TRIỀU TIÊN đã Thủ Tiêu Kim Jong Nam Anh Ruột của Kim Jong Un Như Thế Nào

Đình Sự
546 người theo dõi
Buổi sáng tại một quán cà phê trong sân bay của LaLamper.
Không khí vẫn bình thường như bao ngày.
Một buổi ghi hình cho trò đùa U2B sắp diễn ra.
Với cảnh trêu chọc người lạ bằng dầu em bé.
City Asia và đoàn thị hương nhận chỉ thị từ quản trò.
Mục tiêu tiếp theo là một người đàn ông mặc áo khoác xám.
Lần này, chai dầu trong tay cô không còn là dầu em bé nữa,
mà là một chất độc thần kinh chết người.
Cùng lúc ấy, Kim Jong Nam, anh trai nhà lãnh đạo Triều Tiên bước qua cổng khởi hành.
Không hai biết rằng mình đã lọt vào tầm ngắm.
Hai nữ sát thủ đang theo dõi ông.
Và chỉ trong vòng vài phút nữa, vận mệnh của người đàn ông Triều Tiên
mang tâm hồn phương Tây này sẽ xoay chuyển một cách đột ngột và bị thảm.
Kim Jong Nam sinh ngày 10 tháng 5 năm 1971 tại Bỉ Nhưỡng, Bắc Triều Tiên.
Ông là con trai cả của lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Il
và nữ diễn viên nổi tiếng thập niên 1960, Song Hy Rim.
Mối quan hệ giữa Kim Jong Il và Song Hy Rim diễn ra trong bí mật,
bởi người cha của Kim Jong Il là Chủ tịch Kim In Sung không chấp thuận.
Khi đến với Kim Jong Il, Song Hy Rim đã từng lị hôn,
điều bị xem là không thể chấp nhận trong giới cầm quyền Triều Tiên thời bấy giờ.
Vì lý do đó, Kim Jong Nam được sinh ra và nuôi dưỡng trong bí mật tuyệt đối.
Từ khi còn nhỏ, ông không được công khai là con trai hợp pháp của người thừa kế Kim Jong Il.
Ông sống cách biệt với trung tâm quyền lực ở Bỉnh Nhưỡng,
được chăm sóc bởi một nhóm nhỏ người thân tín, gần như không xuất hiện trước công chúng.
Trong những năm đầu đời, ông lớn lên trong các khu biệt thự kín cổng cao tường,
nơi mọi thông tin về ông đều được giữ kín để tránh gây chú ý.
Chính tuổi thơ bí mật này khiến Kim Jong Nam trở thành một hoàng tử ẩn danh,
người có huyết thống quyền lực nhưng lại không được thừa nhận chính thức.
Trong thập niên 1980, Kim Jong Nam được gửi ra nước ngoài học tập.
Những năm du học khiến ông trở nên khác biệt so với phần còn lại của giới lãnh đạo ở Bỉnh Nhưỡng.
Ông quen với lối sống tự do, hiểu rõ sức mạnh của công nghệ và kinh tế thị trường,
những khái niệm xa lạ với xã hội Triều Tiên khép kín.
Năm 1998, ông trở về nước.
Nhớ học vấn và tư duy hiện đại, Kim Jong Nam nhanh chóng được trả mình,
Kim Jong In chú ý và xem những người kế vị tiềm năng.
Ông được bổ nhiệm vào Bộ Công an, đồng thời đứng đầu Ủy ban máy tính Triều Tiên,
cơ quan phụ trách phát triển công nghệ thông tin.
Trong thời gian này, ông được tham dự các cuộc họp chiến lược cùng cha,
xuất hiện cạnh Kim Jong In trong nhiều chuyến thị sát
và được tiếp cận với các bí mật quốc gia.
Nhiều nhà quan sát tin rằng viết kế vị chỉ còn là vấn đề thời gian.
Kim Jong Nam thể hiện tư duy thực tế khi cho rằng Triều Tiên cần mở cửa kinh tế theo hướng Trung Quốc
bởi một quốc gia cô lập không thể tồn tại lâu dài.
Ông tự tin, hiện đại và được giáo dục bài bản hơn hẳn những người cùng thế hệ trong gia tộc họ Kim.
Những người từng gặp ông nhận thấy phong thái của một nhà cải cách
đều hiếm thấy trong hàng ngũ lãnh đạo của bác An.
Nhưng chính sự khác biệt ấy lại trở thành điểm yếu.
Trong một chế độ nơi sự trung thành tuyệt đối quan trọng hơn năng lực,
tư duy tự do và thẳng thắn của Kim Jong Nam khiến ông trở nên khó đoán, khó kiểm soát.
Dần dần, nhiều quan chức bảo thủ trong đảng và quân đội bắt đầu xem ông
là người Triều Tiên mang tâm hồn phương Tây, quá mềm mỏng, quá Tây hóa
và có lẽ không đủ cứng rắn để duy trì chế độ.
Đến năm 2001, sức khỏe của Kim Jong In bắt đầu suy yếu do bệnh tim và tiểu đường.
Trong nội bộ, những dịch chuyển quyền lực âm thầm đã bắt đầu.
Và trong bối cảnh ấy, chỉ cần một sai lầm nhỏ,
người thưa kế sáng giá nhất cũng có thể trở thành kẻ bị gạt ra biên lề.
Tháng 5 năm 2001, tại sân bay Narita, Tokyo,
một chuyến đi tưởng như bình thường lại trở thành bước ngoạt định mệnh trong cuộc đời Kim Jong Nam.
Ông bị lực lượng nhập cảnh Nhật Bản tạm giữ khi chuẩn bị đáp chuyến bay đến Tokyo, Disneyland.
Trên tay cầm hộ chiếu giả mang tên Pan Xiong, quốc tịch Cộng Hòa Dominican.
Trong mắt Bình Nhưỡng, việc người kế vị bị bắt ở nước ngoài vì dùng hộ chiếu giả
chỉ để vào công viên giải trí là điều không thể chấp nhận được.
Đó không chỉ là viết nhơ ngoại giao,
mà còn làm tổn hại hình ảnh quyền uy của gia tộc họ Kim.
Kể từ khi trở về, Kim Jong Nam bắt đầu biến mất khỏi đời sống chính trị.
Tất cả vị trí, đắc quyền và ảnh hưởng quanh ông dần bị tước bỏ trong im lặng.
Những người từng trung thành bắt đầu giữ khoảng cách,
còn cha ông Kim Jong In cũng ngừng nhắc đến tên con trai trong cả các cuộc họp nội bộ.
Ở Bình Nhưỡng, đó là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy một người đã bị gạch khỏi danh sách kế vị.
Cùng thời điểm đó, một cái tên khác bắt đầu được đưa ra ánh sáng.
Kim Jong Un, con trai của Kim Jong In với cô Jong Hui,
cựu vũ công của đoàn nghệ thuật quốc gia.
Khác với Jong Nam, Jong Un được nuôi dạy trong bí mật,
nhưng theo đúng khuôn mẫu của người thừa kế quyền lực.
Được huấn luyện quân sự, học hành trong môi trường kiểm soát chặt chẽ
và được bao quanh bởi cố vấn trung thành tuyệt đối.
Trong khi Kim Jong Un dần được tô vẽ hình ảnh như người kế tục vĩ đại,
thì Kim Jong Nam lãng lẽ rơi khỏi Bắc Triều Tiên,
bắt đầu cuộc sống lưu vong kéo dài như một hoàng tử bị lưu đầy.
Ông sống ở nước ngoài, tránh xa chính trị,
nhưng thân phận và dòng máu của mình khiến ông không bao giờ thoát khỏi sự theo dõi của Bình Nhưỡng.
Trong những năm sống lưu vong, Kim Jong Nam di chuyển liên tục giữa Macau,
Bắc Kinh, Singapore và Kuala Lumpur.
Ông sống khá kín đáo, dung tên giả khi đặt khách sạn
và luôn có người đi theo bảo vệ, được cho là do phía Trung Quốc sắp xếp.
Dù đã cố tránh xa chính trị,
nhưng cái họp kim của ông vẫn khiến mọi bước đi đều bị theo dõi.
Thỉnh thoảng, Kim Jong Nam liên lạc với một số nhà báo Nhật Bản,
đặc biệt là Yoji Gomi,
người sau này công bố cuốn sách My Father, Kim Jong Il and Me.
Trong những thư điện tử và cuộc trò chuyện giữa hai người,
Kim Jong Nam thừa nhận ông không có ý định giành lại quyền lực,
nhưng lo ngại về sự độc đoán của em trai,
cho rằng sự cai trị bằng sợ hãi sẽ khiến Triều Tiên dẫn đến diệt vọng.
Những lời ấy, dù mang tính cá nhân, lại lan truyền đến Bình Nhưỡng,
nơi mọi dấu hiệu bất trung, dù gián tiếp, đều bị xem là phản bội.
Cùng thời điểm, Trung Quốc vẫn giữ thái độ hai mặt,
một mặt bảo vệ Kim Jong Un để duy trì sự ổn định vùng biên giới,
mặt khác vẫn coi Kim Jong Nam là phương án thay thế,
phòng khi cần một nhân vật có tính hợp pháp để dựng lên trong tương lai.
Chính vị thế mập mờ đó khiến Kim Jong Nam rơi vào tình thế nguy hiểm.
Trong mắt Bình Nhưỡng, ông không còn là người Anh vô hại đang sống liều vong,
mà là một quân cờ tiềm ẩn có thể bị các thế lực bên ngoài lợi dụng.
Và trong một chế độ quyền lực tuyệt đối,
chỉ cần tồn tại khả năng bị thay thế cũng đủ để bị loại bỏ.
Sáng ngày 13 tháng 2 năm 2017,
tại sảnh khởi hành của Kuala Lumpur International Airport 2, KLIA 2,
nhà ga dành cho các há không giá rẻ,
nắm cách thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia vài chục km.
Một chó đôi YouTube đang được sắp xếp
để diễn cảnh trêu chọc người La bằng kem hoặc dầu em bé.
Hai người đàn ông là James và Mr. E
đang chuẩn bị cho diễn viên là Đoàn Thị Hương và City Asia
hai chất lòng dùng để chơi khăm.
Cùng lúc đó, Kim Trong Nam cũng đã xuất hiện tại sảnh khởi hành.
Ông tới với hành lý cực kỳ nhẹ,
chỉ một chiếc ba lô đeo lưng
và không có vệ sĩ cá nhân để kèm rõ ràng.
Tại quầy check-in,
ông đăng ký chuyến bay màng má hiệu của hãng Air Asia,
dự kiến khởi hành vào lúc 10h50 phút sáng đi thành phố Macau.
Kim Trong Nam dùng hộ chiếu giả mang tên Kim Chong để làm thủ tục hải quan.
Cái tên này vốn dĩ đã được sử dụng trước đó trong các chuyến đi nước ngoài.
Ông bước vào khu vực nhà gà quốc tế,
hướng tới bộ phận đăng ký tự động
trong khi sảnh lớn vẫn đông đúc hành khách như mọi buổi sáng khác.
Khoảng 9h sáng,
tại khu vực sảnh khởi hành KLIA2,
Kim Trong Nam đang tiến đến quầy làm thủ tục của hãng Air Asia,
tay cầm vé và hộ chiếu mang tên Kim Chong.
Bất ngờ hai người phụ nữ tiến lại từ hai hướng,
họ chính là hai diễn viên của kịch bản chơi khăm vừa rồi.
Asia tiến tới trước,
đứng chắn đường để thu hút sự chú ý.
Trong khi Hương từ phía sau áp sát,
nhanh tay trà một chất lỏng lên mặt Kim Trong Nam,
tập trung quanh mắt và miệng.
Toàn bộ hành động diễn ra trong vòng chưa đẩy 3 giây.
Cả hai sau đó lập tức rời khỏi khu vực theo hai hướng khác nhau,
vào nhà vệ sinh để rửa tay,
đúng theo hướng dẫn được đạo diễn dặn từ trước.
Kim Trong Nam giật mình,
lui lại một bước, đưa tay lên láo mặt.
Ông dừng lại vài giây,
nhìn quanh rồi bắt đầu loạn trọng về phía nhân viên an ninh.
Chỉ 20 giây sau khi bị chơi khăm,
hơi thở của ông trở nên gấp gáp.
Mắt ông nhắm lại theo phản xạ,
bàn tay vẫn quệt mạnh như cố gạt bỏ thứ gì đó đang cháy rát trên da.
Kim Trong Nam bước đến chỗ nhân viên an ninh,
đứng trực gần cổng khởi hành,
giọng khàn, thở rốc.
Ông nói,
có người băng chất lạ.
Giọng nói run rẩy, kem theo cơn hò khàn liên tục.
Nhân viên sân bay lập tức gọi hỗ trợ y tế,
một nhân viên an ninh cùng bảo vệ khẩn trương
diêu ông vào phòng sơ cứu cách đó khoảng 100 mét.
Trên đường đi, ông đổ mồ hôi,
mắt bắt đầu mờ
và các cơ mặt cò giật nhẹ.
Khi đến phòng y tế,
ông ngồi gục xuống ghế,
hai tay giữ ngực, miệng khó thở.
Nhóm y tế ban đầu nghi ngờ ông bị dĩ ứng hoặc bị trúng độc nhẹ,
lập tức dùng khăn ướt lào mặt và cho thở oxy.
Nhưng chỉ sau vài phút,
hơi thở trở nên yếu dần,
ra tái nhật,
mạch nhanh và nói không rõ tiếng.
Nhân viên quyết định chuyển gấp ông tới bệnh viện Uchachaya,
cách sân bay khoảng 30 km.
Trên xe cứu thương,
ông đang mất dần ý thức,
cơ thể không còn phản ứng rõ ràng.
Chỉ 15 đến 20 phút sau khi bị tấn công,
Kim Jong Nam đã tử vong.
Cái chết của Kim Jong Nam không hề đơn giản.
Nó mang ráng dấp của một vụ ám sát
thời chiến tranh lệnh,
được ngụy trang dưới lớp vỏ
của một trò đùa.
Ở KLIA 2,
khu vực check-in nhanh chóng bị phòng tỏa.
Trong khi đó, Đoan Thị Hương
và Siti Aisyah
đã rơi sân bay bằng taxi.
Một về khách sạn ở trung tâm thành phố,
còn một người đến khu Bukit Bintang.
Cả hai tin rằng
họ vừa thực hiện một trò đùa truyền hình
cho một chương trình hài
và được hứa trả 100 đô.
Không ai trong số họ biết rằng
Người đàn ông họ vừa chạm vào
là Kim Jong Nam,
anh trai cùng cha khắc mẹ của nhà lãnh đạo Triều Tiên
đường nhiệm và chất lòng trong tay họ.
Không phải là dâu trẻ em hay một thứ gì đó,
mà là vũ khí chiến tranh
bị cấm tuyệt đối trên toàn thế giới.
Trưa cùng ngày,
thi thể của Kim Jong Nam
được đưa vào nhà xác Puchayaya Hothido.
Cảnh sát chưa xác định danh tính,
chỉ có hộ chiếu giả
mang tên Kim Chong.
Buổi chiều, tin tức bắt đầu lan ra.
Một người đàn ông Bắc Hàn
chết bí ẩn tại sân bay Malaysia.
Không ai biết rằng vụ việc này
sẽ mở ra một chuỗi khủng hoảng ngoại giao
và nghi vấn ám sát cập quốc gia.
Sáng 15 tháng 2,
cảnh sát Malaysia
mở chiến dịch trùy bắt trên toàn quốc.
Chỉ vài giờ sau,
nghi phạm đầu tiên bị bắt tại sân bay Kuala Lumpur.
Đó là Siti Aisyah,
25 tuổi,
quốc tịch Indonesia.
Cô khai giang tưởng mình
đang tham gia vào một trò chơi
truyền hình thực tế,
trong đó nhiệm vụ là bôi kem vào mặt người lạ
để quay lại phản ứng.
Một ngày sau, Đoan Thi Hương,
28 tuổi, quốc tịch Việt Nam
bị bắt tại cùng sân bay
khi đang làm thủ tục cho chuyến bay trở về Hà Nội.
Cô cũng đưa ra lời khai tương tự.
Cả hai đều khẳng định
được một nhóm người đàn ông Bắc Hàn
tuyển mộ, huấn luyện và hướng dẫn
chỉ tiết cách hành động.
Qua dữ liệu CCTV và lời khai,
cảnh sát xác định một nhóm
4 người đàn ông Triều Tiên đã di chuyển
có tổ chức trong khu vực sân bay.
Một người đứng trong quán cà phê
quan sát mục tiêu,
một người khác trao túi sách cho Đoan Thi Hương
ngay trước vụ tấn công.
Sau khi hành động kết thúc,
cả nhóm nhanh chóng rời khỏi sân bay
bằng tác sĩ riêng, trở về khách sạn Skystar
rồi lên máy bay rời Malaysia
chỉ vài giờ sau đó.
Các bản ghi xuất nhập cảnh cho thấy
họ đã rời Kuala Lumpur
trong cùng ngày 13 tháng 2
trên nhiều chuyến bay khác nhau
và cuối cùng trốn về Bình Nhưỡng.
Cuộc điều tra nhanh chóng
vượt ra khỏi phạm vì hình sự thông thường.
Malaysia yêu cầu Interpol
phát lệnh truy nã đỏ đối với 4 nghi phạm đã trốn.
Đại sứ quán Bắc Han
tại Kuala Lumpur lập tức bác bỏ
mọi cáo buộc, đồng thời
từ chối hợp tác trong quá trình nhận dạng thi thể,
khiến căng thẳng ngoại giao giữa hải nước
leo thẳng chưa từng có.
Trong khi đó, phòng thí nghiệm pháp y
của Malaysia hoàn tất kết quả giám định.
Mẫu lấy tử mắt,
mặt và quần áo của nạn nhân
chứa chất độc thần kinh VX.
Mẫu tác nhân hóa học thuộc nhóm vũ khí
hủy diệt hàng loạt bị cấm theo
Công ước Vũ khí Hóa học năm 1993.
Chỉ vài Milligram VX
cũng đủ để giết một người trưởng thành
trong vòng chưa đầy 20 phút nếu tiêu xúc quá ra.
Kết luận này khiến dư luận quốc tế chấn động.
Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản
đồng loạt tuyên bố đây là một vụ ám sát
được lên kế hoạch kỹ lưỡng,
nhiều khả năng có bàn tay của chính quyền Bình Nhưỡng.
Bộ trưởng Y tế Malaysia
khi đó là Dr. Siti Asha Jakub
xác nhận nạn nhân
tử vong vì suy hồ hấp do nhiễm VX
và việc sử dụng loại chất độc này
cho thấy ý đồ giết người rõ ràng,
chuyên nghiệp và tản nhẫn.
Trong những ngày kế tiếp,
Bắc Hàn gây áp lực ngoại giao
đòi Malaysia trao trả thi thẻ ngay lập tức,
khẳng định nạn nhân là công dân
tên Kim Chong chết vì đau tim.
Cua La Lampa từ chối,
yêu cầu xác minh ADN
người thân để đối chiếu.
Đáp lại, Bình Nhưỡng cấm công dân Malaysia
rời khỏi lãnh thổ Bắc Hàn.
Biến vụ án thành cuộc khủng hoảng
ngoại giao chưa từng có giữa hai nước
vốn có quan hệ thân thiện suốt nhiều thập niên.
Khi thông tin dần rõ ràng,
truyền thông quốc tế bắt đầu
khẳng định người chết chính là Kim Jong Nam,
anh trai cùng cha khác mẹ
của Kim Jong Un,
nhà lãnh đạo tối cao của Bắc Triều Tiên.
Từ một cái chết bí ẩn
trong sân bay, vụ việc này
đã biến thành cơn địa chấn chính trị toàn cầu,
phơi bày mạng lưới tình báo ngầm
của Bình Nhưỡng hoạt động ngay giữa
một quốc gia trung lập ở Đông Nam Á.
Ngày 20 tháng 2 năm 2017,
cảnh sát Malaysia
chính thức xác nhận danh tính
của nạn nhân là Kim Jong Nam
sau khi đối chiếu ADN của con trai ông
là Kim Han Son, hiện đang
sống liều vong tại Macau.
Thông báo này khiến căng thẳng leo thang.
Bình Nhưỡng ngay lập tức phản đối
kết quả điều tra, cáo buộc Malaysia
âm mưu chính trị hóa vụ việc
và đòi gửi nhóm điều tra riêng sang Kuala Lumpur.
Trong khi đó,
các nghi phạm người Bắc Triều Tiên lần lượt
lộ diện. Một trong số họ
là Ri Jong Cheon, kỹ sư
hóa học làm việc tại Kuala Lumpur.
Cùng với đó là 4 người đàn ông khác
bị nghi là đặc vụ tình báo
đã rời Malaysia ngay trong ngày xảy ra
vụ ám sát.
Camera ghi lại họ đón chuyến bay đi Jakarta,
sau đó sang Dubai
và trở về Bình Nhưỡng trong vòng 48 giờ.
Ngày 20 tháng 2,
Bộ trưởng Nội vụ Malaysia
Ahmad Jahid Hamidi
tuyên bố
Chúng tôi tin rằng đây là một vụ ám sát
được tổ chức khó hệ thống,
có phân công rõ ràng và được huấn luyện từ trước.
Cảnh sát truy nát
quốc tế Interpol lập tức phát lệnh
đối với 4 nghi phạm Bắc Triều Tiên
đã bỏ trốn.
Đồng thời, Đoàn Thi Hương, Quốc tịch Việt Nam
và CT Asia,
Quốc tịch Indonesia
bị truy tố vì tội giết người,
đối mặt với án tử hình.
Phiên tòa được mở tại tòa thượng thẩm xã Alam
trở thành tâm điểm của báo chí toàn cầu.
Cả hai khẳng định
họ chỉ tưởng mình đang tham gia
vào một trò chơi truyền hình thực tế
mà không hề hay biết rằng
chất lòng họ bôi lên mặt nạn nhân là về ích.
Trong khi cuộc điều tra kéo dài,
Đại sứ Bắc Triều Tiên Kang Chong
bị Malaysia trục xuất
vì những phát ngôn xúc phạm và can thiệp
thô bạo vào công việc điều tra.
Ngược lại, Bình Nhưỡng cũng trục xuất
Đại sứ Malaysia và giữ
9 công dân Malaysia làm con tin ngoại giao
gồm nhân viên sứ quán
và gia đình của họ.
Hai nước tạm đóng cửa Đại sứ quán của nhau.
Quan hệ song phương rơi vào mức thấp nhất
trong lịch sử.
Cùng lúc ấy, thi thể của Kim Jong Nam
vẫn nằm trong nhà xác Putrajaya
Hospital dưới sự bảo vệ
của cảnh sát.
Chính phủ Malaysia tuyên bố
sẽ chỉ giao thi thể cho người thân hợp pháp
và chỉ sau khi xác nhận
ADN.
Nhưng vụ việc này khiến Triều Tiên tức giận
vì họ không thể thừa nhận danh tính của Kim Jong Nam
mà không tự mâu thuẫn với lập trường
người chết là Kim Jong.
Ngày 28 tháng 3 năm 2017,
Thủ tướng Malaysia
Najib Rajak
chính thức tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao
với Triều Tiên ở bức Đại sứ
đồng thời trục xuất các nhà ngoại giao
bắt Triều Tiên còn lại.
Malaysia đưa vụ việc ra Liên Hợp Quốc
lên án hành động sử dụng vũ khí hoa học
VX trên lãnh thổ là tội ác chiến tranh.
Đến cuối tháng 3 năm
2017, sau nhiều tuần
đàm phán bí mật qua trung gian Trung Quốc
hai bên mới đạt được thỏa thuận.
Thi thể Kim Jong Nam
được trao trả cho Triều Tiên
đổi lên việc họ cho phép các công dân Malaysia
bị giữ tại Bỉ Nhưỡng trở về an toàn.
Vụ việc chính thức
khép lại vào ngày 9 tháng 4
năm 2017
khi máy bay trở thi thể Kim Jong Nam
rời Kuala Lumpur cùng các nhà ngoại giao
bắt Triều Tiên, chấm dứt
cuộc khủng hoảng kéo dài 46 ngày.
Cái chết của Kim Jong Nam
cho thấy mức độ khép kín
và tan bạo của cuộc đấu tranh quyền lực
trong gia tộc họ Kim.
Triều Đại đã cai trị Triều Tiên hơn 75 năm qua
qua 3 thế hệ.
Từng được xem là người thợ kế hợp pháp
trong thập điện 1990
Kim Jong Nam đã bị loại bỏ
chỉ vì tư duy cải cách
và mong muốn mở cửa kinh tế theo mô hình Trung Quốc.
Ông sống liều vong gần 16 năm
di chuyển giữa Macau, Bắc Kinh
và Singapore
luôn trong tình trạng được cho là theo dõi ngầm
bởi cả Trung Quốc lẫn Bỉ Nhưỡng.
Vụ ám sát tại sân bay quốc tế
Kuala Lumpur 2
ngày 13 tháng 2 năm 2017
với việc sử dụng VX Never Urgent
loại vũ khí hủy diệt hàng loạt
bị Công ước Vũ khí Hoa học
năm 1993 cấm tuyệt đối
đã vượt xa khuôn khổ
của một vụ ám sát thông thường.
Nó cho thấy Triều Tiên đã sẵn sàng
mang công cụ chiến tranh ra thế giới
để thực hiện việc loại bỏ kẻ thù
bất chấp luật pháp quốc tế
và nguy cơ bị cô lập thêm.
