CON NGƯỜI SỐNG MỘT ĐỜI, RỐT CUỘC LÀ ĐANG THEO ĐUỔI ĐIỀU GÌ? | THUẬT CỔ NHÂN

Thuật Cổ Nhân Mến chào quý vị và các bạn! Con người sống một đời, rốt cuộc đang theo đuổi điều gì? Có người nói theo đuổi tiền tài. Có người nói theo đuổi danh tiếng. Cũng có người nói theo đuổi tình yêu, địa vị, dốc hết sức để đạt được thành tựu. Nhưng khi bạn dần lớn tuổi, bạn sẽ phát hiện ra rằng những thứ đó dù có đạt được, cũng chưa chắc khiến bạn an tâm. Tiền nhiều thì xinh phiền áo, danh lớn thì áp lực, địa vị cao thì cô động. Vì vậy, có một ngày bạn có thể tự hỏi mình, nếu tôi không còn cầu gì nữa, sống còn ý nghĩa gì? Vô dục vô cầu là một sự giải thoát, hay là một sự chống dỗng? Thực ra câu hỏi này từ xưa đến nay đã có vô số người suy nghĩ. Khổng tử trong luận ngữ nói rằng, sáng nghe được đảo, tối chết cũng không hối tiếc. Ý của câu này là, một người nếu buổi sáng hiểu được chân lý của đời người, dù buổi tối chết đi cũng không còn gì tiếc nuối. Đó chính là tầng ý nghĩa cao nhất của cuộc đời. Ý nghĩa thật sự của đời người không nằm ở sự sở hữu bên ngoài, mà nằm ở sự thấu hiểu bên trong. Nhưng muốn hiểu được điều này, nhất định phải trải qua quá trình từ có cầu đến không cầu. Chúng ta thường nói vô dục vô cầu. Nhiều người tưởng rằng đó là buông bỏ tất cả, không còn cố gắng, không còn theo đuổi. Nhưng thực ra đó là một sự hiểu sai. Vô dục không phải là không có dục vọng, mà là dục vọng của bạn đã được trí tuệ điều phục, không còn bị dục vọng dẫn dắt. Bạn biết điều gì nên lấy, điều gì nên buông, biết khi nào nên tiến, khi nào nên lui. Giống như Kinh dịch nói, biết tiến lui, tồn vong mà không mất chính đạo. Đó mới là vô dục chân chính. Người xưa nói, quân tử mưu cầu ở nghĩa, tiểu nhân mưu cầu ở lợi. Quân tử không phải không có dục vọng, mà là dục vọng của họ, không vì bản thân mà vì đạo lớn. Bạn nhìn khổng tử Chu Du Liệt Quốc, ông cũng có dục vọng. Ông mong thiên hạ Thái Bình, dân chúng an vui. Lão Tử rời bỏ quan chức, ông cũng có dục vọng. Ông mong người đời hiểu được ý nghĩa chân chính của đạo, không còn mê đắm danh lợi. Vì vậy, vô dục thật sự không phải là không có theo đuổi, mà là đối tượng theo đuổi đã thay đổi. Từ bên ngoài chuyển sang sự rắc ngộ bên trong. Bạn nhìn cây tùng trên núi, dễ bám vào khe đá, không tranh ánh sáng, không rành đất, mà vẫn xanh tốt bốn mùa. Bạn nhìn dòng nước, không tranh với ai, lại nuôi dưỡng vạn vật, cuối cùng hội tụ thành biển lớn. Con người nếu học được như cây tùng, như dòng nước, không tranh không chấp, thuận theo đạo trời, đó mới là cảnh giới cao nhất của vô dục. Nhưng con người muốn đạt đến vô dục đâu phải dễ. Từ ngày sinh ra, chúng ta đã học cách đạt được. Trẻ con muốn đồ chơi, thanh niên muốn tình yêu, trung niên muốn sự nghiệp, tuổi già muốn sức khỏe. Cả đời chúng ta đều đang muốn, nhưng muốn bao nhiêu cũng chưa từng thật sự thỏa mãn. Vì sao? Vì thứ bạn muốn luôn là bên ngoài, còn sự thỏa mãn chân chính lại đến từ bên trong. Sách nói, biết rừng rồi mới có thể định, định rồi mới có thể tỉnh, tỉnh rồi mới có thể an, an rồi mới có thể suy nghĩ, suy nghĩ rồi mới có thể đạt được. Đoạn này nói về tầng bậc tu dưỡng của đời người. Bạn phải biết điều gì là điểm rừng. Biết khi nào nên rừng, nên bỏ điều gì. Biết rừng thì tâm mới định, tâm định thì mới tỉnh, tâm tỉnh thì mới an, tâm an thì suy nghĩ mới sáng suốt, suy nghĩ sáng suốt thì tự nhiên mọi thứ sẽ đạt được. Nhưng người hiện đại lại ngược lại. Không biết rừng, chỉ biết chạy. Hôm nay chạy theo sự nghiệp, ngày mai chạy theo tiền bạc, ngày kia chạy theo nhà cửa. Kết quả cả đời đều đang chạy, mà chưa từng chạy đến chính mình. Vì vậy tôi thường nói, một người phải học cách chậm lại. Chậm không phải là lười biếng, mà là cho bạn thời gian để nhìn rõ mình đang làm gì. Nếu bạn còn chưa nhìn rõ chính mình, thì nói gì đến vô dục, bạn chỉ đang bị dục vọng đẩy đi, bị hoàn cảnh kéo chạy. Vô dục chân chính là làm chủ nội tâm, chứ không phải trốn tránh bên ngoài. Kinh dịch nói tĩnh rồi mới an, an rồi mới có thể suy nghĩ. Tư tưởng đạo ra, đặc biệt nhấn mạnh chữ tĩnh, trang tử nói tâm trai, tọa vòng, chính là dạy bạn buông bỏ tạp niệm, quay về bản tâm. Khi lòng người có thể tĩnh lại, thế giới sẽ không còn dối loạn. Vì sao người hiện đại lại lo âu như vậy? Bởi vì trong lòng có quá nhiều âm thanh, điện thoại không ngừng dèo. Tin tức liên tục cuộn, người khác mua nhà bạn cũng muốn mua, người khác thăng trức bạn cũng muốn thăng, bạn mãi so sánh, tính toán, chạy theo. Kết quả là bên ngoài càng lúc càng náo nhiệt, còn trong lòng lại càng trống rỗng. Có một người hỏi tôi rằng, nếu vô dục vô cầu là cảnh giới tốt nhất, vậy con người có phải không nên phấn đấu nữa không? Tôi cười và nói, không phải là không phấn đấu, mà là đổi một cách phấn đấu khác. Bạn nhìn người nông dân trồng trọt, mùa xuân gieo hạt, mùa hè làm cỏ, mùa thu thu hoạch, đó chẳng phải là phấn đấu sao. Nhưng họ không nhổ mạ để thúc lớn, không lo lắng ngày mai có mưa hay không, họ làm điều mình nên làm, phần còn lại giao cho trời. Đó gọi là tận nhân sự rồi thuận theo thiên mệnh. Vô vi không phải là không làm gì, mà là không làm bữa. Đạo Đức Kinh nói, làm theo vô vi thì không gì là không làm được. Câu này nhiều người hiểu sai, tưởng rằng vô vi là không làm. Thực ra, vô vi mà Lão Tử nói là thuận theo tự nhiên, không cưỡng cầu. Bạn làm điều nên làm nhưng không chấp vào kết quả, đó mới là hành động có trí tuệ. Bạn nhìn một bác sĩ giỏi thật sự không phải là cố cho bệnh nhân thêm thật nhiều thuốc, mà là thuận theo tình trạng để điều chỉnh. Một người thật sự biết làm việc không phải là cố kiểm soát mọi thứ, mà là biết thuận theo thời thế. Kinh dịch nói trời vận hành mạnh mẽ, quân tử tự cường không ngừng, đồng thời lại nói đất dày nâng đỡ vạn vật, quân tử lấy đứt dày mà gánh vác. Đạo của trời là động, đạo của đất là thuận. Con người nếu chỉ biết động mà không biết thuận, thì sẽ lệch. Nếu chỉ biết tĩnh mà không biết động cũng sẽ sai. Trí tuệ chân chính là sự cân bằng giữa động và tĩnh, là trong tĩnh có động, trong động có tĩnh. Vô dục vô cầu không phải là dừng lại, mà là bạn có thể hành động mà không loạn, tiến lên mà không chấp. Con người có hai loại vô dục, một là tiêu cực, một là tích cực. Vô dục tiêu cực là tâm đã chết, không muốn làm gì nữa. Vô dục tích cực là tâm đã sáng, biết mình nên làm gì. Cái trước là trốn tránh cuộc đời, cái sau là vượt lên cuộc đời. Phật giá nói về không, không phải là không có gì, mà là không chấp trước vào mọi thứ. Khi trong lòng bạn có thể không, thì trời đất vạn vật đều có thể dung chứa. Bạn nhìn Đức Phật năm xưa ngộ đạo dưới cây bồ đề, sau khi giác ngộ, Ngài không vào rừng ẩn cư, mà bước vào đời, đi khắp nơi giáo hóa chúng sinh. Vì sao? Vì Ngài không còn cầu cho bản thân, nhưng lại thương xót chúng sinh. Loại vô dục ấy, ngược lại trở thành đại nguyện lớn nhất. Điều này giống như Kinh dịch nói, khi khó khăn thì giữ mình, khi hành thông thì giúp đời. Ở bất kỳ cảnh giới nào cũng giữ được bản tâm. Đó chính là ý nghĩa chân chính của tu hành. Thực ra, nói tu hành hay tu dưỡng, nói đến cùng đều là tu tâm. Tu tâm chính là điều chỉnh cái tâm. Tâm không định thì thế giới hỗn loạn, tâm an thì nơi đâu cũng an. Bạn nhìn cùng một cơn mưa gió, có người oán trời không thuận, có người lại nói đó là gột dừa bụi trần. Mưa gió không đổi, thứ thay đổi là tâm. Không tử nói, người nhân thì an với nhân, người trí thì biết lập thân. Người nhân sở dĩ có thể an là vì không cầu, người trí sở dĩ có thể vững là vì biết chọn và bỏ. Nỗi phiền não của đời người phần lớn đến từ không nỡ buông, không nỡ quá khứ, không nỡ thể diện, không nỡ tiền bạc, không nỡ thua, kết quả là càng không nỡ thì càng đau khổ. Bạn phải hiểu rằng, trên đời này không có thứ gì mãi mãi thuộc về bạn, ngay cả thân thể này, cũng chỉ là tạm mượn. Kinh dịch có câu, bớt đi rồi lại bù vào, biến đổi không ngừng. Trong kinh dịch có nói, biến đổi rồi tồn giảm. Đời người có được có mất, thứ mất đi chưa chắc là điều xấu, thứ đạt được chưa chắc là điều tốt. Nếu bạn có thể hiểu được điều này, lòng tự nhiên sẽ buông xuống. Vô dục không phải là không có gì, mà là dù có cũng không chấp trước. Khi bạn có thể buông, bạn sẽ không còn bị số mệnh rắt đi. Có lần khi tôi chia sẻ, có một người nghe hỏi rằng, nếu một người thực sự đạt đến vô dục vô cầu, thì sống còn động lực gì? Tôi cười và nói, có chứ, đó là động lực tu hành. Tu hành không phải là trốn tránh thế gian, mà là sống giữa thế gian, mà không bị thế gian làm ô nhiễm. Giống như hoa sen mọc từ bùn mà không nhiễm bùn, Vô dục chân chính là giữa thế giới đầy biến động, vẫn giữ được một tâm thanh tịnh. Vì sao con người cảm thấy trống rỗng? Bởi vì thứ họ theo đuổi là tạm thời. Bạn có xe mới, quần áo đẹp, địa vị mới, niềm vui chỉ kéo dài một thời gian rồi qua đi. Nhưng nếu bạn gieo trong tâm hạt giống trí tuệ, thì sự bình an và niềm vui sẽ ngày càng sâu, ngày càng vững. Đó chính là cảnh giới thuận theo thiên mệnh, mà an vui. Trung Dung nói, khi vui buồn chưa phát lộ gọi là trung, khi phát ra mà đều hài hòa gọi là hòa. Trung là gốc của đảo, hòa là sự vận hành của đảo. Một người có thể giữ được sự cân bằng trong vui buồn, thì đã thông đạt thiên đảo. Vô dục không phải là kìm nén cảm xúc, mà là không bị cảm xúc chi phối. Bạn có thể vui thì vui, có thể giận thì giận, nhưng không lạc mất trong đó. Tâm tự do như vậy mới là hạnh phúc chân chính. Bạn thấy nhiều người hiện nay theo đuổi cái gọi là tự do. Tưởng rằng muốn làm gì thì làm là tự do. Thực ra, đó là buông thả. Tự do chân chính là tâm không bị bất kỳ ngoại vật nào lôi kéo. Ở trong dục vọng vẫn giữ được mình. Trong cám rỗ vẫn giữ được mình. Trong được mất vẫn giữ được cân bằng. Đó mới gọi là tự do. Tôi thường nói, một người sống đến cuối cùng, thứ quyết định không phải là thông minh, mà là tâm tính. Người thông minh thì nhiều, người có tâm ổn định thì ít. Người có tâm tính tốt, dù sống bình thường vẫn có thể an nhiên. Người tâm tính kém, dù có tất cả cũng vẫn khổ. Tâm tính đến từ tu dưỡng, tu dưỡng đến từ tự rèn luyện. Chúng ta nói tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Bước đầu tiên chính là tu thân. Tu thân không phải là trang điểm bên ngoài, mà là sự chuyển hóa bên trong. Nếu bạn có thể thường xuyên tự phản tỉnh, tiết chế dục vọng của mình, dần dần tâm bạn sẽ trở nên sáng suốt, trí tuệ cũng theo đó mà mở ra. Sách có câu từ thiên tử cho đến thư dân, tất cả đều lấy tu thân làm gốc. Vì sao? Vì tâm là cội nguồn của mọi thứ. Tâm chính thì lời nói và hành động chính. Lời nói và hành động chính thì gia đình hòa thuận. Gia đình hòa thuận thì xã hội ổn định. Xã hội ổn định thì thiên hạ thái bình. Tất cả đạo lý đều khởi từ tâm. Vô dục không phải là sự rút lui tiêu cực, mà là sự tình thức tích cực. Nó không phải là từ bỏ cuộc đời, mà là nhìn thấu cuộc đời. Sau khi nhìn thấu, bạn vẫn mìm cười đối diện với mọi thứ. Phật gia nói hiểu rõ sinh tử mà không chán ghét thế gian. Đó chính là cảnh giới này. Bạn có biết vì sao nhiều người tu hành về sau lại thích cười không? Bởi vì họ đã hiểu rằng vui buồn hợp tan, thành bại được mất của thế gian. Tất cả chỉ là duyên sinh rồi duyên diệt. Đời người như một giấc mộng, nhưng trong mộng vẫn có thể giác ngộ. Khi bạn tỉnh lại, mọi vui buồn trong mộng đều có thể buông xuống. Nụ cười ấy không phải là xem nhẹ cuộc đời, mà là đã hiểu rõ cuộc đời. Ý nghĩa của đời người không nằm ở việc cầu được gì, mà nằm ở việc ngộ ra điều gì. Những gì bạn cầu được rồi cũng sẽ mất đi, còn trí tuệ bạn giác ngộ được sẽ mãi thuộc về bạn. Cầu là con đường hướng ra bên ngoài, ngộ là con đường quay vào bên trong. Càng tìm cầu bên ngoài thì càng mê mở, quay về nội tâm thì tự nhiên sáng tỏ. Vì vậy, một người nếu có thể giữ được sự sáng suốt trong hỗn loạn, giữ được sự tĩnh lặng giữa ồn ảo, thì người đó đã đang tu hành. Người ấy vẫn có thể làm việc, nuôi gia đình, sống cuộc sống thường ngày. Nhưng trong lòng có một ngọn đèn sáng, xoay rõ chính mình, và cũng xoay sáng cho người khác. Khi bạn thật sự hiểu ý nghĩa của vô dục, bạn sẽ không còn sợ sự trống rỗng, bởi vì không, không phải là hư vô, mà là viên mãn. Kinh Phật nói sắc tức là không. Không tức là sắc. Không không phải là không có gì, mà là không chấp trước. Khi trong lòng bạn không còn chấp trước, thế giới cũng trở nên nhẹ nhàng. Hạnh phúc chân chính không phải là bạn có bao nhiêu, mà là bạn buông được bao nhiêu. Bạn buông nỗi sợ, buông sự so sánh, buông những chấp niệm. Bạn sẽ nhận ra rằng hạnh phúc vốn luôn ở đó. Con đường đời rất dài, nhưng con đường của tâm còn dài hơn. Vô dục vô cầu không phải là điểm kết thúc, mà là điểm khởi đầu. Khi trong lòng bạn không còn bị dục vọng thúc đẩy, cuộc sống mới thật sự bắt đầu, có tự do và ánh sáng. Khi một người thật sự đạt đến cảnh giới vô dục, cảnh tượng của đời người sẽ hoàn toàn khác đi. Bạn sẽ thấy thế giới vẫn vận hành, hoa vẫn nở, nước vẫn chảy. Chỉ là tâm bạn đã đổi khác. Bạn không còn bị vui buồn, giận thương dẫn dắt, mà giống như một tấm gương, phản chiếu vạn vật, nhưng không bị vạn vật làm nhiễu loạn. Đó là một loại trí tuệ bình thản, một sức mạnh nhẹ nhàng. Nhưng cảnh giới này không phải đọc vài cuốn sách hay nghe vài buổi giảng là đạt được. Nó cần thời gian, cần trải nghiệm. Con người phải từng trải qua phồn hoa mới hiểu giá trị của bình dị. Phải bị rục vọng dày vò mới hiểu sự quý giá của tĩnh lặng. Giống như vàng phải qua lửa mới thành hình. Nên nhiều người nghe đến vô dục vô cầu, liền nghĩ đó là chuyện của người già, là sự bất lực sau khi nhìn thấu thế sự. Nhưng thực ra không phải. Vô dục vô cầu không phải là dấu hiệu của già nua, mà là dấu hiệu của trưởng thành. Người trẻ nếu biết đủ, đó mới là trí tuệ thật sự. Kinh dịch nói cùng thì biến, biến thì thông, thông thì lâu dài. Đời người thực chất là một quá trình tu luyện không ngừng biến đổi. Từ tham lam đến buông bỏ, từ tìm cầu đến giác ngộ, từ chấp trước đến tự tải. Con đường này mỗi bước đều không dễ, nhưng nếu bạn không đi, bạn sẽ mãi đứng yên trong mê mở. Tôi từng gặp một doanh nhân. Khi còn trẻ, ông liều mình kiếm tiền. Sau này, sự nghiệp thành công nhưng lại cảm thấy trống rỗng. Ông nói với tôi rằng, Thưa Thầy, bây giờ tôi có tất cả rồi, nhưng mỗi ngày thức dậy đều thấy vô nghĩa. Ăn uống không ngon, đi du lịch cũng không vui. Tôi hỏi ông, vậy điều ông mong muốn nhất bây giờ là gì? Ông nói, tôi chỉ mong có thể yên tĩnh lại. Bạn thấy không, đó chính là sự trớ treo của đời người. Khi trẻ thì liều mình theo đuổi náo nhiệt. Đến lúc lớn tuổi mới hiểu giá trị của tĩnh lặng. Phật gia nói, mọi hành đều vô thường, mọi pháp đều vô ngã. Những gì bạn theo đuổi rồi, cũng sẽ thay đổi. Thân thể sẽ đổi, quan hệ sẽ đổi, tài sản cũng sẽ đổi. Chỉ có tâm tính của bạn mới là đối tượng tu hành lâu dài. Nếu bạn có thể tìm được cái tâm không đổi trong sự biến đổi, đó chính là trí tuệ. Đạo Đức Kinh có câu biết người là trí, biết mình là sáng. Bạn quen biết bao nhiêu người không quan trọng. Quan trọng là bạn có hiểu chính mình hay không. Nỗi bi ai lớn nhất của con người là sống cả đời mà chưa từng thật sự hiểu mình. Bạn hỏi một người vì sao họ tức giận. Họ nói tôi đơn giản chỉ là giận. Hỏi vì sao buồn. Họ nói tôi đơn giản chỉ là tự nhiên buồn. Thực ra, giận và buồn đều chỉ là bóng của tâm. Nếu bạn nhìn thấy được nó, bạn có thể vượt qua nó. Bước đầu tiên của tu hành là nhận biết tâm mình. Bạn biết vì sao mình vui, cũng biết vì sao mình khổ, biết điều gì khiến mình tham, điều gì khiến mình sợ, điều gì khiến mình dừng lại. Người có thể nhìn rõ tất cả những điều này mới thật sự là vật trí giả. Sách nói cách vật, trí trí, thành ý, chính tâm, tu thân, tề gia. Cái gọi là cách vật không phải là nghiên cứu sự vật bên ngoài, mà là nhận diện những thứ trong tâm mình. Lòng tham, sân, si, mạng, nghi trong nội tâm chính là gốc dễ của vận mệnh. Nếu bạn không nhận ra chúng, chúng sẽ điều khiển bạn. Nếu bạn nhìn thấu chúng, chúng sẽ không còn lay động được bạn nữa. Có một người bạn hỏi tôi rằng, đời người thật sự có số mệnh không? Nếu tất cả đều đã định sẵn, thì nỗ lực còn có ý nghĩa gì? Tôi nói mệnh là cái đã định, nhưng vận thì luôn biến đổi. Mệnh là điểm khởi đầu, vận là sự lựa chọn. Bạn không thể quyết định nơi mình sinh ra, nhưng có thể quyết định hướng đi của mình. Tu tâm chính là thay đổi vận mệnh. Tu đức chính là tích lũy phúc báo. Kinh dịch nói, nhà tích thiện ắt có dư phúc, nhà tích bất thiện ắt có dư hỏa. Đây không phải mê tín, mà là quy luật của năng lượng. Bạn phát ra loại năng lượng nào thì sẽ thu hút kết quả tương ứng. Gieo nhân gì thì gặt quả đó. Đó chính là đạo của trời. Vì vậy, ý nghĩa thật sự của đời người không nằm ở việc bạn kiểm soát được bao nhiêu, mà nằm ở việc bạn hiểu được bao nhiêu. Khi bạn hiểu quy luật nhân quả, bạn sẽ không còn oán trời trách người. Gặp chuyện tốt thì biết ơn, gặp chuyện xấu thì tự xét lại mình. Bạn hiểu rằng, mọi thứ đều có sự an bài hợp lý. Đó chính là trí tuệ của tu hành. Có người nói, tôi không tin vào số mệnh, tôi chỉ dựa vào bản thân. Câu này đúng một nửa và sai một nửa. Dựa vào bản thân là đúng. Nhưng nếu chỉ dựa vào cách tôi nhỏ bé mà không hiểu thiên đảo, thì sẽ chịu thiệt. Con người không thể tranh với trời, không thể đi ngược lại quy luật tự nhiên, mà phải thuận theo nó, giống như người đi biển phải thuận theo chiều gió. Hướng gió không do bạn quyết định, nhưng bạn có thể điều chỉnh cánh buồm. Hoàng đế Nội Kinh nói, trời có ngũ hành, con người có ngũ tạng. Khí của trời đất và khí của con người là tương thông. Nếu bạn thường xuyên tức giận, thì gan bị tổn hại. Thường xuyên lo âu thì tỉ yếu. Thường xuyên sợ hái thì thận suy. Khi tâm khí rối loạn, thì cơ thể cũng rối loạn. Ngược lại, nếu bạn thường giữ được niềm vui, lòng biết ơn và sự bình an, đó chính là điều hòa khí của trời đất trong chính mình. Bạn nhìn những người sống lâu, thường có điểm chung là tâm rộng, hay cười, không tính toán. Khi hỏi bí quyết sống lâu, họ không nói về dinh dưỡng hay vận động, mà chỉ nói, hãy nghĩ thoáng ra, đừng tức giận. Mấy lời tưởng chừng đơn giản đó thực ra lại là tu hành ở mức cao nhất. Vô dục vô cầu không phải là bảo bạn từ bỏ cuộc sống, mà là giúp bạn sống một cách tỉnh táo hơn. Bạn vẫn ăn uống, làm việc, nuôi gia đình. Chỉ là bạn không còn bị những thứ đó kéo đi. Bạn hiểu đó là việc nên làm, chứ không phải thứ để chấp trước. Khi làm, mà trong lòng vẫn tự tại, đó mới là cảnh giới cao nhất. Trang tử nói, hãy để tâm tự do, nghĩa là con người có thể đi lại giữa vạn vật, nhưng tâm phải tự do. Ngày nay chúng ta lái xe, đi làm, dùng điện thoại, tất cả đều như làn xương bao quanh, nhưng nếu bạn bị lớp xương đó che lấp, thì sẽ đảo lộn. Bạn phải trở thành người làm chủ làn xương, chứ không phải nô lệ của nó. Rất nhiều người nói rằng áp lực của họ quá lớn, nhưng thực ra áp lực không đến từ bên ngoài, mà đến từ bên trong. Muốn mà không được, bạn muốn quá nhiều thì tâm sẽ mệt. Nếu bạn có thể bớt mong cầu một chút, thì lòng sẽ nhẹ nhàng hơn. Giống như đi du lịch với ba lô, mang quá nhiều thứ thì không đi xa được. Buông bớt đi, thì bạn sẽ đi được xa hơn, và thấy được nhiều hơn. Kinh dịch nói, đạo trời bớt chỗ dư, bù chỗ thiếu, đạo đất biến hóa mà chảy về chỗ khiêm. Một người càng khiêm nhường, thì càng được đạo trời trợ giúp. Càng kiêu ngạo, thì càng xa rời đạo trời. Vô dục thực ra, chính là hình thức cao nhất của sự khiêm nhường. Bạn không tranh, không giành, không tham, thì trời đất tự nhiên che trở bạn. Láo tử nói thượng thiện như nước. Nước làm lợi cho vạn vật mà không tranh, ở nơi thấp, mà mọi người không muốn đến, lại gần với đảo. Đức của nước chính là hình ảnh của vô dục, chảy về chỗ thấp, không phô trương, nhưng nuôi dưỡng vạn vật, mềm mải mà có thể xuyên đá. Bạn nhìn những người thật sự có trí tuệ lớn, đều giống như nước, mềm mà có lực, khiêm mà có sức. Người tu hành không phải biến mình thành thần tiên, mà là trở nên nhân hậu hơn. Tu hành chân chính không phải rời xa thế gian, mà là ở giữa thế gian để rèn luyện tâm tính. Bạn có thể dịu dàng với gia đình, bao dung với bạn bè, tử tế với người lạ, và chân thành với chính mình. Đó chính là tu hành. Mạnh tử nói nuôi dưỡng tâm không gì tốt hơn là ít dục. Vì sao ít dục có thể dưỡng tâm? Bởi vì năng lượng của tâm là có hạn. Nếu bạn để quá nhiều dục vọng chen vào, thì tâm sẽ loạn. Nếu để lại một khoảng trống, thì tâm sẽ tĩnh. Người xưa viết thư pháp, cái đẹp không nằm ở nét bút, mà ở khoảng trống, vẽ sơn thủy. Cái đẹp không chỉ ở núi, mà ở phần hư không. Đời người cũng vậy. Viết chừa khoảng trống, chính là trí tuệ. Tôi quen một người lớn tuổi, cả đời sống rất bình dị, nhưng lại vô cùng an nhiên. Mỗi sáng ông trồng hoa, buổi chiều pha trà, sau bữa tối thì đi dạo. Người khác hỏi, ông có thấy cuộc sống như vậy quá đơn điệu không? Ông cười và nói, mỗi ngày tôi nhìn hoa nở, hoa tàn đều thấy mới mẻ. Hoa vẫn như vậy, nhưng tâm trạng của tôi mỗi ngày khác nhau. Đó chính là trí tuệ sống trong hiện tại. Vô dụng không phải là không có cảm xúc, mà là mỗi cảm xúc đều được cảm nhận một cách trọn vẹt. Hạnh phúc thật sự không ở bên ngoài, mà ở trong tâm. Khi tâm bạn an, một chén trà cũng thơm. Khi tâm bạn loạn, ở trong nhà vàng cũng thấy trống rỗng. Thứ của thế gian càng đuổi theo càng xa, chỉ có tâm là càng quay về càng gần. Kinh Phật nói, ba cõi do tâm, vạn pháp do thức, nghĩa là thế giới thực chất là sự phản chiếu của tâm bạn. Khi tâm bạn thiện, thì thế giới trở nên dịu dàng. Khi tâm bạn ác, thì thế giới trở nên hiểm ác. Nếu bạn thường xuyên oán trách, thì cuộc sống đâu đâu cũng là khổ. Nếu bạn thường mang lòng biết ơn, thì cuộc sống nơi nơi đều là phúc. Vì vậy, cảnh giới vô dụng không phải là lạnh lùng, mà là tử bi. Khi trong tâm không còn dục vọng, thì không còn phân biệt. Không còn phân biệt thì có bao dung. Có bao dung thì có tử bi. Tử bi không phải là thương hại, mà là sự thấu hiểu và chấp nhận. Bạn có thể hiểu người khác và cũng có thể tha thứ cho chính mình. Đó mới là tâm lòng rộng lớn như trời đất. Kinh dịch nói, đức lớn của trời đất là sinh sôi không ngừng. Nếu bạn có thể thuận theo nguồn năng lượng sinh sôi ấy mà sống, thì tâm bạn sẽ ngày càng rộng mở, cuộc sống cũng ngày càng phong phú. Vì vậy, tôi thường nói, điều quan trọng nhất của đời người không phải là tiền tài hay danh tiếng, mà là dung lượng của tâm. Dung lượng của tâm quyết định vận mệnh của bạn. Bạn chứa được bao nhiêu người thì làm được bấy nhiêu việc lớn. Nếu tâm bạn nhỏ hẹp như mũi kim, thì nơi đâu cũng là chứa ngại. Nếu tâm bạn rộng lớn như biển, thì vạn vật đều có thể dung chứa. Ý nghĩa thật sự của đời người không phải là sống bao lâu, mà là sống có hiểu biết. Nếu bạn hiểu được đạo trời, hiểu được thuận theo su thế mà hành động, hiểu được sống trong vô dục, thì dù cuộc đời bạn ngắn ngủi cũng sẽ tỏa sáng rực rỡ. Khi bạn thật sự thể ngộ được cảnh giới vô dục vô cầu, bạn sẽ hiểu rằng đời người không phải là một cuộc tranh giành, mà là một hành trình tu luyện, không phải để thắng người khác, mà là để thắng chính mình. Khi thắng được chính mình thì cũng là thắng được thế giới. Sách nói vạn vật có góc ngọn, mọi việc có đầu cuối, biết rõ thứ tự trước sau thì gần với đảo. Căn bản của tu hành là phân biệt rõ cái chính và cái phụ. Biết điều gì là góc của đời người, điều gì chỉ là phần ngọn. Phần lớn chúng ta cả đời theo đuổi cái ngọn mà quên mất cái góc, chạy theo nhà cửa, xe cổ, địa vị mà quên tu tâm, tu đức, tu mệnh. Bạn nhìn những người thật sự có phúc. Họ chưa chắc là người thông minh nhất, nhưng nhất định là người có đức dày. Người có đức dày, trong lòng có ánh sáng. Người có ánh sáng thì đi đến đâu cũng không sợ. Con người sống trên đời cần học ba điều. Đó là tu tâm, tu đức, tu mệnh. Tu tâm là để bản thân không bị ngoại vật làm giao động. Tu đức là để người khác vì bạn mà được an ổn. Tu mệnh là để trời đất vì bạn mà trở nên hài hòa. Tu tâm là công phu bên trong, không ở chùa triền, cũng không ở núi non, mà ở từng hơi thở. Bạn có thể ở giữa phồn hoa mà không loạn, trong cô đơn mà không oán, trong nghịch cảnh mà không gục ngã. Đó chính là tu tâm. Tu tâm không phải trốn tránh đám đông, mà là ở giữa đám đông vẫn giữ được sự tĩnh lặng, giống như hoa sen sinh từ bùn mà không nhiễm bùn. Tu đức là công phu bên ngoài. Đức là gì? Đức này là sự hồi đáp của bạn đối với trời đất. Trời đất sinh ra và nuôi dưỡng bạn. Bạn dùng điều gì để đáp lại? Chính là dùng thiện niệm, sự bao dung và lòng thấu hiểu để ảnh hưởng đến người khác. Khi người khác cần bạn đưa tay giúp đỡ, khi người khác đau khổ bạn biết an ủi, đó chính là hành đức. Đức không nằm ở lớn nhỏ, mà ở sự chân thành. Kinh dịch nói nhà tích thiện, át có dư phúc, nhà tích bất thiện át có dư hỏa. Điều này không chỉ là lời dạy đạo đức, mà còn là quy luật của năng lượng vũ trụ. Người thường giữ thiện niệm thì khí trường tự nhiên hài hỏa, thu hút cũng là duyên lạnh. Người thường mang ác ý thì khí trường ưu ám kéo đến nhiều tai hỏa. Tu mệnh là công phu hợp nhất giữa trời và người. Mệnh không phải là định mệnh cố định, mà là vận mệnh có thể chuyển hóa. Mệnh là thiên phú của bạn, còn vận là cách bạn sử dụng thiên phú đó. Nếu một người tu tâm đầy đủ thì vận mệnh tự nhiên sẽ thuận, giống như dòng nước. Nếu bạn thuận theo dòng thì nước sẽ đưa bạn đi xa. Nếu bạn đi ngược dòng thì có cố gắng bao nhiêu cũng uổng công. Hoàng đế Nội Kinh nói thuận theo thời mà dưỡng sinh thì trăm bệnh không sinh, nghịch thời mà hành động thì bệnh tật đều đến. Căn bản của tu mệnh là thuận theo nhịp điệu của trời đất. Xuân sinh, hạ trưởng, thu hoạch, đông tàng đó là đạo tự nhiên. Nếu con người biết gieo hy vọng vào mùa xuân, siêng năng vào mùa hạ, thu hoạch vào mùa thu và tĩnh lặng suy ngẫm vào mùa đông thì vận mệnh tự nhiên sẽ lâu dài. Nhưng con người hiện nay lại ngược lại. Xuân thì lo âu, hạ thì oán trách, thu thì mê mở, đông cũng không chịu nghỉ ngơi. Ngay cả trời đất còn có bốn mùa thay đổi. Con người nếu không biết thuận theo thì sinh mệnh sẽ hào mòn. Bài học đầu tiên của Tu Mệnh là biết đúng thời, khi nên động thì động, khi nên tiến thì tiến, khi nên lui thì lui. Đạo Đức Kinh nói, người biết đủ thì luôn đủ, người biết dừng thì không nguy. Hiểu được dừng lại chính là hiểu thiên mệnh. Bạn nhìn mặt trời trên trời, không phải lúc nào cũng ở đỉnh cao nhất, nó cũng phải lặn, mặt trăng cũng không mãi tròn đầy, nó cũng có lúc khuyết. Con người cũng vậy, biết tiến cũng phải biết lui, biết lấy cũng phải biết bỏ. Có những lúc bạn càng chấp trước thì vận mệnh càng không giúp bạn, càng buông xuống thì lại thuận lợi. Bởi vì buông xuống không phải là mất đi, mà là tạo ra khoảng trống để năng lượng mới đi vào. Nếu bạn nắm giữ quá chặt, ngay cả may mắn cũng không thể bước vào. Một người thật sự hiểu về vận mệnh, khi gặp nghịch cảnh không oán trách trời, khi gặp thuận cảnh không kêu căng, bởi vì họ biết nghịch cảnh là cơ hội để rèn luyện tâm tính, còn thuận cảnh là bài kiểm tra của Đức Hạnh. Bạn có thể giữ được bình tĩnh trong nghịch cảnh, đó là tu tâm. Bạn có thể giữ được khiêm nhường trong thuận cảnh, đó là tu đức. Cả hai đều làm được, đó chính là tu mệnh. Nhân quả không sai lệch, chỉ là thời cơ chưa đến. Nhiều người nói, tôi đã cố gắng như vậy, tại sao vẫn chưa thành công? Thực ra không phải bạn không đủ tốt, mà là thời cơ chưa chín. Những gì bạn đang làm hiện tại đều đang tích lũy nhân duyên. Khi nhân duyên chín mùi, thì hoa tự nhiên sẽ nở. Nếu bạn ngày nào cũng nhổ cây lên xem nó lớn đến đâu, mong nó nở nhanh hơn, thì ngược lại sẽ làm hỏng nó. Trời đất vận hành có trật tự, không vội không gấp. Thành công thật sự không phải là tranh giành mà có, mà là tu dưỡng mà thành. Khi bạn tu tâm, tu đức, tu mệnh đến nơi đến trốn, vận mệnh tự nhiên sẽ đến giúp bạn. Chúng ta thường nói, trời giúp người biết tự giúp mình. Câu này thực ra hàm chứa đạo lý rất sâu. Nếu chính bạn còn không giúp mình, thì trời sao giúp được? Nếu bạn suốt ngày than trách số mệnh, điều đó cho thấy tâm bạn còn chưa đủ rộng. Những thử thách mà trời đưa đến không phải là trừng phạt, mà là lời nhắc nhở, nhắc bạn cần thay đổi, cần tỉnh ngộ. Điều quý giá nhất của đời người không phải là lúc sống yên gió lặng, mà là khi sóng nổi gió lên, bạn vẫn có thể giữ vững chính mình. Bạn nhìn con thuyền trên biển, gió càng lớn thì người cầm lái càng phải vững vàng. Gió của số phận bạn không thể kiểm soát, nhưng bạn có thể kiểm soát hướng đi. Tu hành chính là gen luyện khả năng định hướng đó. Trung Dung nói thành là đạo của trời. Làm cho thành là đạo của người. Nếu bạn có thể chân thành đối với trời đất, đối với người khác và đối với chính mình, thì bạn đang thuận theo thiên đạo. Thành là không dối trá, không lừa người, không lừa trời, cũng không lừa chính mình. Người như vậy tự nhiên sẽ được trời đất che trở. Tu hành đến cuối cùng, bạn sẽ nhận ra con người thực chất là chiếc cầu nối giữa trời và đất trên tiếp nhận thiên mệnh, dưới hóa độ chúng sinh. Nếu bạn quá chấp vào vật chất thì sẽ xa rời đạo trời. Nếu quá cao ngạo thì lại xa rời con người. Chỉ có đi theo con đường Trung Dung mới đạt được sự hài hòa. Kinh dịch nói trời đất giao hòa thì vạn vật thông suốt, âm dương hòa hợp thì vạn vật mới sinh trưởng. Nếu con người có thể điều hòa âm dương trong chính mình, làm cho tâm khí lưu thông, thì đó chính là cảnh giới hợp nhất giữa trời và người. Âm dương không phải khái niệm trù tượng mà là trạng thái tâm mỗi ngày của bạn. Nếu bạn quá cứng rắn thì dễ nóng nảy. Quá mềm yếu thì dễ do dự. Cân bằng mới là đạo. Lão tử nói phản phục là sự vận hành của đạo. Bạn càng đi về một cực đoan thì vận mệnh càng kéo bạn trở lại. Bạn quá tham thì sẽ gặp mất mát. Bạn quá kiêu thì sẽ gặp vấp ngã. Những điều tưởng như đả kích thực ra là sự điều chỉnh của đạo trời. Thiên đạo là công bằng nhất, không thiên vị bất kỳ ai. Nếu bạn thuận theo thì được nâng đỡ. Nếu chống lại thì sẽ bị dạy dỗ. Vì vậy, ý nghĩa thật sự của đời người không nằm ở việc kiểm soát mà nằm ở sự thuận theo. Không nằm ở chinh phục mà nằm ở sự thấu hiểu. Không nằm ở đạt được mà nằm ở sự thức tỉnh. Người đã thức tỉnh sẽ nhìn thế giới bằng một ánh mắt khác. Họ không còn hỏi mình sẽ được gì mà hỏi mình sẽ học được gì. Người như vậy cũng không còn sợ, mất mát bởi vì họ hiểu rằng mất đi chỉ là một hình thức khác của việc sở hữu. Bởi vì họ hiểu rằng giá trị của sinh mệnh không nằm trong mắt người khác mà nằm trong chính nội tâm của mình. Bạn nhìn mây trên trời tự do trôi nổi. Nước dưới đất thuận theo mà chảy. Chúng không có hình dạng cố định nhưng đều ở đúng vị trí của mình. Con người nếu có thể như mây như nước mà tự nhiên thuận theo đó chính là đảo. Trang tử nói về tiêu giao. Tiêu giao không phải là buông thả mà là sống tự do, tự tại. Khi trong lòng không còn vướng mắt thì trời đất đều là không gian của bạn. Kinh dịch nói Đạo trời khởi sinh vạn vật. Đạo đất nuôi dưỡng vạn vật. Trời phụ trách bắt đầu. Đất phụ trách hoàn thành. Con người nếu có thể hòa hợp với trời đất thì sẽ thành tựu đại đảo của đời mình. Câu trời vận hành mạnh mẽ quân tử tự cường không ngừng. Đất dày nâng đỡ vạn vật quân tử lấy đức dày mà gánh vác. Thực ra đã nói hết ý nghĩa của đời người. Tự cường là sứ mệnh hậu đức là tu dưỡng. Bạn tự cường mà không kiếu hậu đức mà không yếu đó chính là con người hợp với trời đất. Khi bạn thật sự bước vào cảnh giới vô dục mọi thứ trong thế gian đều trở nên đơn giản. Bạn nhìn núi là núi nhìn nước là nước nghe tiếng chim là âm thanh tự tại ngắm hoàng hôn là sự vận hành của thiên đảo. Bạn không còn suy nghĩ quá nhiều bởi vì mọi thứ đều vừa đủ. Có câu khi tính tỏa thường xét lỗi mình lúc nhàn đàm chở bàn lỗi người. Một người nếu thường xuyên tự phản tỉnh không đi so đo đúng sai của người khác thì tâm sẽ trở nên trong sạch. Tâm sạch thì vẫn tự nhiên thuận. Trí tuệ của vô dục vô cầu thực chất là không bị nhiễm không phải không tiếp xúc mà là tiếp xúc nhưng không bị dính mắt. Bạn vẫn sống trong thế gian vẫn làm việc, giao tiếp nhưng tâm bạn như hoa sen từ bùn mà không nhiễm trong sáng mà không phô trương. Người khác tham bạn không động người khác tranh bạn không loạn không phải bạn cố tỏ ra cao siêu mà là trong lòng bạn hiểu rõ đó không phải con đường của mình. Nhiều người hỏi tôi rằng nếu cuối cùng đời người đều phải buông vậy vì sao còn phải cố gắng? Tôi nói bởi vì nỗ lực bản thân chính là tu hành. Nỗ lực không phải để đạt được mà là để trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. Bạn cố gắng học là để trí tuệ tăng trưởng cố gắng làm việc là để trách nhiệm được hoàn thành cố gắng yêu thương là để trái tim trở nên mềm mại hơn. Nỗ lực không phải là chấp trước mà là làm tròn bổn phận tận nhân sự rồi thuận theo thiên mệnh. Sách nói Dừng ở điều thiện tối cao một người có thể làm tròn bổn phận của mình sống không hổ thẹn với lòng đó chính là điều thiện cao nhất. Thiện cao nhất không phải là hoàn hảo mà là sự an tâm. Hôm nay bạn sống trọn vẹn với lòng mình ngày mai không hối tiếc đó chính là cách sống viên mãn nhất. Người vô dục thực ra là người biết trân trọng nhất họ hiểu rằng mọi thứ đều là duyên duyên đến thì biết ơn duyên đi thì chúc phúc không níu kéo cũng không từ chối Phật gia nói tùy duyên mà không đổi không đổi mà tùy duyên tùy duyên là không cưỡng cầu không đổi là giữ vững bản tâm hai điều kết hợp lại chính là con đường viên mãn. Có lần tôi hỏi một vị lão sư cảnh giới cao nhất của tu hành là gì ông cười và nói ăn thì biết mình đang ăn ngủ thì biết mình đang ngủ tôi nghe mà rất xúc động bạn thấy chúng ta mỗi ngày đều ăn đều ngủ nhưng có mấy lần thật sự toàn tâm toàn ý làm điều đó cốt lõi của tu hành không nằm trên núi cao hay trong kinh sách mà nằm ngay trong từng hơi thở từng ý niệm từng hành động của hiện tại khi bạn có thể giữ được sự tình thức trong mỗi khoảnh khắc đó chính là cảnh giới tu hành vô dục vô cầu không phải là phủ nhận vẻ đẹp của thế gian mà là trân trọng sâu sắc hơn bạn không còn vội vàng chiếm hữu vì bạn hiểu vạn vật vốn không thuộc về mình hôm nay bạn nhìn thấy hoa nở bạn thưởng thức nó mà không cần hái xuống bạn nghe tiếng gió bạn cảm nhận nó mà không cần nắm giữ bạn để mọi thứ tự nhiên vận hành đó chính là thuận theo tự nhiên bạn nhìn trời đất bốn mùa có trật tự hoa nở rồi tàn thủy chiều lên rồi xuống không có gì kéo dài mãi mãi con người nếu hiểu được điều này thì sẽ không bị sóng gió của số phận đánh gục số mệnh chưa từng sai nó chỉ đang dạy chúng ta cách thuận theo mà không bị cuốn trôi Đạo Đức Kinh nói việc khó trong thiên hạ bắt đầu từ việc dễ việc lớn bắt đầu từ việc nhỏ mọi đạo lý lớn của đời người thực ra đều nằm trong những điều bình thường bạn có thể sống mỗi ngày một cách bình hòa, nghiêm túc đó chính là tu hành lớn nhất khi bạn rửa bát mà tâm an tĩnh khi bạn đi mà tâm vững vàng khi bạn nói mà tâm tử bi cuộc sống như vậy tuy bình dị nhưng vô cùng cao quý cảnh giới cao nhất của tu hành là trở về chân thật con người càng lớn càng phức tạp tu hành càng sâu lại càng đơn giản lúc nhỏ một viên kẹo cũng đủ khiến bạn vui lớn lên có nhà có xe lại đánh mất nụ cười chân thật trí tuệ chân chính không phải là thêm vào mà là bớt đi, bớt giả dối bớt so sánh, bớt những dục vọng dư thửa Kinh Dịch nói giảm bớt cái dư, bù đắp cái thiếu thì mới đạt được sự hài hòa nếu bạn có thể trong cuộc sống không ngừng loại bỏ những thứ dư thừa giữ lại điều chân thật thì bạn đã đạt được rồi khi trong lòng chứa quá nhiều thứ trí tuệ không thể hiển lộ khi tâm trống rỗng, trí tuệ tự nhiên xuất hiện nhiều người hỏi tôi con người sau khi chết còn ý nghĩa gì không tôi nói đương nhiên là có đời người không phải là một đường thẳng mà là một vòng tuần hoàn Kinh Dịch nói cùng thì biến biến thì thông thông thì lâu dài sinh mệnh vốn luôn luôn chuyển những gì bạn tu trong đời này từ tâm, đức đến mệnh đều sẽ trở thành hạt giống cho hành trình tiếp theo nếu tâm bạn thiện thì tương lai tự nhiên sáng nếu tâm bạn ác thì tương lai tự nhiên tối nhân quả không phải mê tín mà là trật tự của vũ trụ vì vậy mỗi ngày chúng ta sống đều là một cơ hội tù hành hôm nay bạn gieo thiện niệm thì đang gieo hoa cho tương lai hôm nay bạn nuôi ác niệm thì đang tự trôn đá cho chính mình trời đất rộng lớn nhưng nhân quả rõ ràng bạn có thể lừa người khác nhưng không thể lừa được trời người vô dục là người biết kính sợ kính sợ trời đất kính sợ nhân quả kính sợ lương tâm bởi vì họ hiểu trời đất có mắt vạn vật có linh bạn nói một lời thiện trời đất ghi nhận làm một việc tốt phúc báo ghi nhận làm tổn thương người khác số mệnh cũng ghi nhận kính sợ không phải là sợ hãi mà là sự tỉnh táo tôi thường khuyên người trẻ đừng quá khôn vặt mà hãy sống dày dặn có đức sự khôn ngoan có thể thắng trong một lúc nhưng đức độ mới thắng được cả đời trí tuệ mở đường đức hạnh giữ đường khi bạn có đức thì trời đất cũng giúp bạn cuối cùng bạn sẽ hiểu rằng ý nghĩa của đời người không ở nơi xa mà ở ngay dưới chân không nằm ở người khác cho bạn điều gì mà nằm ở trong tâm bạn đặt điều gì khi tâm bạn an thì mọi thứ đều an khi tâm bạn loạn thì mọi thứ đều dối Kinh dịch nói một âm một dương là đảo đời người có vui có buồn có thành có bại có được có mất bạn chấp nhận tất cả là thuận theo đảo bạn chống lại tất cả là đi ngược đảo thuận thì an nghịch thì khổ khi bạn có thể mìm cười trong thành bài giữ được cân bằng trong khổ vui thì bạn đã hiểu được chân tướng của đời người lúc đó bạn không còn hỏi ý nghĩa của cuộc sống là gì nữa bởi vì bạn đã ở trong chính ý nghĩa ấy vì vậy tôi thường nói vô dụng không phải là kết thúc mà là khởi đầu nó không khiến bạn rời xa cuộc đời mà giúp bạn gần hơn với sinh mệnh nó không khiến bạn trốn tránh cuộc sống mà giúp bạn nhìn rõ cuộc sống nó không làm bạn mất đi nhiệt huyết mà giúp bạn có một tình yêu bình an khi bạn có thể thấy điều phi thường trong cái bình thường nghe được âm thanh của trời đất trong tĩnh lặng cảm nhận sự viên mãn trong vô cầu đó chính là tu hành cao nhất của đời người nguyện cho mỗi chúng ta đều có thể từ hỗn loạn trở về tĩnh lặng từ tham cầu trở về bản tâm từ mê mở trở về tỉnh thức nguyện cho chúng ta tìm được tự do thật sự trong vô dụng sống trọn vẹn ý nghĩa trong vô cầu đến lúc đó bạn không còn cần hỏi đời người còn ý nghĩa gì nữa bởi vì bạn đã an nhiên ở trong chính ý nghĩa ấy tâm hòa cùng trời đất mệnh hợp với đại đảo cảm ơn bạn đã theo dõi nếu chưa đăng ký kênh xin nhấn nút đăng ký bên phải để kết nối sâu hơn với chúng tôi khoan hỷ chia sẻ lan tỏa thiện tri thức công đức vô lượng