Ngày này năm xưa Phan Châu Trinh Người thắp lửa Duy Tân

Xưa và Nay
1.3K người theo dõi
Ngày này năm xưa: Phan Châu Trinh - Người thắp lửa Duy Tân
#phanchautrinh
#chongthuetrungki
#nguoinoitieng
#duytan
#Su8 #Sử8 #Su8VietNam
Phan Châu Trinh – Nhà Cải Cách Vĩ Đại Và Cuộc Vận Động Duy Tân Chống Pháp
Có thể xem Phan Châu Trinh là người có tư tưởng dân chủ sớm nhất trong số các nhà nho yêu nước tiến bộ cuối TK XIX - đầu TK XX. Ông chọn con đường dấn thân tranh đấu nhưng ôn hòa, bất bạo động, coi dân chủ cấp bách hơn độc lập và cho rằng việc dùng luật pháp, cai trị quy củ có thể quét sạch hủ bại phong kiến. Với tinh thần yêu nước nồng nàn, suốt đời gắn bó với vận mệnh đất nước, với cuộc sống sôi nổi, gian khó và thanh bạch, Phan Châu Trinh xứng đáng để hậu thế ngưỡng mộ, noi theo.
Phan Châu Trinh sinh ngày 9 tháng 9 năm 1872, người làng Tây Lộc, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam,
hiệu là Tây Hồ Hi Mã, tự là từ cán. Ông là nhà thơ, nhà văn, là chí sĩ thời cận đại trong lịch sử Việt Nam
và là người chủ trì vận động duy tân dân chủ. Ông là người có hoài bạo lớn, muốn gỡ bỏ ách thống trị của người Pháp,
giành lại chủ quyền cho đất nước, đưa dân tộc Việt Nam lên ngang hàng với các dân tộc khác trên thế giới.
Trong số các sĩ phu đương thời và cả sau này, Phan Châu Trinh là người thấy rõ nhất những nhược điểm của con người và xã hội Việt Nam thời bấy giờ.
Sinh ra và lớn lên trong bối cảnh đất nước bị thực dân Pháp xâm lược, Phan Châu Trinh chủ trương phải thay đổi từ gốc dễ
bằng cách nâng cao trình độ trí tuệ và đạo đức của người Việt, phát triển kinh tế văn hóa, học những tư tưởng tiến bộ của phương Tây,
từ bỏ phong tục tập quán lạc hậu. Ông cho rằng Việt Nam phải phát triển kinh tế và giáo dục để tự lực tự cường,
hội nhập vào thế giới văn minh rồi mới nên lưu cầu độc lập,
chứ không nên cầu Việt ngoại bang dùng bạo lực để giành độc lập như chủ trương của Phan Bộ Châu.
Để thực hiện chủ trương của mình, ông đã tổ chức phong trào duy tân và viết những bản kiến nghị
gửi lên chính quyền thực dân Pháp tại Đông Dương để nghị họ thực hiện cải cách.
Với phương Trâm, tự lực khai hóa và tư tưởng dân quyền, Phan Châu Trinh cùng Hình Thúc Kháng, Trần Quý Cáp
đi khắp tỉnh Quảng Nam và các tỉnh lan cận để vận động cuộc duy tân.
Thông thức hoạt động của phong trào là bất bạo động, công khai hoạt động nhằm khai hóa dân tộc,
giáo dục ý thuất công dân, tinh thần tự do, phát động phong trào học quốc ngữ,
mở mang công thương nghiệp, chấn hừng công nghệ, bỏ mê tín dị đoan, kêu gọi cắt tóc ngắn, cắt mặt mong tay.
Năm 1907, Phan Châu Trinh cùng Phan Bội Châu vận động thành lập Đông Kinh Nghĩa Thục ở Hà Nội,
một trường học theo tư tưởng cải cách tiến bộ do Lương Văn Can làm hiệu trường.
Năm 1908, ông bị Thực dân Pháp bắt và đày đi côn đảo.
Giữa năm 1910, ông được thả và về An Trí ở Mỹ Tho.
Tháng 4 năm 1911, ông xuống tàu sang Pháp tiếp tục đấu tranh đòi quyền dân sinh, dân chủ.
Giống lên tiếng nói tuô cáo chế độ thuộc địa bánh động du luận Pháp,
tại đây ông lại bị Pháp bắt giam lần thứ hai trong 10 tháng từ tháng 9 năm 1914 đến tháng 7 năm 1915.
Ngày 16 tháng 7 năm 1915, Phan Châu Trinh được tuyên bố trắng án và trả tự do.
Ngày 26 tháng 6 năm 1925, Phan Châu Trinh trở về Việt Nam.
Những năm cuối đời, Phan Châu Trinh dù đau yếu vẫn cố gắng diễn thuyết thêm hai đề tài,
đó là đạo đức và luân lý Đông Tây và quân trị chủ nghĩa và dân trị chủ nghĩa.
Ông mất lúc 21 giờ 30 phút ngày 24 tháng 3 năm 1926.
Bất chấp sự ngăn cản của chính quyền thực dân phong tiến, lễ truy đều ông đã được tiến hành khắp cả nước,
trở thành một phong trào chính trị, cổ vũ tinh thần yêu nước của đồng bào, nhất là thanh niên và học sinh.
