Điều gì khiến giới siêu giàu âm thầm đổ dồn về Cam Ranh

TÔI YÊU BÌNH DƯƠNG
1.4K người theo dõi
Hãy thử tưởng tượng bạn là một nhà đầu tư người Singapore
Bạn có tiền và bạn muốn đặt cược vào một thành phố biển ở Đông Nam Á
Có thể trong vòng 10 năm nữa sẽ ngăn hàng Bali hay Phuket trên bản đồ du lịch cao cấp toàn cầu
Bạn mở máy tính lên, duyệt qua danh sách các thành phố ven biển
Từ Thái Lan, Indonesia, Philippines, Malaysia và Việt Nam
Rồi bạn dừng lại ở một cái tên không phải Bali, không phải Phuket và cũng không phải Boracay
Mà là một thành phố mà phần đông người Tây đến giờ vẫn còn nhớ mãi là nơi đông đặc khách Nga
Và nhà nghỉ bình dân
Đó là Nha Trang, một cái tên nghe có vẻ vô lý
Nhưng đây không phải là câu chuyện về một thành phố đang cố gắng vươn lên bằng slogan và poster quảng bá du lịch
Đây là câu chuyện về một điều sâu xa hơn nhiều
Địa lý
Cái địa lý đặc biệt đến mức người ta phải mất cả trăm năm mới bắt đầu hiểu đúng mình đang sở hữu gì
Để hiểu Nha Trang, trước tiên bạn phải hiểu vị trí của nó trên bản đồ
Không phải vị trí theo kiểu học thuật lòng như nằm ở tỉnh Khánh Hòa, Duyên, Hải Nam, Trung Bộ
Mà là vị trí theo nghĩa chiến lược
Nó nằm ở đâu trong hệ tọa độ tự nhiên của cả vùng biển này và điều đó có nghĩa gì
Bờ biển Việt Nam dài khoảng 3260 km
Trải từ mũi Cà Mau ở cực Nam lên tận Móng Cái ở cực Bắc
Đó là đường bờ biển dài hơn toàn bộ chiều dài nước Ý, dài hơn bờ biển Tây Ban Nha
Nhưng trên suốt đường bờ biển dài ấy
Chỉ có một số rất ít địa điểm sở hữu thứ mà các nhà địa lý gọi là vị kín tự nhiên
Tức là một vùng biển được bao quanh và bảo vệ bởi địa hình đến mức sóng gió từ bên ngoài không tác động được vào bên trong
Vị Nhà Trang là một trong số đó nằm ở phần trung tâm của dài đất Nam Trung Bộ
Cách Hà Nội khoảng 1.278 km và cách thành phố Hồ Chí Minh khoảng 448 km
Nhà Trang đứng ở một vị trí mà người ta hay dùng từ trung điểm
Không quá gần đầu này, không quá gần đầu kia
Đủ để trở thành điểm trung chuyển tự nhiên của cả một vùng biển lớn
Nhưng vị trí trung điểm chưa phải là thứ làm cho Nhà Trang khác biệt
Thứ làm cho nó khác biệt là những gì nằm phía đông của nó
Ngay ngoài khơi, vịnh Nhà Trang trải rộng khoảng 507 km2
Và bên trong vịnh đó có 19 hòn đảo lớn nhỏ
Hòn tre, hòn đảo lớn nhất, diện tích 32,5 km2
Dựng đứng ở phía đông như một bức tường thiên nhiên khổng lồ
Án ngữ giữa thành phố và biển khơi, xung quanh nó là hàng chục đảo nhỏ hơn
Mỗi cái nằm ở một vị trí khác nhau
Cộng lại tạo ra hiệu ứng như một cái lá trắng đa lớp
Kết quả là mặt nước bên trong vịnh luôn êm đềm gần như quanh năm
Dù ngoài khơi đang có sóng to đến mức nào
Đây không phải là chuyện nhỏ vì bạn nghĩ người ta xây dê sọt sang trọng ở đâu
Họ xây ở nơi mà khách hàng có thể bơi lội, chơi thể thao nước
Ngồi trên bong du thuyền, nhánh sâm panh mà không lo sóng lật thuyền
Khi mà bờ biển miền Trung Việt Nam mỗi năm đón ít nhất vài cơn bão từ biển đông
Thì một cái vịnh biển mà sóng trong vịnh vẫn gợn nhẹ dù bên ngoài đang bão
Đó là thứ không thể mua, không thể xây, không thể sao chép từ nơi khác
Đó là địa lý
Và địa lý thì không làm lại được
Chính vì điều này mà vào tháng 6 năm 2003
Câu lạc bộ những vịnh đẹp nhất thế giới
Một tổ chức tư nhân quốc tế thành lập năm 1997 tại Berlin
Chuyên đánh giá và công nhận các vịnh biển
Dựa trên tiêu chí địa lý, sinh thái và cảnh quan
Đã công nhận vịnh Nha Trang là thành viên thứ 29
Trước đó Việt Nam đã có vịnh Hạ Long trong danh sách này
Nha Trang là cái tên thứ 2
Sau đó là Lang Co vào năm 2009
Tổng cộng 3 vịnh biển Việt Nam
Đó là con số đáng chú ý khi cả thế giới mênh mông
Mà danh sách chỉ có vài chục cái tên
Nhưng ngực lý bắt đầu ngay tại đây
Khi Nha Trang được công nhận là một trong những vịnh biển đẹp nhất hành tinh
Từ năm 2003
Vậy mà trong gần 2 thập kỷ sau đó
Thành phố này được thế giới biết đến chủ yếu không phải vì cái vịnh đó
Mà vì một thứ hoàn toàn khác
Đó chính là người Nga
Nếu bạn đặt chân đến Nha Trang vào bất kỳ thời điểm nào
Trong giai đoạn từ 2010 đến 2020
Hình ảnh đập vào mắt bạn đầu tiên
Không phải là những khu dê soạt 5 sao hay du thuyền sang trọng
Mà là những tấm bảng hiệu tiếng Nga
Dày đặc dọc đường Trần Phú
Nhà hàng tiếng Nga
Bảng giá tiếng Nga
Và nhân viên lễ tân nói tiếng Nga trước khi hỏi bạn muốn phòng loại nào
Có những con hẻm mà người ta bắt đầu gọi là
Litter
Moscow
Nửa đùa nửa thật
Câu hỏi đặt ra là
Vì sao người Nga lại đổ về đây?
Câu trả lời
Một lần nữa
Bắt đầu từ địa lý của nước Nga
Nước Nga là một trong những quốc gia lớn nhất thế giới về diện tích
Nhưng lại là một trong những quốc gia có ít bờ biển nhiệt đới nhất
Mùa đông ở Moscow, Sankt-Petersburg hay Novosibirsk
Có thể kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3
Nhiệt độ xuống âm 20 độ, thậm chí thấp hơn rất nhiều
Người Nga có tiền, có nhu cầu nghỉ dưỡng ven biển ấm áp
Nhưng bờ biển Crimea đã bị chính trị hóa phức tạp sau năm 2014
Còn Thổ Nhĩ Kỳ hay Ai Cập dù gần hơn
Nhưng có những giai đoạn quan hệ ngoại giao căng thẳng
Trong bối cảnh đó
Việt Nam và cụ thể là Nha Trang nổi lên như một lựa chọn lý tưởng
Đường bay thẳng từ các thành phố lớn của Nga được thiết lập
Chi phí sinh hoạt và du lịch thấp hơn rõ rệt so với các điểm đến châu Âu
Và quan trọng nhất chính là yếu tố khí hậu tuyệt vời
Nha Trang có hơn 300 ngày nắng mỗi năm
Đây là con số không phải thành phố biển nào ở Việt Nam cũng có được
Mùa khô ở Nha Trang kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 hoặc tháng 9
Và ngay cả trong mùa mưa ngắn từ tháng 9 đến tháng 12
Mưa thường không kéo dài liên tục như ở Đà Nẵng hay Đà Lạt
Điều này có ý nghĩa lớn hơn bạn nghĩ vì Đà Nẵng đẹp và hiện đại
Nhưng mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12 ở đó nặng và kéo dài
Gần như không thể khai thác du lịch biển trong 4 tháng đó
Hạ Long tuyệt vời với cảnh quan đá vội hùng vĩ
Nhưng mùa Đông miền Bắc lạnh và ẩm, sương mù dày đặc
Còn Nha Trang thì có thể đón khách biển gần như suốt năm tròn
Với người Nga, đây là sự kết hợp không thể chối tử
Rẻ, ấm, đẹp, bay thẳng được
Họ không chỉ đến nghỉ vài tuần mà nhiều người ở lại tháng này sang tháng khác
Rồi mua căn hộ, mở nhà hàng, lập cộng đồng người Nga và Đông Âu tại Nha Trang
Hình thành không phải bởi chính sách hay kế hoạch của ai
Mà bởi điều kiện, khí hậu và giá cả
Tức là bởi địa lý và kinh tế học căn bản
Nhưng đây cũng chính là nơi câu chuyện trở nên thú vị hơn nhiều
Một thành phố biển nổi tiếng nhờ khách Nga và khách ba lô ngân sách thấp
Đó không phải là hình ảnh của một trung tâm du lịch hạng sang
Và trong khi Nha Trang đang bị đóng khung trong cái hình ảnh đó
Ở phía sau hậu trường có một quá trình chuyển đổi đang diễn ra
Dần dần và không phải ai cũng chú ý đến quá trình đó
Nó bắt đầu từ một nhận thức
Địa lý mà Nha Trang sở hữu không chỉ phù hợp cho du lịch bình dân
Nó phù hợp cho tất cả các cấp độ
Và ở cấp độ cao nhất, nó thậm chí còn có thể cạnh tranh với những địa danh xa sỉ biển cấp độ toàn cầu
Hãy quay lại nhìn vào địa hình một lần nữa
Vĩnh kín, êm sóng, 19 hòn đảo
Bây giờ thêm vào đó một chi tiết mà nhiều người bỏ qua
Ngay phía nam Nha Trang, chỉ cách khoảng 30 km là Cam Ranh
Và Vĩnh Cam Ranh không chỉ là một bãi biển du lịch đẹp
Vĩnh Cam Ranh là một trong những cảng nước sâu tốt nhất châu Á
Độ sâu tự nhiên của Vĩnh đủ để đón tàu thuyền có trọng tài rất lớn
Kể cả tàu chiến và tàu thương mại hạng nặng
Địa hình Vĩnh kín gió giúp neo động an toàn trong hầu như mọi điều kiện thời tiết
Đây chính là lý do tại sao trong lịch sử
Cam Ranh đã từng là căn cứ hải quân của Pháp rồi của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam
Rồi của Liên Xô trong thời chiến tranh lạnh đầy biến động
Các cường quốc quân sự lớn nhất thế giới trong những thời điểm khác nhau
Đều nhìn vào Cam Ranh và nhận ra cùng một điều
Địa hình tự nhiên ở đây không thể sánh được
Bây giờ trong thời bình, cái lợi thế quân sự đó đang được chuyển hóa thành lợi thế kinh tế
Sân bay quốc tế Cam Ranh là cửa ngõ hàng không của cả vùng khánh hỏa
Với các đường bay thẳng đến nhiều quốc gia trong khu vực và xa hơn
Khi bạn kết hợp một sân bay quốc tế mạnh, một cảng nước sâu có thể đón tàu hàng và tàu khách cỡ lớn
Và một thành phố du lịch biển với vịnh đẹp nhất thế giới ngay bên cạnh
Bạn có một cụm kinh tế mà không nhiều nơi ở Đông Nam Á có được
Không chỉ người Nga nhìn thấy điều này, mà chính phủ Việt Nam cũng nhìn thấy
Vào ngày 29 tháng 3 năm 2023, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định 318 trên quyết định Thủ tướng
Phê Duyệt quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021 đến 2030 tầm nhìn đến 2050
Trong đó, mục tiêu trung tâm được ghi rõ
Đến năm 2030, tỉnh Khánh Hòa sẽ trở thành thành phố trực thuộc trung ương
Nghĩa là, toàn bộ tỉnh này
Với Nha Trang là đô thị ảnh nhân
Cam Ranh là đô thị du lịch, logistic
Cam Lâm là đô thị sân bay
Vân Phong là khu kinh tế trọng điểm
Sẽ được nâng cấp lên một tầng cấp hành chính khác hẳn
Ngang hàng với Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng và Cần Thơ
Đây là bước ngoặt mà không phải ai cũng nhìn thấy đúng tầm quan trọng của nó
Khi một đơn vị hành chính được nâng lên thành phố trực thuộc trung ương
Nó không chỉ có thêm danh hiệu
Nó có thêm nguồn lực ngân sách quyền ra quyết định về đất đai và đầu tư, tốc độ phê duyệt dự án
Quan trọng hơn, tín hiệu chính trị rõ ràng cho nhà đầu tư trong và ngoài nước
Đây là nơi nhà nước coi trọng, đủ để đầu tư dài hạn
Và trong quy hoạch đó, phần được nói đến với nhiều kỳ vọng nhất
Không phải là Nha Trang thành phố mà là một cái tên khác
Vân Phong
Vịnh Vân Phong nằm ở phía bắc tỉnh Khánh Hòa
Cách trung tâm Nha Trang khoảng 90km về hướng Bắc
Đây cũng là một vịnh biển tự nhiên lớn và sâu
Được đánh giá có tiềm năng phát triển cảng trung chuyển quốc tế
Loại cảng có thể đón tàu container và tàu hàng khổng lồ
Từ các tuyến hàng hải xuyên, Thái Bình Dương
Nếu bạn nhìn vào bản đồ Đông Nam Á
Vân Phong nằm gần trên chục hàng hải chính từ Đông Bắc Á xuống
Singapore và ngược lại
Tuyến đường biển mà ước tính hơn 60% hàng hóa thương mại của thế giới đi qua mỗi năm
Quy hoạch chỉ rõ
Khu kinh tế Vân Phong sẽ được phát triển thành trung tâm kinh tế biển tích hợp
Bao gồm cảng trung chuyển quốc tế, khu phi thuế quan
Và các dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng cao cấp
Đây là mô hình mà người ta thường liên tưởng đến
Singapore hay Dubai
Những nơi kết hợp thương cảng, tài chính và du lịch sang trọng thành một thể thống nhất
Và mỗi phần cộng hưởng cho phần kia mạnh thêm
Tất nhiên, từ quy hoạch đến hiện thực còn là một quãng đường dài
Nhưng điều đáng chú ý là
Tất cả những điều kiện địa lý căn bản nhất để biến kịch bản đó thành thực tế
Đều đã có mặt ở đây từ trước
Đây là điểm khác biệt then chốt mà nhiều người hay bỏ sót
Khi so sánh Nha Trang với các đối thủ cạnh tranh trong khu vực
Phú Quốc đang được đầu tư mạnh tay và đã có những kết quả ấn tượng
Với các khu nghỉ dưỡng hạng sang
Nhưng Phú Quốc là đảo, toàn bộ cơ sở hạ tầng của nó phụ thuộc vào đường hàng không
Chi phí logistic cho mọi thứ từ vật liệu xây dựng đến thực phẩm đều cao hơn đáng kể
Và khi đã phát triển quá nhanh
Các điểm nghẽn về hạ tầng đô thị rất khó giải quyết khi bạn bị bao quanh với biển
Bali đẹp và nổi tiếng toàn cầu
Nhưng Bali cũng là đảo với những hạn chế tương tự và thêm vào đó là sức ép dân số và môi trường
Phuket cũng tương tự như vậy
Còn Nha Trang là thành phố ven biển lục điện
Nó không bị cô lập vì đường bộ, đường sắt, đường biển kết nối nó với cả đất liền
Hạ tầng đô thị có thể mở rộng ra các hướng
Nguồn cung lao động địa phương đủ để phục vụ một nền công nghiệp du lịch quy mô lớn
Đây là những yếu tố mà không phải nhà đầu tư nào cũng nhìn thấy ngay
Nhưng
Những tập đoàn khách sạn quốc tế lớn
Những người phải tính toán rủi ro dài hạn trên hàng chục năm
Họ nhìn thấy rõ
Bằng chứng không khó tìm khi các thương hiệu khách sạn quốc tế 5 sao và 6 sao
Đang dần xuất hiện nhiều hơn tại Nha Trang và bán đảo Cam Ranh
Maggio
Intercontinental
Sezaton
Fusion
Những tên tuổi này không đặt cực vào cảm tính
Họ đặt cực dựa trên mô hình tài chính nhiều tầng
Và khi họ chọn một địa điểm
Đó là vì họ đã tính toán đủ các yếu tố từ thời tiết, hạ tầng giao thông
Và rồi có một chi tiết mà ít người để ý đến vì nó chưa thực sự tồn tại đầy đủ
Nhưng lại là thứ quan trọng nhất
Du thuyền
Du thuyền không chỉ là phương tiện của người giàu
Nó là cả một nền kinh tế dịch vụ chạy ngầm bên dưới bề mặt
Một du thuyền neo lại cảng 3 đến 4 ngày
Có nghĩa là hàng chục nghìn đô la chi tiêu cho nhiên liệu, thức ăn, sửa chữa, bảo trì
Nhân lên với hàng trăm hoặc hàng nghìn chiếc du thuyền mỗi năm
Bạn có một dòng tiền khổng lồ đổ vào một cái cảng
Và điều hay nhất là dòng tiền đó gần như không tạo ra áp lực với dân số
Không gây ô nhiễm đô thị
Monaco không có tài nguyên gì ngoài bờ biển và lịch sử
Nhưng họ có cảng du thuyền đẳng cấp thế giới
Sydney
Barcelona
Những thành phố này đã xây dựng được phần quan trọng của nền kinh tế trên lưng những chiếc du thuyền
Vịnh Nha Trang với mặt nước êm quanh năm, cảnh quan đẹp, khí hậu thuận lợi
Là một trong số rất ít địa điểm ở Đông Nam Á phù hợp
Không phải vì ai đó thiết kế ra như vậy
Mà vì địa hình của vịnh
19 hòn đảo tạo ra lá trắng tự nhiên
Làm cho mặt nước bên trong luôn ở trạng thái lý tưởng cho việc neo đậu
Dù bên ngoài biển đang như thế nào
Tất nhiên, không có câu chuyện tái định vị nào mà không đến phần này
Những thách thức thực tế
Nha Trang hiện tại vẫn còn khoảng cách đáng kể giữa tầm nhìn trên giấy
Và trải nghiệm thực tế mà du khách đang có
Giao thông nội đô những lúc cao điểm du lịch
Vẫn là một điểm nghẹn rõ ràng
Chất lượng dịch vụ ở phận khúc tầm trung và thấp
Vẫn chưa đồng đều
Và đây là vấn đề không dễ giải quyết
Vì nó liên quan đến đảo tạo nhân lực
Đến tư duy kinh doanh của từng chủ cửa hàng
Từng nhà hàng, từng hướng dẫn viên du lịch
Đó là những thứ không thể thay đổi bằng một quyết định hành chính
Rồi còn câu hỏi về tính bền vững khi sức chứa môi trường của vịnh Nha Trang có hạn
Cách rạn san hô tại Hòn Mùn
Một trong những hệ sinh thái rạn san hô phong phú bậc nhất vùng biển Việt Nam
Đã chịu áp lực rất lớn
Phát triển du lịch cao cấp ít lượng
Chi tiêu nhiều về lý thuyết giúp giảm áp lực lên môi trường
Nhưng chỉ khi việc quản lý và kiểm soát thực sự được thực thi nghiêm túc
Không phải chỉ trên văn bản xuông
Và đây là nơi cái nghịch lý cốt lõi nhất của Nha Trang hiện ra rõ nét nhất
Điện lý đã cho Nha Trang gần như mọi thứ mà một thành phố biển hạng sang cần
Vịnh kín, khí hậu tốt, vị trí trên bản đồ hàng hải, đất liền liền kề với cảng sâu
Nhưng chính cái sự dễ dãi của tự nhiên đó
Cái việc mọi thứ đã sẵn đó rồi, đẹp sẵn rồi
Lại có thể trở thành bẫy
Khi mọi thứ đã có sẵn, người ta ít có động lực để quản lý chặt, để nâng chuẩn dịch vụ
Để nói không với những dự án đầu tư ngắn hạn làm hỏng cảnh quan dài hạn
Bali đã đi qua cái bẫy đó và đang vật lộn với hậu quả
Phuket cũng đang đối mặt với vấn đề tương tự
Câu hỏi không phải là
Nha Trang có đủ điều kiện để vươn lên tầm cao cấp hay không?
Câu hỏi là
Nha Trang có đủ ý chí trong từng quyết định cụ thể để không lãng phí cái địa lý hiếm có đó hay không?
Nhưng hãy nhìn vào phía tích cực một chút trước khi đặt ra những câu hỏi còn bỏ ngỏ đó
Câu chuyện về người Nga ở Nha Trang thật ra là bằng chứng sớm nhất cho một sự thật quan trọng
Khi bạn có địa lý đúng và khí hậu đúng
Người nước ngoài không cần ai mời mà họ tự tìm đến và ở lại
Người Nga đến Nha Trang không phải vì quảng cáo mà đến vì vật lý học căn bản
Cơ thể người ta mệt với mùa đông
Và Nha Trang có đúng thứ mà cơ thể đó cần trong suốt thời gian dài
Bây giờ với thị trường khách Trung Á từ Kazakhstan, Uzbekistan, Azerbaijan ngày càng lớn mạnh và có sức mua tốt
Với khách từ Hàn Quốc, Nhật Bản và các nước Đông Nam Á đang tăng trưởng mạnh mẽ
Với ngày càng nhiều thương hiệu khách sạn quốc tế hiện diện
Cái nền tảng đó đang được xây rộng hơn và vững hơn
Nhìn lại toàn bộ bức tranh địa lý này
Có một chỗ nhân quả rất rõ ràng
Núi che gió ở phía Tây và Tây Nam
Khánh hòa tạo ra vùng khí hậu ổn định, ít mưa hơn các tỉnh lân cận
Hệ thống đảo phía Đông tạo ra vệnh kín tự nhiên
Và vệnh kín đó thu hút định cư từ hàng ngàn năm qua
Định cư tạo ra thành phố và thành phố ven biển với khí hậu tốt
Thu hút người ngoại quốc
Sự hiện diện của người ngoại quốc kéo theo đầu tư
Và đầu tư dẫn đến tái định vị
Và giờ đây bản thân địa lý lại là lý do chính
Đây là câu chuyện về một thành phố đang cố trở thành điều gì đó khác
Đây là câu chuyện về một thành phố đang dần hiểu ra
Mình đã là gì từ trước khi nó được đặt tên
Và có lẽ câu hỏi thực sự không phải là liệu Nha Trang có trở thành trung tâm du lịch cao cấp hay không
Câu hỏi thực sự là
Trong một thế giới mà biến đổi khí hậu đang làm cho vùng biển trở nên khắc nghệt hơn
Sóng to hơn, bão nhiều hơn, mực nước biển dâng
Thì một cái vịnh được bảo vệ bởi 19 hòn đảo thiên nhiên
Trong một quốc gia nhiệt đới ổn định về chính trị
Với đường bờ biển dài
Cái đó trong tương lai sẽ đáng giá bao nhiêu
Có những thứ con người có thể xây
Nhưng có những thứ chỉ có thể được sinh ra từ hàng triệu năm địa chất
Và khi thứ đó nằm ở đây, nhìn ra biển đông, giữ yên mặt nước
Trong khi ngoài khơi sóng đang gào thét
Thì câu hỏi về giá trị của nó sẽ không bao giờ có một câu trả lời đơn giản nào cả
