Không có thời gian đọc sách? Audible giúp bạn “đọc” mọi lúc — khi lái xe, tập gym hay làm việc.Trải nghiệm âm thanh cinematic cực kỳ sống động, như đang nghe phim vậy. 👉 Đăng ký ngay để nhận 1 tháng miễn phí + 1 cuốn sách tặng kèm (ưu đãi riêng cho khán giả CD Media):https://amzn.to/4uRt13z
----------------------------- Cuộc đối đầu giữa Mỹ, Israel và Iran đang bước vào giai đoạn căng thẳng nhất, nơi chiến tranh không chỉ là sức mạnh hỏa lực mà còn là bài toán về thời gian và nguồn lực. Giữa những đòn tấn công liên tiếp, một nghịch lý dần lộ rõ: vũ khí đắt tiền phải đối đầu với những phương tiện giá rẻ nhưng liên tục và khó kiểm soát. Điều gì thực sự quyết định cục diện cuộc chiến này? Liệu ưu thế công nghệ có đủ để duy trì lợi thế… hay tất cả chỉ phụ thuộc vào khả năng trụ vững lâu hơn đối thủ? ----------------------------- 📋 ""CDMedia - Quân sự"" là một nền tảng chuyên sâu kết nối những kiến thức và thông tin xoay quanh lĩnh vực quân sự. Dựa trên các nguồn đáng tin cậy từ nhiều phía, kênh mang đến cho khán giả một cái nhìn đa chiều về các chiến lược quân sự, công nghệ quốc phòng từ quá khứ tới hiện đại.
3 triệu đô la, đó là số tiền phải bỏ ra để sở hữu mỗi quả tiên lập Patriot.
Ở chiến trường Iran hiện nay, loài vũ khí này đang được liên quân Mỹ-Israel sử dụng để đánh trạn những chiếc UAV có giá chỉ bằng 1 phần 10.
Điều đó đặt ra câu hỏi, với chiếc phi chiến tranh của hai bên trách lệch như vậy, ai sẽ là kẻ trụ đến cuối cùng?
Chiến tranh không đơn thuần là màn so kẻ hỏa lực hay sự vượt trội của những khí tài tối tân trên chiến trường.
Ở tầng sâu hơn, đó là cuộc giăng co về khả năng chịu đựng của nguồn lực theo thời gian.
Nói cách khác, chiến tranh trước hết là một bài toán hậu cần.
Vì vậy, khi xung đột kéo dài, thế mạnh công nghệ hay hỏa lực ban đầu có thể nhanh chóng bị bào mòn bởi chính giới hạn của hệ thống này.
Nhân định ấy cũng được nhấn mạnh trong một bài báo phân tích về cuộc đối đầu giữa Mỹ-Israel và Iran.
Theo đó, trong cuộc chiến hiện nay, các quốc gia thực chất đang chạy đua với thời gian.
So với đối phương, Mỹ và Israel sẽ yếu yếu thế vượt trội về không quân, vũ khí dẫn đường chính xác, hệ thống tình báo tích hợp và các lớp phòng thủ tên lửa nhiều tầng.
Nhưng họ vẫn không muốn rơi vào tình thế bị mắc kẹt trong cuộc chiến tiêu hoa khốc liệt kéo dài.
Nguyên nhân là, chỉ trong thời gian rất ngắn, chính quyền Donald Trump đã đốt một khoản tiền khổng lồ với mức chi khoảng 891 triệu đồ mỗi ngày.
Và điều đại như thế trong tuần đầu tiên nổ ra cuộc xung đột.
Washington đã tiêu tốn cho chiến tranh hơn 6,2 tỷ đô, con số gần bằng GDP 1 năm của quốc đảo Maldives.
Dị trí mức chi phí này không đơn thuần là gánh nặng ngân sách.
Nó đồng nghĩa với việc các kinh phí dự định cho họa tầng và an sinh xã hội có thể phải chia sớt cho mặt trận.
Vì vậy, câu chuyện bom đoạn vừa là diễn biến nơi tuyến đầu, vừa trở thành thức đo năng lực vận hành của toàn bộ hệ thống quốc gia.
Bên cạnh đó, trong cuộc xung đột tháng 6 2025, Iran phóng khoảng 631 tên lửa.
Trong đó, gần 500 quả bay vào không phận Israel.
Lực lượng phòng vệ IDF tuyên bố đánh chặn được 86% số này.
Tuy nhiên, để làm đến như vậy, họ phải triển khai một lượng lớn tên lửa phòng thuộc.
Điều đó đã tạo áp lực đáng kể liên khó giữ chữ vũ khí của Israel.
Trong các xung đột trước đây, quốc gia này từng phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt tên lửa và phải nhận thêm hỗ trợ từ Mỹ.
Những diễn biến đó cho thấy, ngay cả hệ thống phòng không tiên tiến nhất cũng không thể thoát khỏi logic tiêu hào của chiến tranh hiện đại.
Nghị lý rõ ràng ở đây chính là, một quả UAV giá vài chục nghìn đô đôi lúc buộc đối phương phải sử dụng phương tiện đánh chặn trị giá hơn rất nhiều lần để tiêu diệt nó.
Khi điều đó xảy ra hàng trăm lần, căng cân chi phí sẽ nhanh chóng trở nên mất cân bằng.
Chính vì vậy, các chuyên gia nhấn mạnh một thực tế khó tránh khỏi. Căng thiệt đạn dược luôn là vấn đề.
Nhìn lại quá khứ, sự thiếu hụt này vốn đã trở thành gót chân Aisin, từng buộc những đội quân hùng hậu nhất phải đình chỉ đáp tiến công hoặc điều trình chiến lược.
Điển hình như trong cuộc chiến Nga-Ukraine, tốc độ tiêu thủ đạn pháo cao tới mức khiến nhiều quốc gia phương Tây tăng mạnh sản lượng công nghiệp quốc phòng sau cả thập kỷ cắt giả.
Và những gì đang diễn ra tại trào lửa Trung Đông hiện tại thậm chí còn phức tạp hơn.
Các loài vũ khí tân tiến không chỉ đắt đỏ mà còn có chuỗi sản xuất dài và tinh vi, khiến việc bổ sung nhanh chóng trong thời chiến trở nên rất khó khăn.
Để chế tạo tên lộ phòng thủ hiện đại, người ta cần nhiều hơn hợp kim và thuốc nổ, cụ thể là linh kịa điện tử, cảm biến, chip và những vật liệu đặc biệt khác.
Có thể tưởng tượng, sự đối đầu này không phải là một trạng chạy nước rút mà giống như một cuộc đua marathon đầy dài dạng.
Hồi đó trước khi chạm đến mục tiêu là một đối thủ đầu hàng, mỗi bên phải tìm cách duy trì ngân sách của mình lâu nhất có thể.
Và ngay cả với một các khổng lồ quốc phòng như Mỹ, quy luật này cũng không phải ngoài lệ.
Trong nhiều phát biểu trước đây, Donald Trump từng khẳng định rằng chính quyền của ông có đủ sức mạnh quân sự để duy trì chiến tranh vô thời hạn.
Nhưng dữ liệu từ các viện nghiên cứu chiến lược hàng đầu tại Hoa Kỳ lại phát thảo nền bức tranh trái ngược.
Siêu cường quân sự số 1 thế giới cũng phải đối mặt với giới hạn về nguồn lực.
Nhân định này được minh chứng cụ thể qua các hồ sơ mùa sắm quốc phòng công khai, với chi tiết đáng chú ý là
những năm gần đây Mỹ chỉ đặt hàng số lượng tên lửa đánh trạn tương đối hạn chế, giao động ở mức vài trăm thay vì càng nhiên thiết bị.
Trong thời bình con số này là đủ, nhưng với một cuộc chiến trường kỳ, tốc độ tiêu thụ đạn dược có thể vượt xa khả năng sản xuất.
Ngoài ra, kể từ thời điểm tiếng súng vang lên tại Ukraine, Washington đã chuyển giao lượng khí tài khổng lồ cho chính quyền Kiev.
Các hệ thống như FGM-148 Javelin, FIM-92 Stinger cùng hàng triệu viên đạn phá 155 lì đã liên tục được vận chuyển qua Đại Tây Dương.
Điều này khiến khó giữ chiếc chiến lược của Mỹ suy dặm đáng kể.
Theo một số nghiên cứu, quá trình khôi phục có thể kéo dài qua nhiều năm, ngay cả khi không phát sinh thêm đợt viện trợ mới nào.
Trong lúc đó tại Trung Đông, siêu cường này lại cần bơm thêm tên lửa đánh trạn triển khai Israel.
Có thể thấy, nhu cơ xuất phát từ nhiều phía đang tạo thêm áp lực lên ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ.
Nhưng nghịch lý ở chỗ, chỗ cương ứng của quốc gia này lại phụ thuộc vào nhà thầu và linh kiện chuyên biệt, khiến tốc độ bàn giao khó diễn ra nhanh chóng.
Đơn cử như tập đoàn Lockheed Martin, đây là nhà sản xuất chính của thợ Patriot, một hệ thống phòng thủ hàng không tốc đầu Hoa Kỳ và phương Tây.
Theo các số liệu công khai, công ty này đã cung cấp khoảng 620 quả PAC-3 MSE trong cả năm 2025.
Tuy nhiên, để thay thế lượng lớn tên lửa khai hỏa chỉ trong vài ngày giao tranh, nhà sản xuất sẽ cần tới 15,5 tháng vận hành liên tục để theo kịp tốc độ hiện tại.
Và dù hiệu suất đánh trạn có đạt mức lý tưởng 80-90%, thực tế vẫn luôn tồn tại như kẽ hợp.
Trong khi bàn đối phương tập kích ảo ạt, thì chỉ cần vài phần trăm mục tiêu xuyên thủng lớp phòng thủ cũng có thể gây ra thi hại đáng kể.
Điều này đặt ra một vấn đề nam giả.
Nếu Iran phóng hàng nghìn tên lửa cùng lúc, liệu la chắn phòng không của Mỹ và Israel có thể ngăn chặn được bao lâu?
Liên minh hai quốc gia đã nhận ra giới hạn này. Và tất nhiên, Iran cũng vậy.
Để xây dựng đến những nội dung chi tiết cho các video như thế này, CityMedia thường xuyên phải tham khảo các nguồn tài liệu quốc tế.
Nếu bạn cũng muốn tiếp cận nguồn trí thức khổng lồ đó một cách tiền lợi nhất, hãy làm quen với nhà tài trợ của chúng ta hôm nay.
Audible, khoa sách nói bàn quyền lớn nhất thế giới từ Amazon, nơi bạn tiếp cận sớm nhất những trí thức gốc và các tác phẩm vĩ đại nhất hành tính.
Audible giúp bạn đọc sách mọi lúc, ngay cả khi đang bận rộn, với chất lượng âm thanh cinematic cực kỳ sống động.
Đặc biệt, hãy đăng ký qua link dành riêng cho khán giả CityMedia để nhận ngay một tháng sử dụng miễn phí cùng một cuốn sách hạng kẻ.
Trong chính trách hiện đại, bên yếu hơn hiếm khi cố gắng đối đầu trực tiếp.
Thay vào đó, họ từng tìm cách tận dụ điểm yếu trong hệ thống của đối phương.
Lần lại qua khứ, canh tương này có lẽ khó quên với nhiều người.
Tháng 6 năm ngoái, Tổng thống Donald Trump chăm chú theo dõi khoảnh khắc máy bay Mỹ đánh bom xuống các cơ sở hạt nhân của Iran.
Ngay sau đó, Tehran đã tiến hành phản công quy mô lớn.
Cuộc trả thù kéo dài liên tục 12 ngày.
Đáng chú ý, Iran đã đi một nước cờ thèn chốt.
Họ không sử dụng ngay các loại vũ khí mạnh nhất của mình.
Trái lại, nước này lựa chọn phóng đi hàng loạt UAV và tên lửa giá rẻ đã lỗi thời.
Ý đồ đằng sau rất rõ ràng.
Đấy chính là bào mòn hệ thống phòng không của đối phương.
Khi radar quét được nhiều mục tiêu xâm nhập cùng thời điểm,
mạng lưới phòng thủ buộc phải phản ứng.
Mỗi lần đánh trạn đều tiêu tốn thêm những tên lửa đắt tiền.
Rồi, sau khi buộc Israel phải tung ra một lực lớn vũ khí để đối phó,
Iran mới bắt đầu sử dụng các khí tài quân sự tiên tiến với mật độ dày đặc hơn.
Trong số đó có tên lửa tầm trung như Hai-Qasem,
xây dựng tầm bắn khoảng 1.400 km và tốc độ siêu vật ấm.
Chiến thuật này được gọi là bão hòa phòng không.
Bằng cách tập kích cường độ cao,
biên tấn công sẽ đẩy hệ thống của đối phương vào tình trạng quá tải
khi phải đối mặt với nhiều mục tiêu cùng lúc.
Không chỉ dừng lại ở đó,
Tehran còn tận dụng lợi thế từ các tổ chức quỷ nhiệm giải rác khắp Lebanon,
Iraq, Syria và Yemen.
Những nhóm vũ trang đóng vai trò là mũi dắp công từ nhiều hướng khác nhau
khiến mấy con lại phải phân tán nguồn lực để đối phó.
Người già quốc gia này còn một quân bài đặc biệt,
đó chính là chiều sâu chiến lược.
Trong khi Israel có diện tích tương đối chất hẹp,
thì Iran với lãnh thổ rộng lớn,
đội nưới hiểm trở,
lại sở hữu lợi thế lý tưởng hơn.
Tặc điểm này khiến việc xóa sổ toàn bộ các cơ sở quân sự của Tehran
trở thành nhiệm vụ gần như bất khả thi.
Một chiến dịch không kích có thể vô hiệu hóa vài mục tiêu quan trọng.
Nhưng để chở đạo hoàn toàn năng lực quân sự của quốc gia
có địa hình như vậy là điều không hề đơn giản.
Tận dụng lá trắng phong thú tự nhiên đó,
Tehran biến nó thành bàn đạp để xây dựng sức mạnh phản công.
Cụ thể, Iran đã để mạnh sản xuất hàng loạt tên lửa và UAV
nhằm nâng cao năng lực gian đe,
đồng thời chuẩn bị cho các kịch bản xung đột.
Ngay khi phải đối mặt với lệnh trừng phạt quốc tế,
nước này vẫn tìm được cách tiếp cận nguồn cung quan trọng
thông qua nhiều kênh khác nhau,
bao gồm thị trường chợ đen.
Một ví dụ đáng chú ý là vụ nhập khẩu 2.000 tấn hóa chất
phục vụ cho sản xuất tên lửa.
Theo CNN, lượng hàng này đủ để chế tạo hàng trăm vũ khí đạn đạo.
Điều đó lý giải vì sao trong các kế hoạch quân sự từ Washington.
Những tờ hộp sản xuất và căn cứ tên lửa phía Tehran
được đặt đầu tiên nhằm làm suy yếu khả năng phản công của nước này.
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Iran đã trực tiếp đặt Mỹ
cùng Liên minh vào tình thể khó.
Trước hết, Washington có trách nhiệm ngăn chặn các đơn tập kích
để bảo vệ đối tác chiến lược trong khu vực.
Bên cạnh đó, chính quyền này đứng trước bài toán tiêu tối nguồn lực không tửa
nhằm duy trì phòng thủ quy mô lớn.
Sự bố trí lực lượng dày đặc, vô hình chung đã làm suy giảm
khả năng tập trung sức mạnh vào những điểm mang tính quyết định.
Hiện nay, Mỹ đang triển khai mạng lưỡi căn cứ quân sự tại 6 quốc gia phù hủy.
Những cơ sở này đóng vai cho quan trọng trong việc bảo vệ tuyến hàng hải
và hỗ trợ an ninh khu vực.
Tuy nhiên, khi xung đột leo thang,
chính chúng cũng trở thành mục tiêu tiềm năng cho loạt tấn công đến từ Iran.
Trong vài ngày giao tranh, các hệ thống phòng không tại Trung Đông
đã tiêu thụ lượng đạn dược tương đương nhiều năm sản xuất.
Gần đây xuất hiện thông tin, UAE và Qatar
đề nghị Mỹ bổ sung tiêu đột đánh trạng
do khó giữ trước suy giảm nghiêm trọng
so với những đợt tập kích từ Tehran.
Không chỉ tốn kém với mạng quân sự,
xung đột dài ngày còn kéo theo chi phí hậu gần khổng lồ,
từ nhiên liệu cho tàu chiến và máy bay,
bảo trì khí tài, cho đến việc luân chuyển binh sĩ giữa các căn cứ.
Tất cả những yếu tố đó khiến ngân sách thực tế
của một cuộc chiến hiện đại thường cao hơn rất nhiều
so với thông tin được của Bộ Chính thức.
Điều này khả năng dẫn tới hệ quả là
quân đội Mỹ và Israel có thể giành nhiều chiến thắng chiến thuật,
phá hủy hàng nghìn mục tiêu và loại bỏ không ít chỉ huy cao cấp.
Nhưng mục tiêu lớn hơn là thay đổi chế độ cầm quyền
hoặc xóa sổ chương trình tên lửa của Tehran
lại khó đạt được nhanh chóng.
Tuy nhiên, Tehran đã nhiều lần tuyên bố rằng
họ luôn sẵn sàng cho một cuộc xung đột kéo dài.
Và chính sự khác biệt trong trạng thái chiến đấu này
khiến cản cân giao tranh trở nên khó dự đoán hơn bao giờ hết.
Sau tất cả những tính toán về tên lửa, UAV và hệ thống phòng thủ,
câu hỏi lớn nhất của cuộc chiến vất là
bên nào có thể trụ lại đến cuối cùng?
Nhiều người sẽ ngay lập tức nghĩ về Mỹ
vẫn được mệnh danh là bá chủ quân sự toàn cầu
với hệ thống khí tài tiến tiến bậc nhất.
Bên cạnh đó, dưới sự bảo trợ của Washington,
quân đội Israel không chỉ thiện chiến
mà còn sở hữu ưu thế phòng thủ
với tấm kiên Iron Dog đã quá nổi tiếng.
Tuy nhiên, cốt lót của vấn đề không nằm
ở sức mạnh vũ khí.
Kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào tầm nhìn chiến lược
và giới hạn quốc phòng của mỗi bên.
Theo CNN, trên thực tế, Mỹ và Iran
dường như đang theo đuổi hai cuộc chiến hoàn toàn khác nhau.
Đối với Washington và theo Arvid,
đích đến của chiến dịch là làm suy yếu
khả năng tác chiến của Tehran.
Từ triệt tiêu các căn cứ tên lửa,
gây tê liệt chương trình hạt nhân
tới loại bỏ mối đe dọa cho phía đồng minh trong khu vực.
Đây là một mục tiêu mang tính quân sự.
Nếu các cơ sở à tầng chiến lược của Iran bị phá hủy
và năng lực tấn công suy giảm đáng kể,
Mỹ có thể tuyên bố rằng chiến dịch đã thành công.
Nhưng ở phía bên kia trận tuyến,
logic lại nằm ở một tầng khác hẳn.
Tehran hiểu rất rõ ràng
họ khó có thể đánh bại Mỹ
trong cuộc đối đầu quân sự trực diện.
Khoảng cách về công nghệ, không quân
và khả năng chiến đấu tầm xa là quá lớn.
Vì vậy, Iran không tìm kiếm
một thắng lợi quân sự truyền thống.
Mục tiêu của họ đơn giản nhưng bền bỉ hơn
đó chính là sự tồn tại.
Trong nghệ thuật chiến tranh bất đối xứng,
nếu chính quyền Tehran đứng vững,
các dây chuyển sản xuất vũ khí
vẫn âm thầm hoạt động dưới lòng đất
so với những trận mưa bom,
thì họ đã giành được thắng lợi theo cách của mình.
Lịch sử từng nhiều lần chứng minh điều này.
Hãy nhìn vào bài học
từ cuộc chiến Mỹ-Việt Nam
hay gần đây nhất là sự kiện Washington
rút quân khỏi Afghanistan.
Trong cả hai trường hợp,
một siêu cường với ngân sách dồi dào
cùng khí tài ưu Việt vẫn phải nhượng bộ
trước đối thủ kém xa về tiềm lực.
Thực tế cho thấy,
chiến thuật của bên yếu hơn
là biến xung đột thành một vũng lầy tiêu hào.
Để rồi, khi tồn thất về tài chính,
sinh mạng, vượt quá
ngưỡng chịu đựng của dự luận,
các khổng lồ buộc phải sơ cờ trắng
tuyên bố ru lùi.
Hiện nay,
Iran cũng có thể đặt cực vào chính logic này
và đang đi trên con đường
tái hiện lại viễn cảnh đó.
Bởi lẽ, người cười đến cuối cùng
có lúc chỉ là kẻ chịu đựng
được vết thương lâu hơn đối thủ mà thôi.
Khi những vệt sáng
của tên lửa vẫn sẽ thoát bờ trời Trung Đông,
một sự thật dần lộ ra.
Trong các cuộc xung đột kéo dài,
cái gọi là chiến thắng thật sự
thường chỉ còn trên giải nghĩa.
Mỗi tên lửa được phóng đi,
mỗi hệ thống phòng thủ được kích hoạt,
mỗi chiến dịch không kích được tiến hành
đều kéo theo những tổn thất
về tài chính, quân sự và cả con người.
Chiến tranh tiêu hào vũ khí,
ảnh hưởng nguồn lực quốc gia
gây áp lực lên nền kinh tế
và để lại hiệu yị lâu dài cho toàn khu vực.
Vì vậy, câu hỏi
ai sẽ trụ lại đến cuối cùng
đôi khi không có câu trả lời thỏa đáng.
Mà trong nhiều trường hợp,
điều duy nhất chắc chắn sau một cuộc chiến kéo dài là
tất cả các bên
đều phải trả một cái giá nào đó.