Về Quê Ăn Tết Cuộc Di Cư Vĩ Đại Hay Bản Năng Lá Rụng Về Cội

Đình Sự
546 người theo dõi
Hãy hình dung một dòng chảy ngược dòng vĩ đại khi hàng chục triệu con người đồng loạt rơi bỏ phố thị phồn hoa để quay về nơi trôn rào cắt rốn, tạo nên cuộc di cư lớn nhất hành tinh.
Đó là một bức tranh đầy nghịch lý giữa cảnh trèn trúc ngộp thờ, giữa những sắc ngủ và vật nơi bến bãi.
Ta lại thấy những nụ cười giang dỡ và ánh mắt kiên định đến lạ kỳ. Tại sao chúng ta chấp nhận đánh đổi sự tiện nghi, tiền bạc và sức lực?
Phải chăng đây không đơn thuần là thói quen, mà là một cuộc hành hương về miền đất tổ để tìm lại phần linh hồn đã thất lạc?
Hãy nhìn vào những huyết mạch giao thông của đất nước trong những ngày này, đó không còn đơn thuần là những con đường nhựa, vô trì.
Đó là những dòng sông người đặc quánh, cuồn chày một cách ly lợm và bền bỉ.
Nếu coi Tết là một tín ngưỡng thiền liềng, thì con đường về quê chính là chặng đường hành xác đầy thử thách mà mỗi tín đồ buộc phải vượt qua để chạm tay vào sự đoàn viên.
Và trong cuộc di cư vĩ đại ấy, mỗi người lao động chính là một chiến binh thực thụ trên con đường thiền lý.
Hãy bắt đầu từ những chiến trường đầu tiên, các bến xe, dù là bến xe miền Đông hay Mỹ Đình, không khí đặc quánh bởi hơi người.
Bạn đã bao giờ chứng kiến cảnh hàng ngàn con người và vật nằm ngồi la liệt trên sàn gạch lạnh lẽo chừa, rớt ngủ chập trơn?
Giờ ràng bên cạnh đống hành lý chất cao như núi, mùi của những gói mì tôm, mùi râu gió, mồ hôi quyện vào nhau tạo nên sự khắc khoải.
Nhưng kỳ lạ thay, trong sự hỗn độn đó, không ai quay đầu lại, ánh mắt họ mệt mỏi nhưng hướng về cùng một phía, phía cửa ra xe.
Nhưng bi tráng hơn cả, phải kể đến những đoàn quân xe máy trên quốc lộ 1A, đây không phải là một chuyến vượt đầy thi vị.
Đây là cuộc chiến sinh tồn của những gia đình nhỏ, hãy nhìn kỹ vào những chiếc xe máy ca tàng ấy, chúng hoàn minh cóng sức nặng không tưởng.
Một chiếc xe bốn con người, người cha căng mắt lái xe, đôi tay tê cứng vì gió rét, người mẹ ngồi sau ôm chặt đứa con nhỏ.
Họ mang theo gì trên hành trình ấy, đầu chỉ là quân áo, họ chở theo cả cái tết về quê, một canh đao buộc vội sau đôi xe.
Một bao gạo nếp, vài hộp bánh quy rẻ tiền mua ở khu công nghiệp, tất cả gói gọn trong niềm hy vọng về một mùa xuân ấm áp.
Những thứ vật chất ấy có thể chẳng đáng giá bao nhiêu với người thành phố, nhưng trên yên xe của người xa xứ.
Nó là chiến lệ phẩm sau một năm đổ mô hôi, rồi nước mắt của những người con lao động nghèo khó.
Thử tưởng tượng cái lạnh cắt già cắt thịt của miền Bắc, hay cái nắng cháy già của miền Trung suốt hàng trăm cây số.
Bùi đường khói xe, tiếng ổn váng óc, có những người phải buộc chân mình vào xe để không bị chuột rút.
Có những đứa trẻ được cuốn kín trong lớp áo mưa, chỉ hờ ra đôi mắt ngờ ngác, nhìn dòng người trôi đi.
Tại sao họ phải khổ sở đến vậy? Vé máy bay quá tầm với, vé tàu khàn hiếm, xe máy là phương tiện duy nhất.
Vừa là đôi chân, vừa là ngôi nhà di động, che chở họ suốt chặng đường dài gian nàn vất vả.
Có những khoảnh khắc nghỉ chân bên về đường, bữa cơm chỉ là chiếc bánh mì khô khóc hay chài nước uống vội.
Nhưng hãy nhìn vào nụ cười của họ khi có ai đó hỏi về đâu, câu trả lời thốt ra đầy tự hào.
Dường như mỗi vòng quay của bánh xe lăn đi là một khánh nặng cơm áo gạo tiền được chút bỏ lại.
Thành phố hoa lệ với những áp lực vô hình đang lùi xa, nhưng chỗ cho bụi đường và niềm hy vọng.
Họ là những chiến binh không mặc giáp sắt, vũ khí duy nhất là nỗi nhớ nhà và sức chịu đựng phi thường.
Sức mạnh nào khiến một người công nhân có thể chạy xe máy liên tục 20 tiếng đồng hồ không nghỉ?
Đó không phải là sức mạnh cơ bắp, đó là sức mạnh của tâm thức hướng về nguồn cội gia đình.
Trong tâm trí họ, cái đích đến là hình ảnh bếp lửa hồng, là nụ cười mó mém của mẹ trà đời ngõ.
Chính viên cảnh ấy biến những cơn đau lưng, nỗi buồn ngủ và sự nguy hiểm trở thành những thử thách tầm thường.
Cuộc hành trình này chân chui, khốc liệt nhưng cũng đẹp đẽ đến nào lòng, chứng minh bản năng hướng tầm thắng thế.
Những chiếc xe máy lấm lem bùn đất kia đang chở những linh hồn khào khát được chữa lành, tìm về bình yên.
Họ đang cố gắng bơi ngược dòng nước lũ cầm áo để tìm về bến đố bình yên nhất của cuộc đời.
Nếu những dòng này chạm đến ký ức, hãy bàn thấy bóng dáng chính mình trong hành trình vạn dặm ấy.
Xin hãy dành một nốt lặng chỉ ba giây thôi để chi ân những bước chân không mỏi mệt trở về.
Một cái chạm nhẹ vào nút like, một lượt chia sẻ để hơi ấm này làn tỏa và đăng ký kênh Sử và Đời.
Đó không chỉ là sự ủng hộ, mà là cái gật đầu đồng cảm chúng ta dành cho nhau giữa cuộc mưu sinh vất vả.
Hãy cùng Sử và Đời viết tiếp những câu chuyện thấm đấm tình người. Cảm ơn bạn, người bạn đồng hành.
Nhưng có một giao cản vô hình, lạnh lùng hơn cả xương gió, đang chắn ngang lối về của hàng triệu người còn xa xứ.
Đó không phải là những ngọn núi cao hay những con sông rộng, mà là bài toán cơm áo gạo tiền tàn khốc.
Nếu hành trình trên đường thiên lý là cuộc chiến thể xác, thì những đêm trăn trọc tính toán, chi phí là cuộc chiến tinh thần.
Một cuộc răng xé nội tâm đau đớn giữa muốn về và sợ về.
Chúng ta thường ca ngợi sự đoàn viên, nhưng hiếm khi nhìn thẳng vào cái giá của nó.
Một cặp vé máy bay khứ hồi vào dịp cao điểm có giá bằng bao nhiêu? 5 triệu, 7 triệu hay 10 triệu đồng?
Với một nhân viên văn phòng, đó là khoản thường Tết. Nhưng với một công nhân may, thờ hồ, con số ấy nặng tựa ngàn cân.
Nó tương đương với một, thậm chí là hai tháng lương dòng giá tăng ca, nhìn ăn nhìn mặt.
Hãy thử đặt mình vào vị trí của họ trong những đêm mất ngủ, nơi phòng trọ chặt hẹp, với cuộc độc thoại không hồi kết.
Một chuyến về quê bằng cả năm tích cóp, có đáng không? Câu hỏi ấy cứ xoáy sâu vào tâm can như một mũi rào khùn.
Về thì tiếc tiền sót ruột, ở lại thì tùy thân, nhớ mẹ. Cái nghèo tước đi cả sự tự do trong nỗi nhớ nhùng.
Tết hiện nguyên hình không phải là nàng tiên mùa xuân, mà là một vị chủ đỡ khắc nghiệt đang đòi lại món nợ ẩn tĩnh.
Bằng chính những đồng tiền mồ hôi nước mắt, và áp lực đầu chỉ dừng lại ở tấm vé tàu xe.
Người Việt ta trọng tình, nhưng cũng nặng sĩ diện. Cái nếp nghĩ đi xa về là phải có quà đã ăn sâu vào tiềm thức.
Về quê ăn, tết đầu chỉ là sách bao lồ lên và đi. Đó là tiền biếu bố mẹ sửa lại cái mái nhà rột.
Tiền mừng tuổi cho đàn cháu nhèo nhóc, tiền qua cáp cho họ hàng làng xóm.
Những món quà ấy cộng lại thành con số khổng lồ. Có một nghịch lý đau lòng đang diễn ra, âm thầm trong lòng các đồ thị lớn.
Đó là những người lao động sợ tết. Họ sợ ánh mắt kỳ vọng của người thân. Họ sợ câu hỏi xã giàu vô tình.
Năm này làm ăn được không con? Họ sợ phải đối diện với sự thật rằng sau một năm bôn ba, đôi bàn tay vẫn trắng.
Hành trang mang về chỉ là sự mệt mỏi, dịu dã. Cầu hát mang tiền về cho mẹ vang lên rộn ràng khắp các nẻo đường.
Nhưng với nhiều người, đó lại là một lời nhắc nhở cái đắng về sự thất bại.
Tại sao chúng ta lại tự làm khổ mình? Tại sao không chọn cách đơn giản hơn là gửi tiền về và ở lại thành phố, nhưng còn tìm có lý lẽ riêng của nó?
Giữa bài toán kinh tế lỗ vốn nặng nề ấy và tiếng gọi thiên liêng của nguồn cội, một cuộc đấu tranh dữ dội đang diễn ra.
Lý trí bảo hãy tiết kiệm, nhưng bản năng lại gào thét phải trở về. Bởi lẽ, có những thứ không thể quy đổi ra tiền.
Có những giá trị tinh thần mà nếu bỏ lỡ, cả núi vang không mua lại được. Đó là nỗi sợ thời gian trôi đi.
Sợ rằng năm nay không về, biết đầu năm sau cái ghế đầu trước ghiền nhà sẽ vắng bóng một người thân yêu nhất.
Chính sự mâu thuẫn tàn nhẫn giữa khát vọng, đoàn tụ và áp lực tài chính đã biến Tết trở thành một phép thử nghiệt ngã.
Nó buộc người ta phải lựa chọn hoặc là hy sinh túi tiền để nuôi dưỡng tâm hồn hoặc là giữ chặt ví tiền.
Và giây phút người ta quyết định dốc cạn túi để mua tấm vé cuối cùng, đó chính là lúc chiến thắng của tình thần.
Đó là lời khẳng định cho sức sống mãnh liệt của văn hóa cội nguồn.
Nhưng nếu mọi thứ chỉ dừng lại ở con số, ở những bài toán kinh tế khô khan thì có lẽ biến xe ngày Tết đã vắng tành từ lâu rồi.
Tại sao vẫn lao đi?
Bất chấp nối sợ hãi về tiền bạc, hàng triệu người vẫn tìm về ánh lửa.
Câu trả lời nằm ở tầng sâu tâm thức, nơi mà lý trí hoàn toàn bất lực trước tiếng gọi của trái tim.
Chúng ta vẫn đi bởi vì thành phố này rất xa lạ.
Thành phố dù tráng lệ đến đầu, vẫn mãi là một chiến trường không tiếng súng.
Hãy nhìn lại một năm qua của chính bạn.
Đó là chuối ngày chúng ta phải khoác lên mình những chiếc mặt nạ để tồn tại.
Chiếc mặt nạ của một nhân viên mẫn cán.
Của một người kinh doanh khôn khéo, hay của một người trưởng thành mạnh mẽ.
Thành phố là nơi chúng ta bán sức lao động.
Bán thời gian và đôi khi bán cả cảm xúc thật của mình để đổi lấy sự sinh tồn giữa dòng đời tấp nập này.
Ở đó, năng lượng của chúng ta bị bào mòn mỗi ngày bởi khói bùi,
bởi deadline và bởi cả những mối quan hệ xa giàu lạnh lẽo.
Có bao giờ bạn rơi vào cảm giác cô đơn cung cực giữa dòng người đông đúc chưa?
Đó là những buổi chiều tan tầm.
Kẹt cứng giữa ngã tư đèn đỏ, xung quanh là hàng ngàn người,
nhưng lại cảm thấy lạc lõng như đang đứng giữa sả mạc.
Hay là những đêm khuya trở về căn phòng trọ vắng lặng,
bốn bức tường trắng toát, nhìn lại mình chân chân, bước cờ ngụy ngặt.
Chính trong những khoảnh khắc yếu lòng nhất ấy,
cơn khát nhà trỗi dậy mãnh liệt hơn bao giờ hết.
Chúng ta nhận ra rằng, thành phố có thể cho ta tiền bạc,
danh vọng, nhưng không bao giờ cho ta cảm giác an toàn tuyệt đối.
Thành phố là nơi ở trọ, là đất khách quê người.
Còn quê hương, đó là hậu phương, là nơi trú ẩn cuối cùng của tâm hồn.
Chúng ta vẫn đi, vì bản năng tìm về nơi chứa lành.
Bạn có nhớ cảm giác khi vừa đặt chân xuống đầu làng không?
Đó là lúc bạn được phép chút bỏ bộ giáp nặng nề đã mang suốt một năm dòng.
Ở quê, bạn không cần là ông nọ bà kìa.
Bạn không cần là nhân viên xuất sắc hay doanh nhân thành đạt.
Bạn chỉ đơn giản là thằng tí, cái nào của mẹ.
Bạn được phép yếu đuối, được phép lời biếng,
được phép ngủ nướng đến trưa mà không sợ tiếng chuông báo thức déo dắt.
Và hơn cả một nơi trốn, nhà là một khái niệm của thời gian và ký ức.
Chúng ta chấp nhận dốc cản túi tiền.
Không phải để mua một chuyến du lịch mà để mua lại tư cách làm con.
Vì cha mẹ già như chuối chín cây.
Thời gian của họ đang được tính bằng ngày, bằng tháng.
Mỗi cái Tết vắng mặt là một lần chúng ta vĩnh viễn mất đi cơ hội.
Được nhìn thấy nụ cười móm ém ấy,
mất đi cơ hội được nghe tiếng mắng yêu quen thuộc,
nối sợ thời gian tàn nhẫn.
Hãy tưởng tượng đến khoảnh khắc giao thừa,
khi mùi hương trầm thoang thoảng quyện với mùi bánh trưng luộc cả gia đình quê quần.
Bên mâm cường tất nhiên,
lúc ấy mọi lo toan về cơm áo gạo tiền,
mọi ấm ức nơi công sở bỗng chốc tàn biến.
Chỉ còn lại cảm giác bình yên đến lạ lùng,
thứ cảm giác mà không một biệt thư sang trọng nào ở thành phố mang lại được.
Đó chính là lý do chúng ta vẫn đi.
Chúng ta đi không phải để trốn chạy thực tại,
mà để nạp lại năng lượng.
Chúng ta đi để nhắc nhở chính mình rằng,
dù ngoài kia có sóng gió bão bùng đến đâu,
vẫn luôn có một biến đỗ bình yên đang rang rộng vòng tay chờ đón.
Và cuộc hành trình tốn kém ấy, suy cho cùng,
lại là khoản đầu tư lãi nhất cuộc đời,
lãi một nụ cười của mẹ, lãi một ánh mắt của cha,
và lãi một tâm hồn đưa cột dừa sạch sẽ bụi trần.
Đó là cuộc hành hương về miền đất hứa của yêu thương,
nơi mà lá rụng, rồi cũng sẽ về cội.
Nếu bạn cũng tìm thấy chính mình,
một người con đang khảo khát tìm về cội trong câu chuyện vừa rồi,
xin hãy dành ra ba giây chậm lại một chút.
Gửi lại đây một nút like, một lượt chia sẻ
và ấn đăng ký kênh Sử và Đời.
Đó không chỉ là sự ủng hộ,
mà là lời nhắn nhủ rằng.
Chúng ta không cô đơn trên hành trình trở về.
Hãy để Sử và Đời tiếp tục là người bạn tâm rào,
cùng bạn dinh dữ những giá trị thiêng liêng của nguồn cội.
Cảm ơn bạn và chúc đường về nhà của tất cả chúng ta thật bình an.
Nhưng hãy khoan, có bao giờ bạn tự hỏi,
nếu chỉ để ăn một miếng bánh trừng,
nếu chỉ để ngủ vui trong chăn ấm,
liệu có cần thiết phải đánh đổi
bằng một hành trình gian nàn đến thế?
Câu trả lời chắc chắn là không.
Ẩn sâu dưới lớp vỏ bọc
của những chuyến thăm nòm thông thường,
cuộc trở về này thực chất là một
nghì thức hành hương vĩ đại của tâm linh.
Một bản năng gốc dễ mà người Việt gọi
bằng cách tên đầy hình tượng, lá dụng về cội.
Hãy bước vào không gian trang trọng nhất
của mỗi người nhà Việt.
Trong chiều 30 Tết,
đó không phải là phòng khách xa hòa,
mà là gian thờ tự, nơi người trị của bàn thờ ra tiền.
Đây chính là trục vũ trụ
của mỗi gia đình,
là nơi kết nối giữa hai thế giới âm
và dương, giữa quá khứ và hiện tại.
Giữa người đã khuất và người đang sống,
bạn có để ý khoảnh khắc
khi người cha già, với đôi tay run run,
châm lửa thắp lên nén nhàng thơm không?
Đó không đơn thuần là
một hành động đốt cháy một que hương liệu.
Đó là khoảnh khắc chúng ta
bật tín hiệu kết nối với nguồn cội.
Làn khói hương mỏng manh cuộn lên,
lèn lỏi qua mâm ngũ quả,
quyến quyết bên si ảnh của ông bà,
tạo nên một cây cầu vô hình.
Nhưng bền vững hơn
bất kỳ công trình vật chất nào,
trong làn khói ấy, thời gian như ngưng động,
không gian như mở ra một triều kích khác.
Nơi mà sự sống và cái chết
không còn là sự chia lì,
mà là sự tiếp nối,
đứng trước bàn thờ tổ tiên
trong giây phút giao thừa.
Chúng ta không còn là những giám đốc,
những kỹ sư hay những người lao động trần tài.
Chúng ta trở về nguyên bản là những đứa con,
những đứa cháu đang cúi đầu báo công
với tiền nhân.
Một năm qua con đã sống thế nào?
Con đã vấp ngã ra sao?
Con đã giữ được nếp nhà hay đã lỡ
đánh mất mình?
Đó là giây phút của sự thành thật tuyệt đối.
Bởi lẽ, người ta có thể nói dối cả thiền hạ,
nhưng không ai dám nói dối.
Trước ánh mắt tử bi của tổ tiên mình,
nghị thức này chính là liều thuốc
giải độc mạnh mẽ nhất
cho những tâm hồn lạc lối.
Giữa thế giới hiện đại, tôn sùng chủ nghĩa cá nhân,
nơi con người dễ dàng cảm thấy cô độc,
việc đứng trước bàn thờ giúp ta nhận ra.
Một chân lý vĩ đại,
chúng ta không hề đơn độc.
Chúng ta là mắt xích trong một sợi dây
huyết thống chảy dài hàng ngàn năm.
Trong dòng máu đang chảy dần dật này
có sự kiên cường của người lính,
có sự tân tạo của người nông dân thời xưa.
Chúng ta là sự tiếp nối của sự sống,
là hiện thân của những ước mơ
mà cha ông chưa thực hiện được.
Tại sao người Việt lại ám ảnh với việc phải về?
Bởi vì nếu không về,
sợi dây kết nối ấy sẽ bị mài mòn.
Về quê ăn Tết,
ở tầng nghĩa sâu xa nhất
là hành trình đi tìm lại cản cước tinh thần của chính mình.
Giống như chiếc điện thoại
cần được sạc pin,
linh hồn người Việt cần được sạc lại
bằng không khí thiền liềng của sự thờ phụ.
Hãy nhìn vào mâm cơm cúng Tết Niên,
bát cơm trắng, đĩa thịt gà,
miếng giò lụa, tất cả không chỉ là thực phẩm.
Đó là vật phẩm của lòng biết ơn.
Người Việt tin rằng,
chân sao âm vậy,
sự hiện diện của con cháu là món quả lớn nhất.
Sự phù hộ của Tổ tiên
Vậy nên đừng bao giờ coi nhẹ những nghỉ thức
dườm già ngày Tết.
Đừng than phiền vì sao phải lau dọn lưu đồng,
bày biện mầm cố.
Tất cả những hành động tìm ẩn ấy
là cách chúng ta thực hành lòng biết ơn.
Một dân tộc biết cúi đầu trước quá khứ.
Là một dân tộc biết ngằng cào đầu trước tương lai.
Lá rụng về cội
không phải là sự tan lui,
mà là sự trở về.
Để bùi đắp cho gốc rễ thêm sầu,
cho cây đời mãi mãi xanh tươi.
Đó chính là bản sắc,
là má ghen văn hóa độc bản.
Mà không một cuộc xâm lăng văn hóa nào
có thể xóa nhọa được.
Và rồi, khi bánh xe ngưng quay trước cổng làng.
Khi lớp bụi đường trường được rú bỏ,
đó là lúc phép mau của sự hồi sinh bắt đầu.
Hãy lắng nghe,
bạn nghe thấy gì?
Hay đúng hơn là bạn không nghe thấy gì?
Sự im lặng của quê nhà khác hành sự im lặng cô đơn
của bốn bức tường phòng trọ.
Đó là một sự tinh lặng đầy áp sự sống.
Không còn tiếng coi xe anh ỏi,
không còn tiếng đét lại déo dắt,
không còn những thanh âm hốn tạp.
Thay vào đó là tiếng gà gáy bàn trừa,
tiếng lá khô sao sạc dưới chân,
và tiếng mẹ mắng yêu vọng ra từ trái bếp.
Những âm thanh ấy bình dị đến mức tầm thường,
nhưng với một tâm hồn đang dịu dã,
đó chính là bản giao hưởng
chưa lành tuyệt dịu nhất.
Nếu thị giác có thể bị đánh lừa
bởi những ánh đèn màu hào nhoáng,
thì khứu giác lại là kẻ lưu giữ ký ức trung thành nhất.
Hãy hít một hơi thật sâu.
Bạn có người thấy mùi của Tết không?
Đó không phải là mùi nước hoa đắt tiền,
mà là mùi khói bếp.
Cái mùi ngai ngái, nồng đường của giơm dạ
cháy dở quyện với mùi lá song vừa luộc chín.
Ở thành phố, khói là ồ nhiếm,
là ngọt ngạt.
Nhưng ở quê, khói là tín hiệu
của sự đoàn tụ, là hơi thở của sự sống.
Chỉ cần người thấy mùi khói ấy
len lõi vào sông mũi.
Sống lưng ta bỗng chốc nhẹ bẫng,
Và rồi, hãy nhìn vào mâm cơm đầu tiên.
Không phải cao lương mỹ vị
chỉ là bát canh cua đông,
đĩa dừa hành muối chua,
hay nồi thịt kho tàu béo ngậy.
Nhưng tại sao khi vào miếng cơm ấy vào miệng,
ta lại thấy ngon hơn bất kỳ sơn hào hải vị nào
từng nếm chảy?
Bởi vì trong bát cơm ấy có giá vị của tinh thân,
có vị mặn mòi của giọt mồ hôi chà mẹ
đã đổ xuống cánh đồng.
Cái bụng đói của người con xà sứ
không chỉ được lấp đầy bằng tinh bột,
mà được lấp đầy bằng năng lượng nguyên thủy của quê hương.
Đó là lúc ta nhận ra
mình đã thực sự về.
Khoảnh khắc đặt lưng xuống chiếc giường cú ký,
đắp lên người chiếc chăn bông sờn vải.
Có mùi nắng là lúc quá trình
sạc pin diễn ra mạnh mẽ nhất.
Tại đây, bạn có một đặc quyền sa sỉ
mà tiền bạc không mua đổi.
Đặc quyền được làm một đứa trẻ.
Bạn không cần phải là một nhân viên mẫn cán,
không cần phải gồng mình lên
để chứng tỏ bản thân.
Bạn được phép ngủ nướng đến trưa trật
mà không sợ tiếng chuồng báo thức.
Được phép lôi thôi lách thách.
Được phép vòi vĩnh mẹ trà.
Ngôi nhà lúc này biến thành một tràm sạc năng lượng khổng lồ.
Những vết xước vô hình trong tâm hồn
do áp lực công việc.
Do sự lạnh lẽo của lòng người
nơi đất khách gây ra.
Dân dân được khép miệng,
mang lại cảm giác bình yên đến lạ kỳ.
Chúng ta như những chiếc điện thoại càn pin
sau một năm dòng giá phát sóng liên tục
nay được cấm trở lại vào nguồn địa gốc.
Nguồn điện ấy không chạy bằng
vôn hay ampere, mà chạy bằng
sự bào dùng vô điều kiện của những người thân thuộc nhất.
Mẹ trà không quan tâm bạn kiếm được
bao nhiêu tiền, họ chỉ quan tâm
bạn có gầy đi không, có khỏe mạnh không.
Sự quan tâm thuần khiết ấy
chính là dòng điện tái sinh mạnh mẽ nhất.
Chúng ta vẫn thường nói với nhau rằng
hết Tết là hết vui.
Nhưng sự thật có phải vậy không?
Chúng ta về quê không chỉ để vui chơi
vài ba ngày trong dịp lễ hội truyền thống.
Chúng ta về để hằn gắn lại
những đứt gáy bên trong để tìm lại
bản ngã đã bị bào mòn bởi cuộc sống xô bổ.
Quá trình tắm gội tinh thần này
giúp ta gột rửa lớp bụi trần ái
để khi kỳ nghỉ kết thúc
ta lại có đủ dũng khí.
Để khoác lên mình bộ giáp, quay trở lại
thành phố và tiếp tục chiến đấu.
Về quê ăn Tết chính là cách sạc
đầy niềm tin. Để thấy rằng
dù ngoài kia có bão tố đến đâu,
ta vẫn luôn có một nơi trốn bình yên
để quay đầu nhìn lại. Cuộc vui nào
rồi cũng có lúc tàn, và hành trình
trở về nào rồi cũng phải đến hồi
ly biệt đầy sự tiếc nuối.
Nếu những ngày trước Tết là cuộc chạy đua
về nhà, thì những ngày sau Tết lại
là một cuộc di cư ngược đầy lưu luyến.
Hãy nhìn vào những chiếc xe đang
lăn bánh rơi khỏi cổng làng,
chúng khác hẳn lúc đi, mang theo hơi thở
của quê hương. Nếu lúc về hành lý
chỉ là giam ba bộ quần áo,
thì lúc đi, chiếc xe nào cũng hoàn minh
cóng thêm những thùng hàng. Bên trong
những kiện hang ấy là gì? Là trục trứng
gà mẹ đã gom góp suốt mấy tháng trời
nâng niu trong lớp chấu vàng.
Là bao gạo nếp, cái hoa vàng thơm
đức, mùi đồng đội mà cha đã để danh
từ vụ gặt lúa tháng 10 năm ngoái.
Là con gà luộc, đòn bánh trưng
hay mỡ rau sạch vừa hái vội
ngoài, vươn khi sương sớm còn chưa
kịp tàn hết. Có người thắc mắc
thành phố thiếu gì mà phải khổ sở,
mang vác. Siêu thị, chợ đầu mối
luôn ê hề hàng hóa thực phẩm.
Xào phải đeo bong mỡ rau, quà trứng
đi cả trăm cây số. Thành phố
không thiếu thực phẩm, nhưng thiếu một thứ
gia vị độc bản. Đó là gia vị
của sự hy sinh. Hãy nhìn kỹ
vào những thùng hàng ấy. Đó không
chỉ đơn thuần là lương thực. Đó là
gói nhu yếu phẩm mà hậu phương vững
chắc gửi theo cho người lính, trẻ đang
chuẩn bị ra nơi tiên tuyến thành phố.
Cha mẹ ở quê, cả đời chắt chiều,
nhìn ăn nhịn mặc, cái gì ngon nhất,
đẹp nhất cũng đều muốn gói ghém cho
con. Họ sợ con lên thành phố
ăn uống thiếu thốn, sợ thực phẩm không
an toàn, sợ con nhịn đói để
tiết kiệm tiền. Mỗi một món đồ
được nhét vào bà lô là một lời dặn
do không thành tiếng, ăn cho no,
giữ gìn sức khỏe mà làm việc.
Hình ảnh người mẹ ra dậy từ tờ mờ
sáng, lùi cụi dưới bếp gói ghém
từng chút quả quê. Hay hình
ảnh người cha cẩn thận kiểm tra từng
nút thắt dày buộc sau xe, chính là
những thước phim đẹp đẽ nhất của mùa xuân.
Trong những cái nút thắt chặt chẽ ấy,
họ đã buộc vào đó cả niềm tin
và sự gửi gắm. Họ muốn
con mình mang theo hơi ấm của quê hương
để sưởi ấm những ngày tháng cô đơn nơi
đất khách. Họ muốn rằng
mỗi khi con mở thùng gạo ra nấu cơm,
hãy luộc quả trứng gà ăn vội trước giờ
tăng cà. Con sẽ thấy như mình
vẫn đang được trở tre trong vòng tay
gia đình. Và bạn biết không,
chính những thùng qua quê lình kinh ấy
đã biến cuộc hành trình trở lại thành phố
trở nên nhẹ nhàng hơn. Dù
chiếc xe có nặng hơn, tay lái có dùng lắc
hơn, nhưng lòng người lại vững trái
lạ thường. Bởi lẽ,
chúng ta không còn ra đi với hai bàn tay trắng
và nỗi lọ âu vô định như trước nữa.
Chúng ta đang mang theo cả một
kho báu năng lượng từ nguồn cội.
Những bào gạo, mỡ rau ấy
chính là sự tiếp nối của dòng chảy huyết thồng.
Nó nhắc nhờ chúng ta rằng
dù có bay cao bay xa đến đâu,
dù có trở thành ai giữa dòng đời vạn biến,
thì gốc rễ của ta vẫn nằm
ở đó sâu bền và mộc mạc.
Chúng ta mang theo hương vị của đất đai,
ruộng đồng. Vào lòng phố thì,
như một cách để cân bằng lại cuộc sống,
để giữ cho mình không bị hòa tan
giữa những giá trị ảo ảnh.
Kỳ chiếc xe khuất dần sau lưỡi tre làng,
để lại sau lưng bóng dáng cha mẹ nhỏ bé
đứng vẫy tay theo. Cũng là lúc
người con xa xứ xiết chặt tay gà,
mắt nhìn thẳng về phía trước.
Hành trang mang đi lần này không chỉ là vật chất,
mà là lời hứa thầm lặng
con sẽ sống tốt, sẽ xứng đáng với những gì
cha mẹ đã chắc chiều.
Và như thế, dòng chảy của tình yêu thương
và trách nhiệm cứ thế cuộn chảy,
nỗi liền mạch sống từ quá khứ đến tương lai.
Từ làng quê Yên Bình đến phố Thị Ô Nào,
nội dưỡng nền sức sống
bên bì ngàn đời của người Việt.
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài,
từ những bến xe chật trội,
những con đường bùi bỏ,
cho đến những giây phút thiêng liêng bên bàn thờ,
tổ tiên và bước cơm chiều 30 âm áp.
Giờ đây, khi bức tranh toàn cảnh
về cuộc di cư vĩ đại ấy đã hoàn thiện,
tôi muốn bạn hãy tính lặng lại
một chút để tự hỏi lòng mình.
Rốt cuộc, chúng ta vất vả như vậy
để làm gì?
Câu trả lời không nằm ở những tấm ảnh
check-in trên mạng xã hội,
cũng không nằm ở những bao ly xi đỏ chót.
Câu trả lời nằm ở hai chữ đặc quyền.
Đúng vậy, được về quê an Tết
là một đặc quyền xa xỉ.
Mà không phải ai trên thế giới này
cũng may mắn có được. Có bao giờ bạn nghĩ
đến những người không còn quê để về?
Có những người, ngôi nhà tuổi thơ
đã bị thời gian xóa sổ,
hoặc cha mẹ đã khuất núi về mây.
Với họ, Tết không còn là sự hào hức,
mà là những ngày dài lê thê
của sự hoài niệm và tiếc nuối.
Họ sẵn sàng đánh đổi tất cả gia tài
chỉ để một lần được nghe lại
tiếng mẹ mắng. Được nhìn thấy bóng
lưng cha cạm cùi ngoài vườn,
nhưng tất cả chỉ còn là hư vô.
Lúc ấy, ta mới giật mình nhận ra rằng
sự mệt mỏi vì tàu xe,
nỗi lo toàn vì tiền bạc
mà chúng ta đang gánh chịu, thực chất
lại là một niềm hạnh phúc trá hình.
Chúng ta còn thàn vãn,
nghĩa là chúng ta còn cha mẹ để phụng dưỡng,
còn quê hương để mong ngóng,
và còn một nơi trốn để thuộc về.
Đó là một sự giàu có về tinh thần
mà không tỷ phú nào có thể mua được.
Cuộc sống hiện đại với những
quần quay cơm áo gạo tiền,
đôi khi làm chúng ta trở nên toàn tính quá mức.
Chúng ta cần đo đong đếm xem vé
máy bay năm nay đắt hơn năm ngoái bao nhiêu.
Biếu bố mẹ bao nhiêu thì vừa,
nhưng xin hãy nhớ rằng
thời gian của cha mẹ là hiếu hạn
và nó đang chạy ngược chiều với sự trưởng thành.
Mỗi một cái Tết trôi qua,
lưng mẹ lại còng thêm một chút,
mắt cha lại mờ đi một phần.
Bạn có dám chắc mình còn bao nhiêu lần?
Được ăn Tết cùng họ,
10 lần 5 lần, hay chi 1, 2 lần nữa.
Nếu nhìn vào con số ấy,
bạn sẽ thấy mọi sự tính toán
trở nên vô nghĩa.
Tiền hết rồi lại có thể kiếm,
nhưng cơ hội để được làm một đứa con bé bỏng
trong vòng tay cha mẹ thì sẽ vĩnh viễn không quay lại.
Đừng để đến khi giàu sang
rồi mới về thì cổng nhà đã khóa,
rêu phòng đã phủ kín lối đi xưa.
Vì vậy, thông điệp cuối cùng
mà tôi muốn gửi gắm đến các bạn là
đừng bao giờ tính toán với đường về nhà.
Hãy về khi đôi chân còn khỏe,
khi cha mẹ còn minh mẫn.
Đừng để những lý do như bận rộn,
vé đắt hay ngại xa trở thành
giao cản ngăn cách bạn với nguồn côi
của chính mình. Hãy trân trọng
từng giây phút được hít thở bầu không khí
của quê hương. Hãy kiên nhấn lắng nghe
những câu chuyện cũ dích mà cha kể đi kể lại.
Hãy ăn thật ngon những món ăn mẹ nấu,
dù nó có thể hơi mặn
hay hơi nhạt theo vị giác của tuổi già.
Bởi vì tất cả những điều bình thường ấy
một ngày nào đó
sẽ trở thành những ký ức lấp lánh
và đau đáu nhất trong cuộc đời bạn.
Cuộc di cư mùa xuân này
không phải là bản năng của loài chim di trú
mà là tiếng gọi của lương chi,
là mệnh lệnh của trái tim. Nó nhắc nhở.
Chúng ta rằng dù có đi đến
chân trời góc bể, dù có thành công
hay thất bại, thì điểm tựa cuối cùng
chàm sạc năng lượng vĩnh cửu nhất
vẫn luôn là gia đình.
Cảm ơn các bạn đã cùng tôi thực hiện
chuyến hành trình này. Hy vọng rằng
dù bạn đang ở đâu, đang làm gì
khi xem hết video này
bạn sẽ có thêm động lực để thù xếp
hành tràng và bắt đầu cuộc hành trình
của riêng mình. Đường về nhà có thể
xa, có thể mệt, nhưng đó luôn là
con đường đẹp nhất.
Chúc các bạn có một cái Tết đoàn viên tròn vẹn
ấm áp bên những người thân yêu
và nhớ rằng
đi để trở về
và trở về để lại được đi xa hơn.
Đừng quên bấm đăng ký kênh sự và đời
và nhấn chuông. Thông báo để không
bỏ lỡ những hành trình khám phá
tiếp theo về huyền sự Việt Nam.
Xin chào và hẹn gặp lại.
