Vì sao Vingroup trở thành thế lực kinh tế số 1 Việt Nam? Từ hành trình khởi nghiệp của Phạm Nhật Vượng tại Đông Âu đến sự bùng nổ của Vinhomes, VinFast và hệ sinh thái Vingroup, tập đoàn này đã tạo ra một mô hình tăng trưởng hiếm có trong kinh tế Việt Nam. Điều gì giúp Vingroup mở rộng từ bất động sản sang công nghiệp, tài chính và công nghệ với tốc độ thần tốc?
👍 "CD Media - Why?" đóng vai trò như một cầu nối tri thức, kết hợp và truyền tải những thông tin đa chiều từ nhiều nguồn đáng tin cậy trên toàn thế giới. Với mục tiêu đem đến cho người xem cái nhìn toàn diện và khách quan, kênh không chỉ tập trung vào một lĩnh vực cụ thể mà kết nối các kiến thức về địa chính trị, lịch sử, công nghệ, thể thao và nhiều vấn đề quan trọng khác giúp người xem hiểu sâu hơn về thế giới.
Mọi sự ủng hộ cho kênh mời các bạn donate qua: STK: 0393331668 - Ngân hàng BIDV - Nguyễn Việt Cường Momo: 0393331668
Hãy nhìn vào đường chân trời của Sài Gòn, đỉnh cao nhất mà bạn nhìn thấy không chỉ đơn thuần là một khối bê tông chọc trời,
đó là Landmark 81, tòa nhà cao 461,3m, nằm trong top 17 tòa nhà cao nhất thế giới tại thời điểm hoàn thành.
Bây giờ, hãy cung truyền tầm mắt ra những con đường tấp nập tại Hà Nội,
hay thậm chí là những đài lộ thanh thang ở California, Hoa Kỳ.
Những chiếc xe điện mang thương hiệu Việt đang làn bánh.
Lúc này bạn nhận ra, từ ngôi nhà bạn ở, bệnh viện bạn khám, trường mà con bạn đang theo học,
cho đến nơi bạn nghỉ dưỡng, tất cả dường như đều xoay quanh một cái tên, Vingroup.
Dù là một tập đoàn tư nhân, nhưng Vingroup đang nắm giữ vị thế đặc biệt.
Có người ước mộ, gọi đây là niềm tự hào dân tộc.
Có người e ngại, lo sợ về một thế lực quá lớn.
Nhưng, vì sao một công ty khởi nghiệp từ những gói mì ăn liền ở xứ người Đồng Âu xa xôi,
lại có thể trở nên quyền lực đến vậy tại Việt Nam?
Để hiểu về sức mạnh của các khổng lồ này,
chúng ta phải quay trở về những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ trước.
Không phải tại Việt Nam, mà là ở Ukraine,
một đất nước thuộc liên số cũ đang trong giai đoạn chuyển mình đầy hỗn loạn.
Khi ấy, có một nhóm thanh niên Việt Nam trẻ tuổi, đứng đầu là Phạm Nhật Vượng.
Nhận thấy sự khán hiếm lương thực và nhu cầu thực phẩm giá rẻ tại đây,
họ đã thành lập Technocom, và sản phẩm trùi lực lúc bấy giờ là mì ăn liền Mivina.
Thức hiệu này từng chiếm đến hơn 90% thị phần mì ăn liền tại Ukraine vào thời Hoàng Kim.
Sự thành công vang dội của đế chế Mì Gói đã mang lại cho Phạm Nhật Vượng nguồn vốn tích lưới ban đầu cực kỳ lớn.
Năm 2010, Technocom được bán lại cho Nestlé với giá khoảng 150 triệu đô.
Nhưng điều quan trọng ở đây không phải là số tiền, điểm mấu chốt là thời điểm.
Ông Vượng mang dòng tiền mạch khổng lồ trở về Việt Nam,
đúng lúc thị trường tài chính trong nước đang điêu đứng vì khu hoạc kinh tế 208.
Khi các đại gia bất động sản khác đang chết lâm sàng vì lãnh xuất ngân hàng lên tới 18-19%,
thì Vingroup có tiền mạch.
Và trong đầu tư, tiền mạch là vua.
Chính dòng tiền sạch từ Đông Âu này đã cho phép Vingroup thâu tóm những vị trí đất vàng
với giá rẻ mạt khi thị trường chạm đáy.
Từ đó tạo tiền đê cho sự bùng nổ tài sản sau này.
Nhưng đừng nhầm lẫn, Vingroup không chỉ mua đất bán nền,
họ là bậc thầy của nghệ thuật kiến tạo địa tô và thâu tóm quỹ đất chiến lược.
Hãy nhìn vào số liệu này.
Kính đến năm 2025, Vingroup sẽ yếu quỹ đất khoảng gần 20.000 hectare
và tiếp tục mở rộng, vượt xa các đối thủ.
Để dễ hình dung, con số này gấp hàng chục lần quỹ đất của những tiên tội xứng sở khác
như Khang Điển hay Nam Long cộng lại.
Thậm chí, nếu không tính các doanh nghiệp nhà nước,
thì quỹ đất của Vingroup đang ở thế độc tốt.
Câu hỏi được đặt ra ở đây là
Tại sao họ có nhiều đất đến thế?
Câu trả lời nằm ở cơ chế xây dựng chuyển gia.
Vingroup không chỉ xin đất để xây nhà bán.
Họ đề nghị với các địa phương
Tôi sẽ xây cho các anh công viên, đường xá, câu cống, trình trang đô thị.
Đôi lại, hãy giao cho tôi quỹ đất đối ứng.
Ví dụ địa hình là công viên Vinhome Central Park
hay các tuyến đường bao quanh dự án.
Chính quyền cần hạ tầng nhưng thiếu vốn.
Vingroup thì có vốn và năng lực kỳ công.
Cái bắt tay này mang lại lợi ích kép.
Vingroup vừa có được quỹ đất sạch giá tốt
vừa tự tay nâng giá trị của chính mảnh đất đó
nhờ vào hạ tầng hiện đại mà mình vừa xây dựng.
Nhưng điểm mâu chốt không chỉ là nhiều đất
mà là khả năng pháp lý thần tốc
và năng lực triển khai dự án của họ.
Trong khi các chủ đầu tư khác mất 5 đến 10 năm
để xong pháp lý một dự án vài châu khách ta.
Vingroup có thể biến những vùng đầm lầy
như Vinhome's Ocean Park hay Grand Park
hay thanh phố chỉ trong vòng 18 đến 24 tháng.
Sự thần tốc này không phải là một phép mẫu.
Nó đến từ văn hóa quản trị được ví như quân đội.
Họ sẵn sàng trả lương cao gấp 2 đến 3 lần thị trường
để săn những nhân sự giỏi nhất từ các tập đoàn đạo quốc gia.
Nhưng cũng sẵn sàng xa thải ngay lập tức
nếu không đạt thành tích như mong đợi.
Tốc độ này giúp họ tối ưu hóa sông tiền
và tránh được rủi ro lãng phát bào mòn lợi nhuận.
Một vũ khí mà hiếm doanh nghiệp nào sao chép được.
Hãy nhớ lại đảo Honche ở Nha Trang trước những năm 203.
Khi đó Honche chỉ là một hòn đảo khô cằn, thiếu nước ngọt.
Chẳng ai nghĩ có thể làm du lịch.
Nhưng ông Phạm Nhật Vượng đã làm một việc không tưởng.
Xây dựng tuyến cắp treo vượt biển dài nhất thế giới lúc bấy giờ
để nối đất liền với đảo.
Và như một hệ quả rất yếu,
giá đất xung quanh đó tăng phì mã.
Đó chính là cầu thức.
Hạt tăng đi trước, giá trị đất theo sau.
Nhưng đỉnh cắp thực sự là ở bất động sản nhà ở.
Tại sao Vinh Homes luôn bán đắt hơn các dự án xung quanh 20-30% mà vẫn cháy hạn?
Câu trả lời nằm ở 3 chữ.
Hệ sinh thái.
Vinh Group không chỉ bán cho bạn một ngôi nhà.
Họ có bán cho bạn một tấm vé gia nhập tầng lớp trung lưu.
Người ta mua Vinh Homes không chỉ vì cái nhà.
Mà họ chọn trường Vinh School cho con,
bệnh viện Vinh Make cho ông bà
và Vinhcom cho vợ.
Chính chiến lược này đã giúp Vinh Group tạo ra một dòng tiếng khổng lồ
và biến bất động sản thành con bò sữa lớn nhất lịch sử kinh tế Việt Nam.
Để hiểu sâu hơn về sức mạnh của Vinh Group,
hãy nhìn vào ví tiền của một người trung lưu điển hình,
anh Nam.
Sáng, anh đưa con đi học tại Vinh School.
Học phí chảy về Vinh Group.
Tiếp đó, anh lái chiếc xe điện Vinfast
sử dụng pin của VinAS.
Văn trưa tại nhà hàng trong Vinhcom.
Tiền xe, tiền thuê pin, tiền thuê mặt bằng của nhà hàng
tiếp tục chảy về Vinh Group.
Chiều, anh lấy đứa mẹ đi khám tại VinhBach.
Trong lúc chờ, bà lướt web xem phòng khách sạn
cho chuyến du lịch sắp tới của cả nhà
tại VinhPort hay khu vui chơi VinhWonders.
Viên phí, tiền vé vui chơi, tiền nghỉ dưỡng
lại chảy về Vinh Group.
Tôi đến cả nhà trở về căn hộ Vinh Homes
nơi được quản lý an ninh, vận hành bởi công nghệ AI
từ VinBigData hay VinAI.
Thậm chí, dữ liệu và an toàn trên không gian mạng
của hệ thống này cũng có thể đang được bảo vệ
bởi VinCSS.
Bạn thấy đấy, tiền điện, phí dịch vụ,
tiền mua xe, tiền học, tiền chơi
tất cả đều chảy về một túi.
Và cái túi ấy được lượng hóa
bằng con số doanh thu hợp nhất
lên tới hơn 192.000 tỷ đồng vào năm 2024.
Một quy mô mà dòng tiền tư ví
của hàng triệu ảnh nạp đang đóng góp mỗi ngày.
Đây chính là mô hình vòng vây mệt.
Vinh Group không ép bạn dùng dịch vụ của họ.
Nhưng họ làm cho việc bước ra khỏi hệ sinh thai đó
trở nên thật bất tiện.
Xét trên phương diện tái chính,
đây là một chiến lược vô cùng hiệu quả.
Thứ nhất,
nó tối ưu hóa giá trị chọn đời của một khách hàng.
Thứ hai,
và quan trọng hơn,
nó tạo ra dòng tiền nổi bộ.
Lợi nhuận từ mạng này
có thể nuôi lỗ cho mạng kiếp.
Cụ thể,
Vinh Homes,
vốn là bầu sữa chính của tập đoàn
với lợi nhuận sau thuế năm 2024,
đạt hơn 35.000 tỷ đồng.
Số tiền này sẽ được bơm sang để nuôi bệnh viện,
trường học trong giai đoạn đầu.
Và sau này là nuôi được con ruột
cần nguồn vốn khổng lồ,
công nghiệp nặng.
Tuy nhiên,
mô hình đó cũng chứa đựng cái gọi là
rủi ro tập trung.
Khi nền kinh tế suy thoái,
người dân sẽ cất giảm tri tiêu đồng loạt
trong hệ sinh thái này.
Anh Nam có thể không ở nhà Vinh Homes nữa,
chuyển con sang trường công
và đi xe máy sẵn cũ.
Lúc này,
doanh thu của cả tập đoàn
sẽ bị ảnh hưởng theo dây chuyên,
chứ không chỉ riêng một mạng.
Vòng vây mềm trở thành con dao hoài lưỡi
khiến Vingroup khó linh hoạt các lỗ
hơn các doanh nghiệp đơn ảnh.
Ông Pham Nhân Phượng hiểu điều này
và đó là lúc ông quyết định
chơi một cảnh bạc tất tại.
Năm 2017,
Vingroup làm cả thế giới xứng sở.
Họ tuyên bố là motor.
Nhiều người cười khời rằng
Việt Nam chắc chỉ làm được
ốc vít gắn biển số thôi.
Nhưng Vingroup không đùa.
Họ xây dựng nhà máy Vinfast
tại Hải Phòng trong 21 tháng.
Và để làm được điều đó,
họ đã phải trả một cái giá rất đắt.
Bạn còn nhớ Vinmart không?
Chơi bán lẻ lớn nhất Việt Nam
lúc bấy giờ, với quy mô
gần 2.600 điểm bán siêu thị
và cửa hàng tiện lợi.
Bạn còn nhớ Vsmart không?
Thương hiệu smartphone từng chiếm linh
16,7% thị trường Việt Nam,
đứng top 3 thị trường
chỉ sau Samsung và Oppo.
Tất cả đất chìm vào dưới vãng.
Nhưng tại sao Vingroup
lại bán Vinmart cho Maxart?
Tại sao lại khai tử Vsmart
ngay khi đang thắng thế?
Câu trả lời chỉ có một.
Đó là dồn lực cho Vinfast.
Tổng nguồn vốn mà Vingroup,
các công ty thành viên
và cá nhân ông Phạm Nhật Vượng bơm vào Vinfast
tính đến đầu năm 2024
đã lên tới gần 12,9 tỷ đô la.
Tại sao lại đánh đổi gà đẻ trứng vàng
để lao vào một canh bạc rủi rò như vậy?
Nhiều người nói
Đúng, nhưng chưa đủ.
Vì ở góc độ kinh tế,
đây là một nước cờ với 2 lý do sống còn.
Thứ nhất,
là để thoát khỏi bẫy địa tồn.
Bởi bất đồng sản là tài nguyên
có giới hạn.
Đất sạch rồi cũng sẽ cạn.
Lịch sử kinh tế cho thấy
không một cường quốc nào khóa rồng
chỉ nhờ phần lỗ bán nền.
Giá trị của đất đai là hữu hạ
trong khi công nghệ và sản xuất công nghiệp
là vô hạn.
Muốn tồn tại 50 đến 100 năm tới,
họ buộc phải bán thứ gì đó
cho 8 tỷ người
chứ không chỉ 100 triệu người Việt.
Thứ hai, chính là bài toán dòng vốn.
Có một giả thuyết cho rằng
việc Vingroup đa dạng hóa ngành nghề
không chỉ là mở rộng
mà là một chiến thuật tài chính sâu xa.
Việc vẽ ra những bức tranh công nghệ,
công nghiệp hay đa ngành
giúp gia tăng định giá tập đoàn
tạo ra niềm tin về một Samsung của Việt Nam.
Và từ đó,
họ dễ dàng huy động cuộc quốc tế,
phát hành trái phiếu
và thu hút dòng tiền khổng lồ.
Và dòng tiền này
cuối cùng lấy được khuôn lại để nuôi dưỡng
những tham vọng xe hơi tốn kém nhất.
Nếu VinFast thành công,
Vingroup sẽ không còn là doanh nghiệp Việt Nam nữa.
Họ sẽ là doanh nghiệp toàn cầu.
Giá trị vôn hóa
sẽ không còn bị giới hạn
bởi biên giới hình chữ S.
Nhưng giấc mơ nào
cũng có giá của nó.
Và cái giá của VinFast hiện tại
được tính bằng những con số thực tế.
Lỗ dòng năm 2023 lên tới 2,4 tỷ đô,
tương đương 57.000 tỷ đồng.
Một canh bạc tất tài.
Hãy nhìn vào bức tranh cài chính.
VinFast
dù doanh thu tăng trưởng ấn tượng
với hơn 28.000 tỷ đồng năm 2023
nhờ bàn giao
gần 35.000 xe điện.
Nhưng họ vẫn đang đốt tiền cho nghiên cứu
và mở rộng thị trường Mỹ.
Theo báo cáo tài chính
đến thời điểm 2023
lỗ dòng của VinFast đã lên tới con số 2,4 tỷ đô.
Tổng nợ phai trả
của VinGroup đã vượt mốc 500.000 tỷ đồng
vào năm 2023.
Con số này gấp gần 4 lần
vốn chủ sở hữu của tập đoàn
tại cùng thời điểm.
Nó giống như kiểu bạn có 1 đồng vốn
nhưng đang gánh trên vai 4 đồng nợ.
Đáng sợ hơn
không chỉ là nợ gốc
mà là áp lực trả lãi.
Năm 2023
chi phí lãi vai của tập đoàn lên tới hơn
17.000 tỷ đồng.
Nghĩa là mỗi ngày mở mắt ra
VinGroup phải xoay khoảng 50 tỷ đồng
chỉ để trả lãi cho các chủ nợ.
Những câu hỏi được đặt ra ở đây là
Tại sao họ lại vai được
nhiều đến thế?
Trong khi các doanh nghiệp bất động sản khắc trật vật gõ cửa
từng ngân hàng nội địa để vai
vài trăm tỷ,
VinGroup đã cho thấy sự khác biệt
về khả năng đa dạng hóa nguồn vốn
Họ đã vươn tay
ra thị trường quốc tế.
Vào tháng 5 năm 2022
VinGroup phát hành thành công
525 triệu đô trải phiếu quốc tế
Trước đó là các khoản vai
hợp vốn hàng tỷ đô
từ nhóm ngân hàng ngoại.
Tại sao họ hy động được dòng vốn khó tính này?
Một phần là vì uy tín
và vì thế.
VinGroup dùng chính cổ phiếu
VIC và VSM
Những mã của vốn hóa lớn nhất Việt Nam
làm đòn bẩy niềm tin
và tài sản đảm bảo cho các khoản vai.
Một phần khác
là bán kỳ vọng tương lai
Với khoản trái phiếu 525 triệu đô
các nhà đầu tư quốc tế rót tiền
không chỉ vì lãi xuất
mà vì quyền chọn hoán đổi
sang cổ phiếu VinFast khi niêm viết thành công.
Tuy nhiên,
chiến lược dùng vốn ngoại này
chính là con rào hài lưỡng sắc bẻ nhất.
Dù lợi thì có lợi
Nhưng hết tỷ giá đô biến động
VinGroup sẽ là người chịu đòn đau nhất.
Chính vì thế
điểm đáng lo ngại nhất lúc này
không chỉ là số tiền nợ
mà nằm ở cấu trúc nợ.
Nguy hiểm đầu tiên đến từ rủi ro tỷ giá
Khi đồng đô la mạnh lên
so với Việt Nam đầu
khối nợ quyết đổi của VinGroup
tự động phình to ra
dù cho họ không vay thêm đồng nào.
Chưa dừng lại ở đó
VinGroup còn phải đối mặt với rủi ro lãi xuất thả nổi.
Hãy tưởng tượng
việc VinGroup đi vay tỷ đô
cũng giống như việc bạn đi vay ngân hàng
để mua nhà trả góp vậy.
Đa số các khoản vay quốc tế của VinGroup
không có lãi xuất cổ định
mà nó biến động theo giá tiền của thế giới
có thể là theo lãi xuất
của Cục giữ chữ Liên bang Mỹ
khi Fed tuyên bố tăng lãi xuất
để kiềm chế lãng phát.
Thì cũng giống như ngân hàng gửi thông báo cho bạn
Tháng này tôi tăng lãi xuất
nên tiền nhà bạn trả
Tuy nhiên vẫn khoản ở ấy
nhưng số tiền lãi VinGroup phải trả hàng tháng
bỗng nhiên phình to
Tiền làm ra chưa kịp rút túi
chưa kịp tính lãi
đã phải cắt một miếng rất lớn để mang đi trả cho ngân hàng nước ngoài
Hiện tượng này được gọi là
Chi phí tài chính ăn mòn lợi nuộn
Hiểu một cách đơn giản
Làm thì nhiều
Doanh thu thì khủng
Nhưng đến lúc chưa đi tiền lãi vay ngân hàng
thì chẳng còn lại bao nhiêu
Thậm chí là lỗ
Và điểm trí mạc cuối cùng
Nằm ở chính các giao dịch nội bộ
Báo cáo tài chính cho thấy
VinHomes thường xuyên có các khoản cho vay
hoặc hỗ trợ vốn cho VinFast
Điều này có nghĩa là
Nếu VinFast chìm
Nó có thể kéo theo cả phao cứu sinh VinHomes chìm theo
Đây là lúc khái niệm
Too big to fail
quá lớn để sụp đổ xuất hiện
Tại sao người ta lại lo ngại
Vì VinGroup
đang vay nợ từ hầu hết các ngân hàng lớn
tại Việt Nam
Trai phiếu VinGroup đang trong tay nhiều tổ chức
tài chính và nhà đầu tư cá nhân
Khiến sinh thái của họ tạo ra công an
việc làm cho hàng trăm nghìn người
theo nhiều hình thức trực tiếp và gián tiếp
Nếu VinGroup
phá đời sổ mũi, không chỉ cổ đồng
lo lắng, cả hệ thống ngân hàng
sẽ run rảnh
Thị trường bất đồng xã sẽ đóng bằng
Và hàng ngàn nhà thâu, nhà cung cấp
sẽ điều đứng
Tiếp theo
Chính là rủi ro thành khoản
Mô hình lấy ngắn nuôi dài
bằng cách lấy tiền bán nhà, nuôi xe điện
Chỉ hoạt động tốt
khi thị trường bất đồng xã xôi động
Như khi thị trường bất đồng xã đóng băng như giai đoạn
2022-2023
Dòng tiền từ VinHome dần chậm lại
Trong khi đó
Cô May muốn tiền VinFast
vẫn cần hàng tỷ đô la mỗi năm để duy trì hoạt động
nghiên cứu, đầu tư
và mở rộng thị trường Mỹ
Điều này buộc VinGroup
phải liên tục huy động vốn bằng cách
phát hành trai phiếu quốc tế
bán tài sản, bán cầu phật
và đặc biệt
là niêm yết SPAC tại Mỹ
Bạn có thể hình dung
việc này giống như
đi đường tắt lên sàn trường khoản Mỹ
bằng cách sát nhập với một công ty
bù nhìn đã có sát ở đó
thay vì tự nộp hồ sơ xếp hàng
chờ kiểm duyệt từ đầu
Mỗi một động thái tài chính của họ
đều giống như đi trên dây
Chỉ một chút mất thang bảng
hậu quả sẽ khôn lưỡng
Nhưng nghịch lì thay
chính vị thế với quy mô tổng tài sản
hơn một triệu tỷ đồng
lại là tấm khiến bảo vệ họ
Chính phủ và nền kinh tế khó có thể
để VinGroup sụp đổ
Sự can thiệp, hỗ trợ về chính sách
là điều có thể dự đoán được
để giữ vững ổn định vi mô
Nhìn lại hành trình gần 30 năm
từ gói mì tô Mivina
cho đến những chiếc xe điện VF
chín trên đất Mỹ
Đầy tham vọng, thần tốc
nhưng cũng đầy rủi rò và mâu thuẫn
Câu chuyện của VinGroup
không chỉ là chuyện lãi lỗ của một doanh nghiệp
Nó là phép thử cho môi hình phát triển
kinh tế
Liệu chúng ta có thể chuyển dịch
từ thâm dụng tài nguyên đất đai
sang thâm dụng công nghệ
Thế giới đã nhìn thấy Samsung làm được
Nhưng cũng chứng kiến
Evergrande sụp đổ vì đòn bệnh quá lớn
VinGroup
đang đứng ngay giữa làn rành đó
Trong cách bạc này
không chỉ ông Phạm Nhật Vượng đang nín thở
cả nền kinh tế Việt Nam
cũng đang theo dõi từng bước
làn bệnh của quỳnh Pháp