Trận Xuân Lộc được xem là trận chiến khốc liệt cuối cùng trước khi cánh cửa Sài Gòn mở ra trong năm 1975. Tại phòng tuyến này, lực lượng VNCH đã tổ chức kháng cự quyết liệt với hy vọng giữ vững lá chắn cuối cùng ở phía Đông Sài Gòn. Nhưng điều gì đã thực sự xảy ra trong trận Xuân Lộc, và vì sao phòng tuyến được coi là mạnh nhất lúc bấy giờ vẫn bị xuyên thủng?
----------------------------- 📋 ""CDMedia - Quân sự"" là một nền tảng chuyên sâu kết nối những kiến thức và thông tin xoay quanh lĩnh vực quân sự. Dựa trên các nguồn đáng tin cậy từ nhiều phía, kênh mang đến cho khán giả một cái nhìn đa chiều về các chiến lược quân sự, công nghệ quốc phòng từ quá khứ tới hiện đại.
Mọi sự ủng hộ cho kênh mời các bạn donate qua: - STK: 0393331668 - Ngân hàng BIDV - Nguyễn Việt Cường - Momo: 0393331668"
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Lần đầu tiên sau 30 năm, Quân Giải Phóng tiến công những vũ bão trên khắp miền Nam.
Lực lượng ta áp sát những phong tuyến cuối cùng của chính quyền Sai Gòn.
Nhân dân cả nước đếm ngược đến Ngày Thống Nhất.
Những tường mọi mất mát, đau thương đã chấm dứt.
Nhưng không.
Ngay tại cánh cửa thép Xuân Lộc, quân địch bất ngờ phản công quy mô lớn.
Đánh như thế không còn gì để mất.
Bất chấp khó khăn, quân ta vẫn giành chiến thắng.
Cánh cửa vào Sài Gòn mở toang.
Nỗ lực phong thủ cuối cùng của chế độ thân Mỹ bị phá sản hoàn toàn.
Vậy, trận đánh đó đã diễn ra như thế nào?
Câu chuyện bắt đầu từ cuối năm 1973.
Mọi diễn biến dường như đang rất thuận lợi cho phía ta.
Sau khi kỷ kết hệ bệnh Paris, Mỹ ngừng can thiệp trực tiếp vào Việt Nam và giảm dân viện trợ cho chính quyền Sài Gòn.
Tuy nhiên, một nguy cơ mới bắt đầu xuất hiện.
Việt Nam Cộng Hòa liên tục tổ chức lật đất, giành dân, phá hoại hiệp định Paris.
Tình hình quốc tế cũng có chuyển biến.
Kể từ khi thực hiện chủ trương xích lại gần Washington,
Trung Quốc chuyển sang chống lại Liên Xô và bắt đầu giảm viện trợ, rút chuyên gia và xâm phạm lãnh thổ Việt Nam.
Bắc Kinh không muốn nước ta được toàn vẹn lãnh thổ và trở nên hùng mạnh.
Đảng lao động Việt Nam nhận thấy nhiệm vụ trước mắt lúc này là phải nhanh chóng thống nhất đất nước để chuẩn bị đối mặt với thách thức mới.
Bắt đầu từ năm 1974, tài đã phát động hàng loạt cuộc tấn công trên diện rộng nhằm thăm dò khả năng can thiệp của Mỹ và thực lực của đội Sài Gòn.
Kết quả cho thấy rằng, tình huống Washington quay trở lại là rất thấp.
Còn Việt Nam Cộng Hòa thì đang khủng hoảng toàn diện.
Lục quân thiếu yểm trợ và lực, không quân bị hạn chế hỗ trợ mặt đất.
Khiến hoạt động không kích giảm hiệu quả.
Hai binh chủng tinh nguyện nhất là thủy quân lục chiến và lính hảy dù, thì thiếu nhân lực vì bị tiêu hoa quá nhiều trong chiến tranh.
Đã thế, nguồn nhiên liệu và phụ tùng thay thế cho phương tiện chiến đấu đang ngày càng khán hiếm.
Khiến khả năng cơ động chiến lược của chúng bị suy giảm nghiêm trọng.
Tại Sài Gòn, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu lại chỉ lo tham nhũng, lối kéo bè đảng và đàn áp phe phải chống đối.
Trước tình hình như vậy, nhiều quan chức, sĩ quan Sài Gòn biết chế độ sắp dệt vong.
Chúng không lo làm việc, thì tập trung tẩu tán tài sản và đưa vợ con sang nước ngoài dưới mắt đi du học hoặc chữa bệnh.
Thời cơ cho cách mạng dành chiến thắng quyết định chưa bao giờ thuận lợi như vậy.
Quân Giải phóng quyết định phát động tổng tấn công và nổi dậy.
Lần đầu tiên, phần lớn đơn vị cơ động chiến lược được đồng loạt khuy động ra chiến trường.
Bức hoạt bất ngờ xuất hiện ngay thời gian đầu diễn ra cuộc chiến.
Trong chiến dịch mở màn ở Tây Nguyên, Tướng Hoàng Minh Thảo đã thành công đánh đòn Nghì Bình, đập tan quân đòn 2 Việt Nam Cộng Hòa.
Nóc nhà Đông Dương được giải phóng, mở ra khả năng cho quân ta bỏ qua Huế, Đà Nẵng, đánh thẳng vào Duyên Hải Nam Trung Bộ.
Chưa đôi quân ngụy ở miền Nam và quốc lập lực lượng của chúng ở vùng 1 chiến thuật.
Lúc đó, Tướng Ngô Quang Trưởng đang nắm trong tay đơn vị mạnh nhất của Việt Nam Cộng Hòa là Quân đoàn 1 cùng với Sư đoàn Thủy quân Lục Chiến.
Ông ta cho gian trận ở Đồng Bằng, đợi đón đánh trụ lực của ta từ hướng Quảng Trị.
Sau khi nghe được tin mặt trận phía Tây thất bại thế thẳng, Ngô Quang Trưởng đã rất hoang mang, sợ bị chạy mất đường lui, nên gấp rút về Sài Gòn hỏi ý kiến Tổng thống.
Nguyễn Văn Thiệu trả lời nước đôi mập mờ, không nói nhất quán là rút hay giữ, khiến trưởng bị rối loạn.
Quân ngụy biết tin thì hoang mang, tự vỡ trận mà chưa kịp đánh một trận lớn nào.
Mạnh ai người nấy tháo chạy, vứt quân trang, vũ khí, thậm chí còn thủ tiêu lẫn nhau trên đường.
Nhờ đó, Tướng Nguyễn Thiêu An dễ dàng tiến quân giải phóng Huế, Đà Nẵng, kiểm soát phần lớn miền Trung mà không gặp phải sức phạm khả năng.
Ở miền Nam, Tướng Hoàng Cầm, tư lệnh quân đoàn 4 đánh tan Việt Nam Cộng Hòa ở Phước Lòng.
Đức hiện tại đã ở thế rất yếu.
Lần đầu tiên trong 30 năm chiến đấu, ta mạnh vượt trội kẻ thù về cả hỏa lực, quân số lẫn năng lực hậu cần.
Tại Sài Gòn, Nguyễn Văn Thiệu buộc phải đặt cược vào phòng tuyến xuân lập.
Nếu gây được cơn thất lớn cho quân giải phóng tại đây, ông ta sẽ có cơ hội mặc cả trên bàn đàm phán.
Còn nếu thua thì ôm tài sản chạy sang nước ngoài.
Thị xã Xuân Lộc thuộc tiểu khu Lòng Khánh nay là Đồng Nai.
Nằm trên 3 tuyến giao thông gồm quốc lộ 1, đường 20 và đường 15, cách Sài Gòn 60 km về phía đông bắc.
Nơi đây án ngữ chục đường huyết mạch nối miền Trung, Tây Nguyên với Sài Gòn và từ Đà Lạt, Lâm Đồng xuống phía Nam.
Nếu giữ được Xuân Lộc, Nguyễn có thể ngăn quân ta từ phía đông đánh vào Sài Gòn.
Tuy nhiên vị trí này không thuận lợi cho phòng thủng.
Đi hình xung quanh chỉ có một vài ngọn đối thoại, cao khoảng 800m, rất khó ngăn chặn đối phương.
Gần đó có đôi điện cao su cũ của Pháp, vốn là nơi đặc công và các đơn vị du kích của quân đoàn 4 hoạt động lâu năm.
Bên trong thị xã Xuân Lộc, đoàn bộ địa phương cũng cai cắm được những người ủng hộ cách mạng.
Còn ở vùng ven thị xã, nhân dân đã nổi dậy làm chủ một số khu vực, đồng thời chuẩn bị nguồn nước, thực phẩm và người dân đường.
Sẵn sàng tiếp sức cho bộ đội chủ lực.
Thế quân Sài Gòn cũng biết rõ điều này.
Để khắc phục điểm yếu địa hình, chúng thiết lập các vành đai mìn, dây kém gai và hầm hào bao quanh.
Một vài máy bay cương kích nằm ở sân bay Biên Hòa cách đó 50km, sẵn sàng xuất kích yểm trợ quân phòng thủng.
Để đánh rứt điểm phòng tuyến này, quân đoàn 4 đã huy động phần lớn lực lượng.
Họ bằng theo 30.000 chiến sĩ, chưa tính quân trợ chiến từ các quân đoàn, quân khu khác trong giai đoạn cuối của trận đánh.
Phần lớn bộ đội tham gia chiến dịch đều là lính tinh nguyện, từng được thư lửa qua nhiều trận đánh khốc liệt.
Để tạo ưu thế hỏa lực, Tướng Hoàng Cầm cũng chuẩn bị rất nhiều lựu pháo 130 ly, 122 ly và cối 82 ly cùng kho đàn rực giữ chữ lớn vượt xa quân địch.
Đơn vị đảm nhiệm nhiệm vụ tấn công Thọc Sâu, gồm có một trung đoàn thiết gió hoạn nặng, sử dụng xe tăng chủ lực T-54 và xe tăng lưỡi nước PT-76.
Còn bộ binh cơ động bằng xe bọc thép trợ quân K-63, PTR-60 và M11-3, vốn là chiến lệ phẩm thu được từ kẻ thù.
Còn về phía Việt Nam Cộng Hòa, lực lượng phòng ngựa ở đây chủ yếu là sư đoàn 18 bộ binh, có quân số khoảng 6.000 lính.
Trong quá khứ, đây là đơn vị quân Sài Gòn kém cỏi nhất.
Nó là tập hợp của những binh lính ha sĩ quan yếu kém từ các sư đoàn khác và vắng mặt trong mọi biến cô lớn của Việt Nam Cộng Hòa.
Tuy nhiên, Lê Minh Đạo, một viên tướng trẻ sau khi đến tiếp quản đơn vị này, đã trình đốn lại kỳ luật và huấn luyện bằng các cuộc đánh trận giả, mô phỏng cách đánh của quân Giải Phóng.
Thế là chỉ trong trước đây một năm, sư đoàn 18 bộ binh, từ vì thế là một đơn vị kém cỏi, nay đã có sức chiến đầu cao.
Để đoán đánh bộ đội ta tại Xuân Lộc, Trung Quốc chuẩn bị một loạt chơi địa pháo 105 ly, 155 ly và lựu đạn mình cóc.
Vài tuần sau khi bị quân Giải Phóng tấn công, chính quyết Sài Gòn cũng điều động lữ đoàn 3 thiết giáp và một liên đoàn biệt động quân khoảng 2.500 lính để hỗ trợ Lê Minh Đạo.
Tàn dư sư đoàn lính nhảy dù Việt Nam Cộng Hòa bị thua trận ở vùng khác.
Sau khi nghe tin đảo đang tổ chức kháng cự rất vững chắc, đã tụ tộc về Long Khánh, lên đến gần 2.000 người, cục cố thêm vành đai bảo vệ Xuân Lộc.
Ngoài ra Lê Minh Đạo cũng trưng dụng thêm nhóm quân địa phương, nghĩa quân và dân vệ.
Đám này được huấn luyện kém nhất, nhưng quân số khá đông, lên tới 4.000 người.
Tổng binh lực ngụy tham chiến tại Xuân Lộc vì thế mà được nâng đến gần 20.000.
Là một nhà cầm quân thận trọng, tướng Hoàng Cầm không đánh thẳng vào Xuân Lộc ngay, mà tấn công chân thành, giàu tiếng.
Ông muốn ngăn kẻ thù tận dụng hai vùng này làm bàn đạp đột kích vào tuyến hậu cần của quân đoàn 4, đồng thời tạo thế nghi binh, phân tán lực lượng về cứu Xuân Lộc.
Cuộc tấn công danh được thắng lợi dễ dàng, quân ta thu được tới hơn 1.000 khẩu súng, pháo, đạn dược và 8 xe tăng thiết giáp.
Số trang bị này được chứng dụng làm nguồn bổ sung cho trận đánh chính.
Ngày 18 tháng 3 năm 1975, ta phát động tấn công vào hệ thống phòng thủ vòng ngoài của địch xung quanh Xuân Lộc.
Tướng Hoàng Cầm cho hai trung đoàn pháo binh khai hỏa bàn pháo phòng tuyến Định Quán, phía Bắc Thị Xá và cầu Lan Nga phía Tây.
Tại một số vị trí khác, quân ta bắn vài loạt đạn nghi binh, cuộc định về phân tán lực lượng.
Sau vài giờ nã pháo, quân giải phóng sử dụng thiết giáp tràn lên, mở đường cho bộ binh vượt cầu Lan Nga.
Tướng Lê Minh Đảo đoán trước được ý định của ta nên đã bố trí một đơn vị biệt động quân mai phục gần đó.
Tuy nhiên, trước kiếp hành động thì chúng đã bị lựu pháo bắn tới tấp, buộc phải bỏ chạy.
Một nhóm tác chiến của ta tiếp cận địch ở ngã Ba Ông Đồn.
Các chiến sĩ đặc công đấu xuống với địch, cầm chân cho công binh đi gài mìn khóa cầu.
Tại Gia Ray, quân ta cũng phát động tấn công.
Hai bên đánh nhau kịch liệt, quân giải phóng dành được điểm cao.
Vừa thuận tiện cho quan sát, vừa dễ dàng thiết lập trận địa pháo binh để bắn vào thủy giáp.
Cùng lúc đó, công binh ta cũng hoàn thành nhiệm vụ gài mìn.
Trước lúc còn đang lo sợ bị cắt mất tuyến đường liên tỉnh nối với Xuân Lộc.
Quý vị lại nhận được tin quân giải phóng đang điều xét tăng T54 đến.
Liên minh đảo buộc phải đánh liều.
Gia lệnh cho biệt động quân phản công vào đường 20.
Viên tướng này cũng phái một vài toán biệt động,
được luyện tập cẩn thận từ trước,
mang theo súng chống tăng M72,
bí mật tập kích đội hình xe tăng quân giải phóng.
Từ kinh nghiệm tác chiến trước đây,
quân Nguy nhận thấy M72 vô dụng trước T54.
So với RPG-7 của quân giải phóng,
loại vũ khí chống tăng này sẽ yếu sức công phá yếu hơn,
tầm bắn ngắn hơn,
chỉ được cái đắt hơn, khó dùng hơn.
Đã thế, thiết kế đầu đạn của nó lại dễ bị bật ra ngoài,
ý chạm vào giáp nghiền xe tăng.
Tuy nhiên, nhóm biệt động quân Nguy
đã tìm ra biện pháp khắc phục vì mẫu này.
Đó là vòng ra sau,
nhắm thẳng vào bánh xích T55 mà bắn,
là đủ vô hiệu hóa của chiếc tăng.
Sau đó, chúng bỏ trốn và quay lại tấn công
khi quân giải phóng không đề phóng.
Khi như vậy, đám pháo hải này đã thành công vô hiệu hóa một vài đội xe tăng.
Tại các đồn bốt đang bị tấn công,
quân Nguy cũng ra khỏi công sự để phản tích.
Trước sức kháng cự ngoan cố của địch,
lại không có xe tăng hỗ trợ,
quân ta phải tạm thời rút lùi.
Cùng lúc đó,
Sài Gòn điều một đơn vị thiết giáp từ Tây Ninh đến Lòng Khánh.
Sau khi chọc thủng được một phần vòng quay,
lực lượng này đã tiến vào Xuân Lộc,
hỗ trợ quân phòng thuộc.
Liên minh đảo nhận được viện binh,
lại có niềm tin ngây thơ rằng
nếu bản thân thể hiện tốt trong trận đánh,
Mỹ sẽ quay trở lại giúp đỡ chính quyền Sài Gòn.
Nên đã lên truyền hình tuyên bố quyết tâm chiến thắng.
Tình hình chiến sự tạm thời yên ẵng.
Bước sang tháng 4 năm 1975,
quân ta củng cố các vòng quay xung quanh Xuân Lộc.
Quân đoàn 4 quyết định chuyển sang đánh phòng ngoài,
trên các Xuân Lộc với biên hòa,
chặn đường số 2 đi Bà Rịa.
Liên minh đảo nhận thấy trước tình thế bị cô lập như vậy,
việc đứng nhất phòng thủ không phải là kế hay.
Quân ta ra lệnh tấn công ở cả 3 tuyến đường,
nhằm làm hạn chế tốc độ tiến quân của ta.
Quân giải phóng liên nã pháo liên tiếp,
khiến binh lực của chúng bị tiêu hào nghiêm trọng.
Để tránh chiến sự kéo dài,
Tướng Hoàng Cầm ra lệnh tập trung lực lượng
thành đội hình hiệp đồng binh chủng,
đánh thẳng vào khớng bắc và đông bắc thị xã.
Ngày mưng chi tháng 4 năm 1975,
đúng 5 giờ 40 phút sáng,
ta bắt đầu tấn công tập lực.
Quân giải phóng đông loạt nã pháo 130 ly,
chế áp trời địa phòng thủ phe địch
suốt 1 tiếng đồng hồ.
Tiếng pháo vừa dứt,
các chiến sĩ đông loạt tấn công vào ngã ba hồng đồn,
và một loạt lô cốt dọc 3 tuyến đường
đối thị xã với địa phương bên ngoài.
Hai bên giao tranh suốt hơn 1 giờ đồng hồ.
Tại hướng bắc,
bộ đội ta đánh chiếm nước trung tâm liên lạc
và sự cảnh sát.
Một trung đoàn xe tăng,
kết hợp với 2 trung đoàn bộ binh của ta,
đánh tan kẻ thù ở tuyến phòng thủ phòng ngoài.
Khi quân giải phóng quan cách sở chỉ huy
sưu đoàn 18, ngụy 200m,
lính Sài Gòn bất ngờ đổ quân ra phản kích.
3 trong số 8 xe tăng của ta bị bắn chảy.
Quân giải phóng buộc phải rút lùi.
Tại hướng đông nam,
ta sử dụng đội hình tăng thiết giáp thọc sâu.
Đi đầu là 8 xe tăng,
phía sau là thiết giáp và bộ binh hiểm trợ.
Vừa di chuyển,
vừa khai hỏa vào kẻ thù.
Biên động quân và bộ binh ngụy kháng cự quyết liệt.
Được một vài giờ,
lính giúp Sài Gòn từ vòng ngoài đến tri viện
đánh bật quân ta khỏi các đồn bốt.
Đến 8 giờ,
tướng Hoàng Cầm ra lệnh bổ sung thêm 10 xe tăng,
thiết giáp,
có bộ binh đi kèm đến tri viện
định đánh thọc sâu qua phòng tuyến kẻ thù.
Đám biên động quân ngụy lại dùng chiến thuật cũ,
cho vài toán lính nhỏ đánh quê dối.
Dùng M72,
lưu đạn cỡ lớn và mìn
đánh vào các điểm yếu của xe tăng.
Lê Minh Đảo thấy xe tăng ta bị trái,
thì liên cho 11 xe thiết giáp
và bộ binh sưu đoàn 18
đuổi đánh ta trên cả 2 hướng.
Khi đoàn thiết giáp nguyện,
gồm 11 chiếc đang chiến quốc lộ 1,
thì bất ngờ bị trúng may phục.
Phần lớn phức tiện của chúng là xe M113,
có vỏ bằng nhông kém bền,
nên dễ dàng bị đại liên 12,7 ly
và dùng trùng tăng B40, B41 tiêu diệt.
Nhận thấy một cánh quân lớn của mình bị bao vây,
Lê Minh Đảo sợ trúng kế,
vây điểm diệt viện,
nên thay vì đi cứu nhóm lính đang nguy khốn,
ông ta ra lệnh cho bộ binh vong qua trận điện,
tập kích vào hậu tuyến của ta ở hướng Bắc,
tiêu tiên diệt kho đạn và xe tài.
Thế như vậy,
cả quân giải phóng vào Việt Nam Cộng Hòa
lại quay về trạng thái răng co,
bất phần thắng bại.
Ngày 10 tháng 4,
Tướng Hoàng Cầm ra lệnh cho sư đoàn 6
tập trung lực lượng,
giả vờ đánh vào các vị trí đóng quân
của lực lượng bảo an, dân vệ,
vốn là mắt xích yếu nhất của chúng.
Quân Nguy bị trúng kế,
liền điều lính đến tri viện,
làm lực lượng ở tuyến trung tâm bị giàn mọc.
Trời đời có vẻ,
quân ta phát động tấn công toàn lực đợt 2,
nhắm thẳng vào vị trí của sư đoàn 18 bộ binh.
Quân Nguy bị đánh cho thì hại nặng,
phải rút lui vào tuyến sau.
Vòng váy Xuân Lộc bị siết chặt.
Ngày 11 tháng 4,
lực lượng giải phóng chuyển sang tấn công,
bảo vầy các đơn vị rù
và biệt động quân Nguy ở vòng vào.
Phong pháp của ta là bao vây và đánh luôn phiên,
khiến những binh lính lì lợi nhất của Sài Gòn
cũng phải mệt mỏi, mất tinh thần chiến đấu.
Tàn dư quân thiết giáp địch cố gắng phản kích,
nhưng phần lớn chúng bị bắn cháy ngay sau đó.
Quân ta đang trên thế thắng,
nhưng đám lính rù và sư đoàn 18 bộ binh Nguy
vẫn kháng cự rất mạnh.
Ngày 12 tháng 4,
vài đại đội tàn quân Nguy từ Củ Chi
và một số địa phương khác
tìm được đường lẻn qua vòng vây
vào Xuân Lộc hỗ trợ cho quân phòng thủ.
Bất chấp lưới phòng không dây đặc của quân đoàn 4,
các máy bay CH-47 của Nguy
vẫn liều lĩnh thực hiện tới 200 phi vụ tiếp tế đạn dược
thuốc men cho Xuân Lộc.
Đáp lại, quân ta tăng cường phòng không,
đồng thời đẩy mạnh bao vây các đồn bốt cuối cùng của địch.
Nhìn thấy quân ta đang tập trung với một độ rất dày,
Lê Bích Đảo mới yêu cầu chi viện hỏa lực đường không tối đa.
Chính quyền Sài Gòn liền điều đến một chiếc máy bay C-130,
mang theo bom CBU-50.
Đây là loại vũ khí nhiệt áp,
khi nổ sẽ đốt sạch không khí
và nâng áp suất lên đến 1 tấn
trên 1cm vuông trong đường kính 200m,
đủ sức xóa sổ mọi sinh vật sống.
Những người đứng gần phạm vi huỷ diệt
cũng có thể bị bỏng ra hoặc tổn thương phổn.
Cái chế hoạt động của nó gần như tương tự
loại bom ODAB-500
đã được Nga sử dụng ở Ukraine.
Thế đó, CBU-55 là một vũ khí cấm.
Loại bom này vốn không có
trong biên chế Việt Nam Cộng Hòa.
Tuy nhiên, do tình hình cấp bách,
một viên tướng Mỹ đã ra lệnh
bí mật di chuyển vài quả từ Thái Lan đến Sài Gòn
như một món qua viện chợ cuối cùng.
Do chỉ có số lượng rất ít,
Nguyễn không dám đánh bom bừa bãi
như cách giải thảm của Mỹ.
Chỉ đến khi Thầy Lê Minh Đảo
thông báo quân ta đã tập trung lực lượng
với một độ rất dày,
chúng mới đem ra sử dụng.
Chiếc máy bay C-130 đến,
định thả hai quả bom CBU-55
vào điểm tập trung quân đông nhất
của Quân Giải Phóng.
Nhưng do phải tranh lấy lượng phòng không,
chúng thả chếch ra ngoài.
Một quả rơi xuống hậu tuyến sư đoàn 341
và một quả xuống gần sân bạch.
Không quả là cây cối
nhà cửa xung quanh bị bốc tránh.
Ít nhất, 200 người thiệt mạng
ngay lập tức.
500 chiến sĩ đứng gần đó bị thương.
Một số người còn sức chiến đấu
thì cảm thấy khó thở và hoang mạng.
Sau vụ đánh bom,
Lê Minh Đảo đốc thúc sư đoàn 18 bộ binh
phản cổng.
Hai bên lại giao tranh ác liệt
trên khắp chiến tuyến trong thị xã.
Ngày 13 tháng 4,
Tướng Trần Văn Trà, tư lệnh Quân Giải Phóng miền Nam
vượt sông Đồng Nai đến La Ngà
gặp Tướng Hoàng Cầm.
Vừa để động viên quân đoàn 4,
vừa nắm tình hình để huy động thêm quân đến trợ chiến.
Tướng Trà nhận thấy
ta không cần thiết phải sống mãi
với quân tinh nhuệ của địch.
Theo vào đó,
Quân Giải Phóng chỉ cần kiềm chế trực diện
và đánh mạnh phía sau.
Chia cắt cứ điểm Xuân Lộc khỏi hậu phương
Biên Hòa và Diệu Vũng Tàu.
Từ ngày 14 tháng 4
đến hết ngày 15 tháng 4,
quân ta chuyển hướng nã pháo vào sân bay Biên Hòa
ngắt chặn khả năng quân nguy hiểm trợ đường không.
Khu Giàu Dây,
điểm yếu nhất của Xuân Lộc,
bị ta dồn hỏa lực pháo binh, súng cối,
súng máy tấn công.
Trục đường nối Vũng Tàu với Xuân Lộc
bị đặc công Quân Giải Phóng thâm nhập
mở đường cho bộ binh đánh chiếm phòng tòa.
Sau đó,
quân đoàn 4 lại tập trung lực lượng tấn công
vào các đơn vị thiết giáp và ụ pháo
105 ly,
155 ly của nguy tại Xuân Lộc.
Từ ngày 16
đến hết ngày 17 tháng 4,
quân nguy tại Xuân Lộc lâm vào tình trạng nguy khốn.
Liên đoàn biên động quân đã bị tổn thất nạn.
Tàn quân lữ đoàn
dù do phải đánh nhau suốt nhiều ngày đêm
đã kiệt sức.
Nhiều binh lính phải bỏ trốn vào rừng
chuyển sang đánh kiểu cướp bóc
ám sát như phiến quân.
Lính Sư đoàn 18
dù vẫn còn sức chiến đấu
nhưng đã cạn kiệt vũ khí.
Phần lớn phương tiện chiến tranh bị hư hại nghiêm trọng.
Đã thế,
Lên Minh Đảo còn nhận thêm hung tin
rằng phong tiến Phan Giang
Hàn Ngữ Duyên Hải Nam Trung Bộ
đã xúc đổ trong mũi tấn công của Sư đoàn 363.
Điều đó cũng có nghĩa là
không còn gì có thể ngăn cản từ Nguyên Hữu An
dẫn quân đoàn 2 tiến về miền Nam.
Nếu lực lượng này
chi viện cho tướng Hoàng Cầm
thì Xuân Lộc cũng thất thủ
vì việc một Sư đoàn 18
và vài đơn vị hỗ trợ có thể chặn đứng 2 quân đoàn
là bất khả thi.
Còn nếu tướng Nguyên Hữu An
tiến công thẳng vào Sài Gòn
thì việc phong thủ Xuân Lộc trở nên vô nghĩa.
Lên Minh Đảo hoang mang tột độ.
Đuyên quân ra lệnh cho bộ binh Sư đoàn 18
đánh đồng loạt vào các vị trí
đóng quân của ta ở khu rầu dây.
Hướng tây thì xã Xuân Lộc
và trục quốc lộ 1.
Trời đời có vẻ ta chuyển từ thế bao vây
sang tấn công.
Tập kích liên tục từ mọi hướng
làm địch bị tổn thất nặng đến mức
gần như mất hoàn toàn sức chiến đấu.
Từ ngày 18 đến ngày 19 tháng 4
Sư đoàn 18
Nguyễn buộc phải quay về vị trí phong thủ
cũ và tiếp tục cầm cự với ta.
Cùng lúc đó
một số đơn vị thủy quân lục chiến Nguyễn từ miền Trung
thua chạy trước kia
đắt tập hợp lại thành 2 lữ đoàn
thiết lập một phòng tuyến phong thủ
tạm thời tại Biên Hòa.
Sư đoàn 18 bộ binh Nguyễn
liên gấp rút bỏ chạy về hướng này.
Tại Xuân Lộc
chỉ còn đám lính rủ Nguyễn còn ngoan cố
ở lại. Không lâu sau
nhóm này tan giã.
Một số chạy vào rừng làm cướp
hoặc vượt biên sang nước ngoài.
Ngày 20 tháng 4, linh minh đảo bỏ chạy
về Sài Gòn.
Ngày 21 tháng 4, ta giải phóng hoàn toàn
xuân Lộc. Cánh cổng phía đông Sài Gòn
mở toàn. Trận đánh
chính thức kết thúc.
Còn về phần linh minh đảo,
sau khi về Sài Gòn, nghe tin Nguyễn Văn Thịu
đã bỏ chạy sang Đài Loan.
Ông ta chửi bới rồi về ôm vộ con
khóc lóc trong tuyệt vọng.
Không lâu sau, đảo
ra trình diện cách mạng và phải đi
cài tạo đến tận năm 1993.
Trận Xuân Lộc được xem là lần
duy nhất trong giai đoạn cuối cuộc chiến.
Quân nghị có thể tổ chức kháng cự
bằng lực lượng cấp sư đoàn.
Chiến đấu trong tâm thế không còn gì để mất.
Ở thời gian đầu, quân ta áp đảo
địch nhờ lực lượng vượt trội.
Nhưng quân nghị không bỏ chạy như những lần trước
mà chúng trả bằng các phương pháp hết sức
liều lĩnh. Xuân Lộc cũng là
nơi duy nhất chứng kiến quân đội Tây Sai
sử dụng chiến thuật đánh bom đường không có hiệu quả.
Đó là cố cầm cự
đợi đến khi đối phương tập trung
thành đội hình lớn xung quanh điểm phòng thủ
rồi mới đánh bom để tối
yêu hóa hiệu quả sát thương.
Chờ chơ rằng đây là lần đầu tiên
và cũng là lần cuối cùng
Việt Nam Cộng Hòa tối yêu hóa
sức mạnh vũ khí hạng nặng trong tình thế
lây tiêu đánh mạnh.
Trong các trận đánh trước đó, chúng chỉ
quen đánh bom bừa bãi, dài thả
một cách lãng phí, khiến binh lính
không quen đánh nhau, vừa ra trận,
đã bỏ chạy. Còn về phía ta,
khi nhận thấy không thể giữ điểm được,
quân Giải phóng đã lên hoạt
chuyển hướng tấn công vào các khu vực xung quanh,
đồng thời bao vây, cố lập
địch và giành chiến thắng.
Sau tất cả, trận xuân lập không chỉ
để lại cho ta bài học đất giá về tổ chức
tác chiến, tấn công, bao vây
và cách thức phát huy tối đa
ưu thế của mọi phương tiện chiến tranh.
Thực tế tại đó cũng khẳng định
một cành én không thể
làm nên mùa xuân,
một sư đoàn mạnh không thể cứu vãn được cả đội
quân hèn nhát, bạc nhược.
Chiến thắng chỉ thuộc về bên
khẳng định được tình trình nghĩa
và kiên trì theo đuổi đấu tranh đến cùng.