Người xưa dạy rằng: "Kiệm, đức chi cộng dã; xỉ, ác chi đại dã" (Tiết kiệm là đức tính thông thường, xa xỉ là tội ác lớn nhất). Do vậy, nuôi dưỡng cho con trẻ đức tính tiết kiệm là dạy cho trẻ tránh phạm điều ác bởi có tiết kiệm thì mới biết kiềm chế dục vọng. Biết tiết chế dục vọng thì sẽ biết giữ mình. Biết giữ mình thì mới kiên cường, bất khuất. Có như thế mới giữ được đức hạnh bản thân và không bị khuất phục trước bất kì việc gì.
Tất cả có thể tóm tắt qua lời dạy xưa: "Kiệm khả dưỡng đức, Vô dục tắc cương, Bần tiện bất di, Uy vũ bất khuất".
Dạ vâng, chào mừng tất cả các anh chị và các bạn đã đến với lại buổi chia sẻ về tư duyên độc lập tếm cách.
Ngày hôm nay mình sẽ chia sẻ tiếp một đức tính nữa mà mình nghĩ rất là quan trọng đối với các bạn nhỏ, đó chính là đức tính tiết kiệm.
Tại sao lại cần phải nuôi dưỡng đức tính tiết kiệm cho trẻ ngay từ nhỏ?
Bởi vì từ tá chuyện đã nói rằng, kiệm đức chi cộng giả, sỉ ác chi đại giả, tức tiết kiệm là đức tính thông thường, sa sỉ là tội ác lớn.
Tại sao người xưa lại cho rằng như vậy?
Bởi vì họ cho rằng, người tiết kiệm thì sẽ không chấp chước vào phóng túng hưởng lạc, vô dụng ác sẽ mạnh mẽ, nên dễ giữ vững cách làm người, làm việc theo chính đạo, tu thân, dưỡng đức.
Nhưng mà người sa sỉ thì lại chấp chước vào vật chức, dễ xin lòng than, thậm chí còn dùng thủ đoạn bất chính, mua cầu tiền tài, cuối cùng chiêu mời tai ương hoạn nạn.
Hay nói cách khác rằng, nếu mà một người đã biết tiết kiệm, tức là đã thực hành đức tính này và trở thành một bản năng rất tự nhiên là luôn luôn biết tiết chế mọi thứ trong cuộc sống của mình,
thì khi gặp bất kỳ điều gì trong cuộc sống thì họ cũng biết tiết chế và kiềm chế lại, và sẽ không phóng túng bản thân quá dễ dàng.
Còn đối với những người mà đã sống quá sa sỉ và quá dễ phóng túng, thì khi họ gặp bất kỳ chuyện gì bất lợi,
thì họ sẽ không biết bất tiết chế, hoặc gặp bất kỳ điều gì không như ý, họ sẽ không đủ nhẫn để mà họ chờ đợi, mà họ sẽ tìm mỗi cách và mỗi thủ đoạn để đạt cho bằng được,
và rồi cuối cùng chiêu mời tai hoạ đến với bản thân.
Và trong lịch sử cũng đã có những câu chuyện cho thấy được rằng có những gia tộc nhờ tiết kiệm mà có thể nu truyền được ngàn đời,
mà nhưng cũng có những gia tộc mà bởi vì không sống được tiết kiệm mà cực kỳ sa sỉ,
thì dù cho gia tộc trước đó đã được lưu lại rất là lâu đi nữa,
nhưng đến khi bị sa sỉ rồi thì nó sẽ tiêu hoang chỉ trong một vài đời ngắn ngũi.
Và có lẽ câu chuyện điển hình nhất cho về việc sa sỉ làm hủy hoại đi cả một cái đế chế,
đó chính là không đâu bằng Tần Nhĩ Thế.
Người ta còn gọi đó là con thứ hai, vị vua thứ hai của triều đại nhà Tần Sâu Tần Thủy Hoàng.
Và từ Tần Nhĩ Thế hay từ Tần Thái Tổ về sau cũng được dành để mô tả ra những người con tán gia chi tử,
tiêu hao hết tất cả tiền tài công lao danh dọng của cả một gia tộc đi thành mây khói chỉ trong 3 năm ngắn ngũi.
Và những người con tán gia chi tử như vậy thì cũng thường được gọi là Tần Thái Tổ, Tần Nhĩ Thế.
Thì như bạn thấy đó, chỉ bởi một sự tiêu hoa hoang phí của một vị vua chỉ mới đời thứ 2 sau khi Sâu Tần Thủy Hoàng
thống nhất được đất nước mà đã làm cho nước Tần hoàn toàn diệt vong.
Thì cái này là lịch sử nói nhẹ là chỉ là đến đời vua Tần thứ 2 thì đã là mất nước.
Nhưng mọi người nên biết được rằng là tại sao người ta nói thứ 2 là bởi vì đơn giản là bởi vì Tần Thủy Hoàng.
Là lần đầu tiên thống nhất đất nước Trung Hoa sau gần hơn mấy trăm năm loạn lạc chia các cứ của các chư hầu.
Và đến thời Tần Thủy Hoàng mới thống nhất lại hết 7 quốc gia lớn tại Trung Quốc đại lục lúc bấy giờ
thành một quốc gia dưới sự thống trị của Hoàng đế Tần Thủy Hoàng.
Nên lúc đó Triều Tần trở thành là hoàng đế của tất cả các nước chư hầu.
Nên mới nói được rằng là Tần Nhĩ Thế là chỉ đến đời thứ 2 là đã làm tiêu toan toàn bộ cơ nghiệp của Tần Thủy Hoàng.
Nhưng nếu nhìn lại lịch sử xa hơn thì nước Tần đã có từ khởi điểm từ thời đại nhà Chu.
Tức là nó đã khởi điểm ngay từ thời điểm mà trước đó gần 900 năm lịch sử.
Mà chỉ đến thời Tần Nhĩ Thế mọi thứ gần 900 năm trời đến thời Tần Thủy Hoàng đã trở thành một cường quốc và thống nhất lại được đất nước Trung Hoa.
Một công cuộc 900 năm đã thành công tại đời Tần Thủy Hoàng.
Nhưng đến đời Tần Nhĩ Thế chỉ 3 năm tiêu hoa hoang phí mà đã hủy hoại đi cả toàn bộ công lao công sức của tất cả cha ông từ 900 năm về trước để lại.
Do đó có thể thấy xa xỉ chính là tội ác lớn nhất đúng không à.
Và nếu mà mình đi sâu hơn thì mình sẽ thấy được rằng là tại sao cần phải nuôi dưỡng đức tính tiết kiệm thì nó được gói gọn trong những câu như sau.
Kiệm khả dưỡng đức, tức là tiết kiệm có thể nuôi dưỡng đức hạnh.
Thì khi đã kiệm khả dưỡng đức sẽ vô dục tắc cương, tức là nếu không có hanh muốn nơi thế tục thì mới có thể ngay thẳng kiên cường được.
Và khi đã vô dục tắc cương thì sẽ mừng tiện bức di, uy vũ bất khất.
Nghĩa là sẽ không vì nghèo hàng mà thay đổi tiết tháo, không vì uy vũ mà khuất phục người khác.
Do đó chúng ta chỉ cần dạy cho con chúng ta hiểu được rằng kiệm khả dưỡng đức vô dục tắc cương, mừng tiện bức di, uy vũ bất khất là đã đủ để gói gọn được lợi ích của việc có đức tính tiết kiệm.
Và một nhân vật lịch sử có thể thể hiện trọn vẹn nhất cho cả ba câu này đó chính là Tể tướng Yến Anh, tướng quốc nước tờ thời xuân thu chiến quốc.
Thì câu chuyện về ông là một người có thể kể rất đơn giản.
Ông đã là tể tướng của nước tờ và nước tờ đó lúc đó đã là một trong những cường quốc trong sáu quốc gia của thời xuân thu.
Nhưng mà ông lại là một con người sống rất tàn tiện.
Ông đeo, ông mặc một chiếc áo long cáo đến tận 30 năm mà không thay.
Đồng thời ông cũng nghiêm cấm gia đình của mình là xài áo lụa là tiêu xài xa xỉ, tất cả đều phải tiêu xài rất tiết kiệm.
Bởi vì ông cho rằng mình đã là tướng quốc là người đứng đầu một quốc gia thì mình phải có trách nhiệm làm gương để giáo hóa dân chúng,
dùng hành động của mình để nuôi dưỡng đảo đức và giúp cho dân chúng có được những phản chức tốt đẹp và từ đó làm cho dân giàu nước mạnh, đức nước phồn vân.
Và ông cũng được coi là nguyên lão tam triều và cũng được coi là một trong những người rất có đức hạnh và rất có uy đức ở nước tờ
và đồng thời tiến tâm của ông cũng vang xa đến tất cả các quốc gia khác.
Nó về sự gọi là rất là sóng tiết kiệm tàng tiện của ông.
Thậm chí khi ông đi qua nước sở để gọi là thiết khách nước sở thì bị rất là nhiều lần thử thách của từ vua cho tới quang của nước sở nhằm xỉ nhục ông.
Nhưng ông đều có thể đối đáp rất cho chảy.
Điển hình trong đó có một câu bị thách đố ông như thế này.
Bởi vì họ thấy ông đi tới nước sở mà chỉ đi trên một con ngựa còm cõi mà mặc chiếc áo lông cũ đã hơn 30 năm thì người ta tỏ ý khinh thường.
Và có người còn nói rằng ông thật là làm nhục mặt nước tề.
Đó là một vị quang đứng ra là nói rằng ông thật là nhục mặt nước tề.
Ông hỏi tại sao tôi lại làm nhục mặt nước tề?
Người đó bảo được rằng nước tề tự sưng là một đức nước hùng mạnh.
Vậy mà ông thân làm tướng quốc lại không biết để bản thân mình ăn mặc một cách sang trọng, ăn mặc một cách quý phái, đi theo một cách gọi là long trọng để người đời nhìn kính ngưỡng.
Mà ông lại làm gì? Mà ông lại chỉ đi theo cái hai con ngựa còm và mặc một chiếc áo mà đến 30 năm.
Nước tề nghèo đến nổi không nuôi nổi ông hay sao?
Thì lúc này Yến Anh mới trả lời một cách rất khẳng khái, nói được rằng ông làm quang mà tại sao tầm nhìn ông hạn hẹp thế?
Nước tôi là dòng họ của tôi từ hồi tôi làm quang tới giờ không ai thiếu cái ăn, không ai thiếu cái mặt.
Dân chúng của nước tôi là sinh cơ bừng bừng, người nói vai nhau mà đi trực cả đất.
Ai ai cũng đều có thể là sống một cuộc sống sung túc, giàu sang.
Một đức nước phôn thịnh như vậy thì tại sao ông lại chỉ nhìn dòng tôi mà ông lại đi đánh giá cả một đức nước?
Tầm nhìn của ông sao mà hạn hẹp thế?
Bạn có thể thấy đứng trước cái sự bủ nhục của tất cả người khác dành cho mình nhưng Yến Anh vẫn có thể trả lời một cách rất là bất khuất.
Hay đúng với lại cái câu là bừng tiện bất di vì vũ bất khuất đúng không ạ?
Và kể cả khi mà vua tề biết được ông sống ở một nơi rất tồi tàn gần một khu chợ ảnh thấp thậm chí còn muốn lạc dời ông đi sinh qua một khu đất khác
thì ông cũng nói với vua tề rằng là xin hãy để ông được sống với mảnh đất này
bởi vì đây là mảnh đất tổ tiên để lại và ông cảm thấy rằng tài đức mình còn rất kém để xứng đáng với mảnh đất tổ tiên để lại
huống chi là bây giờ lại nhận thêm những mảnh đất lớn hơn và phong tước phong hộ của vua
nên là ông đã trừ chối được vua như vậy.
Và khi mà ông đi du thuyết ở bên nước Tấn thì lúc này vua tề đã tranh thủ đập nhà của ông ra
dọn dẹp những cái nhà hàng xóm xung quanh và xây cái nhà của ông thật là rộng lên
và rộng ra rất là nhiều.
Khi ông về ông biết điều này ông đã dẫn cảm ơn theo nghi lễ vua tôi với lại tề vương
nhưng sau đó ông đã ngay lập tức kêu người ta đến để tháo hết toàn bộ gỗ trong nhà của ông xây căn nhà của ông lại như cũ
đồng thời là xây lại luôn cả những cái căn nhà ở bên cạnh ông
trước đó đã bị vua tề yêu cầu phải dời đi để xây cái biệt phủ cho ông
thì lúc này là sau khi ông xây xong ông lại mời hàng xóm quay về lại sống một cuộc sống tăng tiện giản dị như trước đây
thì do đó mọi người có thể thấy kiệm khải dưỡng đức, vô dục, tắc cương, vần tiện bất di, uy vũ bất khúc
đã xây dựng lên tể tướng Yến Anh
trở thành một trong những người khi mà mất đi đã làm dân chúng rất sốc thương
và làm cho vị vua cả ba đời vua đều phải rất kính nể ông
và uy tính của ông cũng đã khiến cho nước tề được coi trọng trong tất cả lục quốc thời điểm lúc bấy giờ
do đó mọi người có thể thấy sự thành danh của một con người
sự đáng luôn tâm của một con người và sự quý hóa của một con người
không nằm ở những gì họ đeo lên người
không nằm ở những tài sản mà họ đang có
mà nằm ở phẩm chức đạo đức mà họ đang giữ
và đó là đức tính tiết kiệm
có thể giúp cho một người luôn luôn giữ vững được mình một cách rất trong sạch
và giữ vững được tránh khí của mình trong mọi hoàn cảnh
và không khiến mình bị bất kỳ một sự uy vũ
hay bất kỳ một sự khó khăn nào làm cho mình bị di dịch hoặc bức khuất
hoặc là gọi lấy như là khuất nhục được đúng không ạ
và đó cũng chính là câu chuyện mà mình muốn gửi tặng đến tất cả các anh chị
để khuyến khích các anh chị có thể dạy dỗ cho con cái của mình
nuôi dưỡng được đức tính tiết kiệm ngay từ nhỏ
để rồi một ngày các bạn ấy sẽ vô dụng tức cương
Cảm ơn tất cả các anh chị và các bạn đã theo dõi đoạn chia sẻ này
Nếu các anh chị và các bạn thấy bài chia sẻ này hay và hữu ích
thì hy vọng các anh chị có thể chia sẻ nó đến với nhiều người hơn nữa
Và xin cảm ơn tất cả các anh chị rất nhiều
Hẹn gặp tất cả các anh chị và các bạn trong những đoạn clip kế tiếp
Xin chào và hẹn gặp lại