VÌ SAO CHỈ VIỆT NAM CÓ ĐẶC SẢN NEM RÁN

Du lịch và âm thực Việt Nam.
32 người theo dõi
Nem rán là món khiến nhiều người Tây bất ngờ: giòn, nhẹ, dễ ăn và không hề “ngợp” như đồ rán công nghiệp. Nhưng đằng sau một cuốn nem quen thuộc là cả một câu chuyện dài về nguồn gốc, cách Hà Nội tiếp nhận chả giò miền Nam, và vì sao nem rán chỉ thật sự trọn vẹn trong mâm cơm Việt. Ở nơi khác, đó là món rán. Ở Việt Nam, đó là ký ức và văn hóa.
#toiyeubinhduong #riviubinhduong #dulichamthuc
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Comments are disabled for this video.
Nem rán, món này mà Tây sang Việt Nam thì rất là thích, thích đầu tiên vì cầm tay ăn được không cần dùng đũa, Tây họ không quen dùng đũa, giòn, thơm, ăn không quá cay, không quá nặng mùi gia vị lạ, lại có thể cầm tay chấm ăn từng miếng nhỏ.
Với họ đó là cảm giác vừa quen vừa lạ, quen vì đó là đồ rán giòn, lạ vì bên trong không phải là toàn thịt hay phô mai mà là có nhiều thứ khác nhau nữa, mềm, thơm và ăn thì cũng rất là ngon.
Vì sao nem rán là món chỉ có ở Việt Nam và Tây lại khói như vậy?
Bà Tri nước ngoài nói về nem rán không hít chỉ là họ không viết kiểu hàn lâm mà viết theo những trải nghiệm thú vị.
Ví dụ như là CNN Travel trong nhiều bài viết giới thiệu ẩm thực Việt Nam thường nhắc nem rán như một món nhất định phải thử bên cạnh phở và bún chả.
Họ mô tả rất đơn giản, lớp vỏ giòn, nhân thơm, ăn kèm rau và nước chấm tạo cảm giác cân bằng.
Một số trang khác thì chuyên xếp hạng món nem rán là một trong những món ăn truyền thống toàn cầu.
Nem rán nhiều lần được đưa vào danh sách các món rán hoặc món khai vị ngon nhất thế giới.
Điều thú vị là họ không xếp chung nem rán với những đồ ăn nhanh mà xếp nó vào nhóm món ăn truyền thống.
Tức là ăn không chỉ vì ngon mà còn có cả những câu chuyện ở phía sau.
Ở trí Pháp thì có một cách nhìn khác.
Nhiều bài viết trên các tạp chí du lịch Pháp hay nói rằng nem rán Việt Nam khác hẳn những món tương tự kiểu như Trung Quốc hay là một số nước Á Đông khác.
Khác ở chỗ ăn không bị ngấy, không nặng bụng và đặc biệt là ăn cùng rau sống.
Với người châu Âu, việc ăn đồ rán và kèm cả một đĩa rau sống tươi như vậy là khá mới mẻ và họ cảm thấy thú vị.
Có những bài báo nước ngoài thì nói rằng nem rán nhìn đơn giản nhưng làm cho ngon thì không hề dễ.
Cuốn chặt thì quá cứng, lỏng thì quá vỡ, dầu chưa đủ nóng thì nem hút dầu, quá nóng thì cháy vỏ.
Chính vì thế nhiều đồ bếp nước ngoài làm nem rán thường khó mà làm cho ngon được.
Báo chí nước ngoài hay dùng chữ tinh tế khó chịu để nói về món này.
Một điều khá buồn cười là nhiều người phương Tây ban đầu nghĩ rằng nem rán giống đồ ăn nhanh.
Nhưng ăn vài lần thì mới nhận ra đây không phải là món để mà ăn nhanh bên lề đường.
Họ bắt đầu cuốn nem với rau chấm nước mắm và ăn bình thường như người Việt của chúng ta.
Và chính lúc đó họ mới hiểu nem rán theo cách gần với phong cách của Việt Nam hơn.
Một số bài báo, một số vlogger du lịch còn kể rằng,
ở Việt Nam nem rán ngon nhất không phải ăn trong nhà hàng sang trọng mà trong mông cơm gia đình hoặc trong những quán nhỏ.
Tây Y thích nem rán thật, báo chí nước ngoài cũng nói về nó nhiều.
Nhưng họ thích nhất không chỉ vì giòn hay ngon mà vì nem rán cho họ cảm giác đây là một món ăn có đời sống,
có lịch sử, có văn hóa chứ không phải là đồ ăn công nghiệp.
Với họ nem rán là một trong những món giúp hiểu vì sao ẩm thực Việt Nam ăn nhiều mà vẫn ngon và không cảm thấy ngát.
Vậy thì nguồn gốc của món này nó như thế nào nhỉ?
Theo một số nghiên cứu, nem rán không phải là món gốc của Hà Nội xưa
và chuyện này không phải là suy đoán vu vơ mà là dấu vết còn khá rõ trong sách vở.
Nếu nem rán thực sự phổ biến ở Hà Nội trước năm 1954 thì rất khó tin là Vũ Bằng
lại không nhắc đến nó trong muôn ngàn mong nhớ những bữa ăn Hà Nội.
Ông là người viết về Hà Nội cực kỳ kỹ từ miếng quà vặt, bát canh rau muống cho đến những bát nước chấm.
Vậy mà nem rán hoàn toàn văng bóng. Điều đó gợi ra một khả năng rất lớn.
Hà Nội thời ấy hoặc chưa có nem rán hoặc có nhưng hiếm,
chưa đủ để trở thành món đặc trưng của Hà Nội để đi vào ký ức ẩm thực.
Những tài liệu cổ hơn cũng cho kết luận tương tự của lịch sử tự nhiên,
dân số và chính trị xứ đàng ngoài của giáo sĩ Richard,
người sống tới 18 năm ở Thăng Long và ghi chép rất tỉ mỉ về chuyện ăn uống, không hề nhắc đến nem rán.
Vũ Trung tuy bút của Phạm Đình Hổ cũng không có.
Đến chuyện kể bên dòng sông Tô của Nguyễn Công Trí cũng nói đủ thứ món ngon nhất đức kinh kỳ,
như là trà cá nhưng vẫn không thấy nói đến nem rán.
Tức là nếu nem rán có tồn tại thì nó chưa phải là món quen thuộc của Hà Nội truyền thông.
Mối chốt nằm ở đoạn hối ức của nhà văn Tô Hoài.
Ông nói rất rõ, người Hà Nội gọi là nem Sài Gòn,
còn người Sài Gòn thì không hiểu vì trong Nam món ấy được gọi là trà giò.
Chính câu chuyện này đã hé lộ nguồn gốc, trà giò là tên gọi miền Nam xuất hiện sớm ở Sài Gòn,
thậm chí còn được cho là bắt nguồn từ món cuốn rán của người Hoa ở chợ lớn.
Bắt đầu trà giò làm từ thịt giã nhuyễn, cuốn bánh tráng rồi rán, ăn như một món quà.
Còn theo lời kể của nhà tư sản Dương Văn Dư, trà giò theo chân một người đàn bà tên là Tân
từ Sài Gòn ra Hà Nội, mở quán ở phố Hàng Quạt đầu thế kỷ 20.
Người Hà Nội khi ấy không gọi theo tên gốc mà gọi là nem Sài Gòn.
Vì sao lại gọi là nem?
Vì trong tư duy ẩm thực bắc bộ, nem là thứ được gói, cuốn chặt như là nem chua, nem thính.
Trà giò thì hình thức giống nem, lại ăn như là quà chơi nên được gọi là nem.
Lâu dần chữ Sài Gòn rơi đi, chỉ còn lại chữ nem rán.
Như vậy nem rán không phải là món của Hà Nội cổ, mà là một món từ miền Nam bước ra trà giò,
đi ra Bắc, rồi được Hà Nội tiếp nhận, đổi tên, chỉnh sửa nhân, thêm mộc nhĩ, miến, trứng.
Cuối cùng trở thành một món ăn quen thuộc như ta biết ngày nay.
Nó không xuất hiện trong ký ức Hà Nội xưa, nhưng lại bén dễ rất nhanh trong Hà Nội hiện đại.
Và cũng từ đó, nem rán dần trở thành một món ăn quốc dân của người Việt Nam.
Và đừng nói nó làm giống người Hoa, vì nó đã được biên tấu và trở thành món Việt 100% rồi.
Với những thứ mà chúng ta chỉ bắt gặp ở nem rán Việt Nam mà thôi,
không tìm thấy ở bất kỳ loại nào khác trên thế giới.
Nó rất lạ, lạ không phải vì nguyên liệu cầu kỳ, cũng không phải vì cách làm quá phức tạp,
mà nó chỉ thực sự tồn tại trọn vẹn theo phong cách Việt Nam.
Đây là lý do vì sao nhiều người nói nem rán là món ăn Việt Nam mới có,
mặc dù trên thế giới không thiếu những món cuốn rất là rán tương tự.
Hãy bắt đầu từ nhân.
Nhân nem rán là một câu chuyện dài của làng quê và thói quen tích chữ thực phẩm.
Thịt lợn băm là thứ đạm phổ biến của người Việt.
Mộc nhĩ, nấm hương là những thứ phơi khô để dành, chỉ mang ra dùng khi có việc quan trọng.
Miếng rong là sản phẩm của vùng Trung Du, thứ tinh bột nhẹ, không làm nặng bụng.
Trứng gà, cà rốt, hành khô, tiêu, nước mắm, tất cả đều là những thứ quen đến mức.
Thiếu đi một nguyên liệu, người ta vẫn có thể liệu cơm gắp mắm, mặc cuốn nem tiếp.
Nem rán không đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối.
Nó chấp nhận sai số, chấp nhận mỗi nhà mỗi kiểu, mỗi vùng, mỗi vị.
Điều đáng nói hơn là nhân nem không có một vị chính.
Không có nguyên liệu nào được phép áp đảo phần còn lại.
Cắn một miếng nem rán, người ta không nói mùi thịt rõ quá hay mùi trứng nhiều quá,
mà thường chỉ nói ngon theo một cách rất chung.
Đó là kiểu ngon của sự hòa trộn, ngon của thói quan sống chung, ăn cùng nhau.
Đây là một điều khác biệt rất lớn so với rất nhiều món cuốn và rán ở những nền ẩm thực khác,
nơi nhân thường xoay quanh một nguyên liệu chính và các thứ còn lại chỉ đóng vai trò phụ họa.
Nhân nem là một phần và có một thứ nữa cũng rất quan trọng, đó là bánh đa nem.
Bánh đa nem Việt Nam là sản phẩm của nghề tráng bánh gạo thủ công.
Mỏng, khô, dễ vỡ khi sống nhưng lại có khả năng biến đổi rất mạnh khi gặp nước và dầu nóng.
Người làm nem phải biết làm mềm bánh đến mức vừa đủ, cuốn không chặt quá cũng không lỏng quá
để khi thả vào dầu thì lớp mỏng ấy phồng lên, tách lớp, tạo độ giòn xốp rất riêng.
Nem rán cũng không phải là món ăn của ngày thường theo nghĩa mà chúng ta hay suy nghĩ.
Nó gắn với Tết, với Cổ Bàn, với những ngày gia đình đông đủ.
Không phải vì ngày thường không làm được mà vì làm nem mất rất nhiều công sức.
Người cuốn, người xếp, người rán, người pha nước chấm.
Trẻ con ngồi nhằn bọc nghĩ, người lớn vừa cuốn, vừa kể những câu chuyện cho nhau.
Nem rán vì thế trở thành một phần của ký ức, chứ không chỉ là món ăn.
Rất ít món rán trên thế giới mang được vai trò xã hội và cộng đồng như vậy.
Cách ăn nem rán cũng cho rõ, đây là một món ăn sinh ra từ tư duy cân bằng của người Việt.
Nó gần như không bao giờ ăn một mình, đi cùng rau sống để mát, cùng bún để giảm cảm giác dầu mỡ.
Cùng với dưa góp để tạo vị chua nhẹ, đôi khi là như thế.
Và quan trọng nhất là cùng nước mắm pha, mặn một tí, chua một tí, ngọt một tí và cay một tí.
Nhiều người lấy ví dụ rằng Trung Quốc, Thái Lan hay Philippines cũng có những món cuốn và rán.
Điều đó đúng về hình thức nhưng sai về bản chất.
Ở nhiều nơi, cuốn rán là đồ ăn nhanh, món bán lẻ, thứ có thể ăn đứng và ăn vội.
Còn nem rán của người Việt Nam được sinh ra để đặt vào mâm, ăn cùng cơm, cùng canh, cùng rau, cùng các món khác.
Chính vì vậy khi nem rán ra nước ngoài, nó rất dễ bị biến đổi.
Người ta làm cho nó to hơn, béo hơn, nhiều thịt hơn và có khi còn thêm cả phổ mai hay một vài đồ ăn phương Tây vào đấy.
Về mặt nhìn bên ngoài thì có thể vẫn ngon nhưng về mặt văn hóa thì sai.
Tổng kết lại, với tất cả những yếu tố trên, từ lịch sử, cách chế biến cho đến những câu chuyện phía sau, nem rán là món chỉ Việt Nam mới có.
Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này.
Nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh, bật chuông thông báo và chia sẻ.
Còn bây giờ thì xin được nói là chào tạm biệt.
