VÌ SAO MỸ HIỆN ĐẠI VẪN DÙNG ĐIỆN 110V

TÔI YÊU BÌNH DƯƠNG
1.4K người theo dõi
#BlvHaiThanhplus #BLVHảiThanh #BLVhaiThanhStory
Bạn có bao giờ thắc mắc vì sao Hoa Kỳ lại dùng 110V, trong khi Việt Nam và phần lớn thế giới dùng 220V? Không phải do công nghệ kém, mà là câu chuyện lịch sử từ thời Thomas Edison và những lựa chọn không thể quay đầu!
Có một thứ mà chúng ta gần như không bao giờ để ý nhưng lại dùng mỗi ngày, đó là điện.
Cắm sạc điện thoại, bật quạt, nấu cơm, tất cả đều phụ thuộc vào một con số tưởng như vô hình, đó là điện app.
Ở Việt Nam chúng ta quen với 220V, nhưng nếu sang Mỹ thì nhiều người sẽ thấy một điều rất lạ, họ dùng khoảng 110-120V.
Một nước giàu nhất thế giới, công nghệ hàng đầu lại dùng một hệ thống hay là kém hiệu quả hơn so với phần còn lại của thế giới.
Nhiều người nghĩ còn có bí mật gì đó phía sau, nhưng càng tìm hiểu thì đây không chỉ là câu chuyện về tiền bạc hay trình độ,
mà còn là câu chuyện của lịch sử, của những quyết định được đưa ra cách đây hơn 100 năm và cái giá phải trả khi đã đi quá xa trên một con đường.
Muốn hiểu tại sao Mỹ lại dùng 110V phải quay về thời điểm mà điện vẫn còn là một thứ xa xỉ, giống như Internet của những năm 1990.
Lúc đó người đặt nền móng cho cả hệ thống điện của nước Mỹ chính là nhà khoa học Thomas Edison.
Edison không chỉ phát minh ra cái bóng đèn, ông đã xây dựng cả một hệ sinh thái điện hoàn chỉnh, từ nhà máy phát điện cho đến dây dẫn và thiết bị sử dụng.
Và khi ông triển khai hệ thống đầu tiên ở New York vào năm 1882, ông chọn một mức điện áp khoảng 110V.
Quyết định này tất nhiên không phải là ngẫu nhiên mà nó mang tính chất tương đối là kỹ càng.
Đó là mức điện áp phù hợp với bóng đèn sợi đốt thời đó.
Nếu điện áp cao quá, bóng đèn sẽ cháy nhanh, nếu thấp quá thì ánh sáng sẽ yếu.
110V là điểm cân bằng giữa độ sáng, độ bền và mức độ an toàn của thời điểm đó.
Quan trọng hơn, Edison còn nghĩ đến con người.
Thời đó, điện là thứ mới mẻ và nguy hiểm. Một mức điện áp thấp hơn sẽ giảm nguy cơ tai nạn.
Nói cách khác, tiêu chuẩn điện của nước Mỹ sau này lại bắt nguồn từ một thứ rất đơn giản.
Làm sao để cái bóng đèn sáng ổn định và không gây chết người, chứ người ta chưa nghĩ đến những thiết bị tiêu thụ điện như hiện nay.
Không lâu sau Edison, một nhân vật thiên tài khác cũng được đưa vào câu chuyện này, đó là Nikola Tesla.
Tesla đã đưa ra một ý tưởng mới mẻ so với thời điểm đó, đó là dòng điện xoay chiều thay vì một chiều.
Sự khác biệt nằm ở chỗ điện xoay chiều có thể thay đổi điện áp bằng máy biến áp.
Điều này giúp người ta nâng điện áp lên rất cao để chuyển đi xa, rồi lại hạ xuống khi đến nơi sử dụng.
Nhờ đó điện có thể đi hàng trăm km mà không bị hao hụt quá nhiều.
Cùng với Tesla, George Westinghouse đã biến ý tưởng này trở thành hiện thực.
Và đây là lúc diễn ra một cuộc cạnh tranh khốc liệt trong lịch sử của điện.
Cuối cùng, điện xoay chiều thắng.
Nhưng vấn đề thì nằm ở chỗ, trước khi cuộc chiến này ngã ngũ, nước Mỹ đã kịp xây dựng một hệ thống điện rộng lớn dựa trên tiêu chuẩn 110V.
Điều đó giống như ông đã xây xong cả một thành phố với đường xá thiết kế cho xe máy, rồi sau này mới phát minh ra ô tô.
Không phải là không thể thay đổi, nhưng cái giá để thay đổi là cực kỳ lớn.
Trong khi Mỹ đã chốt đơn với 110V từ rất sớm, thì châu Âu lại phát triển hệ thống điện muộn hơn.
Và vì chính điều này, nó lại trở thành một lợi thế.
Châu Âu nhìn thấy những bất cập của 110V nên họ chọn điện áp cao hơn, khoảng 220V.
Quyết định này mang đến hàng loạt lợi ích, điện được truyền đi xa hơn, ít hào phí hơn và các thiết bị công suất lớn hoạt động hiệu quả hơn.
Nói một cách dễ hiểu thì những người châu Âu giống như những người xây nhà sau.
Họ nhìn vào những gì người đi trước đã làm, rút kinh nghiệm và làm tốt hơn ngay từ đầu.
Còn Mỹ, vì đã đi trước quá xa nên đã bị kẹt lại với lựa chọn ban đầu là 110V.
Đến đây, nhiều người sẽ nghĩ rằng 110V là một lựa chọn kém và không hiện đại.
Nhưng thực tế cũng không hề đơn giản như vậy.
Nó có một lợi thế cực kỳ quan trọng, đó là an toàn.
Khi điện đi qua cơ thể con người, điều nguy hiểm nhất không phải là điện áp mà là dòng điện.
Tuy nhiên, điện áp cao sẽ tạo ra dòng điện lớn.
Điều này làm tăng nguy cơ, co, ngừng tim và tử vong.
Với 110V, nếu chẳng may bị điện giật, cảm giác thường là tê và đau.
Nhưng trong nhiều trường hợp, người ta vẫn có thể rút tay ra.
Còn với 220V, dòng điện mạnh hơn có thể khiến cơ bắp co cứng, không thể buông ra, dẫn đến nguy hiểm nghiêm trọng hơn.
Hồi bé thì có lẽ là ai cũng từng bị điện giật ít nhất là một lần.
Chính vì vậy, trong môi trường dân dụng, đặc biệt là trong nhà dân,
110V được xem là an toàn hơn.
Và ở một quốc gia đề cao sự an toàn như nước Mỹ thì đây là một lý do không hề nhỏ.
Tất nhiên thì người Mỹ vẫn biết 220V là hiệu quả hơn.
Họ biết rõ, nhưng vấn đề là họ không thể thay đổi.
Tại sao họ không thay đổi đi?
Hãy tưởng tượng quy mô của hệ thống điện Mỹ.
Hàng trăm triệu người sử dụng điện mỗi ngày, hàng tỷ thiết bị điện đang hoạt động,
hàng triệu km dây điện trải khắp cả nước.
Và tất cả đều được thiết kế cho 110V.
Nếu muốn chuyển toàn bộ sang 220V, họ sẽ phải theo đổi gần như toàn bộ hệ thống này.
Không chỉ là ổ cắm hay thiết bị, mà là mạng lưới, trạm biến áp và hạ tầng truyền tải.
Chi phí không phải là vài tỷ mà có thể lên đến hàng nghìn tỷ đô la Mỹ.
Không chỉ tốn tiền mà còn gây gián đoạn lớn cho nền kinh tế.
Cái gì thay thế được chứ điện thì khó thay thế dù chỉ là một thời gian rất ngắn.
Điện là sương sống của mọi hoạt động,
chỉ cần một gián đoạn phần nhỏ cũng có thể gây ra hậu quả rất lớn.
Nói cách khác, nước Mỹ giống như một con tàu khổng lồ đã chạy hết tốc lực theo một xu hướng.
Muốn quay đầu không phải là chuyện không thể, nhưng cái giá phải trả sẽ là cực kỳ nặng.
Ngay đến điện ở Mỹ, nhiều người sẽ mặc định ngay trong đầu là chỉ có 110V như chúng ta đã đề cập trong câu chuyện này.
Nhưng câu chuyện cũng chưa dừng lại ở đó.
Nếu chỉ hiểu như vậy thì cũng chưa đủ.
Thực tế hệ thống điện của Mỹ cũng không hề ở một mức như nhiều người vẫn nghĩ.
Nó giống như một ngôi nhà có nhiều tầng, có nhiều chức năng khác nhau.
Mỗi tầng lại dùng một loại điện phù hợp với nhu cầu riêng.
Trong các gia đình Mỹ, thứ mà chúng ta thấy hàng ngày ổ cắm trên tường đúng là khoảng 110-120V.
Đây là mức điện áp dành cho những thiết bị ví dụ như sạc điện thoại, TV, laptop, đèn chiếu sáng, quạt.
Những thứ này không cần quá nhiều công suất, nên dùng điện áp thấp vừa đủ là an toàn nếu có sự cố.
Nói dễ hiểu, đây là dòng điện sinh hoạt, ví dụ như nước máy dùng để rửa bát và rửa tay.
Không cần áp lực quá lớn, miễn là ổn định và an toàn.
Nhưng câu chuyện bắt đầu thú vị khi bạn bước vào khu vực bếp, hoặc phòng giặt, hoặc là phòng máy của một ngôi nhà Mỹ.
Ở đó bạn sẽ thấy những ổ cắm khác hẳn bình thường, to hơn, khác về mặt hình dạng và đặc biệt không phải 110-120V nữa.
Những thiết bị như bếp điện, lò nướng, máy xấy quần áo hay điều hòa công suất lớn cũng đều không chạy bằng 110V.
Chúng dùng khoảng 220-240V, tức là gần như giống hệt điện ở Việt Nam.
Và đây không phải là ngoại lệ hiếm, mà là tiêu chuẩn mặc định cho các thiết bị công suất cao.
Vì sao lại như vậy? Bởi vì khi công suất tăng lên, nếu vẫn dùng điện áp thấp thì dòng điện phải tăng lên rất nhiều để bù lại.
Mà dòng điện lớn thì dây nóng lên, hao phí nhiều, hiệu suất giảm, chưa kể nguy cơ cháy nổ cũng cao hơn.
Nói đơn giản, bạn không thể dùng một đường ống nước nhỏ mà đòi bơm cả cái hồ bơi.
Muốn làm việc lớn thì phải tăng áp lực lên.
Và người Mỹ hiểu rất rõ điều đó.
Thay vì cố chấp giữ 110V cho tất cả, họ chọn cách chia việc rất thực dụng.
Những thứ nhỏ, dùng hàng ngày, ưu tiên an toàn thì vẫn 120V.
Nhưng những thứ ăn điện như uống nước thì cấp thẳng 240V cho nó chạy khỏe.
Điểm hay nằm ở chỗ, hệ thống điện trong nhà của Mỹ cũng được thiết kế sẵn để làm điều này.
Nói cách khác, Mỹ không hề thiếu 220V, họ có và cũng có dùng, chỉ là họ không dùng cho tất cả mọi thứ như Việt Nam chúng ta.
Và chính cách tiếp cận này đã giúp Mỹ giữ được hệ thống cũ mà không phải phá đi làm lại toàn bộ.
Họ không cần phải chuyển toàn bộ sang 220V như châu Âu.
Họ chỉ cần bổ sung 220V ở những nơi thực sự cần thiết.
Nói đến 110V hay là 220V thì chúng ta cũng phải kể đến một quốc gia khác, đó là Nhật Bản.
Họ cũng dùng khoảng 100-110V.
Điều kỳ lạ chưa dừng lại ở đó.
Nhật Bản còn chia 2 vùng với 2 tần số khác nhau.
Miền Đông sử dụng 50Hz, còn miền Tây sử dụng 60Hz.
Nguyên nhân thì cũng rất là trời ơi.
Thời kỳ đầu, họ mua máy phát điện từ 2 nguồn khác nhau.
Miền Đông nhập hàng của Đức, dùng 50Hz.
Miền Tây nhập hàng của Mỹ, dùng 60Hz.
Và cho đến bây giờ, sự khác biệt đó vẫn tồn tại.
Câu chuyện của Nhật cũng giống ở Mỹ một điểm.
Khi hệ thống đã được xây dựng, việc thay đổi sẽ trở nên cực kỳ khó khăn và tốn kèm.
Ngày nay, công nghệ đã tiến xa hơn rất nhiều.
Nhiều thiết bị điện tử hiện đại có thể hoạt động trong giải điện áp rộng từ 100V cho đến 240V.
Bạn có thể thấy điều này trên cục sạc laptop hoặc điện thoại.
Chúng được thiết kế để dùng ở bất kỳ quốc gia nào mà không cần việc chuyển đổi.
Điều này giúp giảm bớt sự bất tiện do khác biệt về điện áp.
Vì vậy, sự khác biệt giữa 110V và 220V ngày nay không còn quan trọng như trước.
Nó vẫn tồn tại, nhưng không còn là rào cản lớn như trong quá khứ.
Nhưng nếu bạn dùng đồ gì của Nhật, đặc biệt là hàng nhập bãi, hàng mua trực tiếp của Nhật,
thì hãy cẩn thận.
Cẩn thận cắm nhầm vào 220V là cháy hàng như trời.
Cảm ơn vì dành sự quan tâm cho câu chuyện này.
Nếu cảm thấy thú vị, hãy nhấn nút like và nút đăng ký kênh luôn sẵn có bên cạnh để dõi theo những video tới.
Hẹn gặp lại ở những video sau.
