Li ch Sư Viê t Nam Tham quan Nha tu Phu Lơ i Đi a ngu c trâ n gian 2

Du lịch và âm thực Việt Nam.
32 người theo dõi
2 Lượt xem video·29 thg 4, 2026
Có những nơi không phải để chết im, mà để lặng lại.
Cho mọi người mình là Tiến, người ngâu du kể chuyện bằng đôi chân và chiếc bụng đói.
Hôm nay mình không đi tìm một cảnh đẹp, cũng không sang hoàng hôn hay quán xá chiêu chiêu.
Mình tìm về một nơi mà mỗi bước chân đều có ký ức.
Mỗi bức tường đều mấy một câu chuyện chưa từng được kể hết.
Nhà tụ phu lợi, nơi không chỉ giam giữ con người, mà từng cố gắng dập tắt cả ý chí.
Nhưng lạ một điều, càng bị kiềm hãm, con người ta lại càng muốn sống, muốn tự do.
Và bây giờ, mọi người cùng mình đi tìm hiểu nơi đây nha.
Chào mọi người, mình đã có mặt tại thủ dục 1 Bình Dương.
Mọi người có biết không thì con đường mình đang đứng ở đây là một cái tên rất là đặc biệt.
Đường 1 tháng 12.
Cái tên này không đơn thuần là một ngày tháng đầu, mà nó gắn liền với một sự kiện đau thương,
nhưng vô cùng oai liệt, đã xảy ra ngay tại mạnh đất này.
Hiện tại thì mình đã đứng trước cổng thu di tích.
Ấn tượng đầu tiên của mình là sự tỉnh lặng.
Những hàng cây cổ thụ này chắc chắn là chúng đã đứng đây rất là lâu.
Và đã chứng kiến hết thảy những gì mà xảy ra bên trong bức tường này.
Nhìn xanh mát và yên bình vậy thôi.
Nhưng mọi người có tin được không thì ngay tại chỗ này,
từng có lúc giam giữ đến 6.000 con người.
Và ban đầu nơi đây thì chỉ giữ tính là khoảng 100 người thôi.
Nhưng chỉ trong vài năm ngắn ngũi, số lượng đã tăng vọt lên gấp 60 lần.
Còn số đó thật sự là quá khủng khiếp cho một diện tích như thế này.
Và đặc biệt hơn nữa là trong 6.000 tù nhân đó thì có đến 1.000 chị em phụ nữ.
Và những người phụ nữ chân yếu tay mềm nhưng mang tinh thần thép.
Mình đang tự hỏi là với điều kiện khắc nghiệt của những năm 50 đó,
thì họ đã sinh tồn và chiến đấu như thế nào?
Và tại sao nơi này lại trở thành điểm đến hàng đầu cho các chuyến về nguồn
hay là sinh hoạt hè của học sinh Bình Dương?
Không để mọi người để lâu nữa,
mình sẽ dọn mọi người đi sâu vào bên trong,
đi xuyên qua những dãy nhà, giam,
và để tự mình cảm nhận cái gọi là địa ngục Trần Giang.
Đi cùng mình nha!
Và mọi người có nhìn thấy không?
Đây chính là lô cốp trung tâm và con mắt của cả nhà tù này.
Nó cao tới 10 mét tương đương với 1 tòa nhà 3 tầng bây giờ,
nhưng cái cảm giác nó mang lại thì nặng nề hơn rất là nhiều.
Và điểm đặc biệt nhất là mình muốn mọi người xoay kỹ chính là phần tầng dưới này nè.
Nó được xây kiểu nửa chìm nửa nổi.
Tại sao lại như vậy?
Là để lính canh có thể quan sát mặt đứt,
không một ai có thể bò hay lãng qua được.
Những cái khe nhỏ xíu xung quanh này gọi là lỗ trâu mai
Và đứng ở ngoài nhìn vào thì thấy rất là nhỏ,
nhưng từ bên trong nhìn ra, lính canh có thể bao quát toàn bộ thu vật giam giữ.
Thật sự là chỉ cần đứng ở dưới chân tháp này thôi,
mình đã cảm thấy một sự áp lực rất là lớn,
như mọi hành động của mình đều đang bị theo dõi vậy.
Để lên được các tầng quan sát phía trên,
thì lính canh phải leo qua chiếc cầu thang dựng sắt đứng như thế này.
Và mọi người thấy không?
Thì nó gần như là vung góc với mặt đứt rất là hẹp và rỉ sát theo thời gian.
Và đây là một trong những di tích cực kỳ hiếm hoi ở Việt Nam
còn giữ được nguyên vẹn các kiến trúc lô cốt nguyên bản từ những năm 50.
Và ở trên đỉnh kia kia thì luôn có một tiểu đội luân viên canh ghét
24 trên 24 với súng ống sẵn sàng.
Đứng ở đây thì mình đang cố hình dông về quá khứ.
Giữa màn đêm tỉnh mệt, ánh đèn pha từ đỉnh tháp này
quát liên tục khắp sân nhà tụt.
Với sự kiện kiểm sát gắt gao thế này thì việc mà quát đây gần như là điều không tưởng.
Và một hệ thống giam cầm cực kỳ khoa học nhưng cũng đầy lãnh lẽo.
Thì mình sẽ dẫn mọi người đi vào bên trong nhà tượng đài.
Và trên tượng đài đó có một người phụ nữ và một người đàn ông.
Mọi người theo mình đi vào bên trong nha.
Và mọi người hãy dành vài giây để nhìn thật kỹ bức tượng đài này cùng mình nha.
Thật sự là quá âm ảnh và xúc động.
Một người nam tù nhân gầy gọc đến mức là chì cả sương sườn ra ngoài
đôi mắt cam phẫn và một tay dơ cao như đang hát lên là đồi công lý.
Còn tới kia là nâng đảng một người phụ nữ cũng đang kiệt sức.
Và đây không phải là một tác phẩm nghệ thuật
mà là linh hồn của di tích này nó gây nhớ về vụ đầu độc.
Tù nhân chính trị chấn động cả thế giới vào ngày 1 tháng 12 năm 1958.
Và mọi người hình dung xem
trong những ổ bánh mì được phát cho tù nhân trước ngày chuyển ra công đảo
họ đã chọn khuất độc vào đó
Hàng trăm người đã ngả xuống, đau đớn vô cùng
nhưng chính cái chết đó đã thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh mạnh mẽ hơn
bao giờ hết ngay trong lòng nhà tù này.
Nhìn bức tượng mình thấy rõ sự đau đớn
sự đau đớn về thể xác
nhưng tinh thần thì chưa bao giờ bị huyết phục.
Còn đây là lòng kẻm gai
và đây là hình thức tra tấn tù nhân tại nhà tù Phú Lệ
mà lòng kẻm gai có hình tam ghét được
đang bằng kẻm gai bao quanh dùng để phơi nắng tù nhân.
Với diện tích trực hẹp như thế này
khi mà bị tra tấn thì người tù ngồi trong tư thế khơm lưng
không mặc áo
thời gian phơi nắng kéo dài từ 5 đến 7 ngày nha mọi người.
Và một hình thức giam giữ tù nhân tại nhà tù Phú Lệ
thì hàm được đào âm xuống lòng đất
với độ sâu lệch 0,8m
chiều rộng 2,5m
chiều dài 4m
và ở dưới là cát
xung quanh láng bằng xi măng
và phía trên đen kính bởi những lớp kẻm gai trần kịch.
Và mùa nắng nóng thì số lượng tù nhân
bị giam giữ trong hàm
có thể lên đến từ 15 đến 20 người.
Khi mà bị giam giữ thì tù nhân chỉ cần cử động
sẽ bị kẻm gai đâm vào đầu
và đây cũng là hình thức tra tấn
phơi nắng tù nhân dưới trời nắng gắt.
Thời gian tra tấn thì có thể kéo dài từ 5 đến 7 ngày.
Thực sự mà sau khi mình nhìn những hình ảnh này
thì mình cảm thấy rất là tội nghiệp.
Tiếp theo thì mình sẽ dẫn mọi người đi tham quan
trong phòng giam tập trung
Và cái phòng giam này có thể giam giữ lên đến hàng ngàn người
Và bây giờ mọi người theo chân mình nha
Còn đây là nhà giam xê nha mọi người
Và đây là một trong những phòng giam
lớn nhất của nhà tù Phú Lệ
Giam giữ tù nhân lên đến hàng ngàn người
Một căn phòng bề ngang chỉ tầm 12 đến 15 mét thôi
Nhưng mọi người có tin được không
thì lúc cao điểm người ta nhòi nhát lên đến 700 con người
Chỉ cần nhắm mắt lại
và tưởng tượng là 700 người cùng thở
trong một không gian như thế này
giữa nắng nóng bình dương thôi
thì mình đã thấy ngợp thở thực sự rồi
Đây là nơi họ đã sống
hay đúng hơn là tộn tại
Những bể xi măng dài dằn dặt, cứng nhất và lạnh lẽo
Tù nhân là phải nằm sát rẹt nhau
sinh hoạt mọi thứ tại chỗ
không có điện, ánh sáng chỉ lọt qua khe
rất là nhỏ trên cao kia
Vì thiếu nước, thiếu vệ sinh
nên các bệnh về da như ghế lở
khác lào là chuyện cơm bữa
Đầu lòng nhất là khi mình đọc tư liệu
có những bác, những chú
bị giam cầm quá lâu trong không gian trực hẹp này
không được vận động
khiến gân cốt bị coi gút lại
Khi được thả ra, chân tay họ cứng đờ
không còn đi đứng bình thường được nữa
Đứng ở đây chạm tay vào
cái nền xi măng lạnh ngắt này
mình mới thực sự thấy rùng mình về
cái giá của hai chữ tự do
Và đây là một cái hồ nước sinh hoạt
của tù nhân
Mình thấy là
bị ngang chắc tầm 4 mét
bị dài tầm 6 mét
Hôm nay thật sự
rất là tiếc luôn á mọi người
Mình đi thì cái nhà
trưng bày thì không có mở cửa
nên là mình không có thể quay cho mọi người xem được
Thế vào đó thì hôm nay
mình sẽ quay toàn cảnh
ở nhà tù cho mọi người xem nha
Trong cái phương này thì mình thấy
thì có một hồ nước sinh hoạt
của tù nhân nhà Giam Hắc
thì bây giờ mình sẽ quay cho mọi người xem nha
Mình nghĩ thì
cái hồ này là
ngang 3 mét
dài 5 mét
và sâu có thể là 2 mét rưỡi
sâu là 1 mét nha mọi người
Còn đây là hồ nước sinh hoạt
của nhà Giam Hắc nha mọi người
Ở bên đường trong thì có 2 hàng cây cổ thụ
rất là lâu đời
và cái gốc cây này cũng rất là to
Và mọi người thấy không
Có 1 số cô chú đang tập thể dục
Trong đây mình thấy
có 1 cây mít rất là sai trái nha mọi người
Rất là sai trái luôn
Thật sự thì
hồi nãy mình đi vô cái nhà Giam X
mọi người
tí nữa về nhà mình lận ghép
cái voi nha, tại vì mình không dám nói ở đây
Nếu nãy là vùng Giam Trung
thì đây mới thật sự là nỗi khiếp sợ
khu kỷ luật
Mọi người nhìn xem, những buồng giam như thế này
thì chỉ rộng khoảng 1 mét
cao hơn 2 mét một chút thôi
Bước vào đây thôi thì mình đã thấy ngạc thở rồi
tối ôm như mật
Xung quanh thì kính mít bằng gạch đá dày đặc
Những ai bị coi là cứng đầu
không chịu hiếp phục
sẽ bị tống vào đây
Họ phải ăn, ngủ, vệ sinh tại chỗ
trong tình trạng bị cùm chân, cùm tay suốt ngày đêm
Ở trong này
khái niệm thời gian gần như là biến mất
Không biết đâu là ngày, đâu là đêm
Với điều kiện sống tầy khóc như vậy
Mình hiểu tại sao
người ta nói cơ hội sống sót
khi đã vào khu kỷ luật
là cực kỳ khắp
Còn đây là xoèn nằm của tù nhân
Đây là dãy xoèn nằm của phòng giam bê
Ban đầu thì làm bằng gỗ
Sau vụ đầu độc năm 1958
thì sẽ được làm lại bằng xi măng
Kết thúc hành trình
ngày hôm nay, mình thấy thật sự
rất là may mắn và trân trọng hơn
sự bình yên mà mình đang có
Nhờ Tổ phố Lợi, một địa danh không chỉ để nhớ
về nỗi đau, mà là nơi để nhắc
chúng ta về lòng biết ơn
Giờ đây nơi này đã là di tích quốc gia
một điểm đến cực kỳ ý nghĩa
để tụi mình về nguồn hay là sinh hoạt hẹn
Nếu có dịp ghé Bình Dương
các bạn đừng chỉ để cà phê
hay là đi dạo
Hãy dành một buổi tới đây để chạm tay vào lịch sử
Cảm ơn mọi người đã đồng hành cùng mình
trong chuyến đi đầy cảm xúc này
Đừng quên like và subscribe
để chờ đón những hành trình tiếp theo của mình nha
Chào tạm biệt và hẹn gặp lại mọi người
