TRIẾT HỌC | NỘI HÀM VÀ NGOẠI DIÊN | TS. DƯƠNG NGỌC DŨNG

Thư Hiên Dịch Trường
6 người theo dõi
30 thg 1, 2026
Ok, em thấy chưa?
Dạ rồi ạ
Mình mới có thấy có 2 người bà mà
Dạ anh Dũng cứ bắt đầu đi ạ, mình có livestream nữa
Alo?
Dạ anh Dũng có đang nói không ạ? Em không nghe
Mình chưa có nói nhưng mà không thấy cái hình mình nói hết
Để em tìm cái hình nữa
Ok
Dạ rồi
Ờ, chào Khôi
Ủa?
Vậy là Khôi đang ở...
Ở đâu? Ở Thư Hiên Dịch Trường hay ở nhà?
Dạ
Em quán cà phê ở gần trường để xong em đi học luôn thôi
Dạ dạ
À vậy hả?
Dạ
Ok
Rồi xin phép được bắt đầu
Xin lỗi các bạn là cái chương trình này á
Nó là offline
Và dành riêng đặc biệt cho Thư Hiên Dịch Trường
Nhưng mà tôi bị mới đột xuất mới phát hiện
Mấy ngày hôm nay đã bị cảm
Nhưng mà cứ tưởng cảm thông thương
Nhưng mà phát hiện là bị dính rồi
Hồi nãy có báo cho bên Thư Việt
Cho nên chúng ta tạm thời phải làm cái cách này
Mặc dù tôi không có thích
Nhưng mà thôi chúng ta cũng tạm thời đi
Đã lỡ hứa với các bạn thì chúng ta tiến hành luôn
Thì hôm nay cũng sẽ như mọi lần
Sẽ có 2 phần
Lần đầu là tôi sẽ trình bày
Trong vòng 30 phút
Và sau đó là phần chúng ta trao đổi
Tôi thấy cái phần này thì tôi thấy các bạn thích hơn trao đổi
Và chúng ta sẽ làm một
Trong quá trình này nó hơi khác một chút xíu
Chúng ta sẽ làm một số các bài tập nhỏ nhỏ
Để đảm bảo rằng là chúng ta
Chúng ta hiểu rõ
Chúng ta hiểu rõ mọi cái điều mà tôi nói
Khôi nghe rõ không Khôi?
Dạ rất rõ thầy ơi
Ok ok rồi cảm ơn
Rồi chúng ta bắt đầu nha
Hôm trước á
Cái đề tài là
Cái mục tiêu đề tài là chúng ta làm rõ
Chúng ta có những ý tưởng của mình
Trong một cuộc tranh luận
Không đơn thuần là giúp chúng ta tranh luận tốt hơn
Và cái mục tiêu chính vẫn là
Chúng ta suy nghĩ tốt hơn
Chúng ta suy nghĩ tốt hơn có nghĩa là chúng ta làm rõ
Muốn suy nghĩ tốt hơn á
Mình phải làm hiểu rõ
Những cái khái niệm chúng ta đang sử dụng
Đặc biệt là những khái niệm mang tính chiến lược
Tôi gọi là những khái niệm mang tính chiến lược
Những khái niệm quan trọng trong cuộc đời
Như là sự thật nè
Tôi ưa dùng cái từ đó lắm
Tôi nói vậy là không đúng sự thật
Sự thật đâu phải vậy
Hoặc là nhiều người tôi dùng chứ
Nó còn nói là đời đâu có thế
Đâu có ai nghĩ giống anh
Có những cái khẳng định mà rất là khơi khơi
Nhưng mà khi mà chúng ta hỏi lại
Thì họ cũng lúng túng và không làm rõ được
Những cái khái niệm họ đang sử dụng
Vì họ sử dụng cái khói quen
Nhưng cuộc đời chúng ta ưa khẳng định
Với những người khác
Những cái kiểu nói mà nó
Chúng ta cứ thử làm cái bài toán đố này
Cái bài kiểm tra này
Tôi dám khẳng định các bạn là 10 người
9 người không, không thể pass được cái test
Nếu mà hỏi họ là những khái niệm
Họ đang sử dụng
Những cái bình thường nhất
Như là hôn nhân hay là gia đình
Những cái niệm chiến lược
Tôi gọi đó là những khái niệm chiến lược
Là tại vì nó rất quan trọng trong cuộc đời của chúng ta
Nhưng mấy ai chịu bỏ công để tìm hiểu
Cho nên đó
Thì trước tôi có giới thiệu qua
Những cái từ tôi vẫn dùng trong triết học
Như là duy tâm hay là duy vật
Cái cãi nhau những từ đó
Không rõ lắm, hỏi theo anh Duy Tâm là cái gì
Bản thân Duy Tâm nó có rất nhiều
Những cái chi tiết trong đó
Duy tâm của Căng chẳng hạn
Điều khác với Duy Tâm của Hege
Mấy hai ông này đều là triết gia
Là người Đức cùng trong một truyền thống với nhau
Nhưng nếu bạn hỏi hai ông này
Chắc chắn hai ông này phủ nhận lẫn nhau luôn
Chắc chắn luôn, nếu hai ông này đội môn sống vậy
Tụi bay nói bào lao hết về tư tưởng của tao
Tại vì là chính họ vậy
Và họ có thể vẫn không đồng ý với nhau
Nên chúng ta
Cảm thấy cũng nên bớt bớt lại
Sự tự tin của mình khi mà chúng ta khẳng định
Anh nói như vậy là không đúng sự thật
Hay là
Thường dùng những cái đó
Chân lý nè, rồi cái gì nè
Dân chủ nè, rồi tự do nè
Rồi chủ nghĩa xã hội nè
Chúng ta có thói quen vẫn dùng
Những cái từ đó một cách rất là mạnh miệng
Và rất là suôn sẻ
Nhưng mà trong thực tế
Có ai chặn chúng ta lại hỏi kỹ
Ý anh muốn nói chủ nghĩa xã hội là cái gì
Thế nào là chủ nghĩa tự do
Thì chúng ta có thể bị lúng túng
Thậm chí là
Anh này hỏi ngang
Chuyện này ai mà không hiểu
Nhưng mà khi mà mình cố gắng để mình trả lời
Thì mình mới thấy khám phá ra chính mình cũng không hiểu rõ lắm
Vì những khái niệm mà chúng ta đang sử dụng
Vậy hôm nay tôi sẽ nói 2 cái điểm quan trọng
Là khái niệm nội duyên
Nội hàm và ngoại duyên
Thì cái nội hàm
Trong tiếng Anh nó gọi là
Intention
Chứ không phải là Intention
Mà chữ T, chữ T cuối cùng đó
Đó là ý định
Và Intention đó là chữ S
S-I-O-N
Đó là cái nội hàm của một khái niệm
Và thứ 2 là ngoại duyên hoặc là ngoại trương
Đó là Extension
Thì cái nội hàm rất là dễ định nghĩa
Đó là những cái thuộc tính
Để nó chỉ thị một cái loại nào đó
Tôi xin lấy ví dụ, bây giờ tôi sẽ chiếu màn hình lên
Cho rõ ràng hơn để các bạn có thể
Chụp màn hình, ghi lại
Như thế nào cho nó rõ ràng
Đây là 2 khái niệm khá quan trọng
Rồi tôi xin phép được đọc cái đó
Nội hàm của một khái niệm
Là tổng hợp những thuộc tính, bản chất
Của các đối tượng được phản ánh trong khái niệm đó
Ví dụ khái niệm cá
Khái niệm cá
Nội hàm là động vật có xương sống
Rồi sống dưới nước
Bơi bằng vây, thở bằng mang
Nội hàm khái niệm cá
Là tổng hợp tất cả các thuộc tính, bản chất của con cá
Nhưng mà ý nghĩa của khái niệm
Do chính nội hàm khái niệm đó quy định
Nội hàm thủy thiện mặt chất của khái niệm
Nó trả lời cho câu hỏi
Đối tượng mà khái niệm đó phản ánh là cái gì
Đó là nội hàm
Về ngoại duyên của khái niệm
Là toàn thể những đối tượng
Có thuộc tính, bản chất
Được phản ánh trong khái niệm đó
Tức là ngoại duyên là phần
Phần lượng của tất cả những con cá
Tức là phần ngoại duyên là tất cả những loài nào
Nó có cái đặc tính đó thì nó bị coi là con cá hết
Tức là đây là phần lượng
Cho nên ngoại duyên
Của một khái niệm có thể là một tổng hợp vô hạ
Ví dụ như cái khái niệm ngôi sao đi
Ngôi sao thì cái ngôi sao
Trên tủ trụ này
Ngay cả như là thiên quan học cũng không đếm hết được
Đây có chỉ ước lượng mà thôi
Cho nên cũng có thể là một tổng hợp hữu hạ
Chứ cũng như ngôi sao
Hiểu rồi
Còn đây là một tổng hợp vô hạ
Không đếm hết
Lương dân số
Nói cũng kinh khủng
Tại vì
Nói cũng kinh khủng
Tại vì
Nói cũng kinh khủng
Chúng ta đoán, phỏng đoán trong cái trường hợp đó là như vậy
Vì cũng có trường hợp khái niệm ngoại duyên chỉ có một đối tượng thôi
Giống như khái niệm này sông hồng chứ
Chỉ có một đối tượng duy nhất là con sông hồng
Ok
Như vậy thì chúng ta hiểu rằng là
Đây là khái niệm của logic cổ điển
Tôi nhấn mạnh chữ logic cổ điển
Tức họ cho rằng cái nội hàm á
Của một khái niệm á
Tức là nó liệt kê
Tới ví dụ như con người đi
Vì bao nhiêu truyết gia nó đã tìm cách để
Xác định nội hàm của con người
Nhưng mà họ cũng chưa đồng phận lắm
Nhưng ít nhất á
Thế cạnh này họ đồng phận nè
Có người là một loài động vật
Có khả năng sử dụng ngôn ngữ
Có người
Có người biết tư duy bằng lý tính
Và có người
Có khả năng sử dụng ngôn ngữ
Có người là loài động vật có
Những thể chế về chính trị
Có người là có văn hóa
Đây là ít nhất điểm có thể đồng phận được
Mà ta sẽ tranh cãi
Tính nghĩa là
Nói từng người ta
Mấy con chó
Con vật, hai con chó, hai con mèo, nó giao tiếp được.
Nó giao tiếp được cả con người cũng được, mình cũng hiểu mà.
Nhưng nó không có ngôn ngữ.
Chỉ có con người là có, mà tới giờ phút này thì ta phải thừa nhận điều đó thôi.
Ngôn ngữ của con người là phát minh đặc biệt của con người mới có.
Con người nó có âm tiết và dùng để thể hiện những quan điểm rất trù tượng.
Thậm chí dùng để chỉ sự mà không tồn tại.
Ví dụ như là being, sự tồn tại.
Cái chữ being, sự tồn tại, nó lại không chỉ một sự tồn tại nào hết.
Nội hàng của sự tồn tại là tất cả những thứ gì tồn tại.
Như vậy là cái ngoại duyên của nó là vô tập.
Cái bất cứ gì tồn tại thì nó đều là liên quan tới nội hàng của thái niệm vật tồn tại.
Nhưng lại không chỉ thị cụ thể một cái vật gì hết.
Ta dùng để chỉ những thái niệm trù tượng đó, như con rồng.
Con rồng không có thật, con rồng không có tồn tại.
Nhưng ta vẫn dùng giữa con rồng.
Thậm chí dùng rất nhiều trong quan hóa Trung Quốc để chỉ...
...để chỉ vua, chúa, lông bào.
Tức là chỉ con người mới nghĩ ra được cách dùng con người đặc biệt như vậy.
Và những cuộc thí nghiệm về các loài động vật đã cho thấy rằng là...
...có những con khỉ mà rất bà con, rất gần của chúng ta.
Có một con khỉ nổi tiếng, tôi nhớ cái tên là con cô cô.
Cô cô, cái con này là một loài vượn.
Vượn, tức là vượn với loài vượn người.
Tinh tinh lùn là bà con rất gần của chúng ta.
Thì con này nó sử dụng được khá nhiều...
...khá nhiều những ngôn ngữ con người thuộc khá nhiều.
Nhưng đây cũng được hợp ngoại lệ, các bạn ạ.
Còn con cô này được hợp được huấn luyện và được ngoại lệ.
Nó không có phải là chứng minh cho quy luật nói chung.
Thế nên cái nội hàm...
...con người là một con vật sử dụng biết và tạo ra ngôn ngữ và sử dụng ngôn ngữ đó...
...tạo ra văn chương, rồi văn học, thơ ca thì chắc chắn là...
...ai cũng đồng thuận.
Thì như vậy là chúng ta xác định được, ví dụ như vậy...
...cho nên nếu mà bất ngờ bạn gặp một con khỉ mà nó biết nói...
...biết nói tiếng Anh giống như hệt chúng ta thì người ta sẽ thấy kinh khủng...
...là chắc con khỉ này lai ghép hay hành tinh nào rớt xuống chứ không thể...
...nó ngọn biến này được.
Đó là cái khái niệm về nội hàm.
Khái niệm nội hàm này nó còn nhiều cái chỗ rất là...
...bất cập đó mà, thật sự mà nói.
Tại vì nó không phải thuộc tính nào cũng được phản ảnh không đó.
Chỉ có người ta có nhiều thuộc tính nhưng mà chỉ có một vài thuộc tính thôi.
Và chúng ta lưu ý các bạn cái nội hàm này nó có thể mang tính loại bỏ.
Mang tính gọi là Exclusive.
Mang tính Exclusive, loại bỏ tức là...
...chúng ta dùng một cái định nghĩa nào đó mà...
...và chúng ta loại bỏ người khác.
Ví dụ nha, nội hàm người công dân yêu nước.
Rồi hỏi thế nào là người công dân yêu nước?
Người công dân yêu nước là người chấp hành các quy định pháp luật...
...của nhà nước.
Như vậy anh ta loại bỏ những người không chấp hành pháp luật.
Tại vì rất có thể có những người tuy họ không chấp hành pháp luật...
...ví dụ họ đang ở trong tù nha.
Bị tội là giết vợ.
Bị ghen.
Nhưng không phải họ không yêu nước.
Một cái tên nghiện ma túy bị bắt.
Nghiện ma túy chỉ không phải tội duy nhất là nghiện ma túy mà mua ma túy nó bị bắt.
Đâu có nghĩa là nó không yêu nước.
Cho nên bạn biết là bất kỳ một cái nội hàm nào...
...nó quy định các bạn, nó cũng mang cái tính...
...nó mang cái tính gọi là loại trừ một số hoàn tử nào đó mà họ không được liệt kê ra.
Ví dụ cho nói là con người là một cái con vật rational animal.
Con người là một con vật có lý tính.
Ok, nghe rất hợp lý, nghe rất là ok nhưng mà...
...những người mà tâm thần có được tính là con người không?
Họ không có lý tính nữa.
Nó còn cảm tính không thôi à.
Hay là trẻ em đó.
Trẻ em lúc còn nhỏ đâu có lý tính đâu.
Ngoài trẻ em á, lúc còn nhỏ đâu có lý tính đâu.
Nó còn cảm xúc không à.
Nó phải lớn lên rồi dần dần mới có phát triển cái lý tính đó sao.
Vậy hồi nhỏ trẻ em là...
...nó không phải người.
Nếu nó không phải người thì nó không có nhân quyền các bạn.
Nếu nó không có nhân quyền thì người ta có quyền xử lý nó như là những người không có nhân quyền khác.
Rồi quan hệ như là cái bào thai, lúc nó còn trong thai...
...bạn mới có 3-4 tháng thì được tính là con người chưa?
Nó chưa có lý tính.
Chắc chắn luôn á.
Bào thai với 3-4 tháng thì không thể có lý tính.
Cho nên đó là...
...cái nội hàm các bạn, lúc ta chỉ sử dụng nó...
...một cách rất là tương đối và rất là thận trọng...
...và đề phẩm cái tính...
...cái tính loại trừ của nó.
Những cái...
...có một số...
...những cái khái niệm chúng ta có thể nắm chắc được nhưng mà...
...có những cái vấn đề liên quan tới con người là chúng ta phải thận trọng.
Ví dụ như vậy.
Còn cái ngoại duyên và cái số lượng nha.
Ví dụ tôi nói, tôi lấy ví dụ như thế này nè.
Các bạn hiểu liền nè.
Chị ấy hiểu nè.
Ờ...
Tôi sẽ hỏi cô Uyên...
...một câu như sao?
Một cái...
...là cái...
...xin cô Uyên...
...xác định...
...nội hàm...
...và ngoại duyên của Thư Hiên Dịch Trường.
Uyên trả lời được không?
Mời bạn Khôi.
Một cái...
...thì Thư Hiên Dịch Trường, tôi xin giúp đỡ các bạn chỗ này.
Bằng đầu nha, lần sau tôi hỏi là không có giúp đỡ nữa nha.
Ví dụ nè.
Thư Hiên Dịch Trường là một cái thư viện...
...của tư nhân...
...của công ty DBA.
Ok.
Và nó có 11.000 đồ sách.
Bạn mở cái website ra xem.
Có 3.500 cuốn sách bằng tiếng Anh.
Có khoảng 1.000 đồ sách bằng các thứ tiếng khác.
Cùng phần còn lại là sách tiếng Việt, v.v...
Nội hàm nó xong hết rồi.
Nó là thuộc sở hữu của công ty DBA.
Đó.
Vâng, vâng.
Ok.
Hiện nay ông giám đốc của nó là ông Dũng.
Có 22 cô nhân viên rất là xinh xắn.
Đó là cô Thảo và cô Uyên.
Ok. Rồi, xong.
Đó là nội hàm của nó.
Nhưng mà để nó xác định là nó không có lầm lẫn với thư viện nào khác.
Cũng có rất nhiều thư viện tư nhân mà mình không biết được.
Nhưng mà nó không có lầm lẫn được cả.
Không có cô Uyên đâu đó.
Không có cô Thảo trong đó.
Không có ông Dũng trong đó.
Không có 11.000 đồ sách trong đó.
Và cái vị trí nó nằm ở ngay 28 Mai Chí Thọ...
...và nhà Sơn Ebeni.
Quên, quên, quên.
Ok.
Nội hàm nó xác định rõ ràng là không lầm lẫn được với ai hết.
Rồi.
Và ngoại viên nó là gì?
Ok.
Đúng rồi.
Giờ ta xác định xong rồi, bài tập xong rồi.
Ok.
Một ví dụ khác nè.
Tao xin ví dụ cái này dễ hơn nè.
Tao hỏi bạn Khoi nè nha.
Chuẩn bị nha Khoi.
Ví dụ...
Ví dụ nha.
Bạn hãy xác định...
...nội hàm...
...và ngoại viên...
...của chữ...
...của khái niệm sau đây là khái niệm gia đình.
Dạ.
Gia đình.
Ok.
Thì bạn Khoi sẽ tả lời thế nào?
Nội hàm của chữ gia đình là gì?
Gia đình là một tập hợp...
...có...
...ba...
...cha mẹ và con cái.
Cha mẹ và con cái.
Ok.
Có ông bà không?
Vậy là mình loại bỏ ông bà ra hả?
Không tính hả?
Có thể đúng hả?
Có thể, có thể.
Vậy ông bà, cha mẹ, con cái.
Rồi...
Gia đình hạt nhân á.
Khi nào là gia đình hạt nhân các bạn thì chỉ tính là cha mẹ và con cái thôi.
Dạ.
Nhưng mà gia đình nói chung có thể tính nhiều thế hệ lắm.
Ở bên Trung Quốc còn là tứ đại đồng đường luôn.
4 thế hệ luôn.
Ok, tứ đại đồng đường luôn.
Nếu mà còn sống đủ nha, còn sống đủ.
Ông bà có, ông bà không sao gì hết rồi thì thôi tính luôn á.
Ok.
Đúng rồi.
Rồi, bây giờ mới ngoại viên của nó.
Ngoại viên thì vô số.
Vô số.
Chính xác.
Vô số tại vì hết kết hôn rồi có gia đình rồi hết 2 người kết hôn.
Rồi đẻ con là phải lưu ý nha.
Phải lưu ý là trong cái ngoại viên này phải trừ những người mà...
Nếu bạn tính gia đình hạt nhân á, bạn phải loại bỏ những cái thành phần ông bà.
Dạ.
Còn bà kể ngay cả trong cái gia đình này á, bạn phải chia ra làm những cái lớp nhỏ hơn.
Nội hàm đó là bao gồm những gia đình, gia đình truyền thống và gia đình hạt nhân.
Và những gia đình chưa có con.
Đúng hả?
Dạ.
Những cái gia đình chưa có con.
Rồi sau đó mình tính ra ngoại viên được.
Ngoại viên là có 1 phần là 1 nhóm sẽ thuộc về những nhóm gia đình mà chưa có con.
Gia đình là ít nhất là mình làm rõ được thái niệm gia đình.
Là 1 gia đình là cái nội hàm đó là gì?
Tức là phải có những người gọi là cha mẹ chung sống với nhau.
Thì cha và mẹ ở đây đó, mình cũng không mang tính loại trừ.
Tức là cha mẹ này có thể đồng tính.
Dạ.
Đồng tính.
2 người đàn ông chung sống với nhau rồi kêu kiếm con nuôi về.
2 người đàn bà chung sống với nhau v.v.
Dạ.
Gia đình có thể là người mẹ đơn thân, single mom.
Dạ.
Với con v.v.
Nên chúng ta phải chia cái thái niệm ra.
Thái niệm gia đình nó phức tạp, hiện nay phức tạp là mình phải chia nhỏ ra.
Dạ.
Mình nói gia đình truyền thống.
Mà nó bao gồm cả có ông bà trong đó.
Gia đình hạt nhân là chỉ tính cha mẹ và chỉ tính con cái.
Con cái là con cái ruột của cha mẹ ruột là đàn ông và đàn bà đó.
Rồi cái tiếp đó là gia đình là 2 người đồng tính luôn, hôn nhân đồng tính với nhau.
Và con của họ là con nuôi.
Rồi loại thứ 3 là người mẹ đơn thân, single mom.
Và người đó có thể số 1 với 2 đứa con khác.
Có thể là con ruột hoặc là con nuôi.
Như vậy là thái niệm gia đình đã được làm rõ.
Mình phân tích ra, mình phân tích cái nội hàm của cái thái niệm ra.
Ok.
Thì như vậy thì người ta mới tranh cãi, nó không bị lẫn lộn.
Mà ví dụ như tôi nói với các bạn là tôi nói, gia đình rất quan trọng.
Tại vì đây là một cái nơi mà sản xuất ra cái thế hệ kế tiếp.
Một nơi mà dùng để lưu truyền nội giống.
Ok.
Mà đó là mục đích của hôn nhân.
Thì bạn có thể tranh cãi là bạn đang nói về loại gia đình truyền thống.
Gia đình mà theo kiểu mà hồi xưa, gia đình truyền thống thì nó có mục đích đó thật.
Và nó bắt buộc phải là người cha là đàn ông, người mẹ là đàn phụ nữ.
Nhưng bây giờ xã hội bên phương Tây hiện đại có những người họ chung sống với nhau.
Nhưng mà hai người là cùng giới chẳng hạn.
Và thậm chí là họ không quan tâm tới việc là có nên họ sống nhau vì yêu nhau
hơn là cái việc lý do mục đích là để truyền giống.
Hai người lý do là họ thích nhau ở với nhau thôi.
Như vậy thì chúng ta đỡ phải tranh cãi.
Ok.
Khi mà làm rõ cái nội hàm, anh đang muốn nói loại nội hàm nào.
Cái loại gia đình nào.
Gia đình nó cũng có nhiều thể loại lắm.
Gia đình hạt nhân kiểu phương Tây là chỉ có cha mẹ với con cái.
Rồi gia đình kiểu bây giờ là xuất hiện thêm một loại gia đình nữa.
Đấy.
Không lẽ bây giờ bà mẹ đơn thân mà ở với hai ba đứa con là không tính là gia đình sao?
Tại đâu có cha đâu.
Có mẹ không thôi.
Ok.
Ví dụ vậy.
Hiểu không nào?
Thì đỡ tránh mắc mớ để làm, để gây những cái...
phiền tối trong quá trình mà tranh luật.
Ok.
Đó là ví dụ.
Đó.
Thêm, giờ tôi muốn hỏi lại thêm là các bạn đã...
Hiểu rõ hai khái niệm này chưa?
Ok.
Rồi.
Những điều đó chúng ta sẽ nói tiếp cái phần cái sau.
Thì bây giờ đó.
Phần quan trọng hơn các bạn.
Cái sự rắc rối của hai khái niệm này mà khó áp dụng trong thực tế.
Như tôi vừa chứng minh đó.
Mặc dù nó rất là tốt trong cái logic học truyền thống.
Nhưng trong thực tế khó sử dụng là ở điểm này.
Cái thế giới nó phức tạp hơn chúng ta tưởng.
Là có những đặc tính mà...
nó chưa được phản ánh tại mình chưa biết.
Dù con cá hồi nãy chẳng hạn.
Con cá là mình liệt kê là sống dưới nước.
Hoặc có xương sống.
Nó bơi bằng vây.
Rất có thể mà mình chưa phán phát.
Có những con khác mà nó cũng y chang vậy mà không phải con cá.
Thế nè. Đúng nè.
Cái nội hàm nó chỉ phản ánh cái kiến thức của thời đại đó mà thôi.
Tại vì rất có thể có những đặc tính khác của con cá mà mình chưa biết.
Hoặc có những con khác nó giống y hệt với con cá.
Mà nó không phải con cá.
Ở đâu đó mà.
Nó sống dưới nước mà.
Mà nó không phải con cá.
Nó phải bơi bằng vây.
Ví dụ vậy.
Cho nên là cái nội hàm nó cũng chỉ nói lên là cái trình độ kiến thức của một cái thời kỳ nhất định.
Và cái thời kỳ đó thì họ nghĩ rằng là như vậy.
Cũng như là cái thuyết tiếng hóa.
Nếu mà học thuyết tiếng hóa thì thấy rằng là cái con vật nó chuyển qua nhiều giai đoạn.
Ví dụ như một số nhà khoa học trong thuyết tiếng hóa nói rằng chúng ta bắt nguồn từ loài cá.
Từ loài cá rồi mới chuyển qua loài khỉ.
Rồi sau này sao? Mới cái loài mà linh trưởng sao?
Cái gốc gác mình đó là cơ thể mình sống thở rồi kia bằng cổi này kia rồi sau này đó.
Con cá đó như coi như là những đợt hầm thủy mà.
Những con cá nó bị rớt lên cây đó.
Có những con mà trong hàng triệu triệu con có con sống được.
Phát triển khả năng sống lên cây được.
Và nó là lại là nguồn gốc trong một trong những thủy tổ của loài người nữa.
Cho nên do đó mà cái nội hàm đó cũng chưa chắc là thể hiện đúng hết.
Nên nó cũng chưa chắc là nội hàm nó đạt phản ánh đúng.
Đó.
Có những điều mà được quy định thì chúng ta dễ đoán hơn.
OK.
Giờ tôi hỏi các bạn nè.
Nội hàm.
Của khái niệm.
Giết người.
OK.
Thì nội hàm này bao gồm những gì?
Là những hành động thước đoạt mạng sống của người khác.
OK.
Thước đoạt mạng sống của người khác mà không có sự đồng ý của người đó.
OK. Tại vì nếu họ đồng ý thì gọi là trợ tử.
Đúng là mình giúp họ chết trợ tử.
Còn nếu họ không đồng ý thì rõ ràng đó là giết người.
Giết người họ không đồng ý, họ không muốn chết.
Nhưng bạn đã sử dụng một phương tiện nào đó để các bạn thước đoạt mạng sống của họ.
Thì đó là nội hàm của khái niệm giết người.
OK.
Rồi.
Thì cái...
Giết người còn có ít nhất.
Ít nhất.
Giết người còn có hai loại theo quy định của pháp luật.
Loại giết người thứ nhất là cố sát.
Rồi thứ hai là ngộ sát.
Cố sát là mình...
Cố ý.
Mình có mua đồ, mình có ý định giết họ.
Ví dụ như một người đi mua thuốc độc về để đó.
Để trộn vô.
Để cho ông chồng ăn lên đường luôn.
Để lấy giá tài.
Bà vợ ra tiệm thuốc tây đó.
Mua thạch tín nữa vậy.
Rồi trộn thức ăn.
Để cho ông chồng ăn vô đai luôn.
Rồi hưởng giá tài.
Thì đó rõ ràng là cố sát rồi.
Tại có ý định rõ ràng.
Ý định rồi hành động thực hiện.
Rồi cuối cùng là kết quả thành công.
Lẫm chồng đai.
Còn có hành động ngộ sát.
Đó là vô tình.
Vô tình là giết người chồng lúc tự vệ.
Đánh nhau loạn xà ngầu rồi.
Mắc cái gì đập...
Đập trốn đầu thằng nào đó.
Nó không ngờ vẻ sợ chết ngắt.
OK.
Trong trường hợp này là nội hàm có hai loại.
Một loại là ngộ sát.
Một loại là cố sát.
Như vậy là quy định ra như vậy.
Thì chúng ta khi mà phân tích ra như vậy.
Thì những thanh thần này được coi là thành phần cố sát.
Thành phần này có những quy định riêng.
Những sự trừng phạt riêng đối với từng loại một.
Thì đối với trường hợp pháp luật các bạn.
Chúng ta tương đối là dễ dàng hơn.
Mặc dù quốc hội được lọt ra để thay đổi liên tục luật.
Nếu mà luật mình làm 5 lần mà đúng hết cho về sau.
Đâu cần quốc hội nữa.
Đúng nè.
Thì đâu cần tốn tiền nuôi một đám.
Quốc hội làm cái gì?
Ở các quốc gia, các nước các bạn.
Tại nhiệm vụ của đại biểu là liên tục ra xoát lại.
Những tạo luật nào mà lỗi thời rồi.
Thì cần phải bị loại bỏ.
Những luật nào mới cần phải được cập nhật hóa.
Ví dụ như vấn đề là chung sống với nhau các bạn.
Dân Việt Nam có nhiều người chung sống với nhau mà không có chí tờ.
Không có chí tờ gì hết.
Nên khi họ không được hưởng sự bảo vệ của pháp luật.
Hai người ra tranh cãi nhau mặc dù sống nhau 10 năm rồi.
Một thời gian sau pháp luật đã điều chỉnh.
Nên nó nói pháp luật đã điều chỉnh và chấp nhận.
Cái đó gọi là hôn nhân thực tế.
Nếu mà nơi họ chung sống với địa phương của họ.
Chính quyền địa phương xác nhận.
Hai người đã chung sống với nhau 10 năm rồi.
Có mấy đứa con này kia này.
Thì họ có thể hưởng được những quyền lợi.
Của những người đã làm giấy đăng ký kết hôn.
Nhưng mà liên quan tới việc mua sắm thài sản.
Các bạn họ gặp rất nhiều rắc rối.
Nếu họ không có giấy tờ.
Tới bây giờ cũng vậy.
Cho nên luật quốc hội là nơi làm luật.
Các bạn được đặt ra để điều chỉnh liên tục.
Những cái nội hàm những khái niệm đó.
Giờ nói tới vấn đề hôn nhân.
Thì hôn nhân theo pháp lý quy định là có.
Có giấy tờ đăng ký chứng minh.
Giấy chứng hôn.
Nhưng mà có một loại nữa.
Là nó bán chính thức.
Gọi là bán chính thức bởi vì nó.
Nó được xã hội mới thừa nhận hơn nữa thôi.
Hôn nhân thực tế.
Giấy tờ nó nhiều khe hơn.
Mà liên quan tới tài sản đụng chạm.
Thì cũng rất khó tiếp cận các bạn.
Nếu bạn không có giấy chứng hôn.
Rồi giấy khai sanh của con cái của mình.
Thì cũng rất khó.
Đúng là như vậy đó.
Khi mà ta thảo luận tới khái niệm này.
Thì tôi vừa nói xong là ở pháp luật.
Các bạn dễ quy định hơn.
Tương đối dễ hơn.
Mặc dù nhiệm vụ quốc hội.
Cũng là liên tục hàng năm.
Theo dõi và cập nhật hóa.
Đưa ra những luật mới.
Cũng như là điều chỉnh lại những luật cũ.
Nếu nó không còn phù hợp với thời gian.
Hoàn cảnh bối cảnh khác.
Rồi.
Còn những khái niệm triết học.
Thì thôi miên man luôn.
Những khái niệm nội hàm.
Và khái niệm ngoại diện đó.
Hầu như.
Chỉ xài trong logic học cổ điển.
Tại vì kiến thức bây giờ nó mở rộng rất nhiều.
Cái tính phức tạp.
Của những khái niệm mà.
Nó dày mờ rệ má với nhau.
Cho nên tôi mới bàn tới cái niệm thứ 3 là.
Cái mối quan hệ.
Khi mình bàn tới.
Ví dụ như bây giờ ta.
Đặc biệt đó là.
Là bạn làm trong nhà nước.
Còn lý ví dụ nha.
Bạn làm trong nhà nước có nghĩa là.
Cứ là bạn phải phụ trách.
Một cái việc mà đưa ra một chính sách nào đó.
Chính sách thuế.
Ờ.
Một cái chính sách nào đó.
Một cán.
Ví dụ như vấn đề là.
Khi bạn nói rằng.
Ông Trịnh Văn Quyết.
Là ông phạm cái tội là.
Thao túng thị trường dân khóa.
Và ông đang bị bắt.
Tạm giam.
Để điều tra.
Thì ngoài trừ bộ công an ra.
Chưa ai dám có đủ khả năng.
Để kết luận những vấn đề này.
Là ai đúng.
Ai sai đó.
Rồi.
Vấn đề đó là cái khái niệm.
Mà thấy nào là thao túng.
Vấn đề đặt ra là thao túng.
Mà thị trường dân khóa.
Nó hoạt động kiểu như thế nào.
Ông Trịnh Văn Quyết.
Có được quyền hoạt động.
Theo cái kiểu đó hay không.
Đó chính là cái việc.
Mà liên quan tới.
Tới vấn đề liên quan tới triết học.
Tức là mình nên khác hiện.
Ví dụ tôi đảm bảo rằng các bạn.
Nhưng mà để bị minh cho.
Những hành động của mình đó.
Thì bản thân ông Trịnh Văn Quyết.
Sẽ sử dụng những cái.
Khái niệm với những nội hàm.
Mà do ông ta nghĩ ra.
Ví dụ người ta nói rằng là.
Theo tôi đó không phải là thao túng.
Theo tôi là phản ứng nhanh.
Phải phản ứng nhanh.
Trước một thị trường như thế này.
Nhưng mà người.
Cái người mà.
Quy tội cho ông này.
Sẽ nói cho nó khác không không.
Cái đó không phải là phản ứng.
Nó là thao túng.
Thao túng tức là anh.
Có thông tin.
Anh biết trước điều đó.
Anh muốn.
Chụp cơ hội để làm giàu cho bản thân.
Thì bạn thấy là.
Ngay cả khi bạn làm vậy.
Thì ta thấy có mối quan hệ.
Như vậy nói tới những khái niệm đó.
Thao túng thị trường.
Nó liên quan tới thị trường.
Liên quan tới tiền tệ.
Liên quan tới cách hoạt động.
Của của của thị trường chính khoán.
Liên quan tới cái mối quan hệ.
Giữa rất nhiều người.
Thì thì đó là cái khái niệm đó.
Nó nó mất mối rất nhiều.
Và đặt ra khái niệm.
Ví dụ.
Bây giờ.
Bạn quyết định là có một cái chính sách.
Một cái ý tưởng.
Là bạn.
Thay đổi hệ thống giáo dục.
Bằng cách.
Là những học sinh.
Học giỏi.
Sẽ được nhà thường thay vì.
Tặng bằng danh dự.
Sẽ đổi sang tiền.
Em nào học hạng nhất.
Giấy thưởng hạng nhất.
Sẽ được một triệu.
Nhà trường phát một triệu.
Không có bằng khen bằng khít.
Tặng tiền thẳng luôn.
Hoặc giảm hoặc phí thẳng tự tiết luôn.
Cái ý tưởng này rất đơn giản các bạn.
Ý tưởng rất đơn giản.
Nhưng khi mình thực hiện đó.
Mình nghĩ là liên quan tới cái gì?
Cái khái niệm thưởng bằng tiền.
Thì nó có gì sai trong đó không?
Một số người lập luận là nó sai rồi.
Bởi vì.
Cái động lực việc học bây giờ là tiền.
Học vì tiền.
Đừng có nghe gì sai sai.
Vậy thì mình hỏi lại nha.
Vậy học vì cái gì?
Vậy theo anh là học bằng cái gì?
Học là để.
Phát triển rồi trí tuệ rồi này kia.
Phát triển trí tuệ để làm gì nữa?
Tại vì các quan hệ ý tưởng đều có liên quan với nhau hết.
Bạn phát triển trí tuệ rồi để bạn làm gì?
Phát triển trí tuệ là để.
Để có cuộc sống hạnh phúc hơn.
Vậy hạnh phúc hơn thế nào?
Theo bạn thế nào là hạnh phúc?
Hạnh phúc là cảm giác an nhiên, là tự tại.
Là mình cảm thấy là mình làm điều đúng.
Mình cảm thấy là bình yên trong tâm hồn.
Ủa bây giờ bà không bình yên hả?
Thế nào là bình yên trong tâm hồn?
Tôi thấy nhà tôi con mèo là nó bình yên nhất.
Con mèo nhà tôi nó bình yên trong tâm hồn nhất.
Ăn xong nằm ngủ tỉnh mơ.
Của mình tôi bất khỏa đi dạy.
Lo lắng về tương lai.
Với con mèo tôi nó bình yên lắm.
Vậy nó là đại hạnh phúc rồi.
Vậy là mục đích mình là con người phấn đấu để trở thành con mèo 26.
Thấy con mèo con chó nó sướng lắm.
Ăn xong nằm ngủ tỉnh mơ.
Nếu mà bạn định nghĩ hạnh phúc mà bình yên trong tâm hồn.
Tôi nghĩ là con mèo nhà tôi với con chó nhà tôi là bình yên nhất.
Mình thấy rất là sướng sướng nha.
Ăn xong nằm ngủ tỉnh mơ.
Con mèo nhà tôi nó ra bàn công đứng ngắm cảnh.
Ngắm cảnh xong vô nó không thả vô.
Nó có sẵn dường chiếu nó nằm chui vô.
Nằm ngủ tỉnh mơ.
Tới giờ nó kêu mèo mèo.
Phải cho nó ăn pate nha.
Phải ăn pate nó mới được.
Phải ăn pate.
Còn mình ăn rau muống.
Nếu mẹ nó ăn pate rồi.
Mua cho nó lại.
Bây giờ không chịu ăn.
Nó kêu eo eo lên rồi.
Nó rất là bình yên.
Nó rất là sướng.
Nếu mà con nói hạnh phúc là một cái sự bình yên.
Mà không cần phải lo lắng gì về tương lai.
Hay là có lẽ là có mấy con vật á.
Có lẽ nó hạnh phúc hơn chúng ta nhiều.
Như vậy con người chúng ta có lẽ là trời sinh.
Không nên có cái hạnh phúc kiểu của mấy con vật đó.
Có lẽ là chúng ta nên tìm một cái hạnh phúc nào đó khác.
Đúng với con người hơn chẳng?
Như vậy mà từ cái này đến dẫn vào cái khác.
Ý tôi muốn nói vậy đó.
Nhưng mà bây giờ mình nói là.
Một cái chế độ dân chủ.
Chế độ chính trực dân chủ.
Mình phải xây dựng một xã hội dân chủ.
Thì trước hết mình nói dân chủ là cái gì đó đó.
Dân làm chủ hay là.
Dân làm chủ kiểu gì.
Ok.
Tức là nhân dân á.
Dân làm chủ hết.
Tức là nhân dân tự động phân mình là thủ tướng.
Hay là.
Tự động phân mình là bộ trưởng.
Hay là sao.
Giờ hiện nay.
Cái xã hội nó có sẵn hết rồi.
Nó có thủ tướng hết rồi.
Nó có bộ trưởng hết rồi.
Nó có quốc hội.
Nó có nhà nước.
Bây giờ là mình.
Đổi họ hay là bằng cách nào mình có thể kêu họ xuống để mình lên đây.
Ok.
Nó tức là mình phải hiểu rõ cái thái niệm đó.
Thái niệm dân chủ nó là liên quan tới những cái thái niệm khác.
Ví dụ là phương thức về tổ chức xã hội.
Ok.
Nội mà các cái nhà nghiên cứu về dân chủ các bạn.
Họ đã ít nhất là có 4-5 cái mô hình khác nhau.
Ok.
Và dân chủ nó không có.
Nói dân chủ nó không có mâu thuẫn với độc tài.
Những quốc gia độc tài vẫn tự sưng là dân chủ mà.
Bắc Triều Tiên á.
Công hòa dân chủ, nhân dân Triều Tiên á.
Rõ ràng luôn mà.
Tức là như vậy là họ cũng hiểu một cách nào đó.
Theo ý của họ là cái dân chủ là như vậy.
Nếu bạn cần chứng minh, tôi nghĩ là
Joe Biden sẽ thua.
Sẽ thua Putin.
Và sẽ thua Kim Jong-un nếu mà
Nói bây giờ anh cá không?
Nếu mà Putin nói chuyện với Joe Biden á.
Anh cá không? Nước tô dân chủ hơn anh.
Tôi hỏi người dân Nga là nước mình có dân chủ không á?
Tôi dám đảm bảo với anh là hơn 80% người Nga sẽ trả lời là có.
Còn tôi dám khẳng định luôn.
Ở nước anh chỉ có phần nửa là dám khẳng định là có.
Những người đang ủng hộ anh là những người theo đảng dân chủ đó.
50% dân Mỹ nó nói vậy thôi.
Còn 50% là nó phản đối.
Nói này chưa phải là dân chủ.
Bởi vì họ nghĩ cái nội hàm của họ khác.
Họ nghĩ là dân chủ là khác.
Như vậy thì các bạn.
Cái khái niệm này nó sẽ đang xen khái niệm khác.
Nhân dân là ai?
Nhân dân là gì?
Và cái niệm dân chủ nó dính liền với cái gì?
Là công bằng xã hội.
Mục đích của dân chủ là tạo ra công bằng xã hội.
Mà thế nào là công bằng?
Lại là một câu hỏi lớn của triết hợp.
Thế nào là công bằng?
Anh phân phối theo kiểu gì để cho công bằng đấy?
Giờ đem bắt Bill Gates đó.
Gia tài người ta hơn 200 tỷ đô rồi.
Cho người ta giữ 1 tỷ thôi quá đủ rồi.
Còn bắt ông ta phải chia đều
cái số tiền còn lại cho toàn bộ dân Mỹ.
Ông ta có đồng ý không?
Chắc chắn là ông ta không đồng ý.
Rồi người Mỹ chưa chắc đồng ý cơ mà.
Nếu mà cái tiền ta 200 tỷ mà chia đều cho người dân Mỹ
thì mỗi người cũng chẳng được nhiều bao nhiêu.
Còn bản thân ta là mất mát rất nhiều.
Ta mất 199 tỷ.
Còn người dân Mỹ thì mỗi người chia ra
cũng không được bao nhiêu số tiền nữa.
Và mỗi người sẽ cạnh tan nhau để chia nhiều chứ ít.
Đúng không?
Thẳng hạ như là trong đó tất cả người giàu nghèo
cũng đều được 1 phần.
Thì người nghèo họ phản đối cho nó chia gì cũng được.
Thằng kia nó giàu sẵn rồi.
Anh nên dồn anh chia cho người nghèo thì đúng hơn.
Cái phần mà có 199 tỷ
của Bill Gates đó
thì anh nên dành chia cho chúng tôi thì hợp lý hơn.
Tại mấy người nghèo giàu sẵn rồi
cũng đâu có bao nhiêu hơn đâu.
Thì bản thân ta sẽ cải nhau tới muôn đời luôn.
Cho nên
một cái sự
rắc rối của triết học
mà làm nhiều người cảm thấy
họ khó đi vào được lãnh vực này
một phần là do sự đang sen
của những khái niệm.
Chúng ta làm rõ một khái niệm này.
Chưa xong thì đã dính tới một khái niệm khác.
Và đó là mối quan hệ các ý tưởng.
Thí dụ tôi xin
tôi xin trình bày
mấy loại quan hệ đó.
Đây các bạn.
Quan hệ đồng nhất,
quan hệ bao hàm,
quan hệ mâu thuẫn,
và quan hệ hù thuộc.
Quan hệ đồng nhất là có khi hai khái niệm đó
nó giống hợp nhau.
Có những khái niệm giống hợp nhau.
Dù như là luyến ái, yêu đương
là hai quan hệ đồng nhất.
Nếu có quan hệ đồng nhất thì nghe nói tới luyến ái
hay là yêu đương hay là quan hệ gì đó thì
người đó có quan hệ tình cảm
với anh ấy, nó là một cách nói khác mà thôi.
Cô ta có quan hệ tình cảm
với ông sếp của mình
thì nó là cô ta có quan hệ yêu đương
với ông sếp của mình, thì đó là hai cách nói đồng nhất.
Quan hệ bao hàm là
khái niệm này nó có một trật tự nhưng mà
khái niệm này nó bao hàm khái niệm khác.
Bao hàm có nghĩa là nó là cấp trên.
Có một khái niệm thường nó nhỏ hơn.
Thí dụ khái niệm giáo dục
là khái niệm bao hàm những khái niệm như là trường học,
tổ chức trường học,
tuyển sinh, thi cử,
kiểm tra chất lượng,
đào tạo đầu vào,
KPI cho giảng viên,
thì cái giáo dục
nó bao gồm tất cả những cái đó.
Cho nên ví dụ
người ta nói là bây giờ người ta bàn cái chuyện là
người ta bàn cái việc là
tổ chức
các kỳ thi, đại học.
Khi bạn chuyển tổ chức
bạn có liên quan tới, nó là một phần
của khái niệm giáo dục.
Nó phải được bàn trong khái niệm giáo dục.
Chứ bạn không thể tự nhiên ngồi tổ chức không được.
Tức là mình phải
sắc như thế đó.
Ví dụ mình nói là cái cách tổ chức thi hiện nay
là bất hợp lý.
Ví dụ mình nói vậy, mình thẳng định là cách tổ chức thi
hiện nay là bất hợp lý.
Khi bạn nói câu đó, bạn phải
có trách nhiệm, phải nói luôn là liên quan tới giáo dục.
Tại vì một cái vấn đề
nó có lý hay không có lý là do cái định hướng giáo dục của nó.
Ví dụ định hướng giáo dục
chúng ta hiện nay là để đào tạo nghề
chứ không phải là phát triển con người.
Làm sao cho sinh viên
mà ra trường có dễ dàng kiếm được việc làm.
Nếu như vậy thì cách thi hiện nay
tổ chức và trang lượi các kỹ năng là đúng.
Nếu tập trung các kỹ năng là đúng.
Không nên là thi về môn văn học
hay là thi văn
hay là gì cho nó mất công.
Mà nên thi những cái kỹ năng
mà giúp cho họ kiếm được việc làm. Ví dụ kỹ năng
phỏng vấn, trả lời phỏng vấn.
Và kỹ năng trình bày, kỹ năng thiết trình
đó là những kỹ năng quan trọng.
Ý tôi nói là cái quan hệ bao hàm là như vậy.
Nó là một quan hệ mang tính
có hệ thống tôn ti trật tự.
Ví dụ khái niệm nhà nước đi.
Khái niệm nhà nước là nó đứng
cao hơn khái niệm xã hội.
Khái niệm xã hội đứng cao hơn khái niệm gia đình.
Nhà nước là một khái niệm cao hơn.
Nó bao gồm khái niệm gia đình trong đó.
Khái niệm gia đình là một phần của khái niệm nhà nước.
Rồi quan hệ mâu thuẫn.
Đó là khi chúng ta thường có lối lý luận
là những sử dụng những quan hệ
những khái niệm mà lại mâu thuẫn nhau
trong cùng một cái lập luật.
Đó là ví dụ về vấn đề tự do,
tôn giáo đi.
Người ta nói là anh có quyền
theo luật pháp thì
người ta có quyền tự do,
tôn giáo, tức là đi theo một cái đạo mà mình thích.
Mình mong muốn, mình chọn lựa cái đó.
Nhưng mà cách tôn giáo
khi mà nói điều như vậy là
mình rơi vào một cái chỗ mâu thuẫn là
cái tôn giáo mà giáo pháp luật quy định như vậy đó
nó sẽ làm cho mâu thuẫn những cái tôn giáo khác nhau
sống cùng chung trong một xã hội và chúng ta chứng kiến
ở Mỹ nè, ở Indo nè,
những quốc gia mà đa tôn giáo.
Rốt cuộc ở Indo cái tôn giáo mạnh nhất đó là tôn giáo
Hồi giáo và Islam.
Khi mà nói là
anh được tự do, thì tôi cũng được tự do.
Mà tôi được tự do
có nghĩa là tôi được ví dụ một cái cô
người sinh viên,
người theo đạo Hồi
cô ta che mặt khi đi ngồi trong lớp
thì các bạn có phản đối
các bạn trong lớp phản đối với mặt
thì cô ta nói là theo tôi là nước Mỹ là một nước
tự do tôn giáo nên tôi có quyền ăn mặt
theo cái đạo của tôi quy định
là phải che mặt
thì các bạn cùng lớp còn lại nói
thì tôi cũng là theo tôi tự do tôn giáo cho nên tôi
cái đạo mà cô muốn nói đó là
chỉ ở trong khoảng viên mà
ở trong quan hệ mà những khu vực riêng thôi
nhiều gia đình riêng của cô. Còn cái trường học
là một cái nơi trốn công cộc
và bạn không được phô trương những cái đặc điểm
và những cái biểu tượng tôn giáo ở nơi công cộc
như vậy mới đúng là tự do tôn giáo
Thật ra là tự do tôn giáo mới là
bạn không được phô trương
những cái tình cảm tôn giáo
những cái lối ăn mặt tôn giáo của bạn nơi công cộc
thì người kia nói không tôi không hiểu vậy
Tôi thấy đi ngoài đường, tôi thấy những người
vô số người vẫn mặc đồ
mặc đồ theo đạo Hồi, mặc đồ theo đạo Hindu
mặc đồ theo đạo Phật
mặc đồ theo đạo Bắc Linh Mục
mặc đồ theo đạo Công giáo Quang Quân
Thì đó là những khái niệm rất là
bản thân nó tồn tạo rất nhiều mâu thuật
và chúng ta phải sử dụng nó một cách thận trọng
và quan hệ phù thuộc
tức là những khái niệm này nó phù thuộc lẫn nhau
ví dụ dân chủ
là phải phù thuộc vào khái niệm nhà nước
xã hội, dân chủ
nhà nước, dân chủ
2 khái niệm này, anh bàn chuyện dân chủ là anh bàn nhà nước
chắc chắn luôn
mà anh bàn tới nhà nước anh phải bàn tới dân chủ
hay là độc tài
tức là những khái niệm nó dính liền với nhau
nó phù thuộc vào nhau
ok, tôi nghĩ là
nó cũng hơi nặng đầu rồi
nên ra chúng tôi dừng ở đây
coi như bài trình bày đã xong
rút kết lại là hôm nay tôi đã học được 2 khái niệm
nội hàm và ngoại diên
nội hàm là phản ánh những tố chất
thuộc tính của khái niệm
mặc dù một cách rất giới hạn thôi
ngoại diên là cái độ mở của nó
nó bao gồm tất cả những đối tượng
thuộc về có chung một đặc tính đó
ví dụ mình định nghĩa nha
con người là một loài động vật
có lý trí
và biết sử dụng ngôn ngữ
ngoại diên của nó là tất cả
những cái gì nó thuộc tính đó
đi 2 chân rồi biết tư duy
sử dụng ngôn ngữ thì được coi là thuộc về
khái niệm con người
vấn đề thứ 2 là tôi bàn về
mối quan hệ mắc nối về các ý tưởng
điều này rất là khó
cho những người làm công việc mà tư duy
tôi thấy tư duy khó khăn là vậy, không nhìn thấy mối quan hệ
mối quan hệ phù thuộc 2 khái niệm này
nếu ta bàn chuyện dân chủ
chắc chắn phải bàn chuyện nhà nước
quan trọng của nhà nước trong cuộc sống của nhân dân
khi bàn chuyện nhân dân
ta bàn chuyện những chuyện có mối quan hệ
là nhà nước
nhân dân xử lý thế nào
với những vi phạm của chính nhà nước
nếu có những quan chức vi phạm pháp luật
thì nhân dân sẽ phản ứng như thế nào
và
khái niệm về gia đình tổ chức
liên quan đến khái niệm xã hội
khi bàn chuyện là cải cách gia đình
hay là phân tích những trình hợp
gia đình, bạo lực trong gia đình
thì ta không thể nào
không phân tích những khái niệm về văn hóa xã hội
xung quanh họ
có phải do văn hóa nó kích động như thế đó
và những cuộc bạo lực gia đình hay không
hay là do
duy trì cá tính của người chồng hay là
của người vợ
thì đó là những mối quan hệ
và đặc biệt là mối quan hệ
mà tôn tiêu trật tự
tính thứ tự
của nó
thì chúng ta phải tôn trọng nó
và đó chưa kể những hậu quả
ngoài ý muốn
mà doanh đường kinh tế học gọi là
hiệu ứng ngoại sinh
có tiếng tiếng Anh
nó gọi là hiệu ứng externality
hiệu ứng ngoại sinh
tức là những hành động
chính sách của mình đưa ra rất là tốt
để giúp đỡ một nhóm người nào đó trong xã hội
thì vô tình nó lại là xấu
ví dụ như lực cấm rượu bên Mỹ
vào những thập niên
1960 hay mấy đó
cấm rượu cấm người dân uống rượu
tốt quá đó
nhưng nó đẻ ra ngành buôn rượu lậu
một đám mafia sống được
nhờ ngành buôn rượu lậu
chính vì vậy
nhiều nhà kinh tế học bây giờ họ đề nghị là nên hợp pháp hóa
buôn ma túy
chứ là mãi dâm luôn
nếu mà hợp pháp hóa rồi là hết còn ai làm ăn
sử dụng gì nên nó còn quý giá
là bởi vì nó hiếm
bị nhà nước chặn bắt
nên nó muốn bán bao nhiêu người dân cũng mua
dân nghiện, biết con nghiện
còn nhà nước đứng kiểm soát
bán luôn, giới giá chính thức
thì cái đám kia sống khó nổi, đám mafia tự động tan rã
mafia các bạn tự động tan rã
không cần tốn cân một viên đạn nữa
nó tự động tan rã luôn
y như hồi mafia mà buôn rượu lậu hồi xưa
tự động tan rã luôn
bán chính thức rồi, muốn hút mà ra kia hút
phải đăng ký nha
đăng ký cho nhà nước quản lý
anh là con nghiện đúng không, cần bao nhiêu
khám sức khỏe đàng hoàng, uống được
cho bán luôn, mang về, có tiền thì mua
đảm bảo chất lượng
không phải như tụi kia pha trộn tùm lum
uống vô còn bị ngáo đá
nhà nước bán mà, nhà nước bán đảm bảo chất lượng
Cục Y tế quản lý đàng hoàng
tưởng tượng có 3 cái đám mà vàng bao
với 3 cái đám mà tam giác vàng
rượu có khả năng bị bắt
thành ra họ tranh hữu
thành ra mấy cái bọn kia nó pha chế rượu các kiểu
không có rượu mà rượu có chất lượng đâu
rượu nó bán 1 chai rượu có chất lượng
rồi nó pha ra 3 chai
rượu nó tùm lum vô, nó bán tùm lum hết
hiểu hông nè, thật ra nó cũng có
suy nghĩ có những cái
mà mình gọi là ý định tốt
khái niệm mình là tốt, mình sẽ làm cái điều này
ví dụ như là
học sinh học giỏi là
thưởng tiền, tốt
rất có thể gây ra hiệu quả
học sinh nó nói là mất mớ
đi học giỏi để lấy có 100 ngàn
ok, đi qua cướp nhà băng
lấy nhiều hơn, ham tiền quá
rồi nó nói là không cần đi học nữa
nếu mục đích học là để kiếm tiền các bạn
thì mất mớ là kiếm 100 ngàn, kiếm 1 triệu
sẽ làm những chuyện khác để kiếm tiền nhiều hơn
nếu mục đích đi học là chỉ để kiếm tiền
ok, thì tôi nghĩ rằng
đi làm chuyện khác có tiền nhiều hơn
thành ra cái hành động có thể
tốt và khuyến khích, khuyến khích học sinh
hay bị tặng giải thưởng thì tặng ra hiện kiêm
hiện quả tặng cho tiền đi
nhưng mà chưa chắc là cái hành động đó là
hành động tốt, nếu hậu quả là
rất là bất ngờ
ok, đó tôi xin kết thúc
ở đây
cũng hơi quá giờ rồi
bây giờ chúng ta sẽ chuyển sang phần đặt câu hỏi
15 phút
nếu các bạn có thắc mắc gì đó
muốn cao đổi thêm thì tôi sẽ cao đổi thêm
dạ, trong lúc đợi
mọi người có câu hỏi thì
em xin nhắc lại một câu hỏi
hôm trước anh Dũng chưa có trả lời
có một anh hỏi là
khả thể là gì
trong buổi
nói chuyện hôm trước
trên facebook, có một anh hỏi là
khả thể là gì
hả?
khả thể là gì
dạ, khả thể là gì
ok
ở tiếng Anh nó gọi là possibility
tôi không thấy có
chữ nào để viết
ok
trong tiếng Anh thì
khả thể là một từ truyết học
dịch từ tiếng Anh là possibility
nếu bạn biết tiếng Anh
thì nó dễ hơn possible
khả thể là điều có thể
khả thể tức là khả năng
khả năng có điều có thể xảy ra
khả thể là một điều có thể xảy ra
đơn giản vậy thôi
ok, và
từ này thật ra là
nó được dùng nhiều
trong cái từ liên quan
truyết học căng
những kinh nghiệm khả thể
hay là khả thể của kinh nghiệm
khả thể của kinh nghiệm là những điều kiện
những điều kiện khả thể
đó là những điều kiện để kinh nghiệm có thể có được
có thể tồn tại được
đưa ra như là
những điều kiện khả thể
của việc nhận thức
những điều kiện khả thể
theo căng
là phải có 2 điều kiện
điều kiện là phải có cảm quang
cảm quang tức là mình tiếp nhận những cái dữ liệu
của cảm giác vào trong bồ não của mình
và điều kiện thứ 2
là bạn phải cái bồ não của bạn á
là phải được cấu trúc sẵn để tiếp nhận
những cái dữ liệu đó
và sắp xếp những dữ liệu nó theo một cái hệ thống nhất
ok khi bạn nhìn thấy
bạn nhìn thấy khói
bạn nhìn thấy khói đó bạn
ok
bạn suy ra có đám cháy
trong thật sự ra
cái dữ liệu cảm giác đó bạn nhận ra là chỉ có khói mà thôi đúng không
con mắt bạn nhìn thấy khói
bạn đâu nhìn thấy lửa đâu
nhưng nhờ bồ não của bạn được cấu trúc về quan hệ nhân quả
có cái phạm trù của bạn
có 12 phạm trù tất cả được cấu trúc
trong bồ não của chúng ta
thì có 1 cái phạm trù đặc biệt là phạm trù nhân quả
phạm trù này nó biết rằng là có khói
tức là có lửa
nên không cần nhìn thấy lửa bạn vẫn suy ra là
có khói phải có lửa
mặc dù dữ liệu cảm giác đi vào trong con mắt của bạn á
bạn chỉ nhìn thấy khói mà thôi
nhưng bạn suy ra là có đám cháy
ở trên núi
là bởi vì trong bồ não của bạn có phạm trù
nhân quả
nó quyết định là đã có khói
đã tức là phải có lửa
như vậy là 2 điều kiện khả thể
cho nhận thức của con người
theo căng bao gồm 2 thứ
1 là cảm oan
cái khả năng, cái quan năng để tiếp nhận những dữ liệu cảm giác
vào trong bồ não của mình
và thứ 2 đó là lý tính
lý tính
lý tính tức là cái khả năng đó
nó xử lý những dữ liệu đó và phân loại
hệ thống hóa nó để xác định nó là cái gì
và cuối cùng đưa ra là
có 1 đám cháy
có 1 đám cháy ở trên núi
bởi vì tôi nhìn thấy khói trên đó
mà có khói tức có lửa
thành ra cái khả thể đó là những điều kiện để
1 vị trí đó có thể xảy ra
ok
rồi, cảm ơn các bạn
hôm nay mấy cái
nhân viên của thư viên dịch trường có đi đủ không Nguyễn
có ngồi nghe không
dạ, mọi người
đang ngồi nghe ạ
Nguyễn anh chị ở đây có ai có câu hỏi gì
thì mình đặt câu hỏi cho
hỏi nhanh lên
có cô Nhật Ân
có Ân
có hỏi gì không Ân
dạ, tại vì em cũng
dạ thư thầy
dạ nghe không ạ
dạ thầy ơi, tại vì em cũng
dạ, tại vì em cũng hơi lùng bùng với những cái khái niệm
em cũng có vẻ như là em chưa còn mơ hồ
nhưng mà em thấy là
như những gì em hiểu
là cái nội hà
với nội hàm
nó khá khó xác định
ví dụ như những cái khái niệm về triết học
ví dụ như nãy thầy nói là sự thật
hay là
tự do, dân chủ chẳng hạn
thì nếu như cái nội hàm
mà khó xác định như vậy
thì khi mình muốn xác định thì mình dựa vào đâu
ừ, đơn giản lắm, dựa vào chính mình
dạ
hiểu không? tức là bây giờ
ví dụ bạn
với lại chẳng của mình cãi nhau
về cái trách nhiệm
nuôi dạy con cái sau khi
ly hôn
hiểu không, thì phải làm rõ
cái nội hàm của khái niệm
Và cái trách nhiệm đó bao gồm những trách nhiệm gì?
Vậy là trách nhiệm nuôi dưỡng con cái
Hậu ly hôn
1, 2, 3
Thì cái đó là dính chính mình tạo ra
Nếu anh đồng thuận với cái nội hàm này
thì chúng ta sẽ triển khai
Thứ nhất các bạn trách nhiệm đầu tiên
là phải đảm bảo về phương diện vật chất
dựa trên thu nhập của anh
Thứ 2 là giáo dục nó
Nếu anh không giáo dục được tôi giáo dục cho anh
Nhưng anh phải gửi tiền tôi để tôi gửi con đi học
Còn trong những cuộc tranh luận về triết học
Thông thường các bạn theo kiểu cổ điển
là ta ưa viện dẫn như ông Phía Gia này đã nói như vầy
Ông Căng nói vầy, ông Hegel nói vầy
Thì đương nhiên bạn có quyền phủ nhận 2 ông đó
Bạn nói mắc mớ gì tôi phải nghe 2 thằng cha nội đó
Tôi vẫn thấy nghe bản thân tôi
Ví dụ bàn chuyện về tình yêu đi
Nói thì Platon, nói là tình yêu là lý tưởng
Nói mắc mớ tôi phải nghe ông Platon đó
Tôi nói chuyện với anh đây nè
Hồi đó anh nói anh yêu tôi đó
Anh cam kết những gì đó nói tôi nghe coi
Cái nội hàm này do tôi với anh quy định luôn
Hiểu không nè
Bạn nhận nghe một cái từ, nghe nó cao siêu mình sợ
Hiểu không nè
Tức là khi mà chúng ta đồng thuận với nhau
Khi mà tranh cãi với nhau về bất cứ một chuyện gì
Thì phải đồng thuận với nhau về cái nội hàm
Là do mình quy định mà
Mình mới quy định nội hàm chứ ai
Tôi nói nè bây giờ
Ví dụ như là
Pháp luật tôi có những cái từ trù tượng
Phải hỗ trợ tài chính
Đấy, thì mình hỏi kỹ
Anh nói hỗ trợ tài chính là gì, tiền đúng không
Ừ thì đại khái là tiền
Tiền đông Việt Nam
Rồi một tháng bao nhiêu
Tài chính có nghĩa là bao gồm cả cổ phiếu
Rồi trái phiếu
Rồi sổ tiết kiệm
Đúng không
Anh nói đừng hỗ trợ tài chính
Nói là đưa tiền
Nói rõ tôi là tiền đi
Anh nói đưa tiền tôi nuôi con
Đừng nói là tam kết nước tòa
Là chúng tôi sẽ hỗ trợ tài chính
Câu này nghe cao siêu lắm nhưng mà hỗ trợ tiền là cái gì
Anh gửi tôi một mớ mà
Giấy cổ phiếu mà nó hết giá trị rồi
Tôi cũng như không, hết mất giá rồi
Anh gửi tôi làm gì
Tôi muốn rõ ràng là tiền
Tiền mặt luôn, tiền Việt Nam
Đó chính là nội hàm do mình quy định
Vì vụ
Tôi lấy mấy điệu nhé
Chuyện vui thôi
Giờ mình cãi nhau với ông chồng
Ông chồng hỏi nó
Tôi nha
Tối ngày ăn xong đi chơi với gái
Ông chồng nói
Tôi đâu chơi với gái đâu
Tôi đi chơi với đàn bà
Bạn cãi gì hả
Gái là tính dưới 20
Tôi chơi với mấy người trên 20 không
đàn bà không à
vậy là tôi không phạm luật
bà chính em đã quy định nội hàm
em nói là tối ngày ăn xong đi chơi với gái
đúng không?
gái là chỉ có từ 18-20 mới gọi là gái
còn trên đó là phụ nữ đàn bà đúng không?
vậy như vậy là tôi vô tội tôi không có chơi với gái
tôi chơi đàn bà không à
ok?
đó là họ đang thay chuyển nội hàm đó
theo họ là như vậy là không phải nội hàm
còn bà nói là không tôi nói chữ gái là
cái khói quen người Việt Nam dùng chữ đó
để chỉ có sự coi thường mấy người kia
nói chung là
mấy cô gái phụ nữ nói chung hết
hiểu không?
đó thấy nhiều người
còn thấy trong mấy cái hài kịch đó
hoặc trong mấy cái chuyện đó
họ tìm cách họ thay đổi nội hàm
bằng cách đó là họ nói như vậy
nói tôi không chơi với gái tôi chơi với trai
cũng như bạn nhớ cái bộ 4 đũa tường không?
4 đũa tường là gì?
4 đũa tường là 4 thứ làm sập tường
đầu tiên là trai gái
thứ 2 là rượu chè
thứ 3 là cờ bạc
thứ 4 là hút sắt
đúng không?
thì ông này nói không có
tôi có phân nửa à
là rượu chè
tôi uống rượu tôi không uống chè
chè tiếng Bắc là trà các bạn
tôi có phân nửa
trong 4 đũa tường tôi có phân nửa à
tôi uống rượu tôi không uống chè
thứ 2 là trai gái
tôi có gái tôi không thích thằng trai
tôi thích thằng trai gái thôi mà
còn hút sắt tôi chỉ có hút thôi
tôi không có sắt đồ
sắt đồ nhà trà đồ nhôm như bán không có
hút thôi hút thôi
những cái cách nói đó
anh đang tìm cách thay đổi đội hàm
bẻ méo câu chuyện để anh chạy tội
thì bạn coi mấy cái hạt địch
nó ưu dụng cái kiểu đó
họ cố gắng họ thay đổi đánh tráo
gọi là đánh tráo khái niệm
là đưa một đội hàm khác vào trong đó
đội hàm thường thèm nghĩa đen
để cho người ta
đừng có bắt bẻ mình
nhưng mà đó cũng là khối hài thôi
không đánh lừa được ai
nhưng mà ở những trình độ tinh vi hơn
và đặc biệt các chính trị gia
họ ưu dụng kiểu đánh tráo khái niệm
ví dụ như là
yêu nước
là phải đóng thuế
bạn không đóng thuế, bạn không yêu nước
chẳng hạn kiểu nói vậy lập luận
kiểu là rất là đánh tráo
khái niệm là
ủa mất mớ gì
hai chuyện này đâu liên quan với nhau đâu
cái đó là một nghĩa vụ pháp luận thôi
còn có thể là tôi yêu nước
nhưng mà tại tôi không có tiền
thì tôi đâu đóng được
mà tôi rất yêu nước
nhưng mà tại tôi không có tiền
chứ đâu phải là tôi muốn trốn nợ đâu
ví dụ như vậy
thì cái việc mà chúng ta
nắm bững mấy cái đội hàm hay khái niệm
nó giúp chúng ta là chúng ta rõ ràng hơn
không lúc lập luận
có nhiều các họ lợi dụng cái đó
họ lợi dụng cái sự mơ hồ
họ đánh tráo
họ đưa một khái niệm vô một
một cái nội hàm mới đó
vô một khái niệm cũ
một cái
các bạn hiểu không nè
dạ em cảm ơn thầy
rồi
Khôi có câu hỏi gì không Khôi
dạ không mẹ
nghe rồi
dạ không nghe
rồi
nhớ không có câu hỏi gì hết
dạ vłę
vấn đề là
1
cái
Thực hiện
thiết kiếm
sự không
Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
