Một bên là Hùng Cao – mãnh hổ gốc Việt đang biến Hải quân Mỹ thành cỗ máy chiến tranh AI khổng lồ giữa bão lửa Hormuz. Một bên là Kremlin vội vã “thay ngựa giữa dòng” sau cú sốc Su-57 bị đánh ngay trong sân nhà. Vì sao Washington chọn chiến binh thực chiến để nâng cấp “bộ não số” cho hạm đội, còn Moscow lại phải dùng tư duy chiến xa để vá bầu trời rạn nứt?
⚡ Trong video hôm nay: • Hùng Cao và cuộc “thoát thai hoán cốt” tại Ngũ Giác Đài • USS Gerald R. Ford cùng chiến thuật “khóa cửa từ xa” ở Hormuz • Vì sao AI và chiến tranh thuật toán đang thay đổi toàn bộ cục diện quân sự hiện đại • Khủng hoảng VKS Nga sau cú sốc Su-57 tại Shagol • Alexander Chayko và bài toán “đại bàng núp bóng bộ binh” • Cuộc đối đầu giữa tư duy chiến trường thực chiến và mô hình chỉ huy cũ kỹ
💥 Một bên nâng cấp bộ não. Một bên siết chặt cơ bắp. 💥 Một bên dùng dữ liệu để thống trị chiến trường. Một bên cố vá khủng hoảng bằng bàn tay sắt.
Liệu đây là bước chuyển mình để Mỹ bước vào kỷ nguyên chiến tranh AI? Và phải chăng Moscow đang đối mặt với cuộc khủng hoảng quân binh nguy hiểm nhất kể từ đầu xung đột Ukraine?
📌 Đừng quên Like, Subscribe và bật chuông để theo dõi những phân tích địa chính trị – quân sự nóng nhất mỗi ngày!
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Chào mừng quý khán thính giả trở lại với Bình Quân sự, tôi là Lê Minh.
Kính thưa quý vị, trong triết học và võ học Á Đông có một trạng thái cảnh giới khá cao,
được mang tên là thoát thai hoán cốt.
Đó là khi một thực thể tự mình vượt qua những danh giới cũ kĩ,
rũ bỏ lớp gia thịp tầm thường để tái sinh trong một hình hài mới mạnh mẽ hơn,
tinh nhanh hơn và thiện chiến hơn.
Trên đấu trường địa chinh trị thế giới những ngày đầu tháng 5 năm 2026,
chúng ta cũng đang được chứng kiến một màn lột xác đầy kinh ngạc này diễn ra ngay tại Ngu Giác Đài,
đối lập hoàn toàn với những cơn địa chấn nhân sự đầy bế tắc tại Điện Kremlin.
Một bên là sự trỗi dậy của một mảnh hổ gốc Việt hùng cao,
vị tư lệnh mang trong mình dòng máu thực chiến, đang thực hiện một cuộc cải tổ triệt đề,
đưa lực lượng hải quân mạnh nhất thế giới thoát khỏi những gông siềng quan liêu.
Một bên là cuộc thay vương đổi tướng đầy bão tố tại Moscow,
nơi những phượng hoàng bầu trời Su-57 gục ngã ngay trong sân nhà,
buộc vị tổng tư lệnh Nga phải dùng đến những đốt xương thô giáp của lục quân
để vá víu bầu trời không quân đang giạn vỡ.
Vậy tại sao lại là lúc này?
Phải chăng chiến tranh hiện đại đã không còn chỗ cho những nhà quản trị bàn giấy,
mà đã trở thành cuộc chơi sinh tử của những kẻ biết nghe tiếng súng
từ trong hơi thở chiến trường và thấu thị trận đồ từ trong thuật toán?
Hôm nay xin mời quý vị cùng bước vào một trong những căn phòng quân cơ tối mật nhất
để giải mã xem ai đang thực hiện cuộc thoát thai hoán cốt để trở nên vĩ đại,
và ai đang thay ngựa giữa dòng trong khuôn khủng hoảng quân binh nghẹt thở.
Chương 1 Cú thoát thai hoán cốt tại Ngũ Sắc Đài và nội các chiến binh vững mạnh
Thưa quý vị, cổ nhân nói, dụng nhân như dụng mộc.
Một người thợ mộc chân chính khi dụng mộc, họ không chỉ ngó qua lớp vỏ sân xùy,
mà còn nhìn sâu vào từng đường vân thớ gỗ để biết khúc nào làm xa dọc,
làm đòn tay, khúc nào làm cột trụ, v.v.
Trong những ngày biến động vừa qua ở Washington,
người ta có cảm giác Ngũ Sắc Đài đang có một bậc thợ cả như thế,
âm thầm chọn lại từng khúc gỗ cho cỗ máy chiến tranh của Hoa Kỳ.
Hàng quân Mỹ, lực lượng gánh trên vai hơn 4 triệu tấn thép của tàu chiến,
tàu ngầm và hàng không mô hạng kiểm soát những tuyến hàng hải sống còn của thế giới,
vừa chứng kiến một cú xoay trục nhân sự mang tính biểu tượng.
Toà bạch ốc bất ngờ để John Fallon rơi ghế và đưa đại tá hồi hưu,
hung cao lên làm quyền bộ trưởng Hải quân.
Trên giấy tờ thì đó chỉ là một quyết định bổ nhiệm đơn thuần.
Nhưng nếu nhìn bằng con mắt binh pháp thì đây giống như một nhát dao thanh lọc đi
lớp mỡ quan liêu đang bọc quanh Ngũ Sắc Đài,
một cú thoát thai hoán cốt được triển khai từ trên đỉnh hệ thống.
Sự thương phản ở đây khá rõ.
Trong đó, cựu bộ trưởng John Fallon là con người của tiền bạc và bảng cân đối,
một nhà tài chính xuất thân từ Phố World được đưa vào Ngũ Sắc Đài
để canh giữ kỷ luật cân sách, tối ưu hóa tri tiêu và không để hải quân trượt khỏi
đường dây tài chính trong những năm tưởng như tương đối hòa bình.
Ông hợp với thời đoạn mà ưu tiên số một là mua đúng số tàu, hợp đồng đúng giá, đúng tiến độ.
Nhưng rồi vùng biển Trung Đông dậy sóng, chiến dịch Epic Fury đánh sâu vào mạng người Iran,
hàng không mẫu hạm U.S. Garand Air Force bị kéo dài nhiệm kỳ ngoài khơi tới hơn 10 tháng,
mức kỷ lục kể từ sau Chiến tranh Việt Nam.
Khi một cụm tàu sân bay phải chạy marathon chiến dịch như vậy,
người ta trợt nhận ra rằng trong lúc pháo sáng giật trời, đạn bay như vãi chấu,
mà cần một tướng lĩnh thức thụ từng đứng giữa làn mưa bom bão đạn
và biết đưa ra quyết định sáng suốt trong vài giây ngắn ngủi.
Đó là lúc cái tên Hùng Cao được nhắc tới.
Khác với nhiều quan chức dân sự khác của Bộ Quốc phòng, Hùng Cao đi lên từ đáy trên trường.
Ông là sĩ quan tác chiến đặc nhiệm Hải quân, là thợ lặn nước sâu, là sĩ quan xử lý vần liệu nổ,
loại nghề mà mỗi nhiệm vụ là một cuộc đàm phán trực tiếp với tử thần.
Hồ sơ chính thức cho thấy ông từng nhiều lần triển khai tác chiến tại Iraq, Afghanistan và Somalia,
giất đầu các đội EOD, xử lý bom hình, thiết bị nổ tự chế
và cả mối đe dạ từ máy bay không người lái trong một môi trường chiến tranh bất đối xứng.
Trong thế giới quân sự, sĩ quan EOD được xem là những người có cái đầu lạnh và bàn tay ổn định nhất.
Chỉ cần run một nhịp, không chỉ mình họ mà cả đơn vị bên cạnh cũng có thể hóa thành choa bụi ngay giữa ban ngày.
Khi đặt một con người như thế lên ghế quyền bộ trưởng Hải quân, Nhà Trắng đang gửi đi một tín hiệu rất rõ.
Đây không còn là giai đoạn của những bản báo cáo tài chính vô tận,
mà là lúc ưu tiên cho những người đã từng nghe tiếng kim đồng hồ đếm ngược trên cỏ bom mà mình đang tháo dỡ.
Câu chuyện của Hùng Cao còn mang một lớp ý nghĩa khác, rất gần với tinh thần võ học Á Đông mà chúng ta vẫn thường nhắc.
Một kẻ sĩ lưu lạc, sinh ra ở Sài Gòn, rời quê hương trên cơ đường tị nạn sau 1975,
lớn lên và nhập ngũ trong chính lực lượng Hải quân Hoa Kỳ.
Từng bước, từng bước, ông đi qua đủ mọi môi trường,
từ chiến dịch đặc nghiệm dưới nước đến những phòng phân tích chính sách an ninh quốc gia.
Về học thuận, Hùng Cao tốt nghiệp Học viện Hải quân Hoa Kỳ, học kỹ thuật đại dương,
rồi hoàn thành thạc sĩ vật lý ứng dụng tại Trường Sao Đại học Hải quân.
Sau đó, ông tham gia các chương trình bồi dưỡng chính sách an ninh cho sĩ quan cao cấp như là Seminar 21
của MIT và khoa học tại Trường Kennedy Harvard,
nơi các tướng lĩnh và quan chức an ninh Mỹ được rèn tư duy chiến lược.
Đó là kiểu ký trị quân sự hiếm thấy, một người vừa biết tiếng nói của bong tàu,
vừa nói được thứ ngôn ngữ lạnh lùng của công nghệ cảm biến, vũ khí và hệ thống điều khiển tác chiến hiện đại.
Chính nền tảng đó đã giúp Hùng Cao bước vào ngũ giang đài mà không bị lạc dọng.
Ông nói chuyện được với các đô đốc ngoài mặt biển, hiểu các kỹ sư vũ khí đang chăn trở điều gì
và biết phải thúc vào đâu trong mạng lưới nhà thẩu quốc phòng để các chương trình AI,
phương tiện không người lái, tác chiến dưới mặt biển không bị trôn chân trên giấy.
Trước khi bất ngờ ngồi vào chiếc ghế số 1, Hùng Cao từng là Thứ trưởng Hải quân,
được giao nhiệm vụ hiện đại hóa toàn bộ hệ thống công nghệ thông tin và quy trình kinh doanh của lực lượng.
Nói cách khác là dọn ruột máy cho một tổ chức khổng lồ đang chạy chậm vì ma sát hành chính.
Từ tháng 4 năm 2026, khi trở thành quyền bộ trưởng Hải quân, ông không giấu giếm ưu tiên của mình,
đóng thêm tàu, tăng số lượng nền tảng trên biển,
đồng thời giữ cho những con tàu đang có không chết chìm vì thiếu bảo chỉ.
Trong những phát biểu đầu nhiệm kỳ, Hùng Cao nhấn mạnh ba trụ cột, tăng tốc đóng tàu,
củng cố khả năng sẵn sàng chiến đấu và đưa công nghệ mới, đặc biệt là AI
và hệ thống tự động vào mọi mắt xích của lực lượng.
Ông ví các hệ thống không người lái và UAV cảm tử là IED kiểu mới, trên biển và trên không,
đồng thời thúc giục ngành công nghiệp phải cung cấp nhanh hơn những giải pháp chống drone,
chống tên lửa hành trình và chống mình, nếu không muốn Hải quân Mỹ bị bất ngờ trong cuộc chiến tiêu hào cao dài.
Ở cấp thực thi, Hải quân Mỹ dưới thời Hùng Cao đang đặt nặng việc rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu,
làm sao để từ lúc radar, sonar hoặc UAV nhìn thấy một dấu hiệu bất thường,
đến lúc sĩ quan trên tàu có quyết định đánh hay không được tính bằng dây chứ không phải là phút nữa rồi.
Các hợp đồng với những hãng phần mềm AI, những chương trình huấn luyện mô hình nhận dạng biển biển
và mối đe dọa dưới mặt nước đang được ưu tiên thúc đẩy nhanh.
Trong bức cảnh eo biển Hormuz và các vùng biển quanh Iran có nguy cơ biến thành trận đồ thủy lội.
Trong bức tranh ấy, 11 cuộc tác chiến hàng không mổ hạm của Mỹ không còn chỉ là biểu tượng ngoại giao.
Giữa cắt mắt của những người như Hùng Cao, chúng là những đại trận pháp di động, nơi mọi lớp cảm biến,
radar, sonar, máy bay cảnh báo sớm, trực thăng săn ngầm, UAV trinh sát đều phải nói chuyện với nhau qua một bộ não số chung.
UDS Girana IV, hàng không mổ hạm hiện đáy nhất thế giới là ví dụ rõ nét.
Con tàu này sở hữu hệ thống phóng điện từ IMANS, bong bay tối hưu cho một độ suất kích cao
và một không đoàn hỗn hợp từ E-2D, MH-60R cho đến các phi đội F-35C tạo thành một mạng lưới trinh sát hỏa lực nhiều tầng.
Trong các chiến dịch ngoài khơi Iran và khu vực Trung Đông thời gian qua,
FORE và nhóm tàu hộ tống đã phải căng minh bảo vệ tuyến hàng hải, đối phó với roi vọt từ UAV,
tên lửa tầm xa và đe dọa từ xuồng cao tốc vũ trang. Một trường thử lý tưởng cho những gì mà Hùng Cao đang thúc đẩy.
Dùng AI để lọc nhiễu, nhận diện các mục tiêu nhỏ, lựa chọn vũ khí tối ưu trong thời gian cực ngắn.
Các báo cáo công khai và sáng tín dĩ nhiên không ghi kiểu một thuật toán cụ thể đang trực tiếp điều khiển
từng chiếc trực thăng bắn Hellfire vào xuồng của IRGC, hay từ ngày Hùng Cao nhậm chức,
nhiệm độ suất kích F-35C tăng bao nhiêu phần trăm, vân vân và vân vân.
Nhưng có một sự thật đó là, cụm hàng không hạm FORE đã lập kỷ lục triển khai dài ngày
tại Trung Đông trong khuôn khổ Epic Fury, còn gọi là cơn dẫn dữ xử thi.
Và Hải quân Mỹ dưới thời Hùng Cao đang đầu tư rất mạnh vào việc gắn bộ não số lên từng mắt xích của hạng đội.
Nếu nhìn toàn cảnh thì ta có thể thấy cú thoát thai hoán cốt ở ngũ giác Đài Loan này không phải một màn thay áo cho đẹp,
mà là sự chuyển đổi từ một nội các thiên về quản lý sổ sách sang một nội các chiến binh thực thụ.
Người đứng đầu Hải quân là một sĩ quan đặc nhiệm dạn dày trận mạng.
Ưu tiên của ông là đóng thêm tàu, giúp cho tàu luôn sẵn sàng chiến đấu,
và cấy công nghệ vào việc hỗ trợ từng quyết định tác chiến trên mặt biển cùng bầu không.
Ở Washington lúc này, lựa chọn nhân sự dường như đang thuận theo thế trận,
chọn đúng người, dùng đúng thời, điểm đúng vào chỗ đau của chiến tranh hiện đại.
Nhưng thưa quý vị, trên bàn cờ quyền lực thế giới,
không phải đế chế quân sự nào cũng đủ tỉnh táo để dụng nhân như dụng bọc như vậy.
Trong khi Hải quân Hoa Kỳ đang lột bỏ từng lớp da cũ kĩ để ra cố nội công,
thì ở phía bên kia bán cầu, một bộ máy quân sự khác lại đang phải thay tướng trong cơn bị cực.
Trên bối trời nước Nga, ngay giữa lúc chiến sự Đông Âu còn chưa hạ nhiệt,
và những quốc bảo như Su-57 bị UAV của Huế Na đánh trúng tận sân bay Sargon sâu trong nội địa,
v.v… thì chỉ ít ngay sau đó, Moscow lặng lẽ rút xoay ấn khỏi tay thượng tướng không quân
Victor Afzalov rồi trao cho một vị tướng lục quân nặng mùi xích sắt,
đó là Alexander Tchaikov, trong nỗ lực tuyệt vọng vá lại bầu trời bằng tư duy của chiến xa.
Và đây sẽ là chủ đề mà chúng ta sẽ bàn tới trong chương hồi kế tiếp.
Chương 2 Cánh chim bằng lạc lối khi vương kỳ VKS đổi chủ trong cơn bị cực
Thưa quý vị, người Á Đông có câu,
Binh bãi như sơn đảo, một khi quân đội trượt dốc, sự sụp đổ sẽ ao xuống nhanh và dữ dội
như núi lở đã tan, cuốn theo cả nhuệ khí lẫn niềm tin binh nghiệp.
Đã nói, nếu ở Washington là một màn thoát thai hoán cốt đầy khôn ngoan và chủ động,
thì dưới những mái vòm của điện Kremlin, chúng ta lại chứng kiến một cuộc thay ngựa giữa dòng
trong thế bị dồn ép.
Việc thượng tướng Victor Afzalov, tư lệnh lực lượng không quân vũ trụ Nga VKS,
bất ngờ mất xoay ấn vào tay thượng tướng lục quân Alexander Tchaikov
là một quyết định mang đấm mùi khủng hoảng hơn là cải cách.
Phải chăng những cú đánh vào quốc bảo Su-57 tại Saigon mà chúng ta đã nhắc ở phần trước
chỉ là giọt nước tràn ly, phơi bầy những lỗ hổng trí tử trong hệ thống phòng không
và cảnh giới chiều sâu của Nga.
Bởi thay vì đi tới bài toán công nghệ, học thuyết và mạng lưới chỉ huy kiểm soát,
Kremlin lại đang chọn cách giải quyết quen thuộc, tìm một bàn tay sắt từ lục quân
để xiết lại đội hình trên bầu trời.
Nói cách khác, họ đang chữa bệnh tư duy bằng biện pháp hành chính.
Một lựa chọn thường xuất hiện khi mà hệ thống đã cạn dần phương án chuyên môn.
Công bằng mà nói, Checo là một hổ tướng đúng nghĩa, nhưng là của mặt đất cơ.
Ông bước ra từ binh chủng thiết giáp, dày dàn chiến trường Siri với tư duy xích xe tăng,
pháo binh và những chiến dịch càn quét tiên tính.
Trên chiến trường đó, kẻ địch hiện lên chủ yếu dưới dàn công sự, xe bọc thép,
rồi trận điện pháo.
Thắng bại nhiều khi nó được đo bằng số tấn đạn pháo bắn ra
và số cây số lãnh thổ dành lại mỗi ngày.
Đó là kinh nghiệm đáng nể, nhưng khi đem nguyên bộ não chiến hào ấy
đặt vào ghế tư lệnh không quân vũ trụ thì sự lệch pha nó lập tức lộ ra rõ rệt.
Bởi vì bầu trời không vận hành theo logic của chiến xa.
Ở đó, mỗi giây trễ là một phi độ có thể xóa sổ.
Mỗi sai số trong thuật toán là một chiếc máy bay tàng hình triệu đô biến thành mảnh vụn.
Một vị tướng lục quân dù can trường đến đâu,
cũng khó lòng thẩm thấu tận gốc các tầng tác chiến của VKS,
từ liên kết vệ tinh, radar, tiêm kích, chiến tranh điện tử
tới phòng không đa tầng trong kỷ nguyên UAV và AI, vân vân và vân vật.
Được đặt một người của mặt đất lên ghế chỉ huy lực lượng đa miển,
không gian, bầu trời, trên mạng, mặt đất,
là dấu hiệu cho thấy Moscow đang ưu tiên kỷ luật và kiểm soát nội bộ
hơn là bứt phá về chuyên môn và khả năng tác chiến.
Giữa nhãn quan quân sự khách quan, đây giống như một màn tự phế võ công,
hay lấy đá đè chân hiểu theo đúng nghĩa.
Sau cú sốc Sargon, điều VKS cần là một kiến trúc sư hàng không vũ trụ,
người có thể thiết kế lại từ học thuyết, mạng lưới cảm biến
đến chương trình huấn luyện phi công cùng khả năng thực chiến đa miển,
chứ không phải một đốc tông lục quân đi gom lại hàng ngũ bằng mệnh lệnh.
Sự lạch nhiệp giữa người cầm cờ và khí tài, giữa tư duy chiến xa
và chiến tranh thuật toán trên không chính là tử huyệt
mà mọi đạo quân hiện đại đều cố gắng tránh.
Khi đặt bức tranh này cạnh Washington,
độ tương phản nó hiện lên lại càng rõ thưa quý vị.
Ở bên kia, Hạ quân Mỹ thay người trên đỉnh hệ thống bằng một chiến binh,
kỹ trị như Hùng Cao.
Từng lặn sâu, tháo mìn, hiểu từng con ốc trên tàu sân bay
lẫn thuật toán trong hệ thống IMANS và các nền tảng AI.
Người Mỹ đã dùng nhân sự để nâng cấp bộ xử lý trung tâm
cho cỗ máy chiến tranh, đưa đúng chuyên môn vào đúng vị trí,
biến ngân sách khổng lồ thành ưu thế thực chiến.
Đứng lại thì Nga thay tướng như là thay một lớp giáp ngoài thôi.
Hi vọng bàn tay sắt của lục quân sẽ vá được những đường nứt trên bồi trời quân sự,
trong khi cốt lõi công nghệ và học thuyết thì vẫn chưa kịp thay đổi.
Nếu dùng một hình ảnh cho dễ hình dung thì ta có thể nói là
Washington chọn nâng cấp bộ náo, còn Moscow thì chọn siết chặt cơ bắp.
Một bên đặt cực vào dữ liệu, cảm biến, AI và những tướng lĩnh
đã sống cùng chiến trường hiện tại.
Bên kia đặt cực vào khả năng duy trì kỷ luật trong cơn bị cực.
Trong một thời đại mà UAV giá rẻ có thể hạ gục tiêm kích tối tân,
sự chênh lệnh ấy không còn là khác biệt về phong cách,
mà là khoảng cách giữa một mô hình đang dần đàn đến trình độ lưu hỏa thuần thanh
với một bộ máy đang phải rật cương để khỏi trượt sâu một khủng hoảng quân binh.
Câu hỏi còn bò ngỏ đó là, với một tư lệnh mang hơi đất đậm đặc
như là Alexander Tchaikov, Vegas sẽ được chấn chỉnh
hay chỉ bị ràng buộc chặt hơn trong khuôn khổ cứng nhắc của lục quân hóa?
Liệu một tư duy chiến xa có thể kịp thích nghi
với nhịp xoay chấp nhoáng của chiến tranh AI trên không gian và bộ trực quân sự?
Hay đây chỉ là chương mở đầu cho một chu kỳ suy thoái mới,
nơi những đại bàng cánh thép được yêu cầu bay theo bước chân của quân đoàn xe tăng?
Câu trả lời, thưa quý vị, sẽ lần lượt hiện lên khi chúng ta khám phá trường hội tiếp theo.
Trường 3, Đại bàng núp bóng bộ binh khi tư duy chiến xa gặp chiến tranh thuật toán
Thưa quý vị, trong võ học có câu,
đao đao bất nhập kiếm kiếm bất thông.
Dù thạo trăm loại binh khí, nhưng cầm nhầm khí giới vào sai trận địa
vẫn chẳng khác nào tay không đỗ hổ cả.
Vậy nên vấn đề cốt lõi ở đây không phải là Treco có giỏi hay không,
mà là liệu một tư duy lục quân có thể giải quyết được khủng hoảng không quân hay không?
Phải nói, trong chiến tranh không quân hiện đại,
thời gian phản ứng được tính bằng giây,
vụ Saigon đã phơi bày một thực tế đau đớn.
Chuỗi bệnh lệnh từ khi phát hiện mục tiêu đến xuất kích đánh chặn
đã bị tê liệt ở đâu đó giữa các tầng chỉ huy.
Một phi công Su-35 phát hiện radar bất thường,
cần quyết định ngay, xuất kích hay chở lệnh.
Nếu Treco áp dụng phong cách lục quân,
xiết chặt kiểm soát và kéo dài chuỗi phê chuẩn,
thì vấn đề này sẽ không được cải thiện, mà còn trầm trọng hơn.
Đây chính là căn bệnh mãn tính của hệ thống thiếu chuyên môn ảnh.
Họ không tin tưởng cấp dưới vì không hiểu đủ sâu về không chiến
để phân biệt tình huống khẩn cấp.
Vấn đề trầm trọng hơn nằm ở sự xung đột học tuyết.
Tướng lục quân quen với chiến tranh tuyến tính.
Ví dụ chiếm 1 km thì tiến, mất phòng tuyến thì rút lui.
Nhưng không chiến vận hành theo logic phi tuyến tính.
UAV xuất hiện từ hướng không ngờ,
xuyên thủng phòng thủ sâu, tấn công rồi biến mất mà không cần giữ vùng trời.
Đây là loại tác chiến mà tư duy xe tăng hoàn toàn xa lạ.
Hãy thưởng tượng, radar S-400 phát hiện cùng lúc 20 mục tiêu bay thấp.
Có UAV mồi nhử vài nghìn đô,
có UAV tung đòn kết liễu thật
và có thể còn có cả tiêm kích hộ tống nữa.
Chỉ huy không quân dày dạng sẽ phân tích đặc điểm bay
để tập trung hòa lực vào mục tiêu thật.
Nhưng chỉ huy lục quân thiếu kinh nghiệm
có xu hướng bắn tất cả, giết nhầm hơn bỏ sót,
lãng phí tên lửa đắt tiền cho mồi nhử,
để rồi mục tiêu thật lọt qua.
Câu trả lời cho cái câu hỏi liệu Checo có thích nghi được không vẫn còn quá sớm.
Vị tướng này mới chỉ nhậm chức cách đây răm ba ngày,
nhưng kinh nghiệm lịch sử cho thấy sự thích nghi đòi hỏi,
việc thừa nhận thiếu hiểu biết và sẵn sàng học hỏi.
Trong khi văn hóa quân đội Nga lại đặt nặng thầm quyền mỗi uy tín.
Một vị tướng được Putin trao trọng trách sau thảm họa,
không thể công khai thừa nhận là chưa hiểu rõ không chiến.
Đây chính là tử huyệt của hệ thống quá tập trung quyền lực,
nhưng thiếu cơ chế phản hồi.
Và như trước đây đã nói, trong khi VKS Nga thay ngựa dỡ dòng
với đầy mạo hiểm và bất định,
thì tại Ngũ Giác Đài, Hải quân Mỹ dưới thời hùng cao đang thay ngựa để phi đếp đạn.
Câu chuyện về lưu hỏa thuần thanh của siêu cường ấy,
thưa quý vị, ta sẽ khám phá ngay sau đây.
Chương 4. Eo biển Hò Mút, từ phòng ngự thủ động để đòn đánh triệt tiêu
Quý thưa quý vị, nếu phải chọn một nơi để đo sức chịu đựng thần kinh của bất kỳ đối đốc nào,
thì cửa ngõ Eo biển Hò Mút xứng đáng đứng đầu bảng xem hẳn.
Mỗi chuyến tàu chở dầu đi qua đây giống như một quân cờ quý tướng
ở trên bàn cờ kinh tế toàn cầu.
Còn các xuồng cao tốc, thủy lôi và tên lửa ven bờ của Iran
thì chính là những mũi rào lăm le cắt đít huyết mạch ấy.
Dưới thời hùng cao, điểm khác biệt lớn nhất là cách định nghĩa an ninh tuyến hải hành.
Thay vì chỉ hộ tống bị động, đợi đối phương xuất hiện rồi mới phản ứng,
Mỹ chuyển sang tư duy dọn bàn trước, ra quét, theo dõi, khoanh vùng.
Mọi mối đe dọa ngay từ khi chúng còn là tín hiệu mờ trên radar, trên sonar,
hay một luồng dữ liệu bất thường trong mạng lưới tình báo kỹ thuật.
Điều đó biến cụm tác chiến tàu sân bay không còn là mục tiêu khổng lồ phải tự vệ,
mà là một trung tâm chủ động đi săn, chủ động mở, khóa các làn đường an toàn
cho tàu thương mại ra vào vùng vị.
Nhiệm độ hoạt động trên các cụm tàu sân bay, từ U.S. Grand Air Force
đến các tàu lớp Nimitz, không còn là những đợt xuất kích lẻ tẻ,
mà là các chuỗi hành động được lập trình như thuật toán, máy bay trinh sát, cảnh báo sớm,
F-35, trực thăng xăng ngầm, UAV, chiến tranh điện tử, tất cả được sâu chuỗi lại
trong một kịch bản linh hoạt theo từng nhịp thay đổi của tình hình trên mặt nước.
Mỹ không bắn nhiều hơn, họ bắn sớm hơn, chính xác hơn, và làm đối thủ khó có cơ hội bắn trả,
theo đúng tinh thần kết liễu mối đe dọa trước khi nó kịp trở thành đòn đánh.
Điểm nhất ở đây không nằm ở tiên lửa Hellfire hay Imans hào nhoáng,
mà ở triết lý sử dụng lực lượng, dùng sự thông minh của công nghệ và dữ liệu
để giảm tối đa cái giá phải trả bằng sương máu.
Tinh thần đó thể hiện rất rõ trong chiến dịch mới nhất, khi ngày 4 tháng 5,
Bộ Chỉ huy trung tâm Mỹ CENTCOM thông báo lực lượng Hoa Kỳ đã đánh chìm sáu xuông nhỏ
của Vợi binh Cách mạng Hồi giáo Iran, và cùng lúc đánh chặn các tên lửa hành trình,
UAV mà Tehran phóng ra nhằm quấy rối những tàu thuyền được Mỹ hộ tống qua Hòa Mút.
Theo đối đốc Brad Cooper, toàn bộ các xuông này bị hạ gục bằng ứng dụng lâm sàng
của hỏa lực phòng thủ là chiếc thăng Seahawk Apache và hỏa lực chính xác
từ hạng đội, trước khi chúng kịp áp sát đội hình tàu.
Đây không phải là một pha nổ súng bột phát, mà là bước triển khai cụ thể của tư duy
Kill Tactics mà giới chức Mỹ đã úp mở từ trước.
Tức là thay vì chỉ xua đuổi, ngăn chặn, họ sẵn sàng triệt hạ rất điểm
các mục tiêu có hành vi đe dọa dựa trên mạng lưới giám sát
và hỏa lực nhanh, gọn, chính xác.
Bởi vậy, giới quan sát mới nói giao đoạn này là lúc Hải quân Mỹ
chuyển từ giữ cửa sang khóa cửa từ xa.
Họ không đứng chắn ngay trước mũi dao, mà chủ động phá lưỡi dao
từ khi nó còn đang rút ra khỏi vỏ, buộc mọi ý đồ quấy dối
tại Hòa Mút của quân đội Iran phải tính đi tính lại nhiều lần
trước khi dám liều mạng lao vào.
Chương 5, Bài học về cái tâm và cái tầm trên bàn cờ quân cơ đại sự
Quý khán giả thân mến, hành trình giải mã cuộc đối đầu nhân sự
giữa Hùng Cao và Trayco hôm nay mang lại cho chúng ta
một bài học sâu sắc về thuật dụng nhân.
Cổ nhân có câu,
Tướng giả quốc chi phụ giã, phụ cốc tắc quốc tất cường,
phụ khích tắc quốc tất nhược.
Nghĩa là vị tướng là người phò tá của quốc gia,
phò tá chu đáo thì nước mạnh, phò tá sơ hở thì nước yếu.
Cuộc luật sát của Mỹ và sự xoay sở của Nga
là hai mặt của một đồng su trong kỷ nguyên biến động.
Chúng ta thấy ở đó một sự thật hiển nhiên.
Tiền bạc như là 257 tỷ đô la ngân sách cục phòng hàng năm của Mỹ
hay khí tài không quân như Su-57 của Nga chỉ là điều kiện cần.
Như một người chỉ huy có tâm phũ sự và cái tầm lãnh đạo thấu thị quân doanh,
chiến trường cùng công nghệ mới là điều kiện đủ để định đoạt đại quận.
Người Mỹ đã chọn cách đối mặt với sự thật để thay đổi,
còn người Nga thì dường như vẫn đang cố dùng ánh hào quang xưa cũ
để che đậy những dạn vỡ từ bên trong quân đội.
Nói bằng cách hóa mô hình theo kiểu công nghệ nhà binh,
thì việc đưa tướng lục quân đi điều khiển phi cơ,
nó cũng giống như việc quý vị mang một chiếc điện thoại nồi đồng cối đá ra
để mà so tài tốc độ với một chiếc máy tính lượng tử đời mới nhất vậy.
Nó có thể bền, có thể chịu được vát đập,
nhưng trong cuộc đua về thuật toán và tốc độ xử lý thông tin thì
nó sẽ sớm trở thành một món đồ cổ lỗ sĩ nằm trong viện bảo tàng chiến tranh hiện đại.
Chương trình hôm nay cũng xin được tạm khép màn tại đây.
Lấy mình hy vọng là những phân tích vừa rồi đã giúp quý vị có được một góc nhìn độc bản
và thâm thúy nhất về thế cụ.
Cảm ơn quý khán giả đã luôn đồng hành và kề vai sát cánh cùng Bình Quân sự.
Xin chào và hẹn gặp lại!