NHÀ NGUYÊN KỲ THỊ NGƯỜI HÁN RA SAO

Đình Sự
546 người theo dõi
Triều Nguyên là triều đại đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc.
Một dân tộc không phải là người Hán đã thống lĩnh toàn bộ lãnh thổ Trung Quốc.
Vậy nhà Nguyên đã kỳ thị người Hán ra sao?
Triều Nguyên do Nguyên Thế Tổ hốt tất liệt lập nên vào năm 1271,
định đô tại Đại Đô sau khi đế quốc Mông Cổ bị phân nhánh làm 4 quốc gia
và hốt tất liệt lên ngôi Hoàng đế.
Đến năm 1279 thì công diện Nam Tống thống nhất Trung Quốc,
kết thúc cục diện phân chia hơn 400 năm từ thời Đường Mạng.
Lần đầu tiên, dân tộc Mông Cổ đã trị vì Trung Quốc mà không phải là người Hán.
Bên cạnh chinh phục lãnh thổ của người Hán,
nhà Nguyên từng yêu cầu một số quốc gia hoặc khu vực xung quanh,
ví dụ Nhật Bản, Đại Việt, Chiêm Thành, Miễn Điện, Java phải thuần phục,
gia nhập quan hệ triều cống của Triều Nguyên, xong bị cự tuyệt.
Nguyên Thế Tổ do vậy xuất đinh tấn công các quốc gia này.
Trong thời kỳ từ Nguyên Thế Tổ đến Nguyên Vũ Tông,
quốc lực Triều Nguyên đạt đến đỉnh cao, về quân sự thì bình định Tây Bắc,
sòng thất bại khi tiến đánh các chiến dịch trinh phạt Nhật Bản và các quốc gia Đông Nam Á,
nhất là thất bại trong 3 lần đưa quân sang đánh chiếm Đại Việt.
Đến giữa triều đại, hoàng vị Triều Nguyên nhiều lần thay đổi,
tình hình chính trị không đi vào quỹ đạo nữa.
Có một điểm đặc biệt, đó là không giống như các vương triều chinh phục khác,
Triều Nguyên không đề cao văn hóa của bản thân họ,
mà tích cực tiếp thu văn hóa Trung Hoa,
đồng thời kết hợp với văn hóa Tây Á,
xong đó là tiếp thu và kết hợp văn hóa.
Còn vị thế của người Mông Cổ thì hoàn toàn khác,
vị thế của người Mông Cổ ở vị trí tối cao.
Triều Nguyên cũng hết sức tôn dùng Phật giáo Tây Tạng.
Về chính trị đã sử dụng một lượng lớn những người sắc mục,
tức là những người Trung, Tây Á và cả những người Châu Âu.
Địa vị của học giả nho giáo bị hạ thấp,
và trong thời gian đầu Triều Nguyên,
từng một thời gian dài không tổ chức khoa cử.
Vậy nhà Nguyên đã kỳ thị người Hán ra sao?
Theo học giả Nguyễn Hiến Lê,
hồi hốt tất liệt mới lên làm vua,
đổi cốc hiệu là Nguyên, tức là Nguyên Thế Tổ,
một viên thượng thư Mông Cổ đã khuyên hốt tất liệt.
Tụi Trung Hoa này không ích gì cho chúng ta hết,
nên đuổi hết chúng đi, dùng ruộng của chúng để làm cánh đồng cỏ nuôi ngựa.
Một là viên thượng thư khác thì lại đưa ý kiến,
phải tận diệt 5 gia tộc lớn nhất của Trung Hoa,
để chúng khỏi cầm đầu phong trào chống lại chúng ta.
Cũng may, Nguyên Thế Tổ không nghe lời họ,
mà nghe lời một cựu tể tướng khiết đan là Gian Luật Sở Tài,
dùng người Trung Hoa trong việc trị nước.
Ông ta hiểu rằng không thể cai trị người Trung Hoa
như cai trị các dân tộc khác trong đế quốc của mình,
nên ông ta tách Trung Hoa ở phía dưới trường thành thành một nước riêng,
có chế độ riêng,
còn phần phía trên trường thành,
tuy cũng thuộc về ông,
nhưng vẫn theo chế độ cũ của Mông Cổ và phong tục Mông Cổ.
Ông lại bỏ kinh đô cũ ở Karakorum mà thành lập đại đô ở Bắc Kinh ngày nay,
mặc dù Karakorum thời đó là nơi tụ họp của gần đủ các giống người từ Đông qua Tây.
Nhưng ông đặt ra những luật kỳ thị trung tộc,
điều mà từ trước đến nay hầu như không hề xuất hiện ở xã hội Đông Á,
xã hội dưới chiều Đại Nhà Nguyên chia thành 4 hạng người.
Đứng đầu là người Mông Cổ.
Người Mông Cổ có nhiều đặc quyền nhất.
Rồi tới các dân tộc không phải là người Hán ở Trung Á,
ví dụ như là người Khiết Đan, người Tây Tạng,
mà văn hóa và huyết thống, phong tục cũng có một nét tương đồng với Mông Cổ.
Những người này được gọi chung là Sắc Mục và được hưởng một số đặc quyền.
Đó là 2 hạng người đầu tiên.
Và hạng người thứ 3 là người Hán,
nhưng mà là người Hán ở phía Bắc mà họ cho là đã được đồng hóa ít nhiều
với dân tộc Mông Cổ và những bộ tộc Du Mục.
Đây là những người đáng tin cậy hơn một chút.
Và cuối cùng, hạng người thứ 4, hạng người thấp nhất là người Hán ở miền Nam.
Họ bị kỳ thị nhất vì đã chống lại người Mông Cổ mạnh nhất.
Rõ ràng, người Hán là dân tộc chiếm một tỷ lệ lớn nhất trong số các dân tộc ở Trung Hoa.
Tuy nhiên Nhà Nguyên lại coi đây là những người thuộc tầng lớp thấp hơn
và chịu nhiều giang buộc chính sách nghiêm ngặt
bởi lo sợ họ sẽ nổi dậy, giấy binh quyền lật đổ Nhà Nguyên.
Đó là những kỳ thị về trung tộc.
Còn về giai cấp xã hội thì cũng có những kỳ thị khác.
Nhà Nguyên chia xã hội làm 10 giai cấp, từ trên xuống dưới gồm có
Một là quan lớn ở triều đình, tất nhiên đều là người Mông Cổ.
Hai là quan nhỏ ở địa phương, cũng ưu tiên người Mông Cổ.
Ba là lạt ma, tức là những thầy tu Tây Tạng.
Bốn là đạo sĩ.
Năm là y sĩ.
Sáu là thợ và người làm nghề tiểu công nghiệp.
Bảy là thợ săn.
Tám là những người làm các nghề mà nhà Nguyên cho là đáng khinh,
như là làm con hát chẳng hạn.
Chín là nhà nho.
Và mười là ăn mẩy.
Như vậy là nhà nho chỉ xếp trên ăn mẩy mà thôi.
Thế nên mới đầu, người Trung Hoa ở phía Bắc và phía Nam không được thi cử,
không được lãnh một chức gì dù là nhỏ ở trong chính quyền của nhà Nguyên.
Về sau thì họ được thi, nhưng phải thi riêng,
không được thi chung với người Mông Cổ và những sắc dân ru mục khác.
Nếu mà họ đổ tiến sĩ thì tên cũng nêu ở một bảng riêng ở bên trái,
bảng bên phải dành cho người Mông Cổ và những sắc dân ru mục.
Dĩ nhiên, hai hạng người sau, tức là người Mông Cổ và sắc dân ru mục,
dù bài kém cũng được tuyển vào.
Sau cùng thì người Hán nào được bổ dụng làm quan thì bắt buộc phải học tiếng Mông Cổ.
Có thời người Hán cũng phải ăn mặc giống như người Mông Cổ.
Luật pháp với họ rất khát khe.
Người Hán không được có vợ Mông Cổ hoặc là các sắc dân ru mục,
tương đồng với Mông Cổ.
Mắc tội ăn cắp thì người Mông Cổ chỉ bị phạt vạ,
còn người Hán thì lần đầu bị xăm vào cánh tay bên trái,
lần thứ nhì thì bị xăm vào cánh tay bên phải,
lần thứ ba thì xăm vào cổ để tất cả mọi người đều trông thấy.
Nếu giết một người Mông Cổ hay là sắc mục,
thì người Hán phải chịu tử hình và gia đình cũng phải chịu phí tổn ma chay,
dĩ nhiên là rất nặng cho thân nhân của người chết.
Trái lại, nếu mà người bị giết là Trung Hoa,
mà kẻ sát nhân là người Mông Cổ hay sắc mục,
thì có thể viện lẽ là lúc đó đang say rượu,
hoặc là trong lúc tranh luận hăng quá mà lỡ tay,
chỉ bị phạt hoặc cùng lắm là đẩy ra biên giới.
Ruộng ngựa của người Trung Hoa, người Mông Cổ muốn chiếm thì chiếm,
hay một sắc lệnh ban vào năm 1337 cấm người Trung Hoa giữ khí giới,
vậy là họ không thể săn bắn được vì cung tên cũng là khí giới rồi,
và cuộc sống lại càng vất vả hơn.
Chi tiết hơn nữa về dân số của nước nguyên lúc bây giờ,
nhân khẩu thời Nguyên có điểm đặc trưng,
ngay từ thời Đế quốc Mông Cổ là dân phương Bắc đã không ngừng chạy xuống phương Nam.
Hiện tượng này đến thời của Nguyên Huệ Tông vẫn tiếp tục xảy ra,
triều đình nhà Nguyên luôn cấm đoán, song không thể chấm dứt được.
Trong thời gian Đế quốc Mông Cổ trinh phạt Tây Hạ, Kim và Nam Tống,
quân Mông Cổ cũng thường hay tiến hành đồ sát và cướp bóc trên quy mô lớn.
Sau đó dịch bệnh và mất mùa đói kém,
nên một lượng lớn nhân khẩu của khu vực Đông Á cũng biến mất.
Thế nên thống kê nhân khẩu vào đời nhà Nguyên không hoàn toàn chính xác.
Và khi nhà Nguyên mới thành lập thì dân số đã bị giảm sút rất nhiều.
Họ là những người chạy trốn, những người đi nương nhở ở những nơi khác
và là những người đã thiệt mạng trong chiến tranh.
Vì kỳ thị người Hán sâu sắc như vậy,
chế độ thuế khoán nặng nề ở những khu vực bị hành hưởng trầm trọng bởi lãng phát
lại thêm lũ lụt ven sông Hoàng Hà do công tác trị thủy bị bò ngỏ.
Đấy là những nguyên nhân khiến cho nhà Nguyên suy vong.
Cuối triều đại, tình hình nông nghiệp, kinh tế đã rơi vào hỗn loạn.
Các cuộc nổi dậy bùng phát giữa hàng trăm nghìn nông dân
được ra lệnh phải tu sửa các con đê dọc sông Hoàng Hà.
Thế là giữa thế kỷ 14,
vài nhóm phiến quân người Hán bắt đầu tổ chức khởi nghĩa.
Trong đó có Hồng Cân Quân.
Hồng Cân Quân có liên hệ mật thiết với Bạch Liên Giáo.
Trung Nguyên Trương, một nông dân bần cùng,
đã gia nhập Hồng Cân Quân vào năm 1352.
Ông sớm nổi danh sau khi kết hôn với con gái nuôi
của một vị chỉ quy phiến quân này.
Năm 1356, Trung Nguyên Trương và lực lượng của mình chiếm được thành Nam Kinh.
Sau này được ông chọn làm Kinh đô của nhà Minh.
Trước sự sụp đổ của nhà Nguyên,
các nhóm phiến quân bắt đầu cạnh tranh,
dành kiền kiểm soát đất nước để kiến lập một triều đại mới.
Trung Nguyên Trương đã loại bỏ Trần Hữu Lượng,
kẻ thù lớn nhất của ông,
và cũng là thủ lĩnh của nhóm phiến quân đại Hán
trong trận Hồ Bà Dương,
được xem là một trong những trận thủy chiến lớn nhất lịch sử.
Nhờ sử dụng hỏa thuyền,
20 vạn thủy quân Minh của Trung Nguyên Trương
đã đánh bại quân Hán có quy mô lớn gấp 3 lần
với quân số khoảng 65 vạn.
Chiến thắng này đặt dấu chấm hết
cho tập đoàn phiến quân đối lập cuối cùng,
giúp Trung Nguyên Trương dành quyền kiểm soát
lưu vực sông Dương Tử, Chù Phú
và củng cố quyền lực ở phía Nam.
Không còn ai có khả năng tranh đoạt ngai vàng
với Trung Nguyên Trương
sau khi thủ lĩnh Hồng Cân Quân
Sau đó, Trung Nguyên Trương đã cử một đạo quân
tới kinh đô Đại Đô của nhà Nguyên,
tức là Bắc Kinh ngày nay,
thể hiện tham vọng đế vương của mình.
Hoàng đế Mông Cổ cuối cùng buộc phải tháo chạy đến thượng đô.
Trung Nguyên Trương cho săn bằng cung điện
ở Đại Đô, tuyên bố khai sinh nhà Minh.
Cùng năm đó, Đại Đô được đổi tên
thành Bắc Bình.
Minh Thái Tổ, Trung Nguyên Trương lên ngôi
lấy nền hiệu là Hồng Vũ.
Với việc chiếm được Đại Đô của nhà Nguyên,
ông tuyên bố, thiên mệnh thuộc về mình
và lập ra nhà Minh như vậy.
Và đó là triều đại cuối cùng
đã cai trị toàn bộ Trung Hoa
mà do người Hán là những người lãnh đạo.
