Cuộc sống của dân tộc bí ẩn nhất việt nam vtv4.

Năm 1959, người Rục, một tộc người sống kiểu nguyên thủy, ở trong hang đá giữa rừng sâu heo hút phía tây dãy Trường Sơn thuộc địa phận tỉnh Quảng Bình, đã được bộ đội biên phòng tình cờ tìm thấy trong một lần tuần tra. Về với cộng đồng các dân tộc Việt Nam, họ sống cùng với người Sách, cũng mới xuống núi định cư trước đó. Hai tộc người Rục và Sách có những nét tương đồng về nhân chủng học và ngôn ngữ và đều thuộc nhóm dân tộc chất. Từ chỗ sống bằng săn bắn hái lượm, sống nòi suy thoái bên bờ vực tuyệt chủng. Hai tộc người Rục và Sách hôm nay đã có những bước phát triển về mọi mặt, có được cuộc sống định canh định cư và đang từng bước tiến kịp các dân tộc anh em trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam. Đồng ba người Rục và người Sách hiện định cư ở ba bản, trên khu vực biên giới thuộc xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình. Hiện nay, người Rục và người Sách ở ba bản này có 196 hộ, với dân số là 824 người, chiếm khoảng 10% tổng dân số dân tộc chất. Dân tộc chất gồm các tộc người Sách, Rục, Arem, May, Mã Liêng thuộc nhóm dân tộc rất ít người, có dân số dưới 10.000 người. Họ sinh sống ở vùng biên giới hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Bình. Đây là địa bàn núi rừng hiểm trở và thường xuyên bị chia cắt bởi hệ thống sông suối dày đặc. Chính vì vậy, nhà nước đã có những chính sách hỗ trợ đặc biệt để dân tộc chất không bị tụt hậu xa hơn so với các dân tộc khác và hòa nhập với tiến trình phát triển của đất nước. Ông Cao En là người Rục cao tuổi nhất hiện nay. Năm này hơn 80 tuổi, ông vẫn nhớ rất rõ những ngày tháng khi còn là một cậu bé, cùng cha, mẹ tìm mọi cách để sinh tồn trong rừng sâu năm nào. Người Rục cũng không trồng cây lương thực, họ sống nhờ săn bắn hái lượm. Cũng chính vì thiếu thức ăn, thiếu muối và các vi chất dinh dưỡng khác như iốt nên thể trạng của tộc người này rất nhỏ và gây yếu, hay mắc bệnh tật, tuổi thọ thấp và nòi giống bị suy thoái. Hồi xưa ở trong rừng, tự đi tìm cái ăn, lấy rau lấy lá trong rừng ấy. Củ mài cũng phải đào rồi mài ra để nấu ăn. Tự tìm ăn thôi chứ không có gạo, không có cơm gì cả. Tìm được rau lá trong rừng thì ăn, không tìm được thì phải nhịn đói. Có lúc mưa lũ về, phải nhịn 3-4 ngày không có cái ăn. Sống trong rừng khó khăn, vất vả lắm, không có nhà ở, mà ở trong hang. Ngoài trời thì rất lạnh, trong hang thì mấy gia đình cùng chung sống. Mỗi nhà có 3-4 thành viên, cả hang là hơn 30 người. Sống trong rừng làm gì có áo quần? Phải lấy vỏ cây đập ra, xong làm thành cái đeo để che người thôi. Năm 1959, tộc người rục sống trong hang đá giữa rừng sâu heo hút đã được một tổ tuần tra thuộc lực lượng công an vũ trang, nay là bộ đội biên phòng tình cờ phát hiện. Sau nhiều tháng kiên trì tiếp cận, vận động, thuyết phục, 11 hộ, gồm 34 người rục đầu tiên, trong đó có gia đình ông Cao En, đã được đưa về định cư cùng gửi sách tại các bản như ngày hôm nay. Sau được vận động không sống ở rừng nữa, mà về đây sống theo bản. Cuộc sống ở đây khác nhiều chứ. Mới ra đã có nhà ở, có cái ăn, do nhà nước hỗ trợ rồi. Cuộc sống ngoài này cũng no đủ hơn, chứ ở trong rừng có khi không kiếm được cái ăn đâu. Ra đây sống rồi thì muốn sống ở bản làng, chứ không muốn về lại rừng nữa. Ở đây có làng, có xóm, có nhiều người nên rất vui. Ngày nay, cuộc sống của người rục, người sách đã có nhiều khởi sắc nhờ sự quan tâm của đảng và nhà nước. Ngay từ những năm 1990, nhà nước đã đầu tư hàng chục tỷ đồng để xây dựng cơ sở hạ tầng, đồng bộ, khang trang, có đầy đủ hệ thống điện, đường, trường, trạm. Giờ đây, đường vào các bản đã rất dễ dàng. Mỗi hộ được nhà nước xây cho một căn nhà. Ngoài ra, họ còn được hưởng một số chính sách hỗ trợ khác. Gia đình bà Hồ Thị Pháy ở bản Mó Âu Âu. Dù chồng mất sớm, phải nuôi tám người con, nhưng nay bà đã có một cuộc sống ổn định. Căn nhà vững chắc được nhà nước xây cho gia đình bà từ năm 2004. Vì cả làng, cả xóm về chung, ở chung là luôn tiền hơn. Đi qua, đi lại, có xe, có đường, chung xuống, còn bây kia khổ cực. Ở nhục nhùi trong rừng, trong rủ, khổ cực chứ ai mà thích. Thực hiện dự án 32 của Chính phủ, hộ không có nhà được hỗ trợ xây một ngôi nhà 25 m2. Năm 2022, thực hiện quyết định 1719 của Thủ tướng Chính phủ, hiện tại Bản Điện đang triển khai hỗ trợ cả hộ gia đình có nhà chuồng cấp, nhà hư hỏng. Nhờ chăm chỉ làm ăn, gạo thóc nhà bà Táy đã có dư để chăn nuôi phát triển kinh tế. Cùng với các chính sách hỗ trợ của nhà nước, gia đình bà đã rất lâu rồi không còn phải lo đến chuyện cơm ăn áo mặc hàng ngày. Cả cơm, cả mừ, cả cháo ăn, cả nước mắm đó họ giúp cho thật nhiều. Mà cả tui bước 3 nuôi ốc, có bữa 2 con, có bữa 3-4 con lớn. Đi tìm rau đó, rau ràng phải bị chặt lòng, phải sắt, nấu, phải có càm lùa lên lồn vô cho hắn ăn. Dù không biết chữ, nhưng được tạo điều kiện đi tham quan, học hỏi các mô hình phát triển kinh tế ở các nơi. Mà nhận thức của bà Táy cũng dần thay đổi, hướng đến một cuộc sống văn minh hiện đại hơn. Tui không biết chữ mà tui cũng phải biết nghĩa. Tui đi du lịch đi chỗ này chỗ khác. Cả xã và cả tỉnh, cả huyền họ cũng giúp đỡ nhu tui đi. Và mình đi ra là thấy cách họ ăn, nhà cửa họ sạch sẽ, nhà cửa mình ứng sạch sẽ, bà chó họ sạch sẽ, bà chó mình ứng sạch sẽ, con họ ăn học, con mình ứng ăn học. Có tốt nghiệp, có ngành nghi là tui suy nghĩ như rửa chi nữa. Dù vẫn chưa thoát nghèo, nhưng nhận thức của bà Táy cũng như nhiều người dân ở đây đã có sự thay đổi. Đã biết chủ động làm ăn, phát triển kinh tế, chứ không còn tâm lý trông chờ, ỉ lại vào gạo cứu đói của nhà nước như trước nữa. Ngày khi khánh thành căn nhà mới, vợ chồng anh Cao Thanh đến ở Ván Yên Hợp đã quyết định viết đơn xin ra khỏi danh sách hộ nghèo, chỉ còn nhận chính sách cho hộ cận nghèo. Tui viết đơn xin lên hộ cận nghèo bởi vì trong thôn bản còn nhiều hộ khó khăn ấy. Với lại gia đình của tôi là tôi với vợ, hai vợ chồng cũng đủ sức khỏe để trăm lo trong gia đình. Cho nên là tui viết cái đơn đấy để cho chính thoát lên hộ cận nghèo. Thứ nhất có quà để dành cho những hộ còn khó khăn nghèo hơn, còn khổ hơn mình ấy. Thứ hai là để trong thôn bản bớt đi những cái hộ nghèo để phán đấu lên để vươn cao hơn. Cũng nhờ chăm chỉ làm ăn, chăn nuôi, cộng với việc mạnh dạn khoán trồng rừng, nên gia đình anh đến đang dần từng bước vươn lên thoát nghèo, xây được nhà cở khang trang. Trước đây thì thu nhập trong gia đình của tôi là được một tháng khoảng 2-3 triệu thôi. Còn hiện tại bây giờ thì nói chung trung bình nói chung là một tháng khoảng được 6-7 triệu rồi. Nói chung là thu nhập trong gia đình để tiêu trong gia đình còn đủ. Trong kheo ấy, mình thấy bà con trồng, mình cũng trồng theo thôi. 4.000 kheo để mà mua giống với trồng phát ấy, 15 triệu. Đấy là vốn mình bỏ ra đấy. Còn đến khi khoảng 5 năm sau mình thu hoạch thì khoảng được 40 triệu. Một hai năm nữa là tôi phải phán đấu để thoát nghèo. Dù tỉ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc chất vẫn còn cao so với mặt bằng chung của xã, nhưng cũng đã có những tín hiệu khả quan. Nhận thức của đồng bào đã thay đổi, mong muốn hướng đến một cuộc sống no đủ hơn. Các chính sách xóa đói, giảm nghèo, chính sách ưu tiên cho vùng dân tộc thiểu số, vùng biên giới của nhà nước cũng sẽ là đòn bẩy để đồng bào nơi đây sẽ thoát nghèo bền vững. Tỉ lệ hộ nghèo của dân tộc chất năm vừa rồi còn 14,58%. Hiện nay, TNB Hàn Xã đang thực hiện quyết định 1719 của Thủ tướng Chính phủ. Trong đó thực hiện 10 dự án và các tiểu dự án. Thực hiện tầng nhất là hỗ trợ về dòng cây trồng vật nuôi, trồng lúa, trồng ngô, trồng rừng, trồng cây. Và cả mô hình chăn nuôi như nuôi lợn, nuôi dê và bò để cho bà con thay đổi phong tục tập quán cũng như tăng năng suất cây trồng vật nuôi để giúp bà con giảm nghèo bền vững. Những lá đơn sinh ra khỏi hộ nghèo đã thể hiện ý thức vươn lên thoát khỏi đói nghèo của nhiều hộ đồng bào dân tộc chất. Họ đã không còn phải trông chờ vào sự hỗ trợ của nhà nước mà đã vươn lên tự làm chủ cuộc sống của mình. Cuộc sống của họ đã thực sự thay đổi, bước sang một trang mới từ chính nỗ lực, quyết tâm của những người dân. Thật ra đấy là một cái vấn đề chuyển đổi lớn rất tích cực trong cái tư tưởng nhận thức của bà con. Thật ra thì chủ yếu bà con cứ trông cây vào cái sự hỗ trợ của nhà nước về mặt đời sống của ngày. Nhưng mà từ khi cái thay đổi, nâng cao cái nhận thức rồi cái công tảng tuyên truyền rồi từ khi có điện đường, trường tram thì cái nhận thức của bà con nâng lên. Ngày nay, con em người rục, người sách ở xã Thượng Hóa được học hành ở những ngôi trường khăn trang đầy đủ đồ du học tập. Mỗi cấp học từ mầm non đến trung học cơ sở đều có các điểm trường đến từng bản để trẻ em không phải vất vả trèo đèo lụi suối đến trường hay phải nghỉ học khi mùa mưa lũ chia cắt như trước nữa. 100% trẻ em trong độ tuổi đã được vận động đến lớp. Được sự quan tâm của đảng, nhà nước và cả tổ chức đoàn thể thì ở đây thì có 3 điểm trường cho nên là điều kiện đi lại để học tập của học sinh là được tạo một điều kiện rất thuần lời. Các em đi học lại trong ngày và đi bằng một khoảng đường khá ngắn cho nên cũng đã tạo điều kiện để cho các em đến trường đảm bảo việc dạy học và việc tiếp cận kiến thức của các em một cách rất tốt. Cũng nhờ các chính sách hỗ trợ của nhà nước mà học sinh ở đây không phải đóng bất kỳ một khoản thù nào. Các em còn được nhận chế độ trợ cấp theo quy định. Nhà nước hỗ trợ các em theo quy định 57 của chính phủ. Mỗi tháng các em được nhận được hỗ trợ với số tiền bằng 0,4 mức lương cơ sở. Tính theo mức lương cũ thì mỗi tháng các em được nhận 596.000 đồng. Và thực hiện theo mức lương mới hiện nay thì mỗi tháng các em được hỗ trợ 720.000 đồng. Thầy cô là luôn giúp đỡ con. Môn toàn thì hơi khó nhưng con vẫn cố gắng học. Con muốn làm như các giáo để dạy các em nhỏ biết chứ. Con có rất là nhiều bạn bè ở lớp. Thầy cô khen. Con học trồi ấy. Vì là em kể với bá ô là em thường học rất là ngoan và trồi. Và cô giáo khen nữa. Thầy rất là vui. Chỉ vài năm trước đây, học sinh người rục, người sách học hết lớp 12 đã là chuyện hiếm. Bởi muốn học cấp 3, các em phải lên trên huyện học nội chú. Đồng bào cũng chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc cho con em học lên cao. Thế nhưng, đến năm 2022, đã có người rục đầu tiên vào đại học, mở ra một trường mới trong hành trình tìm kiếm con chữ của đồng bào nơi đây. Sinh viên đầu tiên của tộc người rục là Cao Thị Lệ Hằng. Việc thi đậu và quyết tâm học đại học, ngoài sự giúp đỡ của các thầy cô giáo, các chú bộ đội biên phòng mà còn có công rất lớn ở mẹ của em, bà Hồ Thị Báy. Sau hơn một năm trở thành tân sinh viên của khoa giáo dục tiểu học Trường Đại học Quảng Bình, được sự giúp đỡ của thầy cô và bạn bè, cô gái người rục không còn gặp nhiều khó khăn và dần quen với cuộc sống sinh viên. Cánh cửa đại học mở ra, Hằng đang tiếp tục nỗ lực, bước đi trên chính đôi chân của mình để biến ước mơ của bản thân thành hiện thực. Bước vào trạng đường đại học là một ước mơ của em. Cũng có nhiều khó khăn, thứ nhất là khó khăn về việc tiết thu kiến thức. Mình tiết thu cũng rất là chậm. Và thứ hai là về kinh tế. Kinh tế gia đình thì cũng khó khăn nhưng mà nhờ một số hỗ trợ nghị định của 116 thì mình xác định sẽ cố gắng đi học, bước vào trạng đường đại học. Em Hằng thuộc tuy nhiên chiến sách sư phạm gần chế độ 116 của chính phủ, một hàng 3 triệu 6. Cái thứ hai là có nghị định của chính phủ với hỗ trợ học sinh miền núi rèo cao. Ngoài ra thì khi vào trường thì em được nhà trường ưu tiên, sẽ vào một phòng kỷ túc xá. Trung lực và các bang cũng một lực. Em về hoa dọc và về phát triển cũng như là điểm về học hành. Ngoài ra thì cũng được sự hỗ trợ của nhiều nhà hảo tấm khác đồng hành với em. Việc Hằng vào đại học đã trở thành câu chuyện truyền cảm hứng cho nhiều đứa trẻ ở bàn. Ngày càng có nhiều em đặt mục tiêu học lên cao hơn. Con học ở trường thì rất là ưu ích. Con rất là thích đi học và học lên cao nữa để sau này đi thi đại học. Từ trước đến nay thì trong 3 dân tộc trước thì học đến khoảng tầm lớp 5, cao lắm lớp 9 thì các em bỏ học. Thường thường là bỏ học rồi về đi rừng rồi thì lập gia đình. Nhưng mà từ nay đến sau khi chủ em Hằng đạt cái thành tích và kết quả học tập như vậy thì hiện nay thì số của con em trong tốc trước thì sau khi học xong chương trình 12 thì cũng tham gia học tập ở cả cái trường ngânh, trường nghi cũng rất nhiều. Mục tiêu của Hằng là hoàn thành chương trình học và khao khát được trở về quê hương, về với bản làng trên công vị là một cô giáo mầm non. Hằng muốn có một công việc ổn định để chăm sóc cho mẹ và hơn nữa sẽ góp phần thay đổi bản làng nơi mình đã sinh ra. Mình chọn ngân giáo trung mầm non là mình cảm thấy yêu trẻ và thích trẻ. Mình cũng cảm thấy mình có một vài năng khỉu. Trong tương lai sau khi ra trước muốn về lại bản làng của mình thì dạy cho các em giúp bản làng của mình phát triển hơn. Không chỉ đối với giáo dục, bà con, người rục, người sách ở các bản cũng nhận được sự chăm sóc y tế khá toàn diện. Hiện nay, các dịch bệnh thông thường như sốt xét, sời, tả đã được khống chế nhờ hệ thống trạm y tế có y bác sĩ về làm việc tại các bản. Bên cạnh đó, đồng bào cũng đã tự nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe cho bản thân. Khi đau ốm, người dân cũng chủ động tìm đến trạm y tế. Thuộc mình thì cấp miền phí 100%. Dân thì quyền bảo hiểm là 100%. Bạn bà con trước đấy, họ cũng rất là ngại về vấn đề đi khám hoặc đi điều trị. Nhưng thời gian qua, vận động cũng tuyên truyền. Rồi tôi vẫn cho bà mẹ và bệnh nhân đến khám. Trạm ngày càng đông. Trước đấy, các bà mẹ đẻ ra nhà, trôi làm lãn ở ngoài. Chục năm nay, trở lại đây, người ta tin tưởng về phân chuyên môn tại cơ sở y tế đẻ là rất an toàn cho mẹ và con. Cho nên, để khám thái đình kỳ, đăng ký thái, khám thái 3 tháng đình kỳ để đẻ trạm 100% ở đây. Em năm nay 29 tuổi. Em dân tộc Sách. Em năm nay, đứa này là đứa thứ tư. Em sinh tại đây luôn, tại các bệnh viện này luôn, bản này luôn. Quá trình sinh thì nó thân thiện. Bởi vì có bác sĩ chăm sóc, em cảm thấy rất yên tâm bởi vì ở đây gần. Đường xa xa xôi thì ra ngoài kia thì nó khó khăn. Còn có y tế ở đây thì em rất là vui. Có bác săn tính với lại rất thân thiện với dân làng. Đấy, có gì thì nếu như em khó khăn, thì em có thể là lấy số điện thoại của bác sĩ. Nếu bác sĩ đến tận nhà để chăm sóc cho bé. Đời sống kinh tế đi lên lại được chăm sóc y tế đầy đủ. Nên tuổi thọ cũng như tố chất giống nòi của người rục đã được nâng cao hơn trước đây. Tuổi thọ trước đây chỉ có 60 tuổi thôi. Cũng tuyên tuyên vận động trong sinh hoạt cuộc sống. Ăn uống, sinh hoạt ngay, ngay được cải thiện. Nên tuổi thọ rất nhiều. Các cô là 80-90 tuổi vẫn còn sống khỏe mạnh. Được giáo dục giới tính ngay từ khi còn ở trong nhà trường. Lại có sự tuyên truyền vận động của các cán bộ y tế. Nên hiện nay nạn tảo hôn, hồn nhân cận huyết đã cơ bản không còn. Thứ ba đó là vấn đề tảo hôn. Và thứ tư đó là vấn đề cận huyết thống. Và vấn đề an toàn gia thông. Để các em học sinh, trung hợp cơ sở có thể làm bắt. Và có thể tuyên truyền cho người thân và gia đình cũng thực hiện. Do cái nhận thức về phong tục tập quản. Thì trước đây đã có một số, còn một đôi cặp đã chạy ra. Xã và cả tổ chức cũng đã tuyên truyền giáo dục. Để cho thấp tới, để bà con nhận thức được. Và thấy được tác khai của vấn đề tảo hôn dần dần. Để chấm dứt tình trạng này xảy ra. Bộ đội biên phòng Đồn Cá Giàng – Quảng Bình. Là những người phát hiện ra đồng bào rục trong rừng sâu. Vận động đưa họ về định cư. Trăn trở với những khó khăn của đồng bào. Một kế hoạch dài hạn và bền vững. Để giải quyết cái đói, cái nghèo cho đồng bào. Được những người lính mang quần hàm xanh vạch ra. Bên trong ranh trại của đội biên phòng Cá Giàng – tỉnh Quảng Bình. Có một trạm máy kéo. Với đầy đủ các loại máy nông nghiệp. Như máy cây, máy bừa. Cán bộ chiến sĩ ở đây, ngoài nhiệm vụ bảo vệ biên giới. Còn có một nhiệm vụ quan trọng nữa. Là giúp bà con người rục làm lố nước và trồng ngô trên quy mô lớn. Những ngày đầu tiên làm lố nước. Chỉ nguyên việc vận động bà con đến xem bộ đội biên phòng làm. Đã là khó khăn. Bởi bà con vẫn còn lạ lẫm với các ngành tác mới. Hướng dẫn từng công đoàn kỹ thuật. Từ cầm cái cuốc, cuộc đất. Cho đến là chăm sóc cây lúa, dằm tiệ, bỏ phân, phun thuốc. Nói chung tất cả các công đoàn kỹ thuật thì bộ đội biên phòng là phải làm trực hết. Để người dân tham quan ạ. Sau đó người dân bắt đầu làm dân. Và đến bây giờ người dân đã có thể làm chủ được tất cả các loài công cụ. Phục vụ các sản xuất và các quy trình kỹ thuật. Từ ngấm ủ giống, làm đất. Cho đến dằm tiệ, bỏ phân cũng như phun thuốc. Ban đầu làm mẫu. Sau đó là cầm tay chỉ việc để bà con tham gia vào quá trình canh tác. Đến nay người dân đã có ý thức hơn trong việc tham gia làm ruộng cùng bộ đội. Bà con đã hiểu bộ đội làm là để cho bà con. Bộ đội bỏ công, bỏ sức, bỏ vốn. Nhưng không lấy về hạt ngô, hạt thóc nào. Làm nhà nhà khỏi giúp đời cho. Với đội biên thông bay về làm lùa nước. Gia đình cũng đỡ rối. Con bữa kia làm sản, làm ngô. Với đi phạt giấy. Làm được ốc lúa mua ăn không thì làm sản, ăn ngô. Mai cụ sản đó trôi lên. Với đâm bôi. Con thì chưa mở cái khô rồi. Con cũng giảm, cũng đỡ rồi. Làm con ruộng, giảm có ăn thôi. Trâm lo ốc lườn, ốc da. Có việc thì trâm lo cho con cải học hành. Sau vài năm triển khai, diện tích ruộng được mở rộng. Trong cả lúa và ngô lên đến 10 hectare. Bộ đội tham nghi cho xã, huyện. Để chia ruộng cho từng gia đình. Nên ý thức của bà con lại càng nâng cao hơn. Nhà em có 3 ô ruộng. Làm tương đương 1 vườn được 24 bao. Với 1 năm làm 2 vù. Được cấp ruộng từ năm 2012. Vậy được cấp sổ đỏ. Được cấp ruộng là nhà em được ổn định hơn. Vì được không mất tiền mua gạo. Để tạo ra cái ý thức trong lao động. Trên trường trợ y lại và trường trợ cấp của nhà nước. Thì chúng tôi đã tham mưu cho cả cấp. Cho bà con cần câu. Để câu cá, chứ không có con cá thực tiếp nữa. Là tại mô hình ruộng của nước Hồng Lan. Tham mưu cho Ủy ban huyền hỗ trợ. Để mua cả cái vật giống này. Và phân bón thuộc bảo vệ thực vật. Để phục vụ cho sản xuất. Chứ không thực tiếp là hỗ trợ gạo nữa. Qua đó là nâng cao thêm cái ý thức. Của người dân trong lao động sản xuất. Đồng thời là xóa bỏ cái tư tưởng trường trợ y lại. Và tạo cái trích cực lao động trong mọi người dân. Sau hơn 10 năm triển khai. Nhờ dự án trồng lúa nước. Đến nay bà con đã tự chủ được lương thực. Không còn hộ đói. Là người chứng kiến hết những thăng trầm của dân tộc mình. Giờ đây ông Cao En đã mãn nguyện. Tộc người của ông đã phát triển. Giống nòi được bảo tồn. Đồng bào của ông không còn lo cây đói, cây rét nữa. Mà đã được gửi một cuộc sống tốt đẹp, văn minh hơn. Thế hệ sau này ngày một đông hơn. Con cháu nhiều hơn. Thế hệ sau cũng đi học. Nên cũng mừng lắm. Đứa cháu nội mới đi ra Hà Nội học một tháng nay. Được hỗ trợ để được đi học ngoài đó. Giờ đang làm quen ở trường mới. Mừng lắm. Mong muốn bây giờ là mọi người có sức khỏe. Và làm ngày một phát triển. Cuộc sống yên vui. Từ chỗ chỉ có 34 người. Giống nòi bị suy thoái. Giờ đây, đồng bào người rục đã phát triển lên gần 600 người. Đây là con số đáng ghi nhận. Thể hiện được những nỗ lực bảo tồn và phát triển dân tộc ít người ở Việt Nam.