#LichSuVietNam#TiengViet#VanHoaVietNam Ngay lúc này, khi bạn đang đọc những dòng chữ này trên màn hình, bạn có bao giờ tự hỏi: Tại sao nằm ngay giữa vành đai văn hóa Đông Á, chịu ảnh hưởng sâu sắc của Nho giáo, nhưng Việt Nam lại là quốc gia duy nhất sử dụng bảng chữ cái Latinh (A,B,C) làm văn tự chính thức? Trong khi Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc đều tự hào với những hệ thống chữ viết tượng hình của riêng họ?
Chúng ta đã vứt bỏ di sản ngàn năm để chạy theo văn minh phương Tây? Chữ Quốc Ngữ thực chất là một "món quà" từ các giáo sĩ, hay là một thứ vũ khí tàn độc được thực dân Pháp tính toán kỹ lưỡng để "tẩy não" và cắt đứt cội nguồn của dân tộc Việt Nam?
Hồ Sơ Nhân Loại hôm nay sẽ lật lại một trong những hồ sơ lịch sử lớn nhất và nhiều uẩn khúc nhất. Một câu chuyện đẫm máu, nước mắt, và tự hào về "cú lật bàn vĩ đại nhất" của các sĩ phu yêu nước: Biến thứ vũ khí nô dịch của kẻ thù thành thanh gươm sắc bén nhất để giải phóng dân tộc!
⏰ Nội dung chi tiết (Timestamps): 00:00 - Sự "lạc loài" kỳ lạ của Việt Nam giữa vành đai văn hóa Đông Á 02:31 - Chữ Nôm: Nỗ lực thoát Hán vĩ đại nhưng quá phức tạp 05:03 - Sự thật: Chữ Quốc Ngữ sơ khai KHÔNG PHẢI là món quà văn minh 08:49 - Âm mưu tàn độc của Thực dân Pháp: Xóa bỏ chữ Hán để chặt đứt gốc rễ 11:58 - Bi kịch thế hệ: Những người Việt mù chữ ngay trên chính gia phả nhà mình 14:10 - Sai lầm chí mạng của người Pháp và lỗ hổng của bảng chữ cái 15:51 - Cú lật bàn lịch sử của Đông Kinh Nghĩa Thục: Biến công cụ kẻ thù thành vũ khí 19:15 - Màn đáp trả ngoạn mục: Tuyên ngôn Độc lập 1945 viết bằng chữ ABC 20:47 - Lời kết: Chữ Quốc Ngữ rốt cuộc là tài sản của ai?
Ngay lúc này, bạn hãy nhìn vào màn hình điện thoại của mình.
Bạn đang đọc tiêu đề của video này.
Bạn lướt mạng xã hội.
Bạn nhắn tin cho người thân.
Tất cả những dòng chữ đang chạy qua mắt bạn
đều được tạo nên từ những chữ cái.
A, B, C.
Mọi thứ diễn ra quá đối tự nhiên
đến mức chúng ta coi đó là không khí để thở.
Nhưng, hãy thử dừng lại một nhịp
và nhìn sang các quốc gia láng giềng của chúng ta mà xem.
Trung Quốc, cái nôi của văn minh phương Đông
vẫn đang dùng chữ Hán.
Nhật Bản, một cường quốc kinh tế hiện đại bậc nhất
vẫn kêu hãnh sử dụng hệ thống Hiragana, Katakana
và Kanji của riêng họ.
Hàn Quốc tự hào với bảng chữ cái Hangul
do vị vua vĩ đại Sejong sáng tạo ra.
Ngay cả Thái Lan, Campuchia, Lào hay Myanmar
họ đều sở hữu những hệ thống văn tự
Chỉ riêng Việt Nam.
Chúng ta nằm ngay vùng lõi của vành đai Đông Á
Chúng ta chịu ảnh hưởng sâu sắc của Nho Giáo, Phật Giáo, Đạo Giáo
Chúng ta đã từng sử dụng chữ Hán suốt hàng ngàn năm lịch sử.
Vậy mà ngày nay, chúng ta lại là quốc gia duy nhất
trong khu vực văn hóa chữ Hán sử dụng bảng chữ cái Latin
cái bảng chữ cái ABC của phương Tây
làm văn tự chính thức của quốc gia.
Tại sao lại có sự lạc loài kỳ lạ đến như vậy?
Chúng ta đã vứt bỏ dĩ dàng ngàn năm của ông cha
để chạy theo văn hóa phương Tây.
Chữ quốc ngữ mà chúng ta đang dùng hàng ngày
thực chất là một món quả văn minh
do những người châu Âu tốt bụng mang đến
hay nó là một thứ vũ khí đã được tính toán kỹ lưỡng
để cai trị tư tưởng của chúng ta.
Hôm nay, hồ sơ nhân loại sẽ lật lại
một trong những hồ sơ lịch sử lớn nhất, nhiều ẩn khúc nhất
và cũng chứa được sự lật bàn vĩ đại nhất của dân tộc Việt Nam
sự ra đời của chữ quốc ngữ.
Trước khi bước vào hành trình giải mã những ký tự quen thuộc này
nếu bạn yêu thích sự thật lịch sử và tư duy phản biện
hãy dành đúng 2 giây nhấn đăng ký kênh.
Sự ủng hộ của bạn chính là ngọn lửa
để hồ sơ nhân loại tiếp tục bóc tách
những góc khuất tráng lệ nhất của văn hóa nước nhà.
Để hiểu được tại sao chúng ta lại dùng chữ ABC ngày hôm nay
chúng ta phải quay cỗ máy thời gian lùi lại quá khứ
trở về cái thời kỳ mà bầu trời văn hóa Việt Nam
bị bao trùng bởi một bóng dâm khổng lồ
Chữ Hán
Hơn 1.000 năm Bắc thuộc
các chiều đại phong kiến phương Bắc không chỉ mang quân đội sang đồ hộ
họ còn mang theo thứ vũ khí sắc bé nhất để đồng hóa một dân tộc
ngôn ngữ và chữ viết.
Họ ép chúng ta học chữ Hán
mọi văn bản hành trính, mọi cuốn sách lịch sử, mọi bài thơ
mọi kỳ thi khoa cử để tuyển chọn nhân tài
tất cả đều phải viết bằng chữ Hán.
Nhưng tổ tiên chúng ta có một sức đề kháng văn hóa cực kỳ dẻo dài
chúng ta học chữ của họ, dùng chữ của họ để quản lý đất nước
nhưng chúng ta kiên quyết không nói tiếng của họ
chúng ta vẫn giữ tiếng Việt
một thứ ngôn ngữ giàu nhạc điệu vô cùng phong phú
được truyền từ đời này sang đời khác
qua những lời ru, câu hò, qua ca giao tục nữ
Và từ đây, một bi kịch lớn của văn hóa thời bấy giờ xuất hiện
đó là sự lệch pha giữa cái miệng và cây bút
Chúng ta nói một đằng, nhưng khi viết xuống giấy
lại phải dùng một thứ chữ của nước ngoài
Thứ chữ đó không tài nào ghi lại được chọn vẹm âm điệu
cái hồn cốt của tiếng Việt
Những từ ngữ mộc mạc như con trâu, cái cải, lúa nếp, mắm tôm
không có một chữ Hán nào có thể diễn tả chính xác được
Sự tự tôn dân tộc đã thôi thúc ông cha ta phải làm một điều gì đó
Chúng ta không thể vay mượn mãi được
Chúng ta phải có chữ viết của riêng mình
Và thế là chữ Nôm ra đời
Chữ Nôm là một công trình sáng tạo đổ sộ
một nỗ lực phi thường của những bậc trí thức Việt Nam xưa
Bằng cách lắp ghép, thêm bớt các nét của chữ Hán
họ đã tạo ra những ký tự mới
để ghi lại chính xác âm thanh của tiếng Việt
Nhờ có chữ Nôm
chúng ta mới có kiệt tác Chuyện Kiều của Nguyễn Du
mới có những vần thơ sắc lẹ của Hồ Xuân Hương
Chữ Nôm làm minh chứng cho Việt
người Việt không bao giờ chịu khuất phục và bị đồng hóa hoàn toàn
Nhưng lịch sự luôn có những mặt trái vô cùng nghiệt ngã
Sự thật là
chữ Nôm không thể trở thành thứ chữ viết phổ thông cho toàn dân
Tại sao?
Bởi vì nó quá khó
Khó đến mức vô lý
Để đọc và viết được chữ Nôm
bạn bắt buộc phải cực kỳ giỏi chữ Hán trước đã
Nếu chữ Hán là một bài toán đại số cấp 3
thì chữ Nôm là một phương trình toán học lượng tử
Nó phức tạp, nhiều nét
và không có một quy tắc đánh vần thống nhất nào cả
Kết quả là gì?
Chữ Hán và chữ Nôm
biến thành một thứ đặc quyền được bảo mật bằng độ khó
Chỉ có tầng lớp vua chúa, quan lại
và những sĩ phu ăn học hàng chục năm trời mới có thể sử dụng
Còn lại
95% người dân Việt Nam thời bấy giờ là những người nông dân mù chữ
Họ làm quần quật trên cánh đồng, đóng thuế cho triều đình
nhưng không thể đọc nổi một tờ cáo thị dán trên tường làng
Sự mù chữ đó đã kìm hãm cả một dân tộc trong bóng tối suốt hàng thế kỷ
Cho đến khi những con tàu gỗ khổng lồ
mang theo những người châu Âu cập bến vào thế kỷ 17
Đó là những giáo sĩ phương Tây
chủ yếu là người Bồ Đào Nha, Pháp và Ý
Mục đích của họ không phải là bôn bán, cũng chưa phải là xâm lược
Mục đích của họ là truyền bá đạo Cổng giáo
Nhưng ngay khi bước chân lên bờ
họ đã vấp phải một bức tượng khổng lồ, bức tượng ngôn ngữ
Tiếng Việt với hệ thống sáu thanh điệu trầm bỏng
nghe đối với người phương Tây giống như những tiếng chim hót líu lo
hoàn toàn không thể nắm bắt
Các giáo sĩ nhận ra rằng muốn truyền đạo cho người Việt
họ phải học tiếng Việt
Nhưng nếu học theo cách của người bản xứ
tức là học chữ Hán và chữ Nông
thì có lẽ họ phải mất cả một đời người cũng chưa chắc đã thành thạo
Thời gian không cho phép họ làm điều đó
Thế là, bằng một tư duy cực kỳ thực dụng
Các giáo sĩ như Francisco de Pina, Gaspar de Amaral
và sau này là Alexander de Roth
đã quyết định làm một việc chưa từng có
Họ dùng ngay cái bảng chữ cái Latin A, B, C của quê hương họ
thêm vào những dấu ngã, dấu hỏi, dấu nặng
để ghi âm lại cách đọc của người Việt Nam
Đó chính là những nghét vẽ phác thảo đầu tiên của chữ quốc ngữ
mà bạn đang dùng ngày nay
Đến đây, nhiều người trong chúng ta thường nghĩ rằng
Ồ, vậy là những người phương Tây đó đã có công sáng tạo ra chữ viết cho chúng ta
Họ đã mang đến một món quà vô giá của nền văn minh
giúp người Việt thoát khỏi sự phức tạp của chữ Hán, chữ Nông
Hãy dừng lại một nhịp
Đó là một góc nhìn vô cùng ngây thơ
Chữ quốc ngữ trong buổi bình minh của nó
tuyệt đối không phải là một món quà dành cho người Việt
Những giáo sĩ đó không hề có ý định tạo ra một hệ thống giáo dục mới
hay nâng cao dân trí cho những người nông dân An Nam
Nó được tạo ra với một mục đích duy nhất
sắc lạnh và đầy toan tính
Và khi những kẻ thực dân Pháp nổ phát xuống xâm lược đầu tiên
Cái món quà đó lập tức lộ nguyên hình
Nó biến thành một thứ vũ khí tàn độc
được thiết kế để chắt đứt toàn bộ gốc rễ văn hóa của dân tộc Việt Nam
Khi giáo sĩ Alexandre de Roche
xuất bản cuốn Từ điển Việt Bồ La vào năm 1651 tại Rome
Ông không hề nghĩ đến việc ban phát một nền giáo dục mới cho người An Nam
Cuốn từ điển đó và cả cái hệ thống chữ viết Latin sơ khai đó
Chỉ là một công cụ nội bộ
Một thứ mật mã để những người phương Tây học tiếng Việt cho nhanh
Từ đó dễ dàng tiếp cận người dân bản địa và truyền bá đức tin công giáo
Trong suốt hơn 200 năm sau đó
Chữ quốc ngữ chỉ luần quẩn trong các nhà thờ, các xóm đạo
Nước Việt Nam thời bấy giờ vẫn vận hành bằng chữ Hán và chữ Nôm
Quang lại vẫn làm thơ bằng chữ Hán
Sĩ phu vẫn thi thố bằng chữ Hán
Nhưng mọi thứ đã thay đổi hoàn toàn vào nửa cuối thế kỷ 19
Khi những hạm đội tàu sắt của thực dân Pháp
Nã những loạt đạn Đại Bắc đầu tiên vào cờ biển Đà Nẵng
Họ mang theo dã tâm nuốt trựng dài đất này
Vũ khí tối tân của họ dễ dàng đè bẹp những đạo quân dùng gơm giáo của chủ đình nhà Nguyễn
Thế nhưng khi bước chân lên bờ để thiết lập bộ máy cai trị
Người Pháp lập tức nhận ra một sự thật kinh hoàng
Họ có thể chiếm được đất đai
Họ có thể thu được thuế
Nhưng họ tuyệt đối không thể kiểm soát được bộ não của người Việt
Và kẻ thù lớn nhất, đáng sợ nhất của chính quyền thực dân
Không phải là những đội quân tàng tạ của chiều đình
Mà là tầng lớp sĩ phu yêu nước
Những ông quan bị cách chức
Những thầy đồ làng
Những người trí thức mặc áo vải
Những con người này dùng thứ vũ khí gì để chống lại súng đạn của người Pháp
Họ dùng chữ Hán và chữ Nôm
Họ viết những bài hịch kêu gọi đánh tay
Họ làm những bài thơ khóc thương vận nước
Họ dùng văn tự hàng ngàn năm để chuyển đi ngọn lửa yêu nước
Chuyển đi tinh thần bất khuất của Trần Hưng Đạo, của Lê Lợi
Thứ văn tự đó, người Pháp nhìn vào không hiểu một chữ nào
Nhưng người Việt đọc lên thì máu nóng dần dần chảy trong huyết quả
Những nhà cầm quyền thực dân thời bấy giờ là những kẻ cực kỳ lõi đời
Họ hiểu ra một quy luật tối thượng của trò chơi xâm lược
Muốn viễn viễn cai trị một dân tộc
Không thể chỉ dùng súng đạn
Phải dùng văn hóa
Phải chặt đứt hoàn toàn gốc rễ của dân tộc đó
Làm thế nào để chặt đứt gốc rễ của người Việt?
Cách duy nhất, xóa sổ chữ Hán và chữ Nôm
Phải khiến cho thế hệ người Việt tiếp theo không thể đọc được những gì cha ông họ đã viết
Và thế là, người Pháp lục lọi trong kho tàng của các giáo sĩ
Lôi ra cái bảng chữ cái Latin năm xưa
Và biến nó thành một công cụ cai trị cực kỳ tinh vi
Chữ quốc ngữ, từ một phương tiện chuyển đạo
Chính thức được nâng cấp thành một thứ vũ khí tàn độc
Để cắt đứt người Việt Nam khỏi di sản của chính mình
Một loạt các đạo luật sắt máu được ban hành
Năm 1882, chính quyền thực dân ra lệnh
Bắt buộc phải dùng chữ quốc ngữ và tiếng Pháp
Trong các văn bản hành chính ở Nam Kỳ
Chưa dừng lại ở đó, họ bồi thêm một đòn trí mạng vào huyệt đạo của nền văn hóa phương Đông
Xóa bỏ hoàn toàn chế độ thi cử bằng chữ Hán
Năm 1919, kỳ thi nho học cuối cùng diễn ra
Chấm dứt hàng ngàn năm của khoa cử truyền thống
Những ông nghè, ông cống, những thầy đồ chữ tốt như dòng bay phượng múa
Bỗng chốc trở thành những người thừa của thời đại
Hàng ngàn ngôi trường Pháp Việt được dựng lên
Trẻ em bị ép phải học chữ ABC, phải học tiếng Pháp
Học lịch sử nước Pháp với câu mở đầu đầy mỉa mai
Tổ tiên chúng ta là người gô loa
Bạn hãy hình dung sự tàn khốc của chiến dịch tẩy não này bằng một ví dụ hiện đại
Hãy tưởng tượng toàn bộ nền văn hóa, lịch sử, gia phả
Chiết học của dân tộc Việt Nam trong một ngàn năm
Là một chiếc ổ cứng máy tính khổng lồ
Và cái ổ cứng đó được mã hóa bằng chữ Hán và chữ Nôm
Thực dân Pháp không đập nát cái ổ cứng đó
Họ làm một việc đáng sợ hơn
Họ ép chúng ta đổi sang dùng một hệ điều hành mới
Nhưng lại không cung cấp phần mềm để đọc lại những file dữ liệu cũ
Chỉ trong vòng một đến hai thế hệ
Một bi kịch đau đớn đã xảy ra
Những đứa trẻ lớn lên trong hệ thống giáo dục của Pháp
Viết chữ quốc ngữ rất đẹp
Nói tiếng Pháp cực hay
Nhưng khi về nhà, đứng trước bàn thờ gia tiên
Chúng hoàn toàn mù tịt trước hai câu đối đỏ
Nhưng không thể đọc nổi tên của cụ tổ mình
Chúng cầm trên tay bản hịch tướng sĩ gốc
Nhưng nó lại giống như một bức tranh
Chứa đầy những ký tự của người ngoài hành tinh
Sợi dây liên kết ngàn năm với ông bà tổ tiên
Với những giá trị đạo đức truyền thống
Bỗng chốc bị chặt đứt
Phăng bằng một lưỡi dao
Mang hình hài của bảng chữ cái A, B, C
Thực dân Pháp đã hân hoan tin rằng
Họ đã thành công
Họ tin rằng
Khi người Việt Nam không còn biết chữ Hán
Không còn đọc được sử cũ
Chúng ta sẽ ngoan ngoãn trở thành những người Pháp da vàng
Cam phận làm tay sai
Và quên đi nguồn cội của mình
Đó là một nước cờ cai trị kinh điển
Hoàn hảo và tản nhẫn đến mức dỡ người
Nhưng khoan đã
Có một quy luật lịch sử
Mà những kẻ thực dân ở Paris
Đã không tài nào tính toán nổi
Khi đối đầu với dân tộc này
Người Việt Nam
Có thể bị tước đoạt vũ khí
Người Việt Nam
Có thể bị ép phải cầm lấy thứ vũ khí của kẻ thù
Nhưng
Bất cứ thứ gì lọt vào tay người Việt
Đều sẽ bị bẻ cong
Theo một quỹ đạo hoàn toàn khác
Thực dân Pháp đã trao cho chúng ta
Một con dao để cắt đứt cội nguồn
Nhưng họ không bao giờ có thể ngờ tới
Một kịch bản điên rổ nhất
Những sĩ phu yêu nước của Việt Nam
Đã cầm lấy chính con dao đó
Quay ngược lưỡi lại
Cú lật bàn vĩ đại nhất
Trong lịch sử ngôn ngữ học thế giới
Bắt đầu từ đây
Người Pháp đã tính toán một nước cờ cai trị
Tưởng chừng như hoàn hảo
Họ ném cho chúng ta một bảng chữ cái Latin xa lạ
Êp chúng ta phải dùng nó
Với niềm tin mãnh liệt rằng
Khi người An Nam mất đi chữ Hán
Mất đi chữ Nôm
Họ sẽ vĩnh viễn mất đi linh hồn
Họ sẽ trở thành những cỗ máy ngoan ngoãn
Chỉ biết nghe lệnh bằng tiếng Pháp
Nhưng
Những bộ óc thực dân ở Paris
Đã mắc phải một sai lầm trí mạng
Một lỗ hổng khổng lồ trong hệ thống
Mà họ không hề lường trước được
Họ quên mất rằng
Hệ thống chữ quốc ngữ này
Quá dễ học
Hãy là một phép so sánh tản khốc
Để học được chữ Hán và chữ Nôm
Một người phải mất từ 5 đến 10 năm
Miệt mài xôi kình nấu xử
Nhồi nhét hàng ngàn ký tự tượng hình phức tạp vào đầu
Nhưng chữ quốc ngữ thì sao?
A, B, C
Ghép vần, đánh vần
Xong
Một người nông dân quanh nằm trần lấm tay buồn
Chưa từng cầm cây bút lông bao giờ
Chỉ cần học chữ quốc ngữ trong vòng 3 đến 6 tháng
Là có thể đọc thồng viết thạm
Nó là một cỗ máy truyền tải thông tin
Với tốc độ ánh sáng
Nếu so với nền giáo dục phong kiến cũ
Và sự thật điên rồ nhất của lịch sử
Bắt đầu từ đây
Vào những năm đầu thế kỷ 20
Một thế hệ những nhà trí thức yêu nước
Kiệt xuất của Việt Nam
Đã nhận ra cái lũ hổng đó
Đó là Phan Bội Châu
Là Phan Châu Trinh
Là Lương Văn Can
Và những sĩ phu của phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục
Họ là ai?
Họ là những ông nghè, ông cống
Họ là những bậc thầy về chữ Hán
Nếu xét về mặt quyền lợi cá nhân
Họ phải là những người căm ghét chữ quốc ngữ nhất
Vì nó đã cướp đi địa vị độc tôn của họ
Nhưng không
Họ không hề bảo thủ
Họ không ôm khư khư lấy cái hảo quang cũ kỹ của quá khứ
Khi nhìn thấy tốc độ xóa mù chữ kinh hoàng của chữ quốc ngữ
Những vị sĩ phu này đã đưa ra một quyết định
Làm chấn động cả lịch sử văn hóa nước nhà
Họ quyết định lật bàn
Họ vứt bỏ cây bút lông
Họ cầm lấy cây bút sắt
Họ quyết định thâu tóm toàn bộ cái bảng chữ cái Latin của người Pháp
Năm 1907
Phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục bùng nổ
Khẩu hiệu của họ là gì?
Chữ quốc ngữ là hồn trong nước
Họ mở những trường học miễn phí ngay giữa Hà Nội
Họ kêu gọi toàn dân học chữ ABC
Tại sao?
Bởi vì họ nhận ra một trần lý sắc lẹp
Muốn đánh đuổi thực dân Pháp
Thì dân chí phải cao
Mà muốn dân chí cao nhanh nhất
Thì phải dùng chính cái thứ chữ viết
Mà người Pháp vừa ném cho chúng ta
Một nông dân mù chữ
Sẽ không biết đất nước đang bị đô hộ tản nhẫn ra sao
Như một người nông dân biết đọc chữ quốc ngữ
Họ sẽ cầm tờ báo lên
Và trên những tờ báo đó viết cái gì?
Chớ chiêu thay cho người Pháp
Trên những tờ báo in bằng chữ quốc ngữ đó
Không hề có những bài ca ngợi mẫu quốc vĩ đại
Trên đó in dập trời những tư tưởng cách mạng
Những bài hịch kêu gọi lòng yêu nước
Những bài phân tích về dân chủ
Về tự do
Về độc lập dân tộc
Thực dân Pháp đã tạo ra một cái loa phóng thanh khổng lồ
Hy vọng dùng nó để tẩy não người Việt
Nhờ những chí thức Việt Nam
Đã cướp lấy cái micro đó
Và gào lên bài ca giải phóng dân tộc
Bạn có thấy sự vĩ đại của cú hách lịch sự này chưa?
Người Việt Nam không từ chối sự cai trị bằng cách co cụm lại
Chúng ta nuốt chừng công cụ của kẻ thù
Chúng ta dùng chính cái bảng chữ cái do người phương Tây thiết kế
Bương vào đó thứ phần mềm yêu nước
Rồi lan truyền nó đi khắp mọi hang cùng ngõ hẻm
Với một tốc độ mà chữ hán hàng ngàn năm không làm được
Khi chính quyền thực dân Pháp nhận ra mình đã chơi ngu lây tiếng
Họ lập tức hoảng loạn
Chỉ sau 9 tháng hoạt động
Đồng kinh nghĩa thuộc bị đóng cửa
Các lãnh tụ bị bắt bớ đẩy đi côn đào
Chính quyền thực dân hoảng sợ cấm đoán
Việc lưu hành những tài liệu quốc ngữ
Mang tư tưởng chống đối
Họ cố gắng rút phích cắm của cỗ máy
Mà chính họ đã khởi động
Nhưng đã quá muộn
Ngọn lửa chữ quốc ngữ đã bùng lên
Thành một đám cháy rừng không thể dập tắt
Đến năm 1938
Hội truyền báo quốc ngữ ra đời
Tiếp tục sứ mệnh đưa cái chữ
Đến tay những người bần cùng nhất của xã hội
Hàng triệu người Việt Nam
Đã được xóa mù chữ
Chỉ trong một thời gian ngắn kỷ lục
Và đỉnh điểm của sự lật đổ vĩ đại này
Đã diễn ra
Vào một ngày mùa thu lịch sử
Ngày 2 tháng 9 năm 1945
Tại quảng trường Ba Đình
Giợt bóng cơ đỏ sao vàng
Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng trên lễ đài
Đọc bảng tuyên ngôn độc lập
Khai sinh ra nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa
Bảng tuyên ngôn đó
Không được viết bằng chữ Hán
Cũng không được viết bằng tiếng Pháp
Nó được viết và được in ra hàng vạn bản
Bằng chính chữ quốc ngữ
Bằng chính cái bảng chữ cái Latin
Mà những giáo sĩ phương Tây đã mang đến
Bằng chính cái thứ chữ
Mà thực dân Pháp từng dùng làm công cụ
Để nô dịch chúng ta
Một vũ khí tàn độc
Nhằm cắt đứt gốc rễ văn hóa
Cuối cùng lại biến thành
Một thanh hương sắc bén nhất
Chém đứt siềng sích nô lệ
Lịch sử nhân loại
Có lẽ chưa từng chứng kiến một sự đáp trả
Văn hóa nào ngoạn mục và cay đắng
Đối với kẻ thù đấy như vậy
Đến đây sau tất cả
Những biến cố kinh thiên động điệu của lịch sử
Chúng ta hãy cùng nhau đặt ra
Một câu hỏi cuối cùng
Chữ quốc ngữ rút cuộc là của ai
Nó được sinh ra
Từ những nết bút phác thảo
Của các giáo sĩ Bồ Đào Nha
Pháp, Ý
Nó được nuôi dưỡng và ép buộc
Bằng dắp tâm đồng hóa tàn nhẫn của thực dân Pháp
Nhưng
Người cấp cho nó một tờ giấy khai sinh
Thực sự nuôi thổi vào nó cái hồn cốt
Cái khí phách của một dân tộc
Lại chính là người Việt Nam
Một chữ viết
Không thuộc về kẻ tạo ra cái vỏ bọc hình thức của nó
Chữ viết
Thuộc về những con người
Đã dùng máu, nước mắt
Và trí tuệ của mình
Để lấp đầy ý nghĩa cho những ký tự vô tri đó
Thực dân Pháp
Muốn dùng chữ quốc ngữ
Để biến chúng ta thành những kẻ vong bản
Nhưng ông cha ta
Đã dùng chính bảng chữ cái ABC đó
Để viết nên bài thơ
Nhớ rừng
Viết nên số đỏ
Viết nên những bản hịch cứu nước
Và viết nên bản tuyên ngôn độc lập
Của một quốc gia tự do
Chúng ta không đánh mất gốc rễ
Chúng ta chỉ tước đoạt công cụ của kẻ thù
Đập nát cái giáp tâm của chúng
Và biến thứ vũ khí ngoại lai đó
Thành một mảnh ghép hoàn hảo
Cho nền văn hóa của chính mình
Lịch sử của chữ quốc ngữ
Là một minh chứng đanh thép
Trong bản lĩnh vĩ đại của người Việt
Sự mềm dẻo
Nhưng không bao giờ gãy vụn
Chúng ta sẵn sàng tiếp thu cái mới
Kể cả đó là thứ do kẻ thù mang đến
Miễn là nó giúp dân tộc này
Chữ quốc ngữ không còn là của nước Pháp
Nó cũng không phải của Bồ Đào Nha
Nó là của người Việt Nam
Vì chính chúng ta đã chiến đấu
Đã đổ máu để giành quyền đích đoạt nó
Ngay lúc này
Khi bạn gõ những dòng tin nhắn
Có dấu phẩy, dấu ngã
Gửi cho người thân
Khi bạn gõ phím A, phím B, phím C
Trên màn hình điện thoại
Xin hãy nhớ rằng
Bạn không chỉ đang gõ những ký tự la tinh thông thường
Bạn đang chạm những ngón tay của mình
Vào một thứ vũ khí giải phóng dân tộc
Bạn đang chạm vào một biểu tượng
Của sự sinh tồn, của trí tuệ
Và của lòng kêu hãnh bất diệt
Nếu video ngày hôm nay
Đã khiến bạn nhìn những dòng chữ
Mình đang đọc bằng một ánh mắt
Hoàn toàn khác
Hãy làm một việc, hãy nhấn nút chia sẻ
Hãy lan tỏa video này
Để tất cả mọi người Việt Nam
Đều biết được lịch sử đầy máu
Và hoa hồng
Đằng sau thứ chữ viết
Mà chúng ta đang sử dụng như hơi thở
Mỗi ngày
Một nút chia sẻ của bạn là một lần vinh danh sự ngoan cường
Của ông cha ta
Đừng quên nhấn đăng ký kênh
Và bật chuông thông báo để đồng hành cùng chúng tôi
Trong những cuộc hành trình lật mở lịch sử
Đầy tự hào tiếp theo
Tôi là Hồ Sơ Nhân Loại
Xin chào và hẹn gặp lại
Ở những vụ án sau