ĐỘI QUÂN BÁT KỲ CỦA NHÀ THANH TỪNG GIEO RẮC NỖI KINH HOÀNG CHO NGƯỜI HÁN THẾ NÀO

Đình Sự
546 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Chào mừng các bạn đã quay trở lại với Battlecry
Hệ thống Bác Kỳ là đội quân hùng mạnh trong lịch sử Trung Hoa đã đóng góp công lao to lớn trong cuộc chiến giữa Nhà Thanh và Nhà Minh.
Câu chuyện đằng sau 8 lá cờ của đội quân này mang màu sắc thần thánh để nhắc nhở thế nhân rằng
sự đời hay sự sụp đổ của một thời đại nào đó trong văn hóa thần quyền của Trung Hoa đều do trời định đoạt.
Hệ thống Bác Kỳ là một chế độ tổ chức quân sự đặc trưng được thành lập bởi Cao Hoàng Đế Nỗ Nhĩ Cáp Xích
thủ lĩnh của bộ tộc Nữ Trân cuối thời Nhà Minh.
Ông là người xây dựng nền nền móng và con trai ông là Hoàng Thái Cực sau này đã trở thành Hoàng Đế đầu tiên của triều đại Mãn Thanh.
Trong công cuộc đánh bại triều Minh, chinh phục thành công Trung Quốc của Nhà Thanh
không thể không nhắc tới sự đóng góp to lớn của đội quân Bác Kỳ.
Đây cũng là một trong những đội quân nổi tiếng nhất trong lịch sử thế giới.
Theo quy định của Nỗ Nhĩ Cáp Xích, mọi người dân trong các bộ lạc Nữ Trân đều quy thuộc biên chế tổ chức nhân sự
và một trong tám nhóm bộ lạc đều gọi là các kỳ.
Mà mỗi kỳ này là tập hợp tổ chức các bộ lạc, vừa là các đơn vị dân sự vừa mang tính chất quân sự.
Ban đầu, Nỗ Nhĩ Cáp Xích triêu quân của mình thành 4 kỳ, lần lượt mang theo màu cờ là Hoàng Kỳ màu vàng,
Bách Kỳ màu trắng, Hồng Kỳ màu đỏ và Lam Kỳ màu xanh.
Năm 1616, sau khi hoàn thành việc thống nhất các bộ lạc Nữ Trân, Nỗ Nhĩ Cáp Xích đã có một lực lượng quân dân đồng đảo.
Ông tăng quân đội lên 4 kỳ nữa, gồm có Tương Hoàng Kỳ, Tương Bạch Kỳ, Tương Hồng Kỳ và Tương Lam Kỳ.
Mỗi kỳ sẽ có 7.500 quân, tổng cộng bát kỳ là có 6 vạn quân.
Số quân bát kỳ liên tục tăng lên sau mỗi cuộc trình phạt.
Đến năm 1626, trong chiến dịch Ninh Viễn lần thứ nhất, quân số bát kỳ đã ở mức 13 vạn.
Trong 8 cánh quân, Tương Hoàng Kỳ là lực lượng tinh nhuệ và cao quý nhất được điều khiển bởi trực tiếp do Nỗ Nhĩ Cáp Xích.
7 kỳ còn lại, ông giao cho các con trai và những người thân cận chỉ huy.
Những cánh quân mạnh như Hồng Kỳ, Bạch Kỳ và Hoàng Kỳ luôn là mục tiêu tranh chấp quyền chỉ huy, phân chia quyền lực trong hoàng tộc nhà Thanh.
Sau khi Nỗ Nhĩ Cáp Xích chết, Hoàng Thái Cực về danh nghĩa là Đại Hãn, thống xoái tối cao của bát kỳ.
Sau này, ngoài bát kỳ là người Mãn Châu thì Hoàng Thái Cực còn tổ chức thêm bát kỳ người Mông Cổ, bát kỳ người Hán
và lục doanh người Hán để nhằm tăng cường thêm quân số của nhà Thanh để đủ lực lượng thực hiện các cuộc viễn trình, đặc biệt là cuộc xâm lược Trung Hoa.
Nguồn gốc hình thành của đội quân bát kỳ nhà Thanh được dựa trên câu chuyện về 8 con rồng.
Theo đó, Long Vương sinh ra được 8 người con, tuy nhiên chúng luôn đầu đá và tranh rảnh lẫn nhau.
Sau cùng, những con rồng này đã học được sự đoàn kết và cùng nhau tách mặt trời ra khỏi mặt trăng, đem lại sự sống cho vạn vật.
8 con rồng này đều được theo trên cờ hiệu của từng cánh quân bát kỳ, thể hiện sự đoàn kết và sức mạnh.
Bản thân tên gọi của nhà Thanh cũng xuất phát từ câu chuyện này.
Theo đó, tên gọi của nhà Minh được cấu thành từ các chữ nhật là mặt trời và nguyệt là mặt trăng, đều liên quan tới thuộc tính hỏa.
Chữ Thanh được cấu thành từ bộ thủy, ám chỉ sắc xanh. Cả hai đều có nghĩa là thuộc tính thủy, tức là nước.
Theo thuyết ngũ hành, thủy khắc được hỏa, ám chỉ việc nhà Thanh sẽ thay thế nhà Minh.
Sự hợp lực của bác Long, phản ánh sức mạnh tổng lực của quân đội bát kỳ,
bao gồm cả người Mã Châu, người Mông Cổ, Hán Tộc và Lục Doanh tàng quân nhà Minh.
Trong quân đội bát kỳ, hầu như không có người Hán.
Những người Hán nhập ngũ sẽ được bổ trí ở Lục Doanh, 6 doanh trại dành riêng cho người Hán nhập ngũ.
Thời điểm hùng mạnh nhất, nhà Thanh có tới 25 vạn quân bát kỳ và 65 vạn quân Lục Doanh.
Bên cạnh quân bát kỳ Mã Châu Tinh Nhuệ là các chiến binh Mông Cổ với sở trường cơ động thiện chiến
và các đội quân người Hán mạnh mẽ về bộ binh và công thành.
Chính sự kết hợp này đã khiến bát kỳ trở thành một đội quân hùng mạnh thiện chiến
với những chiến công như trận đại chiến Tát Nhĩ Hử, đánh bại Triều Bình,
binh định Triều Tiên, nô dịch Mông Cổ, Tây Tạng, Đài Loan, Tân Cương, đánh xa hỏa Nga, thống nhất Trung Quốc.
Đội quân này có thể nói là niềm huy hoảng cuối cùng trong quân sự cổ đại của mảnh đất Thần Châu này.
Quân bát kỳ có sức chiến đấu rất cao, kỷ luật chặt chẽ và đều trang bị đầy đủ.
Ngoài những vũ khí thông thường, quân bát kỳ còn có cả súng ống, hỏa pháo và đại bác.
Dưới thời nhà Thanh, các doanh trại bát kỳ đóng giải sát trên khắp cả nước
nhằm đề phong và nhanh chóng dập tắt các cuộc phản loạn của người Hán.
Tuy nhiên, do thực hiện chế độ trao chuyển con nối, phân biệt, đối xử,
quân bát kỳ nhanh chóng bị thoái hóa.
Theo quyết định của nhà Thanh, những bé trai nếu thuộc dòng dõi bát kỳ,
khi mới được trả đời, lập tức được coi như một binh sĩ, có bổng lộc riêng.
Dù rằng, sau khi lớn lên, có thể những người này không hề được huấn luyện quân sự,
mà chỉ làm công việc bình thường.
Chính vì quản lý lỏng lẻo, theo thời gian, quân bát kỳ ngày càng trở nên kiêu ngạo,
không có tinh thần chiến đấu.
Nạn tham nhũng còn khiến việc duy trì đội quân này trở thành gánh nặng lớn về kinh tế.
Dưới thời Hoàng đế Khang Hy, xảy ra cuộc biến loạn do Ngô Tam Quế cầm đầu.
Địch sử gọi là Loạn Tam Phiên.
Từ năm 1673 đến năm 1681, quân bát kỳ lúc này đã bộc lộ rõ sự yếu kém.
Khang Hy phải lấy quân lục doanh của người Hán làm lực lượng chủ yếu để dẹp loạn.
Thanh xử chép lại, năm Càn Long thứ 48, tức năm 1784,
Càn Long đã tổ chức duyệt quân bát kỳ tại Hàng Châu, thuộc tỉnh Chiết Giang ngày nay.
Vì vậy, quân bát kỳ trong bãi bán cung đã liên tục bán trượt.
Thậm chí có nhiều người còn bị ngã ngựa, trong khi sở trường của đội quân này đó là kỵ bình.
Sự kém quả của quân bát kỳ sau này đã khiến Càn Long tỏ ra vô cùng thất vọng.
Ngay cả Phúc Hàng An, một vị tướng tài năng của thời Càn Long,
cũng nhiều lần phàn nàn với việc quân bát kỳ chỉ được huấn luyện trong những bãi tác chiến cũ kĩ và thiếu kỷ luật.
Trong chiến dịch chấn áp cuộc đổi dậy của những bộ tộc vùng lưỡng Kim Xuyên lần thứ hai,
từ năm 1771 đến năm 1776, Thanh Sử đã ghi lạ về quân bát kỳ như sau.
Chư tướng tụ tập ăn uống, thâm hụt một khoản lớn, cua cá hải sản ăn 30-40 loại,
chi phí khao thưởng cho cấp dưới thật không tính nổi.
Khi chiếm được những nơi mỏ mớ, chợ búa có nhiều ngọc ngà, gấm lụa,
thì việc biếu xén, hối lộ, đánh bạc, v.v. phung phí như bùn đất.
Thanh Sử còn chép, Hoàng đế Đạo Quang Nhà Thanh cũng đã có lần tổ chức
Thao Duyệt Hỏa Ký Doanh, tức quân pháo binh, của bát kỳ tại Bắc Kinh.
Đây là lực lượng được đầu tư nhất, đâu xét mặt tinh hoa của quân bát kỳ khi đó.
Tuy nhiên, khi thao diễn, đa số pháo bán ra đều không chúng mục tiêu.
Đạn pháo có viên bay nửa đường đã rơi xuống.
Nếu cho đánh tại chiến trường thì chỉ có thể bán chúng quân ta chứ không chúng quân địch.
Sức chiến đấu của quân bát kỳ ngay càng yêu kém theo thời gian.
Điển hình là trong cuộc xâm lược Việt Nam năm 1789, quân Thanh đã bị quân Tây Sơn đánh cho đại bại.
Trong cuộc khởi nghĩa Bạch Liên Giáo năm 1795 hay khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc năm 1851, quân bát kỳ cũng liên tục bại trận.
Năm 1841, cuộc chiến tranh thuốc phiện giữa Nhà Thanh và Anh Quốc bùng nổ.
Quân Anh chỉ có hơn 2 vạn, còn Nhà Thanh điều động tới 10 vạn quân bát kỳ, lại chiêu mộ thêm một số lượng lớn dân binh.
Tốn hơn 20 triệu đạng bạc mà vẫn không đánh thắng nổi một trận nào.
Đến năm 1870, cơ chế quân bát kỳ đã bị Nhà Thanh xóa bỏ hoàn toàn.
Trận đánh kinh hồn, 6 vạn quân bát kỳ tiết diệt 14 vạn quân minh.
Phải chiến đấu với lực lượng quân minh đông hơn gấp bội, nỗi nhị cao xích đã vận dụng những sách lược quân sự phi thường,
giúp cho quân bát kỳ đại phá quân địch, làm lên trận thắng vang dội trong lịch sử.
Năm 1618, lợi dụng tình trạng suy thoá của nhà minh do những kẻ gian thần trong chiều khối đảo,
quân đội của nỗi nhị cao xích đã tấn công như vũ báo và bước đầu giành được thắng lợi.
Chỉ trong vòng 3 tháng, hàng loạt những thành trì của nhà minh như Phủ Thuận, Thanh Hà, Đồng Châu đều thất thủ.
Đáng nói hơn, công thành chưa bao giờ là thế mạnh của quân bát kỳ lúc bấy giờ.
Vào cuối năm 1618, quân bát kỳ của nỗi nhị cao xích tiến quân thần tốc áp sát Sơn Hải Quan.
Sơn Hải Quan là cửa ái đầu tiên của Vạn Lý Trường Thành, nằm ở vị trí giáp danh giữa 2 tỉnh Hà Bắc và Liêu Ninh.
Đây cũng là cánh cổng để tiến vào Trung Hoa.
Phá được Sơn Hải Quan cũng coi như phá được lớp phòng thủ mặt Bắc của Vạn Lý Trường Thành.
Quân bát kỳ tấn công Sơn Hải Quan rất dữ dội, tình thế quân minh ngày càng trở nên nguy ngập.
Đầu năm 1619, nhà minh cử Dương Cảo làm Liêu Đông kinh lực sứ,
dẫn 14 vạn liên quân Minh, Triều Tiên, Bộ Lạc Diệp Hách, Mông Cổ tiến đánh quân bát kỳ.
Quân Minh chưa làm 4 đưởng về đánh, lại nói phao lên rằng có tới 47 vạn đại quân.
Quân bát kỳ lúc này chỉ vòn vẹn có 6 vạn, phần lớn đã quá mỏ mệt do phải công thành, trinh chiến dài ngày.
Đứng trước tình thế bị áp đảo với quân số và sức chiến đấu, nỗi nhị cao xích đã nêu ra một chiến lý quân sự phi thường,
khiến cho nhiều nhà nghiên cứu lịch sử quân sự đời sau phải thán phục.
Ông nói rằng bất kể chúng đi bao nhiêu đường, ta chỉ đánh một đường.
Nỗi nhị cao xích nhận định rằng quân lực của mình ít hợp hẳn kẻ thù,
6 vạn quân suy nhược của mình không thể đem trên 4 đường chặn đánh quân Minh.
Ông quyết định tập trung quân lại, sử dụng ưu thế cơ động của kỹ binh để đón đánh quân địch.
Cũng phải nói đến quân Minh đã phạm phải một sa lầm chết người.
Dù tiến quân bằng 4 đường với mục đích đảm bảo vệ quân bát kỳ,
nhưng giữa những cánh quân Minh lại không có sự liên lạc, phối hợp hành quân nhanh chậm không đều.
Nỗi nhị cao xích quyết tâm dùng 6 vạn quân áp đảo ngược lại quân số và tiêu diệt từng cánh quân của nhà Minh,
trước khi những đảng quân khác biết được thông tin và tới truy viện.
Nỗi nhị cao xích đeo quân vượt lên trước và nắm địa thế có lợi tại bờ sông Tát Nhĩ Hử, trở sẵn quân Minh.
Vài ngày sau, 3 vạn quân Tây Lộ do tướng Minh là Đỗ Tùng mới tới được trận địa,
không biết quân bát kỳ đã giảm trận sẵn ở bờ bên kia, Đỗ Tùng đã cho quân vượt sông.
Nỗi nhị cao xích chờ cho quân Minh tiến ra giữa dòng, cho phá đập nước đã xây sẵn trước đó,
một nửa quân Minh đã biến thành tôm cá.
Đỗ Tùng dù thiệt hại nặng nhưng vẫn cố chấp tiến quân qua sông.
Sau đó, Đỗ Tùng lại tiếp tục mắc phải sai lầm nghiêm trọng khác,
khi chia nhỏ số quân ý đỏ của Minh làm 2 chạy dựng cách xa nhau.
Nỗi nhị cao xích đã dùng lực lượng áp đảo tiêu diệt trạ quân đóng bên bờ sông trước,
rồi quay vòng lại đánh vào chạy chính của Đỗ Tùng đóng trên núi, tiêu diệt sạch sẽ quân Minh.
Sau khi cánh Tây Lộ của Đỗ Tùng bị tiêu diệt, cánh Bắc Lộ của quân Minh do Mã Lâm mới kéo tới.
Biết tin Đỗ Tùng tử trận, Mã Lâm không dám lơ là, cho 3,5 vạn quân của Minh lập phòng tuyến cố thủ.
Nỗi nhị cao xích không trần trừ, dân quân đánh thẳng vào chạy chính của Mã Lâm.
Hỏa pháo quân Minh bắn xa mùa trời, nhưng vẫn không theo kịp được suất tiến công của kỹ binh Bát Kỳ.
Cánh Bắc Lộ nhanh chóng tàn vỡ tiếp.
Sau khi diệt gọn gàng 2 cánh tiên phong của quân Minh, quân Bát Kỳ nhanh chóng di chuyển đón đánh cánh quân Đông Lộ của Liêu Đĩnh.
Cũng phải mấy ngày sau thì quân của Liêu Đĩnh mới chậm chạp kéo tới.
Liêu Đĩnh vốn là 1 tướng tài, nhưng do bị chủ tướng là Dương Cảo chén ép nên thường tỏ ra bất mãn, lóng lòng muốn lập công.
Nội nhĩ Cáp Sích đã triệt để lợi dụng yếu điểm này.
Ông cho quân của mình ăn mặc giả làm quân của Đỗ Tùng, đến thúc giục Liêu Đĩnh tiến quân cho mau để cùng phối hợp bao vây, tiêu diệt quân Bát Kỳ.
Liêu Đĩnh mắc bẫy, cho quân tiến gấp ngày đêm và lo vào bẫy phục kích của quân Bát Kỳ.
Bản thân Liêu Đĩnh tử trận, cánh quân Triều Tiên đi theo chống trả quyết liệt nhưng gần như cũng bị tiêu diệt hết, sau đó thì phải đầu hàng.
Lại mấy ngày sau, chủ tướng quân mình là Dương Cảo mới nhận được tin 3 cánh quân đã bị tiêu diệt.
Dương Cảo vội vàng gọi cánh nam lộ do Liêu Đĩnh bắt chỉ huy quay trở lại, thế nhưng đã quá muộn.
Lợi dụng lúc quân mình hành quân tới địa hình nhỏ hẹp.
Nội nhĩ Cáp Sích bố trí một toán quân nhỏ, chờ sẵn nhưng không đánh mà chỉ làm nhiệm vụ nghi bình.
Quân mình lo chúng ngổ mai phục, quân Bát Kỳ hò hét, khổi kèn gióng chống, xông ra như trời lòng đất lở.
Quân mình thấy vậy thì hoảng sợ tuột độ, tranh nhau bỏ chạy, dấm đạp lên nhau mà chết.
Lý như Bách vì sợ tội không đánh mà làm mất quân, phải tự sát tại chỗ.
Như vậy, chỉ trong vòng 6 ngày tác chiến, 6 vạn quân Bát Kỳ đã đánh tan 14 vạn lên quân nhà mình,
lập đến chiến thắng Tát Nhĩ Hữu lừng lễ trong lịch sử Trung Quốc.
Trận Tát Nhĩ Hữu cũng được xem là một trong những trận đánh kinh điển nhất của nghệ thuật dụng bình,
không chỉ ở Trung Quốc mà còn được cả thế giới công nhận.
Huyền thoại về đội quân Bát Kỳ nước này không thua kém gì với võ sắc của quân Mông Cổ.
Sau chiến thắng Tát Nhĩ Hữu, quân Bát Kỳ đã thử thắng tiến đánh thế như trẻ trẻ.
Năm 1622, Đại Kim đã làm chủ hoàn toàn vùng Đông Bắc Trung Quốc,
bao gồm cả Triều Tiên và một phần Mông Cổ.
Nỗ nhĩ Cáp Xích sau đó đã tạm dừng chinh chiến để củng cố lực lượng.
Quân Bát Kỳ nhanh chóng được nâng lên từ 6 vạn lên 13 vạn người.
Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là quân số rất nhỏ so với binh lực của nhà mình.
Tháng 1 năm 1626, Nỗ nhĩ Cáp Xích lại tiến công Sơn Hải Quan,
nhưng lần này ông đã gặp phải một tay đối thủ.
Thành Ninh Viễn thuộc tỉnh Liêu Linh, Trung Quốc cửa ngõ tiến vào Sơn Hải Quan,
lúc này do Viên Sùng Hoán, bây giờ chỉ là viên tướng vô danh của nhà mình, chấn giữ.
Lợi dụng khoảng thời gian ngừng chiến, Viên Sùng Hoán đã chỉ huy quân dân,
củng cố xây dựng lại Thành Ninh Viễn thật vững chắc.
Trên mặt thành, ông cho bố trí rất nhiều khẩu hồng di đại pháo,
đây là loại pháo với sức công phá lớn được mua từ Bồ Đỏ Nha và Hà Lan.
Mình xử chép, Viên Sùng Hoán đã cử các tướng chia quân đi chấn giữ các thành Cẩm Châu,
Trung Sơn, Sa Sơn, Hữu Đồn và Sông Lãng,
phá các đội binh mã trú đóng ở những vùng phụ cận để tiếp ứng cho Ninh Viễn,
hình thành thế ỉ dốc, tương trợ lẫn nhau,
đồng thời xây thành đắc lý, dựng nhà cho dân ở để làm kế lâu dài.
Dưới sự chíu huy của Viên Sùng Hoán,
thành Ninh Viễn nhỏ bé chỉ với một vạ quân đã đẩy lùi,
được sức công phá như vũ bão của 13 vạ quân Bác Kỳ hết lần lại 4 lần khác.
Nội nhĩ Cáp Sích đốc thúc quân sung phong,
thế nhưng bị hồng di đại pháo bắn cho trọng thương.
Lợi dụng lúc kẻ địch rút lùi, Viên Sùng Hoán đổ quân ra trư kích,
khiến quân Bác Kỳ tổ tất nặng nề.
Nội nhĩ Cáp Sích sau đó không dám đánh thành Ninh Viễn,
mà cho quân đi thu phục các bộ lạc khác của người Mông Cổ.
Tới tháng 7 năm 1626,
Nội nhĩ Cáp Sích qua đời,
khi sự nghiệp trinh phạt nhà mình còn đang răng rở.
Một số tài liệu thể hiện,
cái chết của Nội nhĩ Cáp Sích là do tuổi cao sức yếu,
kèm theo thương tích lâu ngày từ trận Ninh Viễn
và nỗi út ức khi đại bạ trước 4 viên tướng vô danh là Viên Sùng Hoán.
Tuy nhiên, công cuộc trinh phạt của người Nữ Trân
và huyền thoại về Viên Sùng Hoán vẫn chưa dừng lại ở đó.
Mời các bạn cùng đón chờ trong các video sau.
