Đại Nhảy Vọt Đã Trở Thành THẢM HỌA Trung Quốc Như Thế Nào

Đình Sự
546 người theo dõi
Bạn nghĩ đâu là thảm họa khiến nhiều người chết nhất trong lịch sử hiện đại?
Holocaust, diệt chủng Campuchia hay nạn đói Ukraina với cái tên Holodomor?
Thực chất, sự kiện có nhiều người chết nhất lại không nằm trong số đó,
mà là một cuộc cải cách mang tên đại nhảy vọng.
Với tham vọng đưa Trung Quốc vượt Anh, đuổi kịp Mỹ, và kết quả là gì?
Có số dự kiến là từ 15 đến 55 triệu người chết.
Hơn 1.000 lượt bán chỉ sau 1 tháng,
CyberX X13, chiếc hoạt karaoke đang làm mưa làm gió tại Việt Nam.
Cục số từ 100W, tích hợp hát karaoke, đèn LED RGB rực rỡ,
sẵn sàng cho mọi cuộc vui cùng bạn.
Mua ngay tại đây để nhìn ưu đại.
Đây là Mao Trạch Đông,
Mao lúc đó vừa thắng nội chiến quốc tộc và đầy tưởng giấy thạch ra đảo Đài Loan.
Năm 1949, ông thành lập nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hòa.
Trước mắt người đứng đầu mới của Trung Quốc là hơn 600 triệu người dân đói nghèo,
thất học và lạc hậu.
Phần lớn là nông dân không biết chữ, sống bằng ruộng lúa và cây tay.
Lúc này, cả thế giới đang nhìn vào Trung Quốc.
Mao đến Moscow, cầu viện Stalin,
vừa để xin viện trợ kinh tế, vừa để củng cố liên minh chiến lược với Liên Xô.
Vị lãnh tụ Trung Quốc rất ưỡng mộ Stalin,
nhưng lại bị ông ta coi thường.
Mao đợi 2 ngày mới được gặp.
Hai nước ký hiệp định,
Liên Xô cam kết cung cấp cho Trung Quốc một lượng lớn vũ khí, nhà máy,
thiết bị công nông nghiệp và các chuyên gia cổ vấn.
Nhưng cái giá không hề rẻ.
Trung Quốc phải cam kết nằm trong quỹ đảo của Moscow,
tuân thủ mô hình kinh tế Soviet
và phải trả lại món nợ khổng lồ bằng nhiều hình thức khác nhau.
Về phần phương Tây,
sau chiến tranh Triều Tiên,
họ cắt đứt nguồn vốn và không chuyển giao công nghệ cho Trung Quốc.
Còn trong nước,
sau thất bại ê trề của phong trào trăm hoa đua nở,
Mao cảm nhận rõ những lời xì xẩm trong đối bộ.
Ông biết có những người đang nghi ngờ và ngầm chống đối,
chỉ là chưa ra mặt mặt thôi.
Tất cả khiến Mao bực mình,
và ông không chấp nhận điều đó.
Nhưng ông ta có thể làm gì để thay đổi thế cục?
Tháng 8 năm 1956,
ông khẳng định
Chúng ta kém Hoa Kỳ 60 năm,
chúng ta sẽ vượt qua họ trong 50 hoặc 60 năm.
Đây là một trách nhiệm.
Thế nhưng vào tháng 11 năm 1957,
tại Moscow,
khi nghe Khrushchev đề xuất Liên Xô sẽ bắt kịp và vượt Mỹ trong 15 năm,
Mao suy nghĩ
Nếu Liên Xô mất hàng chục năm để hiện đại hóa,
thì tại sao Trung Quốc không thể làm điều đó?
Ngay lập tức,
Mao thay đổi mục tiêu phát triển,
khoảng 15 năm để vượt Anh về thép và các sản phẩm công nghiệp chính.
Chạy thôi thì không kịp,
Trung Quốc phải nhảy.
Và không phải nhảy thường,
mà là một đại nhảy vọt.
Nếu Trung Quốc thực sự biết nhảy,
thì những người trong đảng sẽ tin tưởng ông,
vẻ đối lập sẽ cúi đầu,
con phương Tây sẽ nhìn Trung Quốc bằng con mắt khác.
Vậy là đại nhảy vọt chính thức ra đời.
Tháng 12 năm 1957,
tại Đại hội Công đoàn Toàn quốc lần thứ 8,
Liêu Thiếu Kỳ, đại diện Trung ương Đảng,
chính thức phát động chiến dịch này.
Đây cũng là khoảng thời gian Mao công bố Trung Quốc
sẽ vượt sản lượng thép của Anh chỉ trong vòng 15 năm.
Mọi người trầm trồ, si sao và nghi ngờ.
Tại sao một nước nghèo và lạc hậu như Trung Quốc
có thể vượt sản lượng của Anh chỉ trong 15 năm?
Giải đáp cho câu hỏi đó,
Mao rõ rạc đáp.
Nếu cả dân tộc cùng nỗ lực,
chúng ta có thể đạt được bất kỳ điều gì.
Không cần công nghệ, không cần khoa học,
chỉ cần ý chí toàn dân.
Nhưng làm sao có thể sản sinh ý chí toàn dân
khi mỗi người ở một nhà
chỉ lo cho lợi ích cá nhân được?
Nói là làm,
toàn bộ nông thôn được tập thể hóa.
Làng xã trở thành công xã nhân dân.
Không có nhà riêng,
tất cả cùng sống chung.
Ăn cùng nhà ăn, làm cùng ruộng.
Thậm chí ruộng đất, châu bò
hay cả cái nồi nấu cơm cũng thành tài sản tập thể.
Tất cả chỉ hướng đến một mục tiêu duy nhất,
vượt sản lượng thép của Anh.
Không quan trọng cách làm,
không quan trọng chuyển ra khoa học hay kỹ thuật phức tạp.
Mục tiêu được đạt ra rõ ràng,
năm 1958
phải đạt ít nhất 10,7 triệu tần thép.
Trước hết,
hãy tìm hiểu xem phương Tây đã làm thế nào.
Thời đó, việc luyện thép của Anh đã chuyển sang một kỹ thuật mới
gọi là lò thổi khí.
Lò này có trọng lượng lên tới 30 tấn.
Người ta nung chảy hỗn hợp sắt thô, sắt phế liệu và quặng
trong một lò cực lớn.
Sau đó họ thổi khí nóng dầu oxy vào để đốt cháy phần tạp chất
và carbon dư thừa trong sắt,
giúp ra được thép thật sự.
Nhật sinh ra từ chính phản ứng khoa học bên trong,
cộng với hệ thống giữ nhật hiệu quả,
giúp quá trình luyện thép diễn ra ổn định, đều đặn
và có thể kiểm soát chính xác chất lượng.
Sau đó họ kiểm tra lại bằng cách đo độ dẻo, độ bền
và các thành phần hóa học.
Nhưng Trung Quốc thì khác.
Không cần nhà máy, không cần kỹ sư.
Mà họ nói rõ ràng, họ sẽ thành công chỉ nhờ vào niềm tin cách mạng.
Không cần lò cao tốn kém,
mỗi công xã đều phải có lò luyện thép xào vừa.
Không có quặng, dân có thể đập nồi, đập son, đập cây cuốc để nấu thành quặng.
Còn nhiên liệu thì sao?
Củi, dơm hay lá khô đều có thể được tận dụng, biến là nó cháy.
Về mặt con số, Mào đã thành công vượt trổi.
Gần 140.000 lò luyện thép thủ công mọc lên khắp nơi.
Cửa sắt, song nồi đều đứng núng chảy để đạt chỉ tiêu của nhà nước.
Lòng dân hưng hực như lửa nơi lò luyện.
Chỉ tiêu đã hoàn thành, con số 10,7 triệu tấn đạt ra ban đầu đã thực hiện được.
Sau thép, Mào suy nghĩ tiếp.
Một công nhân luyện thép muốn nông dân giữ niềm tin cách mạng
thì bụng họ không được đói.
Lúa gạo lúc này chính là xương sống của nền cách mạng công nghiệp.
Ông tin rằng những dòng nước được dẫn đi đúng chỗ sẽ mang về những mùa vàng rực rỡ.
Chưa kể mùa đông là lúc công việc đông ngáng không còn cần nhiều công sức.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc cần tạo công việc làm cho hàng trăm triệu người.
Đâu thể để họ nhan dỗi được.
Với nên cả quốc gia phải cùng nhau đào kênh, đắp đập để tạo ra nước.
Tuy nhiên đa phần trong số họ đều làm nông,
nhưng việc sử dụng máy móc hay những thiết bị phức tạp để đo lường gần như không thể.
Nhưng ông cũng không cần.
Hãy nhìn sản lượng thép mà xem,
Trung Quốc đâu có kỹ thuật gì đâu mà vẫn ăn đứt phương Tây đó thôi.
Vậy nên, Mào vẫn tự tin khẳng định rằng
không cần máy móc, không cần kỹ thuật,
chỉ cần sẻng, thúng, dây thừng và khẩu hiệu.
Trong khi nghề nhà vẫn cần đến máy súc, kỹ sư thủy văn và bản vẽ kỹ thuật,
thì ông muốn chứng minh rằng một nghề nông dân cầm quốc cũng có thể xây nên kỹ tích.
Trung Quốc có thể tự lực vươn lên,
không cần đến sự trị đạo của Liên Xô hay bất cứ quốc gia nào.
Trong năm 1958, khoảng 100 triệu người, tức là 1 phần 6 dân số lúc đó,
đã tham gia xây dựng kênh, đập và di chuyển đất.
Họ đào bằng tay, gánh đất bằng thúng, đựng đập bằng đá xếp tài,
không cần đến bất kỳ thiết bị cơ giới nào.
Trong năm đó, người dân di chuyển tổng cộng 580 triệu mết khổi đất,
đó là con số đủ để lấp đầy cả một dạy núi.
Thậm chí 30-40% số lượng nhà ở đã bị phá hủy để lấy nguyên liệu thô cho các dự án.
Ở khắp nơi, từ đồng bằng đến miền núi, các công trình thì lợi mọc lên như đấm.
Cành mương, hồ chứa, đập đất, đầu đầu cũng có tiếng quốc, tiếng hốt khẩu hiệu,
tiếng chống tuyên truyền vang dội như trong một cuộc thi phong trào toàn quốc.
Trung Hương cũng hân hoan theo tiếng khẩu hiệu, có vẻ mọi thứ sắp thành công.
Thép đang nung, nước sắp về, nhưng mà biết cần quay lại việc cốt lõi của Trung Quốc thời bấy giờ,
đó chính là nông nghiệp.
Ông nhìn những thửa ruộng chia lô banh muốn, mỗi hộ một góc, mỗi nhà một kiểu canh tác và lắc đầu.
Làm sao mà xây dựng chủ nghĩa cộng sản được nếu còn tồn tại tư duy ruộng nhà ai người nấy lỏ.
Và thế là Trung Quốc làm điều mà chưa có quốc gia nào từng dám làm nhanh đến vậy.
Chỉ trong vòng chưa đầy một năm, Trung Quốc xóa sạch mọi dấu vết của sở hữu tư nhân trên đồng ruộng.
Đến tháng 11 năm 1958, ông đã thành công.
98% dân nông thôn, tức khoảng 500 triệu người, được đưa vào 26.000 công xã nhân dân.
Mỗi công xã có quy mô trung bình 25.000 người, gần bằng một thị trấn.
Người dân sống tập trung, ăn uống tập thể trong các nhà ăn công cộng, làm ruộng theo phân công, nghe báo cáo đinh kỷ.
Nhưng trước hết, ông còn áp dụng các sáng kiến nông nghiệp kiểu mới,
có thể là không dựa vào khoa học mà dựa vào sáng tạo của cuộn chúng.
Mao khuyến khích dân trồng dày, càng dày càng tốt.
Vì Mao có niềm tin bất diệt rằng, các giống cây khác nhau sẽ không tranh dinh dưỡng của nhau.
Mỗi giống cần một chế độ an riêng biệt.
Ông còn yêu cầu dân phải đào thật sâu để dễ phát triển tốt hơn, đồng thời kích hoạt tiềm năng trong lòng đất.
Mọi thứ diễn ra tốt đẹp đến mức Chủ tịch Mao nghĩ có thể điều khiển được cả thiên nhiên.
Bất cứ điều gì gây hại trong mùa mà đều phải bị diệt trừ.
Ông nghe báo cáo rằng chim sẻ ăn hạt thóc và ngay lập tức kết luận, chim sẻ là kẻ thù của nông nghiệp.
Cùng với đó, Mao cũng yêu cầu diệt sạch ruồi, chuột và sán.
Thậm chí học sinh còn được cho nghỉ học để vác trậu gõ nhôm khiến chim giật mình rơi xuống.
Có những người thì đứng bao vây cánh đồng để đuổi chim đi và không cho chúng hạ cánh.
Đấy vậy mà Trung Quốc thành công.
Chim sẻ gần như tuyết trùng ở nhiều vùng, còn sang lượng lúa gạo tăng rõ rệt.
Cả nước mừng rỡ, báo chí đưa tin.
Một tháng lợi sinh thái rực rỡ dưới sự lãnh đạo của Mao Chủ tịch.
Trên đà chiến thắng, các báo cáo được chỉnh lên.
Còn nơi báo nàng xuất gấp bà,
Mao nghĩ rằng mình đang tiến hành một cuộc cách mạng nông nhập thần kỳ.
Nhưng thực ra, ông Tao vừa gieo xuống cánh đồng những hạt giống của nạn đói tồi tệ nhất trong lịch sử hiện đại.
Thép thì đã trị tiêu, đập thì đã đắp, lúa thì báo nàng xuất gấp bà.
Nhưng sự thật diễn ra bên ngoài khiến bất cứ ai cũng phải khiếp sợ.
Mùa mang thất bát, lúa gieo dày thì chết nghẹt, đất khổ cắn.
Không còn chim sẻ, sâu bọ sinh sôi, phá sạch đồng ruộng.
Để khắc phục điều đó, ông còn phải mối mặt đi nhập lại chim sẻ từ liên xô.
Quan trọng nhất, người dân bắt đầu đói.
Màu trịch đồng rất ngạc nhiên.
Năng suất cao như thế sao mà đói được?
Nạn đói diễn ra trên nhiều vùng.
Chỉ trong giai đoạn 1959-1961,
tức tính từ 15-45 triệu người chết đói
tại những tỉnh như An Huy, Tứ Xuyên hay Quý Châu.
Tỉ lệ tử vong chiếm hơn 30% dân số.
Tài huyện Tín Dương, tỉnh Hà Nam,
nơi từng được khe là mô hình công sát kiểu mẫu,
cũng có đến hàng ngàn người chết đói trong vài tháng.
Trong nỗi cung cực, người ta bắt đầu ăn bất cứ thứ gì có thể nhai được
như vỏ cây, rễ cỏ, da dày, dơ hay đất xét.
Có nơi người ta ăn thịt chuột, phân châu,
thậm chí đào sát người chết lên ăn.
Tài liệu nội bộ của chính quyền nước tính
có hơn 2,5 triệu vụ vi phạm đạo đức trong nạn đói,
bao gồm cả ăn thịt người.
Hòa ra lý do chính là những cán bộ muốn được lòng cấp trên
và không muốn mất chức nên đã làm giả số liệu.
Nhà nước thấy sản lượng gạo quá dồi dào còn mang đi xuất khẩu.
Thậm chí ở một số địa phương,
nhiều vùng phải nộp gần như toàn bộ sản lượng cho nhà nước.
Tổng sản lượng ngũ cốc trên đầu người của Trung Quốc giả mạnh.
Nhưng chế chiều nhất,
đây là khi nạn đói đang căng quét cả đất nước.
Thế năm 1958 và 1959,
bào trạch đồng vẫn kiên định với việc xuất khẩu gạo sang liên xô.
Tổng cộng, hơn 6,9 triệu tấn lương thực
đã ra đi để trả nợ và để bưng bít mọi chuyện.
Ông cố tỏ ra rằng Trung Quốc vẫn ổn
và không cần bất cứ sự hỗ trợ nào.
Nói cách khác, ông ta đã lấy mạng sống của người dân
để đổi lấy danh dự.
Còn những khía cạnh khác thì sao?
Hách quay lại với thép,
thứ mà bào trạch đồng từng coi là biểu tượng của sự cường thị.
140.000 lò luyện thép thủ công cuối cùng chỉ tạo ra sắt bụi.
Hàng triệu tấn thép được tạo ra,
nhưng phần lớn không đạt tiêu chuẩn công nghiệp.
Sản phẩm tạo ra chủ yếu là những cục gan thô giòn.
Nó không phù hợp để chế tạo ngay cả những công cụ đơn giản.
Nhiều nơi phải đem số thép đó đổ bỏ hoặc trồn xuống đất
vì không có cách nào xử lý cho sạch sẽ.
Còn phải kể đến nhà cửa bị phá bỏ để lấy gạch xây thủy điện,
dùng côi sản xuất bị nem nấu chảy,
châu bò bị mổ thịt tập thể trong tinh thần không cần tràn nổi nữa.
Tất cả những điều trên khiến người dân
không có gì để kể trong vụ mùa mới.
Còn trị thủy thì sao?
Mùa lũ về, rất nhiều công trình bị sói lở, sụp đổ,
do gì hoặc vô dụng.
Đập xây vội nên nhiều cái vừa tích nước đã do gì
hay vừa khánh thành đã bị cuốn trồn.
Đập có chỗ giữ nước không được,
có chỗ lây tích nước quá nhiều gây ngập úng cho cả cánh đập.
580 triệu mét khối đất không biến thành màu mỡ cho ruộng cầy
mà thành bùn nhão của những công trình thất bại.
Có những cành dẫn nước sai hướng chảy thẳng vào làng.
Có nơi vừa khánh thành ban sáng thì đến chiều đã nứt chân móng
vì không có kỹ sự tình kết cấu.
Chưa kể, hàng triệu nông dân đã bị điều chuyển khỏi đồng ruộng
để tham gia vào chiến dịch luyện thép và các dự án khác.
Việc huy động lao động quy mô lớn này dẫn đến
thiếu hụt nghiêm trọng lực lượng lao động cần thiết
cho việc canh tác và thu hoạch mô mạng.
Một vài người tị nạn đã chạy đến Hồng Kồng
họ kể những câu chuyện về sát người chết gục bên bờ ruộng,
về mẹ ăn vỏ cây, con ăn đất.
Nhưng lúc đó phương Tây bác bỏ hoặc lờ đi.
Sự im lặng nhiều khi cũng là một phần của thảm kích.
Chỉ đến khi dữ liệu điều tra dân số Trung Quốc năm 1982 được công bố,
sự thật mới không thể chối bỏ.
Lúc đấy cả thế giới mới bàng hoảng.
Các học giả phương Tây bắt đầu nhìn nhận lại.
Họ gọi đại nhảy vọt là một minh chứng sống động
cho sự thất bại của mô hình xã hội chủng nhất toàn trị.
Họ cũng tranh cãi rất nhiều về con số người chết
16, 23, 30 hay 45 triệu.
Dù có là bao nhiêu thì đó cũng là một con số khủng khiếp.
Nhưng sau cùng, Mao nhận trách nhiệm gì
cho những con số khủng khiếp này?
Không một lời thừa nhận chính thức nào.
Không có dòng tưởng niệm nào cho hàng chục triệu người đã chết vì đói.
Chỉ có 4 chữ, 3 năm thiền tài.
Chính quyền giải thích rằng, nạn đói là do khí hậu khắc nghiệt,
có thể là hạn hán, lũ lụt và xương giá bất thường.
Tạt nhiên, đổ lỗi cho một thứ không thể can thiệp
luôn dễ dàng hơn là nhận lỗi về mình.
Báo chí im lặng, các nhân chứng bị buộc phải quên
và không ai được phép phản biện vì như vậy là phản cách lạ.
Nhưng không phải ai cũng im lặng mãi.
Một số quan chức bắt đầu ghi chép lên con số người chết
và trong nơi bộ một số người bắt đầu chất vấn.
Tại hội nghị 7.000 cán bộ vào năm 1962,
Liêu Thiếu Kỳ, Chủ tịch nước thời bấy giờ,
thẳng thưng khẳng định rằng 70% thảm họa là do con người
chỉ 30% là do thiền tài.
Sau hội nghị, chính sách được âm thầm điều chỉnh.
Công xã vẫn tồn tại nhưng bớt cực đoan.
Tập thể hóa được nới lỏng. Người dân bắt đầu được lặng lẽ
trồng rau sau nhà. Còn Mao chạy đông thì sao?
Ông ta lùi lại một bước, không từ chức, không chịu trách nhiệm.
Ông chỉ tạm nghỉ để quan sát tình hình thôi.
Bởi vì chỉ vài năm sau đó,
Mao sẽ trở lại với một chiến dịch khác, lớn hơn,
dài hơn và cũng không kém phần kinh hoàng.
Cuộc cách mạng văn hóa.
Nhưng đó là một câu chuyện khác.
Còn về đài nhảy vọt thì sau cuốc nhảy ấy,
Mao chạy đông đã biếm một đất nước nghèo nàn, lạc hậu
thành một đất nước tan hoang với hàng chục triệu người chết.
Thay vì chứng minh cho phương Tây thấy rằng Trung Quốc làm được,
thì ông lại cho họ thấy một bài học lớn.
Rằng ở một đất nước mà chính quyền bị lóa mắt
bởi những mục tiêu viển vông thì hậu quả chắc chắn
chỉ có thể bị đổ lên đầu những người dân phố tội.
