Yến Thù - Tể Tướng Thi Nhân, Thành Thật Là Bản Tính

Nét Đẹp Truyền Thống
3.7K người theo dõi
1.6K Lượt xem video·28 thg 3, 2026
Có một ngày, hoàng đế Tống Chân Tông tuyển chọn thầy giáo cho thái tử, nhưng không bảo các đại thần tiến cử, mà trực tiếp yêu cầu vị quan văn tên Yến Thù đảm nhận. Các đại thần đều rất ngạc nhiên không hiểu tại sao. Vua bèn nói: “Ta nghe nói Yến Thù thường đóng cửa đọc sách không tham gia các loại yến hội, cho nên đây ắt hẳn là người trung hậu cẩn thận, để ở bên cạnh thái tử là thích hợp nhất.” Thời đó thiên hạ thái bình, các quan thường tổ chức yến hội gặp mặt vui chơi, Yến Thù lại không tham gia vào các buổi tiệc như vậy, nên hoàng đế đánh giá ông rất cao.
Nguồn tài liệu tham khảo: https://vi.minghui.org/news/162679-su-thanh-that-cua-yen-thu.html
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Chào mừng quý khán thính giả đến với chuyên mục
Khí Phách Nam Nhân của kênh Nét Đẹp Truyền Thống
Thưa quý vị, kinh dịch có viết
Trời vận hành mạnh mẽ, người quân tử nên tự cường không ngừng nghỉ
Đất có tính nhu hỏa, người quân tử lấy đức dày để nâng đỡ vạn vật
Trên giọng sông Nam Tháng
Từng có rất nhiều nam nhân ưu tú với phong thái chản ngập chính khí
Lại ôn hỏa như gió xuân
Xin mời quý vị cùng khám phá
Có một ngày, Hoàng đế Tống Trân Tông
Tuyển chọn thầy giáo cho thái tử
Nhưng không bảo các đại thần tiến cử
Mà trực tiếp yêu cầu vị quan văn, tên là Yến Thù, đảm nhận
Ta nghe nói Yến Thù thường đóng cửa đọc sách
Không tham gia các loại yến hội
Cho nên đầy át hẳn là người trung hậu cẩn thận
Để ở bên cạnh thái tử là thích hợp nhất
Thời đó thiên hạ Thái Bình
Các quan thường tổ chức yến hội gặp mặt vui chơi
Yến Thù lại không tham gia vào các buổi tiệc như vậy
Nên Hoàng đế đánh giá ông rất cao
Điều khiến mọi người kinh ngạc
Là khi Yến Thù bái kiến Hoàng đế để tạ ơn
Ông đã giải thích rằng
Thần không phải là không muốn du ngoạn
Không muốn tham gia yến hội
Mà bởi nhà thần nghèo
Nên không làm được
Nếu thần có tiền thì thần cũng đi thôi
Quả là những lời vô cùng chất phát thành thực
Tống trần tổng thấy Yến Thù dám nói lời thật như vậy
Đối với ông đặc biệt tán thưởng
Càng thêm tin nhiệm ông
Ngày càng quan tâm chiếu cố hơn
Đó là một câu chuyện vui trong thời mà Yến Thù vừa mới đổ đạt có công danh
Suốt cuộc đời mình
Từ khi còn là một đứa trẻ 7 tuổi
Nổi danh là thần đồng
Cho đến lúc làm tê tướng phong quang trên vạn người
Yến Thù vẫn giữ được sự chân thành thẳng thắn
Và nhân cách chính trực vô cùng đáng quý
Xin mời các bạn cùng tìm hiểu về vị học sĩ đặc biệt này
Yến Thù còn gọi là Án Thù
Là một thần đồng nổi tiếng thời nhà Tống
Khi 7 tuổi đã có thể sáng tác văn chương
Lúc 14 tuổi
Được Giang Nam An Phủ Sứ Trường Trĩ Bạch đánh giá rất cao
Nên tiến cử với Hoàng đế Tống Trân Tông Triệu Hoàng
Năm 1005
Yến Thù đến Kinh Thành
Cùng với hơn 3.100 cử nhân
Ở các nơi trên toàn quốc
Đồng thời vào cung tham gia khảo thí
Yến Thù vốn có thể trực tiếp gặp mặt ứng thí trước Hoàng thượng
Nhưng ông cố ý muốn tham gia thi hội khoa cử
Ông cho rằng
Chỉ có thành tích trong cuộc thi hội
Mới tính là tài học của mình
Quan chủ khảo đã đồng ý với yêu cầu của Yến Thù
Quyết định để ông cùng với những cử nhân khác thi hội
Ở trường thi
Yến Thù vô cùng bình tĩnh
Bài thi trả lời vừa nhanh vừa tốt
Được Tống Trân Tông khen ngợi
Và thưởng cho ông danh hiệu là
Đồng Tiến sĩ xuất thần
Ngày thứ hai lại thi tiếp
Đề mục là thi phú luận
Yến Thù nhìn thấy đề mục
Phát hiện đề tài này
Bản thân đã từng luyện tập viết qua rồi
Thế là ông nói với quan chủ khảo
Thưa khảo quan đại nhân
Đề mục này tôi đã từng luyện tập viết qua rồi
Xin hãy đưa ra một đề mục khác để tôi làm
Quan chủ khảo không cho là phải
Cho rằng Yến Thù nhiều chuyện
Bẻ nói
Đề mục đã từng làm cũng không sao
Ông cứ viết ra
Nếu làm được tốt thì vẫn được đỗ
Hơn nữa
Nếu đổi một mục đề khác
Nhỡ làm không tốt
Thì lại bị trượt
Ông hãy suy nghĩ cho thật kỹ
Yến Thù dường như đã nghĩ thấu đáo rồi
Ông nói
Không đổi đề mục
Cho dù có thì đỗ
Cũng không phải là chân tài thực học của tôi
Nếu đổi rồi mà làm không tốt
Thuyết minh rằng học vấn của tôi vẫn chưa đủ
Tôi sẽ không một lời oán thán
Khảo quan nghe xong
Đồng ý đổi cho Yến Thù một đề mục khác
Yến Thù cầm đề mục mới xong
Xem qua xem lại nhiều lần
Nghĩ một lát
Rồi cầm bút lên
Viết một mạch là xong
Khảo quan kinh ngạc
Cảm thấy người này văn tư mẫn tiệp
Đúng là kỳ tài
Việc Yến Thù thành tiếng yêu cầu đổi đề bài
Hơn nữa
Đã khảo được một cách chân thực trình độ của mình
Được mọi người kính trọng
Không chỉ được truyền tụng trong những người đi thi
Mà còn truyền đến Tống Trân Tông
Tống Trân Tông lập tức triệu kiến Yến Thù
Khen rằng
Khánh không chỉ có chân tài thực học
Mà điều quan trọng hơn là
Có phẩm chất tốt
Là thành thật không dối trá
Yến Thù gặp phải đề bài mà mình đã quen thuộc
Vốn có thể nhẹ nhàng trả bài
Trong số 3.000 cử nhân
Chỉ cần nhất cử thành danh
Mà lại xin đổi đề mục khác
Có phải Yến Thù ngu ngốc không?
Không
Bởi vì ông thành thật
Càng bởi vì ông tin tưởng vào chân tài thực học của mình
Tống Trân Tông cũng chính bởi vậy
Cho nên mới đặc biệt yêu thích ông
Và phá cách bổ nhiệm làm hàn lâm
Khi Yến Thù mới bắt đầu còn thiếu kinh nghiệm
Đúng lúc thiên hạ Thái Bình
Hoàn viên lớn nhỏ trong kinh thành
Thường ra ngoài thành dung ngoạn
Hoặc ở từ lâu trả quán trong thành
Tổ chức các loại yến hội
Nhà Yến Thù nghèo
Không có tiền để ra ngoài ăn uống dung ngoạn
Đành phải ở nhà đọc viết văn chương cùng các anh em
Có một ngày
Tống Trân Tông tuyển chọn thầy giáo cho thái tử
Nhưng không bảo các đại thần tiến cử
Mà bản thân trực tiếp điểm danh Yến Thù đàm nhận
Các đại thần đều rất kinh ngạc
Tống Trân Tông nói
Ta nghe nói Yến Thù
Thường đóng cửa đọc sách
Không tham gia các loại yến hội
Đây là người trung hậu cẩn thận
Để ở cạnh thái tử là thích hợp nhất
Khi Yến Thù bái kiến hoàng đế tạ ơn
Đã giải thích rằng
Thần không phải là không muốn du ngoạn
Không muốn tham gia yến hội
Mà bởi nhà thần nghèo
Nên không làm được
Nếu thần có tiền
Thì thần cũng đi thôi
Tống Trân Tông thấy Yến Thù
Dám nói lời thật như vậy
Đối với ông đặc biệt tán thưởng
Càng thêm tin nhiệm ông
Ngày càng quan tâm chiếu cố hơn
Yến Thù với phẩm cách thành thật
Thẳng thắn đáng quý của mình
Ông đã gây dựng được uy tín
Đối với hoàng đế và quần thần
Tống Nhân Tông triệu trinh
Sau khi lên ngồi
Yến Thù rất được trọng dụng
Làm quan đến tể tướng
Yến Thù làm tể tướng rồi
Cũng vẫn giữ được phẩm chất đáng quý
Như trước
Nên rất được bách tính ủng hộ
Mặc dù Yến Thù nhiều năm giữ chức vị quan trọng
Nhưng ông không kêu ngạo vô chương
Mà rất bình dị và quý trọng người tài
Chỉ cần là người hiền tài
Là ông tiến cử
Phạm Trọng Yêm, Khổng Đạo Phụ
Vương An Thạch
Đều xuất thân là môn hạ của ông
Hàn Kỳ, Phú Bật
Âu Dương Tù
Đều từng được ông bồi dưỡng, tiến cử
Đều được trọng dụng
Yến Thù đối đải với mỗi người học trò
Đều tận tâm chỉ dạy
Có một lần
Yến Thù đi qua Dương Châu
Đến lúc cảm thấy mệt mỏi
Bèn cùng Tùy Tùng vào chùa Đại Minh Tự nghỉ ngơi
Yến Thù đi vào trong chùa
Nhìn thấy trên tường có viết mấy câu thơ hay
Ông rất có hứng thú
Bèn tìm ghế ngồi xuống
Sau đó bảo Tùy Tùng đọc thơ
Ở trên tường cho nghe
Nhưng không được đọc tên
Và thân phận của người để thơ
Yến Thù nghe một lúc
Cảm thấy có một bài thơ viết rất hay
Bèn hỏi
Là vị nào viết vậy
Tùy Tùng nói là Vương Kỳ
Yến Thù cho người đi tìm vị Vương Kỳ này
Vương Kỳ được gọi tới
Vái kiến Yến Thù
Yến Thù nói chuyện với ông một chút
Rất tâm đầu ý hợp
Bèn cao hứng mời ông ta ăn cơm
Hai người ăn cơm xong
Cùng nhau đến hậu hoa viên tản bộ
Lúc này
Đúng vào lúc cuối xuân
Khắp mặt đất đều là hoa rụng
Một cơn gió nhẹ thổi qua
Cánh hoa theo gió tung bay từng cụm
Từng cụm rất đẹp
Yến Thù thấy vậy
Xúc động mạnh liệt đến tâm sự của mình
Không ngăn được nói với Vương Kỳ
Vương tiền sinh
Mỗi lần ta nghĩ ra một câu thơ hay
Bèn viết lên tường
Rồi nghĩ câu tiếp theo
Nhưng có một câu mà ta nghĩ
Đã mấy ngày rồi
Vẫn chưa nghĩ ra được câu tiếp theo nào cho hay
Vương Kỳ vội hỏi
Xin Đại Nhân nói ra câu thơ nào vậy
Yến Thù
Bèn đọc một câu
Vô khả nại hà
Hoa lạc khứ
Dịch nghĩa
Biết làm sao được khi hoa cứ rụng
Vương Kỳ nghe xong
Lập tức nói
Sao ngài không đối lại bằng câu
Tự tăng tương thức
Yến quy lai
Ý của câu này là
Thời tiết ấm lên
Chìm yến từ phương Nam bay trở về
Những con yến này dường như
Năm trước đã từng gặp
Yến Thù nghe xong
Vỗ tay khen hay
Luôn miệng nói
Dịu, dịu, quá dịu
Yến Thù vô cùng thích
Hai câu này
Ông đã viết một bài từ là
Khoán khê xa
Trong đó có dùng hai câu thơ đối nhau này
Nhất khúc
Tân từ từ nhất bôi
Khứ niên thiên khí cựu đình đài
Dịch dương
Tây há kỳ thi hồi
Vô khả nại hà
Hoa lạc khứ
Tự tăng tương thức
Yến quy lai
Tiểu viên hương kính
Độc bồi hồi
Dịch nghĩa
Một khúc từ mới làm ra
Bên một ly rượu
Cảnh vật như năm ngoái
Vẫn là đình đài cũ
Chiều tà
Mặt trời lặn về Tây
Khi nào trở lại
Biết làm sao được
Khi hoa cứ rụng
Đàn yến quay về
Như đã từng quen biết
Lối thơm vườn nhỏ
Một mình bồi hồi
Yến thù rất tán thưởng Vương Kỳ
Trở về Kinh Thành
Liên tiến cử ông với Tống Nhân Tông
Được Tống Nhân Tông chấp nhận
Bèn điều Vương Kỳ vào Kinh Thành
Vương Kỳ đầu tiên đảm nhiệm chức
Khoán các hiệu khám
Sau rồi đảm nhiệm rất nhiều chức vụ
Không chỉ là một vị quan
Có tầm ảnh hưởng to lớn
Yến thù còn rất nổi tiếng
Trong văn đàn Bắc Tống
Ông có văn tập 240 quyển
Xong ông nổi tiếng
Trên văn học sử
Lại là tập Trân Ngọc Từ
Quý vị có thể tìm thấy
Các tác phẩm của ông
Được đăng tài trên một số trang thơ cổ
Kính thưa quý vị
Câu chuyện về Yến thù
Vị tề tướng tài năng nổi tiếng
Thành thật và chính trực
Của thời nhà Tống đã khép lại tại đây
Cảm ơn quý vị đã lắng nghe
Và xin hẹn gặp lại
Trong chương trình lần sau
