Mối đe dọa sau đại dịch: Biến thể "Ve sầu" lột xác; "Virus Hải sản" gây mù vĩnh viễn.

DBC News
2.8K người theo dõi
570 Lượt xem video·18 thg 4, 2026
Chuyên đề PTBL ngày 18/4/2026:
Khi nhân loại tưởng chừng đã quen với việc sống chung cùng SARS-CoV-2, thì virus corona lại một lần nữa chứng minh khả năng tiến hóa tinh vi qua biến thể mới. Cùng lúc đó, phát hiện bất ngờ từ Trung Quốc xuất hiện một loại virus gây mù loà đang lây lan nhưng chưa có phương pháp chữa trị, cho thấy ranh giới giữa con người và thế giới động vật thủy sinh đang mong manh hơn bao giờ hết.
Khi nhân loại tưởng chừng đã quen với việc sống chung cùng sát COVID-19
thì virus corona lại một lần nữa chứng minh khả năng tiến hóa tinh vi qua biến thể mới.
Cùng lúc đó, phát hiện bất ngờ từ Trung Quốc xuất hiện một loại virus gây mồ lòa,
đang lày làng nhưng chưa có phương pháp chữa trị,
cho thấy ranh giới giữa con người và thế giới động vật thủy sinh đang mong manh hơn bao giờ hết.
Mòng virus trước đây chỉ tấn công tâm cá, giờ đã biến trũng lay sanh người,
gây bệnh mắc nghiêm trọng, có nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn.
Hai sự kiện song song này nhắc nhở chúng ta một bài học khắc nghiệt.
Các mầm bệnh mới nổi không ngừng xuất hiện từ những hướng ít ngờ tới nhất,
đòi hỏi sự cảnh giác bình vẫn và hành động quyết liệt hơn từ cộng đồng khoa học và mỗi cá nhân.
Tương Vi, xin kính chào quý vị và các bạn đang theo dõi Trung Một Điểm Nóng trên kênh DBC.
BIẾN THỂ COVID-19, SỰ TRỜ LẠI LẢNG LẾ
Thưa quý vị, gần đây, cộng đồng khoa học và dư luận quốc tế lại một lần nữa hướng sự chú ý đến SARS-CoV-2,
khi một biến thể mới, mang tên BA.2, biệt danh Sinsoda Vessel, đã xuất hiện trở lại ở hàng chục quốc gia.
Đỉnh này, trủng này đã được ghi nhận tại ít nhất 23 quốc gia, bao gồm Hoa Kỳ, Pháp, Úc và nhiều nước châu Âu khác.
Đây là hậu rợi xa của dòng BA.3, thuộc họ Omicron,
nhưng với những thay đổi di truyền đáng kể, khiến nó trở thành một dòng mới, theo đánh giá của các cơ quan y tế.
Theo báo cáo của CDC Hoa Kỳ, trủng này được đặc biệt danh là Sinsoda,
bởi vì sự xuất hiện của nó tương tự như loại vessel ẩn mình dưới lồng đất hàng năm trời rồi đồ ngột nổi lên.
Biến thể BA.3.2 cũng có hành vi tàn hình như thế.
Nó được phát hiện lần đầu vào cuối năm 2024, nhưng sau đó gần như biến mất khỏi hệ thống giám sát toàn cầu thông thường.
Và đến đầu năm 2026, các dấu vết của BA.3.2 mới bắt đầu được phát hiện lại rõ rệt
qua giám sát nước thải, sàn lọc nhập cảnh và xét nghiệm lâm sàng tại nhiều quốc gia.
Sự ẩn não kéo dài này cho thấy virus corona vẫn có khả năng tiến hóa một cách tinh vi,
đôi khi lặng lẽ tích tụ đột biến trước khi bùng phát trở lại.
Điểm đáng chú ý nhất của BA.3.2 nằm ở Protein Gai, chìa khóa giúp virus bám và xâm nhập vào tế bào người.
So với tiền thân BA.3, biến thể này có hơn 50 đột biến trên Protein Gai.
So với chủng Vũ Hãng ban đầu, con số lên tới hơn 70 đột biến.
Đây được xem là một sự kiện nhảy vòn trong tiến hóa của virus, khi các đột biến tích nguỷ đồng thời cùng lúc thay viện chậm dần dần.
Các nghiên cứu trong phòng tiến nghiệm đã ghi nhận những dấu hiệu nhé tránh miễn dịch rõ rệt,
nghĩa là có khả năng cho phép nó lây lan hiệu quả hơn, ngay cả những người đã có một số miễn dịch.
Điều này nhắc nhở chúng ta rằng SARS-CoV-2 vẫn đang tiếp tục tiến hóa,
và con người không được phép chủ quan dù đại dịch đã qua giai đoạn khốc liệt nhất.
Thưa quý vị, về mặt lâm sàng, hầu hết các ca nhiễm BA.3.2 hiện nay biểu hiện với trữ chứng hồ hấp thông thường
như sốt cao, đau họng, nghẹt bụi, hò, mệt mỏi và một số trường hợp khó thở hoặc mất vị giác, khứa giác,
tương tự như cảm cấm hoặc các biến thể Omicron trước đây.
Đảnh giả rủi ro sơ bộ của Tổ chức Y tế Thế giới WHO công bố vào tháng 12 năm 2025 cũng cho biết,
BA.3.2 chưa cho thấy lợi thế tăng trưởng bình vẩn so với các biến thể khác đang lưu hành,
đồng thời chưa có dữ liệu chứng minh nó làm tăng mức độ nghiêm trọng bệnh, tỷ lệ nhập viện hay tử vong.
Tuy nhiên, không thể coi nhẹ tác động tích lũy của việc nhiễm trùng lặp lại.
Nhiễm COVID nhiều lần trong thời gian ngắn kết hợp với các virus đường hồ hấp khác như cấm
có thể dẫn đến những vấn đề lâu dài, giảm khả năng chịu đựng khi vận động, mệt mỏi kéo dài
hoặc ảnh hưởng đến tim mệt, thận, tiến tuỵ.
Đây chính là gánh nặng thầm lặng mà nhiều người đang gặp phải.
Một số bài chia sẻ trên x của cư dân mạng vào ngày 9 tháng 4 nói rằng,
biến thể COVID-PA3.2-Xisoda đang gây ra các đợt nôn mỡ dữ dội ở trẻ em hiện nay.
Nhiều bác sĩ cho rằng đó chỉ là một loại virus thông thường và quyền các gia đình nên về nhà.
Một bà mẹ trong nhóm phụ huynh cho biết, 4 đứa con của cô và cả cô đều bị nôn mỡ suốt cả tuần
trong kỳ nghỉ xuân. Giờ thì từ chủ nhật đến giờ, mỗi ngày một đứa trẻ bị nôn liên tục cả ngày.
Đồng thời trên mạng xã hội Trung Quốc, chủ đề virus corona trụng mới đột biến đã trở thành trending trên Weibo.
Nhiều cư dân mạng chia sẻ lo ngại thực tế.
Gần đây tôi lại bị nhiễm, triệu chứng quả thật nhẹ hơn trước.
Nhưng mỗi năm làm vài lần, lặp lại nhiều, cơ thể cũng không chịu nổi.
Triệu chứng của bệnh này thứ yếu, chủ yếu là nó tấn công tim, tuỵ, thận và các cơ quan toàn thân.
Nhiễm nhiều lần, cơ quan thỏng hóc, phiền toái sẽ rất lớn.
Đã bùng phát rồi, cả nhà chúng tôi đều trúng.
Hàng chục họ hàng tham gia đám cưới, cũng toàn bộ sốt, ho, đau họng.
Nuốt như dầu cắt, đau nhất toàn thân.
Triệu chứng cơ bản giống nhau, chỉ có nặng nhẹ khác nhau.
Bản thân tôi kéo dài 2 tuần rồi, các triệu chứng khác thì hết, nhưng vẫn còn ho.
Những câu chuyện này phản ánh một thực tế.
Dù bệnh nhẹ, nhưng tầng suất nhiễm cao và tác động tích nghĩ đang trở thành mối quan tâm lớn của cộng đồng.
Thưa quý vị, tầng quan trọng của biến thể BA.2 không nằm ở việc nó gây ra một đợt bùng phát khốc liệt ngay lập tức,
mà ở bài học sâu sắc về sự tiến hóa không ngừng của virus.
Trong bối cảnh thế giới đang gần như sống chung với virus Covid-19,
việc duy trì các biện pháp cơ bản như đeo khẩu trang ở nơi đông người khi cần,
vệ sinh tai, theo đổi sức khỏe vẫn rất quan trọng.
Đặc biệt với nhóm nguy cơ cao là trẻ em và người cao tuổi, người có bệnh nên,
việc bảo vệ bản thân không chỉ ngăn nhiễm bệnh mà còn giảm thiểu rủi ro tổn thường tích lũy.
Virus corona đã dạy chúng ta bài học đắt giá.
Nó có thể ẩn mình nhưng bất kỳ lúc nào cũng có thể trở lại với những biến thể mới nguy hiểm hơn.
Phát hiện virus biển gây mù loà từ thức ăn hải sản
Thưa quý vị, trong tình hình thế giới đang theo dõi chặt chẽ sự tiến hóa của SARS-CoV-2,
một mối lo ngại hoàn toàn mới về sức khỏe cộng đồng vừa được ghi nhận từ Trung Quốc.
Theo nghiên cứu đột phá công bố trên tạp chí Nature Microbiology,
vào tháng 3 năm 2026, các nhà khoa học thuộc Học viện Khoa học Thủy sản Trung Quốc
đã xác định CMNV-Covert Mortality Notavirus,
một loại virus trước đây chỉ gây tử vong ngầm ở tôm thể chân trắng
và nhiều loài cá, tôm khác hiện nay lần đầu tiên lây sang người.
Virus này đủ liên hệ trực tiếp với bệnh BOHVAU là một dạng viêm màng bầu đào trước
do virus gây tăng áp lực nội nhãn da dẫn, gây viêm mắt và tăng áp lực nội nhãn.
Trong các trường hợp nghiêm trọng, có thể dẫn đến mất thiện lực vĩnh viễn.
Phân tích trên 70 bệnh nhân tại Trung Quốc từ năm 2022 đến tháng 4 năm 2025 cho thấy,
virus CMNV hiện diễn trong mô mắt và dịch mắt của người bệnh
với trình tựu ghen trùng khớp tới 98,96% so với chủng virus ở động vật thủy sinh.
Khoảng 71,4% các ca bệnh có lịch sử tiếp xúc rõ ràng, xử lý hải sản sống
không đeo găng tay hoặc ăn hải sản sống như món sashimi.
Triệu chứng điển hình bao gồm viêm mắt nặng, áp lực nội nhãn tăng cao cực độ,
đau nhất và mờ mắt. Nhiều trường hợp đáp ứng với thuốc giảm viêm và hạ áp lực,
nhưng một phần ba phải can thiệp phẫu thuật và đã ghi nhận một số ca mất thị lực không thể phục hồi.
Thưa quý vị, đây là ví dụ hiểm hồi về bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người từ môi trường biển.
CMNV đã được phát hiện ở 49 loài thủy sinh trên khắp châu Á, châu Phi, châu Âu, Nam Cực
và châu Mỹ, cho thấy phạm vi sinh thái độ lớn và tiềm năng lan rộng toàn cầu nếu không kiểm soát.
Hiện chưa có thuốc hản virus đặc hiệu, các bác sĩ chỉ điều trị triệu chứng,
và virus dễ bị tiêu diệt bởi nhiệt độ cao khi nấu chính thức ăn.
Phát hiện này được giới khoa học đánh giá là cảnh báo nghiêm trọng,
vì nó mở ra một lĩnh vực mới trong giám sát bệnh truyền nhiễm mới nổi.
Virus từ thủy sản có thể vượt rào cản qua tiếp xúc nghề nghiệp hoặc thói quen ẩm thực.
Hiện số ca bệnh vẫn còn hạn chế và chủ yếu tập trung tại Trung Quốc.
Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo người dân nên nấu chính kỹ hải sản đều gần tài khi xử lý thực phẩm tự sống,
và đặc biệt cảnh giác với các triệu chứng mắc bất thường sau khi tiếp xúc với hải sản.
Các mối nguy hiểm vô hình này một lần nữa nhấn mạnh rằng,
trong thời đại toàn cầu hóa và tương tác chặt chẽ giữa con người, động vật, môi trường,
các rửa đo sức khỏe mới có thể xuất hiện từ những hướng ít ngờ tới nhất.
Việc nâng cao nhận thức về an toàn và tăng cường giám sát dịch bệnh
sẽ là yếu tố than chốt để giảm hiệu tác động tiêm ẩn vào thời kỳ bất ổn hiện nay.
Thông tin vừa rồi đã khép lại chương mục Điều Nóng của DBC.
Chân thành cảm ơn quý vị và các bạn đã quan tâm theo dõi.
Xin chào và hẹn gặp lại trong những bản tin tiếp theo!
