Đường Thái Tông cho rằng: “Con người mặc dù bản tính vốn có là trời ban cho, bản tính đó là cố định bất biến, nhưng tất phải thông qua học rộng thì ngày mai mới có thể chân chính lãnh ngộ đạo lý trong ấy, mới có thể thành tài. Giống như bản tính ngậm nước của nghiêu sò, phải đợi đến khi trăng lên mới có thể phun nước ra; bản tính của gỗ là dễ cháy, nhưng cần đá lửa đánh mới có thể cháy được. Bản tính của con người là chứa linh khí do trời đất ban cho, vốn là ở trong đạo, nhưng cần phải thông qua học tập, không ngừng thông qua rèn luyện và theo đuổi học tập mới triển hiện ra một cách hoàn mỹ hoàn thiện. Cho nên trong lịch sử ca tụng Tô Tần khắc khổ học tập lấy dùi đâm vào đùi, Đổng Trọng Thư buông kín rèm che khi dạy học. Không siêng năng cầu đạo trong kỹ thuật thực tế, thì sẽ không đạt được công danh thực sự”.
Và câu chuyện ngọc "Hoà thị Bích" (Viên Ngọc Họ Hoà) sẽ cho chúng ta góc nhìn rõ hơn về giá trị của việc học và ý nghĩa của việc học để lĩnh hội ra được "đạo", lĩnh hội ra được "bản chất" của bản thân, của sự vật, sự việc mà Đường Thái Tông đã nhắc đến.
Thế thì mục đích căn bản của việc học là gì?
Thì mục đích căn bản của việc học,
sau khi chúng ta tìm hiểu xong thì chúng ta có thể tóm gõ như thế này.
Đó chính là cái gì?
Đó chính là hiểu được đạo nghĩa làm người.
Nếu không học tập thì sẽ không hiểu được đạo nghĩa này.
Như vậy sẽ không thể trở thành nhân tài có ích cho xã hội.
Đương nhiên sẽ không cách nào kiến lập công danh và thành tụ cho chính mình.
Thì ở đây là cũng quay lại cái câu nói trước đó của Đường Thái Tông
và ông lấy ra hình tượng hay ví dụ là con sò và cây củi.
Thì đã ý ông cho rằng là con người mặc dù là có bản tính vốn là do trời ban cho
và bản tính đó có thể là cố định không thay đổi.
Nhưng mà việc thể thông qua học thì mới có thể ngộ ra được
cái đạo lý chân chính ở đằng sau ấy thì mới có thể thành tài được.
Và việc này ông so sánh với việc như là con sò ngắm nước
là cần phải đợi đến ngày rằm thì nó mới nhả nước.
Cũng giống như cây củi bản tính vốn có của nó đó chính là dễ cháy
nhưng phải có đá đánh lửa thì nó mới có thể cháy.
Đó chính là lý do mà mình hiểu rằng ý ông nói rằng là
bản tính của chúng ta đã vốn như vậy nhưng nếu chúng ta không thông qua việc học
chúng ta không thông đạo thì chúng ta sẽ càng rất khó để lĩnh hội được
cái ý nghĩa và cái đạo lý chân chính đằng sau cái bản tính trời ban cho mình là gì.
Cũng giống như cây củi nếu để không thì sẽ mãi không cháy
nhưng nếu tìm ra được đúng cách đúng ngọn lửa và đúng cái đá đánh lửa
thì sẽ làm cho nó cháy.
Và con nghiêu sò bản tính của nó là ngắm nước
nhưng nếu không để đến đúng ngày rằm thì nó sẽ không thể nào nhả nước.
Và đó cũng chính là cái điều mà Đường Thái Tông muốn nói cho con cháu
trong Bậc Đế Vương của mình và muốn răng dạy cho người đời sau rằng
chỉ có thông qua việc học ngộ ra đạo lý thì mới ngộ ra được
là cái bản tính tiên thiên của mình mới hiểu ra được về mình tốt hơn
và từ đó mình mới có thể trở thành nhân tài có ích cho xã hội
và có thể kiến lập công doanh sự nghiệp cho chính mình
bởi vì lúc đó mình đã thông đạo và hiểu rõ về bản tính của mình hơn.
Và giống như là khi mà nói sâu xa hơn
thì ông là một con người rất là quan tâm tới việc học
và những cái điều mà ông đã chia sẻ những cái điều này
thì đều có thể thấy được rằng là việc học là việc rất quan trọng
nhưng không phải là để thành tựu hay kiến lập công doanh
mà mọi người thấy được rằng ông chỉ ra rõ ràng là học là để thông hiểu đạo
mà khi thông hiểu đạo thì mới có thể trở thành nhân tài
và chỉ khi trở thành nhân tài thì mới có thể thành tựu công doanh và kiến lập sự nghiệp cho mình
đó mới chính là điều mà ông muốn nói
Và trong lịch sử thì chúng ta có một câu chuyện
là về biện hòa với Ngọc và Ngọc Hòa Thị Bích
là một câu chuyện rất nổi tiếng
và đó cũng là cái câu chuyện mà bạn có thể thông qua
hai câu thơ đầu tiên trong lý ký mà mình chia sẻ trước đó
Ngọc bất chắc bất thành khí
Nhưng bất học, bất tri đạo
thì Ngọc bất chắc bất thành khí
có thể được mô tả rất rõ trong câu chuyện của Hòa Thị Bích này
thì Ngọc Hòa Thị Bích tại sao lại nổi tiếng như thế
là bởi vì Ngọc Hòa Thị Bích là một viên ngọc rất đặc biệt
khi mà mình nhìn miên thì nó màu xanh lụt
khi mình nhìn trực diện thì nó màu trắng
và khi để vô nơi bóng tối thì nó vẫn sáng tỏa
và không chỉ thế
là nếu mình đeo nó bên người, mình giữ nó bên người
thì khi mà vào mùa hạ thì nó sẽ giúp mình mát
khi vào mùa đông thì nó sẽ giúp mình giữ ấm
và nó sẽ giúp cho mình xua đuổi đi những cái tạ khí
những cái thứ không tốt và giúp cho cơ thể của mình ngày càng tốt hơn
thì đó chính là cái giá trị của viên ngọc
do biện Hòa dân lên hay còn được gọi là viên ngọc Hòa Hòa
và tiếng Trung Hoa thì sẽ gọi là Hòa Thị Bích
và không chỉ thế, viên ngọc này cực kỳ đặc biệt nữa
là bởi vì nó đã được dùng
để từng có một thời là vua tần
trong thời lục quốc của thời đại chiến quốc
là đã từng muốn dành 15 thành để đổi lấy viên ngọc này
nhưng mà không được
và viên ngọc này thì khởi điểm của nó là của sở quốc
và đi qua cuối cùng đến triều quốc
và cuối cùng là đã quay về triều đại nhà Tân
là đến thời Tân Thế Hoàng
và khi Tân Thế Hoàng nhận được viên ngọc này
ông đã thấy rất quý và ông đã dùng nó
để khắc lên ngọc tỉ truyền quốc
và cái ngọc tỉ này đã được lưu truyền ra
rất nhiều thời đại của Trung Hoa
và nó như là một bảo vật đỉnh quốc
để cho thấy được rằng ai có viên ngọc này
thì sẽ có được quốc gia
ai có viên ngọc này sẽ có được thiên hạ
nhưng ai mất ngọc thì coi như mất cả thiên hạ
nên là viên ngọc truyền quốc này
nếu mà bạn đọc trong Tâm Quốc Diễn Nghĩa
thì bạn sẽ thấy được rằng là khởi điểm
của mọi câu chuyện tiều Bắc nguồn từ Việt
đó chính là Tôn Kiên giấu viên ngọc này
viên ngọc tỉ này
và rồi viên ngọc tỉ này cũng sau đó
đã dẫn đến sự sụp đổ của viên thuật và viên thiệu
chỉ bởi vì ham vào cái viên ngọc tỉ
và rồi cuối cùng viên ngọc tỉ bắt đầu thất lạ qua nhiều đời
và đến cuối cùng là vị vua cuối cùng
của Triều Đại Nhà Thanh là người còn giữ viên ngọc này
và sau này thì nó đã được đi trưng bày
ở một viện bảo tàng khác không phải ở Trung Quốc
thì mọi người có thể thấy đó là giá trị liên thành luôn
của viên ngọc Hoà Thi Bích đúng không ạ
nhưng để viên ngọc này được ra đời
thì đằng sau đó là câu chuyện cũng rất thương tâm
thì có một người tên là Miệng Hòa
vào thời của Sở Lệ Vương là thời chiến quốc
thì ông này kiếm ra được một viên ngọc quý
nhưng đang nằm trong một khói đá
nên ông đã dân cái khói đá này lên cho Vua Sở Lệ Vương
và Vua Sở Lệ Vương đã kêu thợ xem ngọc đi tới xem
và thợ xem ngọc vừa mới xem qua
thì bảo rằng đây là một viên đá bình thường
Vua Sở Lệ Vương cho rằng là Miệng Hòa muốn lừa mình
nên đã chặt đứt chân bên trái của ông
sau đó đến thời của Sở Vũ Vương
thì một lần nữa Miệng Hòa không tiếc tấm thân của mình
nhưng cái viên ngọc này lên cho Sở Vũ Vương
nhưng Vũ Vương một lần nữa lại nhờ thợ xem ngọc xem
thì thợ xem ngọc lại một lần nữa
đây chỉ là viên đá bình thường
Vũ Vương lại một lần nữa cho rằng là Miệng Hòa muốn lừa mình
nên đã chặt chân bên phải của ông
và đến thời của Sở Văn Vương
thì lúc này Miệng Hòa quá bức lực
ông đã ngồi trên một ngọn núi
và ông đã khóc 3 ngày 3 đêm liên tục
mà chảy cả nước mắt
và lúc này Sở Văn Vương nghe tin
thì mới kêu người tới hỏi
thì ông mới nói rằng là tôi khóc
không phải là thương hai chân tôi bị chặt
mà chỉ thương về nỗi ngọc mà tôi cho là đá
nói thật mà cho là nỗi dối
thì lúc này nghe như thế
Vũ Văn Vương mới quyết định là
mình sẽ kêu thợ đi xem xét kỹ lại
và kêu người mài cái viên ngọc này
và mài cái viên đá này chứ
và đúng là sau khi mài ra
thì nó đã ra viên ngọc cực kỳ quý
và để tưởng nhớ đến cái tấm lòng trung kiên
và cái tấm lòng không tiếc thân mình
cho một cái vật quý báu
và để cho một thứ quý báu được sáng tỏ ra
nên đã đặt cho viên ngọc này
đó là viên ngọc họ hòa
hay còn gọi là hòa thị bức
từ đó mọi người có thể thấy rằng là
cho dù là chân bảo hiếm có
nếu không trải qua công đoạn điêu khắc mà dũa
thì phẩm chức gốc dù có tốt cả nào
thì bức quá cũng chỉ là một tảng đá vô dụng
sẽ không gây được chú ý
và không có đức dụng võ
đây là góc nhìn của người ta về
cái câu chuyện lịch sử đằng sau
ngọc hòa thị bức
nhưng riêng với mình đằng sau câu chuyện này
thì mình lại thấy được một điều khác hơn nữa
đó chính là nếu mà chúng ta không học
thì chúng ta sẽ không thấy được
cái đạo lý
và chúng ta cũng sẽ không thấy rõ được
và ngộ ra cũng giống như lĩnh hội được
những cái thăm thúy
của nhiều sự vật trong cuộc sống
và giống như viên ngọc này
tại sao chỉ có một mình viện hòa
có thể nhìn thấy là bởi vì
sự uyên thâm trong kiến thức của ông
cái mắt nhìn của ông nó tốt
và cái sự thông đạo của ông nó tốt hơn
nhiều người rất là nhiều
nhưng trải qua đến ba đời vua
vẫn không có người nhìn ra
và may thay nước mắt
chảy thành máu của ông
đã động lòng văn vương
và văn vương đã kêu người đi xem thật kỹ
và mài cái viên đá này ra
và mới phát hiện rằng đó mới chính là viên ngọc quý
nhưng nếu mà mình quay lại
thời của sở lễ vương và vũ vương
người đã chặt đứt hai chân của viện hòa
thì chúng ta sẽ thấy rằng những người xem ngọc
họ có phải là không có kiến thức xem ngọc không
không phải họ có kiến thức xem ngọc
nên họ mới được vua coi trọng chứ
nhưng kiến thức của họ chỉ dần ở chỗ
đó là dựa trên kiến thức thông thường
nhưng họ vẫn chưa thông được đạo
họ vẫn chưa thấu được lý
họ vẫn chưa ngộ ra được
cái sự chân chính và cái nghĩa
gọi là kiểu giống như là
cái hàm nghĩa sâu xa
của một nghề xem ngọc là như thế nào
của việc thấy được cái ngọc quý lại ra làm sao
nên họ đã coi nó như là
những cái viên đá tầm thường
do đó mọi người có thể thấy
dù có học nhiều như thế nào đi nữa
nhưng nếu như chúng ta không thông đạo
chúng ta không rõ được đạo lý
và chúng ta không ngộ ra được bản tính thật sự
của chính chúng ta
hay đơn giản là của những sự vật
xung quanh chúng ta thì chúng ta
có thể sẽ dễ dàng thấy những thứ
như Biện Hòa đã nói
đó là ngọc thì lại cho là đá
nói thật thì lại cho là nói dối
do đó
học và học thật siên năng
và học những phẩm chức đạo đức tốt
để chui rèn phẩm chức đạo đức
và để rồi dần dần khơi mở
rột rửa và bắt đầu
lĩnh hội được bản tính tiên thiên của mình
lĩnh hội được sự thật
sau những sự kiện xung quanh của mình
đó mới chính là cái điều
quan trọng nhất của việc học
và đây cũng là
phẩm chức cuối cùng mà mình muốn
chia sẻ cho các anh chị
thông qua chuỗi chia sẻ về tư duy
độc lập đúng cách trong phần hiểu đúng
để các anh chị có thể dùng
để giáo dục lại cho con trẻ của mình
và đương nhiên là bên cạnh
chữ hiếu nè, bên cạnh đức tính tiết kiệm nè
bên cạnh việc siên năng học tập
là một mỹ đất nè
thì còn có rất nhiều phẩm chức đạo đức
khác như là cẩn, như là tính
như là đệ v.v
tất cả những phẩm tính đó
đều rất quan trọng đối với các bạn nhỏ
và các anh chị hoàn toàn có thể dùng
những cuốn sách như Đệ Tử Quy
Tam Tự Kinh, Thiên Tự Văn
hoặc là cuốn sách khuyến học
hoặc là bất kỳ những cuốn sách nào
của người xưa để lại chuyên về
giáo dục đạo đức và chuyên về
truyền thụ những văn hóa tốt đẹp
để cho các bạn nhỏ học, các bạn nhỏ lĩnh hội
đằng sau đó và các bạn nhỏ
ngộ ra được cái bản tính của mình
và từ đó đưa ra được
những phẩm chức đạo đức, xây dựng được
những cái góc rễ căn bản cho phẩm hạnh
của mình và dùng nó làm cái góc rễ
để tư duy mọi việc trong cuộc sống của mình
thì đó mới là điều quan trọng nhất
và để kết thúc phần này
thì mình muốn chia sẻ đến các anh chị
một lời dạy quan trọng
đó chính là
hai loại quan niệm bất đồng sẽ dẫn đến những hiệu quả khác nhau
đối với mình câu này rất thâm hí
và hy vọng các anh chị
và các bạn sẽ có thể cùng ngắm
cùng lĩnh hội thật sâu sắc
về câu này và áp dụng nó
vào trong cuộc sống của chúng ta
bất kể khi chúng ta gặp bất kỳ chuyện gì
khi chúng ta đưa ra bất kỳ nhận định gì
và dạy cho con của chúng ta nhìn những vấn đề
cũng hãy luôn luôn nhắc nhở
con của mình
hai loại quan niệm bất đồng sẽ dẫn đến những hiệu quả khác nhau
và hy vọng rằng
Chủ chia sẻ về tư duy độc lập đúng cách
cho phần hiểu đúng
này đã giúp cho anh chị có được
một góc nhìn cụ thể hơn
một góc nhìn khái quát hơn
và cũng giống như hiểu rõ được tầm quan trọng của việc
dạy cho con trẻ của mình những phẩm chức đạo đức quan trọng
để từ đó trẻ có thể xây dựng lên
được nền tảng phám hành cho mình
và dùng nó để tư duy
dùng nó để đánh giá được những điều gia đình dạy
những điều gia đình nói
những điều gia đình làm
và những điều mà các bạn ấy nên làm cho chính cuộc đời của mình
ở trong gia đình
thì đó chính là những điều quan trọng nhất
trong chuỗi chia sẻ
về tư duy độc lập đúng cách
phần hiểu đúng
và cảm ơn tất cả các anh chị và các bạn đã theo dõi
hy vọng các anh chị và các bạn
thấy phần chia sẻ này giá trị
và chia sẻ nó đến với nhiều người hơn nữa
và cũng xin hẹn gặp các anh chị và các bạn
trong chuỗi chia sẻ kế tiếp
về tư duy độc lập đúng cách
phần bảo vệ gia đình
và kế tiếp sẽ là phần bảo vệ
cảm ơn tất cả các anh chị
và hẹn gặp lại tất cả các anh chị
xin chào và hẹn gặp lại