khổ cho các cuộc đàm phán hạt nhân
chi tiết hơn trong tương lai.
Điều đáng chú ý là đây chưa phải một thỏa thuận hòa bình hoàn chỉnh.
Trên thực tế, nó gần giống với đề xuất mà Iran từng đưa ra cách đây
chỉ vài ngày.
Khi đó, Tehran yêu cầu Mỹ dỡ bỏ phong tỏa để đổi lấy việc
mở lại eo biển Hormuz, còn các vấn đề liên quan tới hạt nhân
sẽ được đưa vào đàm phán sau.
Và theo những gì Axios tiết lộ, bản ghi nhớ mới từ tòa Bạch Ốc
dường như đang đi đúng theo hướng đó.
Theo nội dung được công bố, Iran sẽ phải cam kết tạm dừng
làm giàu uranium trong thời gian diễn ra đàm phán.
Điều này đồng nghĩa Tehran không được phép tiếp tục nâng cấp
chương trình hạt nhân, cũng không được di chuyển thiết bị hay lượng uranium
mà họ đang sở hữu.
Đổi lại, Washington sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế
và giải phóng hàng tỷ đô la tài sản Iran đang bị đóng băng
ở nước ngoài.
Đồng thời, hai bên cũng sẽ cùng dỡ bỏ phong tỏa
để hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz trở lại bình thường.
Những điểm khiến giới phân tích lo ngại nhất nằm ở trình tự thực hiện.
Theo bản ghi nhớ này, tất cả các nhận bộ quan trọng từ phía Mỹ
sẽ diễn ra trước khi một thỏa thuận hòa bình dài hạn được ký kết chính thức.
Nói cách khác, nếu trong vòng 48 giờ tới bản ghi nhớ được thông qua,
Iran sẽ ngay lập tức nhận được lợi ích kinh tế eo biển Hormuz
được mở lại và sức ép phong tỏa gần như bị phá vỡ.
Chỉ sau đó, các cuộc đàm phán thật sự mới bắt đầu.
Điều này đồng nghĩa Washington đang chấp nhận đặt cược rất lớn
vào cam kết của Tehran, trong khi chưa có bất kỳ đảm bảo chắc chắn nào rằng
Iran sẽ đồng ý từ bỏ chương trình hạt nhân trong giai đoạn tiếp theo.
Chính vì vậy, nhiều ý kiến tại Mỹ bắt đầu lo ngại rằng bản ghi nhớ này
có thể trở thành một thỏa thuận mà Iran nhất được lợi ích ngay lập tức,
còn phần khó khăn nhất lại bị đẩy sang tương lai chưa rõ kết quả.
Nhìn vào những gì đang diễn ra, ngày càng có cảm giác rằng
Washington đang trao cho Iran quá nhiều nhượng bộ
so với những gì Tehran thực sự đạt được trên chiến trường.
Nếu xét về mặt quân sự, Iran gần như chưa giành được bất kỳ thắng lợi
mang tính quyết định nào đủ để buộc Mỹ phải nới lỏng áp lực
ở mức lớn như vậy.
Chỉ mới cách đây khoảng một tuần, giới chức Mỹ vẫn còn giữ lập trường cực kỳ cứng rắn.
Tòa Bạch Ốc khi đó tuyên bố rõ rằng muốn được dỡ bỏ trừng phạt
thì Iran phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình hoàn chỉnh.
Muốn tiếp cận các khoản tiền bị phong tỏa,
thì phải đạt được một hiệp định dài hạn có tính ràng buộc rõ ràng.
Nhưng giờ đây, mọi thứ dường như đang đảo chiều rất nhanh.
Theo các thông tin bị do dỉ, Mỹ có vẻ sẵn sàng mở khóa một phần tài sản
bị đóng băng và nới lỏng trừng phạt cho Iran,
ngay cả trước khi bất kỳ thỏa thuận hòa bình cuối cùng nào được ký kết.
Điều đó làm giấy lên tranh cãi lớn bên trong giới phân tích chiến lược,
bởi nhiều người cho rằng Washington đang đánh mất lợi thế đàm phán
quan trọng nhất của mình quá sớm.
Không chỉ dừng lại ở việc chấm dứt giao tranh trong khu vực,
bản ghi nhớ mới còn tạo ra một đồng hồ đếm ngược hoàn toàn mới
cho cuộc khủng hoảng hạt nhân Iran.
Theo cơ chế được đề xuất, hai bên sẽ có khoảng thời gian đàm phán kéo dài 30 ngày
để xây dựng một thỏa thuận chi tiết hơn liên quan tới chương trình hạt nhân của thế hệ Iran.
Về lý thuyết, nếu hết thời hạn 30 ngày mà không đạt được kết quả cuối cùng,
chiến tranh có thể sẽ bùng phát trở lại.
Nhưng trên thực tế, nhiều người tin rằng điều đó chỉ đơn giản dẫn tới
thêm một lần gia hạn khác.
Trong suốt cuộc chiến này, khu vực Trung Đông đã chứng kiến quá nhiều thỏa thuận
ngừng bắn tạm thời, liên tục bị kéo dài mà không đi tới giải pháp cuối cùng.
Tuy nhiên, vẫn tồn tại một điểm tích cực cực kỳ đáng chú ý trong bản ghi nhớ.
Theo Axios, một số nguồn tin cho biết Iran có thể đồng ý chuyển toàn bộ lượng uranium
đã làm giàu ra khỏi lãnh thổ nước này nếu thỏa thuận được ký kết.
Đây là điều gây chấn động lớn bởi trước đó, Tehran từng nhiều lần công khai tuyên bố
sẽ không bao giờ chấp nhận từ bỏ lượng uranium đã làm giàu.
Thậm chí ngay cả khi nhóm đàm phán Iran muốn nhượng bộ, nhiều chuyên gia
vẫn nghi ngờ rằng vệ binh cách mạng Hồi giáo sẽ không dễ dàng cho phép chuyện đó xảy ra.
Dẫu vậy, nếu Iran thật sự giao nột lượng uranium này,
thì dù Mỹ có phải đưa ra nhiều nhượng bộ tới đâu, kết quả cuối cùng
vẫn sẽ mang ý nghĩa chiến lược cực kỳ lớn.
Bởi điều quan trọng nhất đối với Washington không nằm ở các lệnh trừng phạt,
mà chính là việc ngăn Iran tiến gần hơn tới năng lực chế tạo vũ khí hạt nhân.
Trong lúc đó, New York Post tiếp tục làm tình hình thêm dối ghen
với Afghanistan, những người đang chuyển thông điệp qua lại giữa Mỹ và Iran,
xác nhận hiện tồn tại nhiều phiên bản khác nhau của văn bản thỏa thuận.
Điều này lập tức làm dấy lên hàng loạt câu hỏi phía sau hậu trường đàm phán.
Liệu chính Washington đang chủ động gửi nhiều bản đề xuất khác nhau
để thử phản ứng từ Iran?
Hay tồn tại một văn bản do Mỹ đưa ra và một văn bản khác đến từ phía Tehran?
Cho tới lúc này, vẫn chưa ai chắc chắn phiên bản nào đã bị dò dỉ ra công chúng.
Chính vì vậy, ngay cả những thông tin mà Axios công bố
cũng chưa chắc phản ánh đầy đủ nội dung thật sự của cuộc mặt cả
đang diễn ra phía sau cánh cửa kín giữa Mỹ và Iran.
Nếu một thỏa thuận thật sự được ký trong vòng 48 giờ tới,
đúng theo thời hạn mà Axios tiết lộ Iran đang phải đối mặt,
thì toàn bộ nội dung bí mật của bản ghi nhớ có lẽ sẽ sớm được công khai.
Nhưng ngay cả Tổng thống Donald Trump dường như cũng hiểu rằng
khả năng đạt được đột phá trong thời gian ngắn là không hề dễ dàng.
Trong tuyên bố mới nhất vào sáng hôm qua, Tổng thống Trump đã phát đi thông điệp
vừa mang tính đe dọa vừa để ngỏ cánh cửa ngoại giao.
Ông nhấn mạnh, nếu Iran đồng ý thực hiện những gì đã được thống nhất,
dù đó có thể là một giả định khá lớn,
thì chiến dịch Epic Fury huyền thoại sẽ kết thúc và lệnh phong tỏa cực kỳ hiệu quả
sẽ cho phép eo biển Hormuz mở cửa trở lại cho tất cả các nước, bao gồm cả Iran.
Nếu họ không đồng ý, các cuộc ném bom sẽ bắt đầu,
và đáng buồn là chúng sẽ ở mức độ và cường độ cao hơn rất nhiều so với trước đây.
Tuyên bố này cho thấy ngay cả Tòa Bạch Ốc cũng đang chuẩn bị sẵn cho kịch bản đàm phán thất bại.
Washington dường như hiểu rất rõ rằng Iran chưa hề phát đi tín hiệu sẵn sàng nhượng bộ hoàn toàn,
đặc biệt sau những gì diễn ra trong các vòng thương lượng gần đây.
Điều đáng chú ý là, đúng vào thời điểm căng thẳng leo thang,
Ngoại trưởng Iran lại bất ngờ tới Trung Quốc.
Chuyến đi này lập tức làm giấy lên hy vọng rằng Bắc Kinh có thể đóng vai trò trung gian gây sức ép
hoặc thuyết phục Tehran chấp nhận một dạng thỏa thuận tạm thời nhằm hạ nhiệt khủng hoảng.
Nhưng phía sau đó còn tồn tại một chi tiết quan trọng hơn nhiều.
Tổng thống Donald Trump hiện cũng đang chuẩn bị cho chuyến thăm Trung Quốc vào ngày 15 tháng 5.
Ban đầu, chuyến đi này được lên kế hoạch từ tháng 4 nhưng đã phải hoãn lại do chiến dịch Epic Fury bùng nổ.
Khi quyết định rời lịch, Tòa Bạch Ốc từng hy vọng hồ sơ Iran sẽ được xử lý xong trước thời điểm
ông Trump đặt chân tới Bắc Kinh. Thế nhưng cho tới lúc này, cuộc khủng hoảng vẫn chưa thể khép lại.
Điều đó khiến nhiều chuyên gia tin rằng Washington hiện không còn kỳ vọng đạt được
một hiệp định hòa bình hoàn chỉnh mà chỉ đang cố tạo ra một thỏa thuận nguyên tắc
hoặc một bản ghi nhớ tạm thời đủ để chứng minh rằng tình hình đã có tiến triển.
Lý do rất đơn giản, Trung Quốc hiện mới là ưu tiên chiến lược lớn nhất của Mỹ.
Washington hiểu rằng họ đang bước vào cuộc cạnh tranh toàn diện với Bắc Kinh
trên hàng loạt mặt trận nhằm ngăn Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng toàn cầu trong suốt nhiều năm tới.
Từ trí tuệ nhân tạo, AI, Đông Nam Á, Biển Đông cho tới chuỗi cung ứng công nghệ
và cán cân quân sự khu vực, tất cả đều là những hồ sơ cực kỳ quan trọng
mà Mỹ muốn tập trung trong cuộc gặp sắp tới với Trung Quốc.
Chính vì vậy, càng kéo dài đối đầu với Iran, Washington càng bị phân tán nguồn lực chiến lược
và đó có thể là nguyên nhân thật sự khiến Mỹ đang cố giải quyết hồ sơ Iran nhanh nhất có thể
trước khi bước vào giai đoạn cạnh tranh lớn hơn với Bắc Kinh.
Tuy nhiên, với cách Iran đang đàm phán và liên tục kéo dài quá trình thương lượng,
trong thời gian ngắn vẫn là dấu hỏi rất lớn.
Thậm chí, theo New York Post, Tổng thống Donald Trump cũng thừa nhận rằng
triển vọng sớm diễn ra một cuộc gặp đàm phán trực tiếp hiện vẫn khá thấp.
Điều đó cho thấy dù cánh cửa ngoại giao chưa đóng lại,
nhưng nguy cơ khủng hoảng tiếp tục kéo dài vẫn đang hiện hữu rõ ràng hơn bao giờ hết.
Theo New York Post, Tổng thống Donald Trump vừa tiết lộ rằng
còn quá sớm để tổ chức các cuộc hòa đàm trực tiếp tại Pakistan.
Trong cuộc điện đàm với tờ báo này, ông nhấn mạnh, mọi chuyện vẫn chưa tiến tới mức đó.
Điều đó cho thấy dù các kênh liên lạc giữa Mỹ và Iran vẫn đang tồn tại,
nhưng khoảng cách giữa hai bên rõ ràng vẫn còn rất lớn.
Tuy nhiên, phía tòa Bạch Ốc dường như tin rằng chiến lược mới của họ đang bắt đầu phát huy hiệu quả.
Trong vài tuần gần đây, Tổng thống Trump đã ngừng cử đặc phái viên Steve Whitkoff
và Jared Kushner trực tiếp tới Pakistan để đàm phán như trước,
thay vào đó chuyển hoàn toàn sang các cuộc trao đổi gián tiếp qua điện thoại.
Và theo đánh giá từ phía Mỹ, cách tiếp cận này có thể đang tạo ra một số tín hiệu tích cực đầu tiên.
Trong tuyên bố mới nhất, Tổng thống Trump nhấn mạnh,
nếu thực sự tồn tại một con đường ngoại giao và chúng tôi tiếp tục theo đuổi nó,
thì Steve và Jared đang làm việc rất tích cực cho mục tiêu đó.
Nếu con đường ấy tồn tại, nó có thể dẫn Iran tới tái thiết, thịnh vượng,
ổn định và không còn là mối đe dọa đối với thế giới.
Còn lựa chọn còn lại sẽ là ngày càng bị cô lập, súp đổ kinh tế và cuối cùng là thất bại hoàn toàn.
Nhưng vấn đề lớn nhất mà Washington đang đối mặt nằm ở chỗ,
không ai thực sự chắc chắn phe nào mới có quyền lực cuối cùng bên trong Iran.
Ngay cả khi Mỹ đạt được thỏa thuận với một nhóm lãnh đạo tự nhận đang kiểm soát tình hình,
vẫn hoàn toàn có khả năng một phe khác sẽ bác bỏ thỏa thuận đó,
tiếp tục chiến đấu hoặc bí mật duy trì chương trình hạt nhân.
Đó cũng là lý do các cuộc đàm phán hiện nay trở nên cực kỳ phức tạp.
Washington không chỉ đàm phán với một chính phủ,
mà gần như đang cố đọc vị toàn bộ cấu trúc quyền lực đầy chia rẽ bên trong Tehran.
Trong lúc đó, một chủ đề khác bắt đầu được nhắc tới nhiều hơn,
đó là khả năng hỗ trợ người biểu tình Iran chống lại lực lượng đàn áp của chính quyền
nếu tình hình vượt ngoài kiểm soát.
Khi được hỏi liệu Mỹ có tính tới việc cung cấp vũ khí cho người biểu tình hay không,
Tổng thống Trump đã trả lời đầy ảnh ý.
Tôi không muốn nói thẳng điều đó, nhưng đúng vậy.
Ông tiếp tục mô tả sự tranh lệch giữa người biểu tình không có vũ khí
và các lực lượng an ninh được trang bị đầy đủ.
Anh có thể có 200.000 người xuống đường biểu tình,
nhưng chỉ cần 5 hay 6 kẻ bệnh hoạn có súng.
Và khi chúng bắt đầu bắn thẳng vào giữa trán họ,
những phát biểu này cho thấy Tòa Bạch Úc đang cực kỳ lo ngại
về nguy cơ tái diễn các cuộc đàn áp đẫm máu từng xảy ra trước chiến dịch Epic Fury.
Hiện chưa ai biết còn bao nhiêu quan chức Iran từng ra lệnh chấn áp người biểu tình
vẫn còn tại vị, và bao nhiêu người đã bị loại khỏi bộ máy quyền lực
trong thời gian chiến sự vừa qua.
Song song với bất ổn chính trị, nền kinh tế Iran dường như cũng đang bước vào giai đoạn
cực kỳ nguy hiểm.
Và giờ đây, ngay cả Tổng thống Iran cũng bắt đầu công khai thừa nhận
những vấn đề nghiêm trọng bên trong đất nước.
Trong thông điệp mới nhất đăng tải ngày hôm qua, Tổng thống Iran viết
Tôi nhận thức rõ việc giá cả đang tăng.
Một phần nguyên nhân liên quan tới biến động giá nguyên liệu thô
hoặc các vấn đề phát sinh từ cuộc chiến phi nghĩa mà người dân đều biết.
Tuy nhiên, hành vi đầu cơ trục lợi và tích chữ hàng hóa là điều không thể chấp nhận.
Tôi đã yêu cầu Bộ Tư pháp phối hợp với ngành tư pháp tiến hành các biện pháp nghiêm khắc
đối với mọi hành vi vi phạm gây ảnh hưởng tới sự ổn định xã hội.
Đây được xem là tín hiệu cực kỳ rõ ràng cho thấy khủng hoảng kinh tế bên trong Iran
đang nghiêm trọng hơn rất nhiều so với những gì chính quyền từng công bố trước đây.
Nhưng điều kỳ lạ nhất nằm ở chỗ tuyên bố này lại được đăng trên Twitter,
nền tảng hiện đang bị cấm tại Iran.
Không chỉ vậy, Internet tại Iran được cho là đã bị phong tỏa suốt 68 ngày liên tiếp,
tức hơn 2 tháng 1 tuần.
Điều đó khiến nhiều người đặt câu hỏi.
Nếu phần lớn người dân Iran thậm chí không thể truy cập Twitter,
vậy thông điệp này thật sự đang được gửi tới ai?
Có lẽ đây không còn là lời nhắn dành cho người dân Iran nữa,
mà là tín hiệu mà Tehran muốn phát ra cho cộng đồng quốc tế
trong lúc sức ép kinh tế và chính trị đang ngày càng siết chặt quanh chính quyền nước này.
Trong khi giới lãnh đạo Iran vẫn xuất hiện trên Twitter
và liên tục phát đi các thông điệp cứng rắn,
nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi
liệu những quan chức trong bộ máy cầm quyền có thật sự cảm nhận được
cuộc khủng hoảng mà người dân đang phải đối mặt hay không.
Bởi trong mắt không ít người Iran,
tầng lớp lãnh đạo dường như vẫn sống khá đầy đủ nhờ mạng lưới đặc quyền và tham nhũng
đã tồn tại suốt nhiều năm bên trong hệ thống quyền lực.
Giữa lúc đó, Al Jazeera đã có mặt bên trong Iran
và phát sóng loạt phóng sự trực tiếp cho thấy mức độ nghiêm trọng
của cuộc khủng hoảng kinh tế đang bao trùm đất nước này.
Tại trung tâm Tehran, một bảng quảng cáo khổng lồ mới xuất hiện
với hình ảnh Tổng thống Donald Trump có miệng bị che kín bởi eo biển Hormuz.
Khẩu hiệu phía dưới ghi dòng chữ đầy thách thức, tới giới hạn chịu đựng.
Nhưng với người dân Iran, áp lực thật sự không nằm ở các khẩu hiệu chính trị
mà nằm ngay trong cuộc sống hàng ngày.
Đồng nội tệ liên tục biến động mạnh, còn giá các mặt hàng thiết yếu thì tăng gần như từng ngày.
Một người dân Iran nói trong phóng sự
Chúng tôi đang chứng kiến lạm phát, đặc biệt trong một hoặc hai tuần gần đây.
Điều này đã tạo ra sự lo lắng rất lớn trong dân chúng.
Giá cả tăng từng ngày, từ những thứ nhỏ nhất như trứng cho tới ô tô, vàng và đồng đô la.
Dù các cuộc tấn công trực tiếp đã tạm dừng sau lệnh ngừng bắn,
nhưng nhiều người Iran cho biết cuộc sống của họ hoàn toàn không khá hơn.
Một người khác mô tả tình trạng hiện tại như một trạng thái lơ lửng,
nơi mọi kế hoạch cuộc sống đều bị xoay quanh áp lực kinh tế và các lệnh trừng phạt kéo dài.
Nhiều chủ cửa hàng tại Iran cũng bắt đầu mất hy vọng rằng nền kinh tế có thể phục hồi nhanh chóng.
Không ít người dân Iran thậm chí tin rằng các cuộc đàm phán hiện nay sẽ chẳng mang lại kết quả thực sự nào.
Trong mắt họ, vấn đề lớn nhất không còn là chính trị hay chiến tranh,
mà là những thiệt hại kinh tế đang đè nặng trực tiếp lên đời sống thường nhật.
Một chủ doanh nghiệp nhỏ nói thẳng,
Trước khi có lệnh ngừng bắn, nền kinh tế của chúng tôi vốn đã không khá hơn là bao
và giờ tình hình còn tệ hơn nữa, không có gì được cải thiện cả.
Điều đáng lo ngại nhất là dù giao tranh đã tạm dừng,
rất ít người tại Iran cảm thấy yên tâm về tương lai.
Nhiều người tin rằng chiến tranh hoàn toàn có thể bùng phát trở lại bất cứ lúc nào.
Trong lúc lực lượng hải quân Iran tiếp tục triển khai chiến dịch Defiance
và lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực,
ngay càng có cảm giác rằng áp lực kinh tế mới chính là thứ sẽ kéo dài lâu hơn cả cuộc chiến quân sự.
Đối với hàng triệu người dân Iran, cuộc sống thường nhật hiện vẫn chưa có dấu hiệu trở lại ổn định.
Điều họ chờ đợi lúc này không còn là những tuyên bố chính trị,
mà là một sự cứu trợ kinh tế đủ lớn để giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn nhất.
Nhưng để hiểu vì sao Iran lại hành xử như hiện nay,
nhiều chuyên gia cho rằng phải nhìn lại cả một lịch sử kéo dài hàng thế kỷ.
Cuộc khủng hoảng hiện tại không chỉ bắt đầu từ năm 1979 với cách mạng Hồi giáo,
mà còn bắt nguồn sâu xa hơn từ thời kỳ Triều Đại Khoa Gia trong thế kỷ 19.
Chính những quyết định của tầng lớp cầm quyền từ thời điểm đó đã tạo ra nhiều cấu trúc quyền lực
bất ổn và mâu thuẫn còn kéo dài tới tận ngày nay.
Và đó cũng là lý do ngày càng nhiều nội dung phân tích lịch sử Iran được chú ý
bởi muốn hiểu tương lai của Tehran, trước tiên phải hiểu cách đất nước này đã đi tới tình trạng hiện tại.
Đến đây, chương trình của chúng tôi cũng xin phép được tạm dừng.
Hãy để lại quan điểm của mình và cùng thảo luận với chúng tôi.
Còn bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại!