Thưa quý vị! Việt Nam luôn giữ vững vị thế cao trên đấu trường tri thức quốc tế ngay cả từ thời chiến tranh cho đến thời bình hôm nay. Nhưng đằng sau những tấm huy chương ấy, đâu mới là "đòn bẩy" thực sự đối với thế hệ trẻ? Hãy cùng lắng nghe chia sẻ từ PGS.TS Nguyễn Thị Lan Phương về 3 nhóm nhân tố cốt lõi quyết định thành công của các bạn trẻ, học sinh: 🔹 Giáo dục gia đình: Nền tảng đầu đời. 🔹 Niềm tin & Thái độ: Động cơ tự thân của trẻ. 🔹 Nhà trường: Môi trường rèn giũa trí tuệ.
Đặc biệt, một góc nhìn đầy nhân văn: Thành tích ấy không chỉ đến từ sách vở, mà còn được nuôi dưỡng bởi sự Chân thực – Thiện lương – Nhẫn nại từ chính người thân và xã hội... Kính mời Quý vị cùng đón xem: 📺 Talkshow “Điều Giản Dị” số 23 ⏰ Thời gian: 20h00, Thứ Bảy – Ngày 24/01/2026 📍 Phát sóng tại: Kênh Việt Nam Tươi Đẹp - nền tảng Gan Jing World
Bản thân Phương cũng là một bậc phụ huynh, bây giờ đã là bà, cũng là bà rồi, cũng đã có các cháu.
Phương chỉ muốn nói với các bậc phụ huynh là như thế này,
thành tích học tập của con trẻ không chỉ đến từ sự nỗ lực của các em,
mà còn bị ảnh hưởng bởi tính chân thực, thiện lương và bao dung nhẫn lại của tất cả mọi người xung quanh các em,
cha mẹ, ông bà, thầy cô giáo và xã hội.
Kính chào quý vị đang theo dõi chương trình Điều Đản Định,
được phát sóng vào 20h thứ Bảy, tuần thứ Hai và tuần thứ Tư tháng Tháng trên kênh Việt Nam Tươi Đẹp.
Vào thời Hậu Lê, tiến sĩ Thân Nhân Trung có câu
Hiện tại là nguyên khí của quốc gia và để có nhiều hiện tại thì giáo dục đóng vai trò vô cùng trọng hiểu.
Hôm nay với chủ đề chương trình Các nhân tố ảnh hưởng đến thành tích học tập của học sinh,
chúng tôi đặc biệt mời đến chương trình phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thị Lan Phương,
Nguyên Giám đốc Trung tâm Đánh giá Đào tạo, Viện Phó học Giáo dục Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Xin chào cô Lan Phương.
Trước kiên thay mặt chương trình, rất cảm ơn cô đã nhận lời mời tham gia chương trình
và xin mời cô gửi lời chào tới quý vị khán giả.
Xin chào MC Mong Ngạch Mau và xin kính chào quý vị khán giả.
Tôi hôm nay rất là vui mừng được cùng trao đổi với các quý vị của chương trình Điều giản dị
về một chủ đề vô cùng thiết thực và có ý nghĩa đối với thế hệ trẻ học sinh Việt Nam.
Thưa cô, nhắc đến học sinh Việt Nam thì chúng ta đều biết là
học sinh Việt Nam có rất nhiều thành tích cao trong các kỳ thi quốc tế.
Nhưng tuy nhiên ở trong nước thì vẫn có những khoảng nàn về chất lượng giáo dục chưa được ổn định,
bền vững, sự tranh ngạch giữa các hùng miền với tư cách là nghiên cứu viên cao cấp của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Cô có thể chia sẻ cụ thể về điều này?
Cảm ơn. Mình xin nói về suy nghĩ của người dân đối với ở trong nước trước nhé.
Thực tế là những lời phàn nàn của người dân về giáo dục
thì thực tế nó là do bản thân lĩnh vực giáo dục nó có hai ký cảnh.
Thứ nhất là sự tồn tại của xã hội và mặt ý thức của xã hội.
Về mặt tồn tại của xã hội thì mọi người dân đều nhìn thấy về điều kiện cơ sở vật chất của trường lớp
rồi những bất cập của chương trình sách giáo khoa hoặc là những thành tích không cao của con mình.
Đấy là về mặt tồn tại xã hội.
Nhưng về mặt ý thức xã hội thì vì giáo dục cũng có một chức năng là phải định hướng cho tương lai.
Vì vậy là người dân luôn kỳ vọng là ngành giáo dục làm được tốt hơn nữa, tốt hơn nữa cho con em mình.
Đấy là sự mâu thẫn, khoảng cách giữa cái muốn và cái kiện có.
Nó cũng tương tự như chúng ta làm một căn nhà thôi.
Ai cũng muốn rằng là tôi muốn xây dựng một căn nhà, nó hoàn toàn rộng rãi, đầy đồ tiện nghi.
Tuy nhiên, kinh tế không có, chúng ta đành phải xây dựng cái nhà nhỏ nhỏ này.
Đấy nó tương tự như thế thôi.
Cô có thể chia sẻ về các thành tích của học sinh Việt Nam không?
Thực ra là trong nước thì như MC vừa nói, người dân có thể kêu ca phàn nàn về chất lượng giáo dục.
Nhưng thực tế là thành tích của học sinh Việt Nam của chúng ta thì thật sự gây ấn tượng rất lớn trên trường tốt tế.
Không chỉ ở khía cạnh mũi nhọn mà còn ở cả khía cạnh đại trà nữa.
Về mặt mũi nhọn thì chắc là mọi người đều biết rồi.
Nước chúng ta từ khi tham gia kỳ Olympic đầu tiên, vào những thời còn chiến tranh,
cho đến tận bây giờ Việt Nam luôn đứng tốt đầu của các thành tích,
của các kỳ thi Olympic về toán, lý, hóa, sinh, tiền, v.v.
Ví dụ như chúng ta cũng vẫn biết, toàn thế giới chúng ta có một giáo sư Ngô Bảo Châu rất là nổi tiếng trên toàn cầu.
Thực tế là khi ông còn đang học ở trường Đại học Quốc gia,
ông hai lần đạt giải huy chương vàng của kỳ thi Olympic toán học.
Và trong đó có một lần thì ông còn đạt điểm tối đa 4-2 trên 4-2 luôn.
Và gần đây nhất, vào năm 2015, chúng ta vừa mới công bố,
thì đoàn Olympic toán của Việt Nam chúng ta đi thi thì chúng ta đạt thành tích xuất sắc
với 2 huy chương vàng, 3 huy chương bạc và 1 huy chương độc.
Đấy là về mũi nhọn.
Thế thì có nhiều người cũng sẽ nói đấy là mũi nhọn
tại vì Việt Nam chúng ta rất trú trọng vào trình chuyên lớp trọng.
Nhưng không, toàn bộ huy tiện đại trà cũng tương tự.
Bắt đầu từ năm 2000 trở về đây, chúng ta tham gia rất nhiều kỳ thi quốc tế.
Đó là các kỳ thi của CPLM đối với tiểu học.
Ta xếch đối với tiểu học, rồi là PEARLS hay là PISA đối với trung học.
Thì trong tất cả các kỳ thi này,
học sinh Việt Nam chúng ta đều đứng đầu tiên cao nhất
hoặc cùng lắm là đứng vị trí thứ 2 trong toàn bộ khu vực Asia.
Thế thì sẽ thấy là tất cả những kỳ thi, mà đấy là đối với anh.
Còn ngoài ra, chúng ta so với các nước phát triển thì cũng như thế.
Chúng ta có nhiều những tổ chức học sinh Việt Nam,
chúng ta còn cao hơn học sinh ở Anh, ở Mỹ khá nhiều.
Cái điều này đó là do cái kết quả Việt Nam mình nghiên cứu
hay là có cái tổ chức nào quốc tế họ nghiên cứu để đưa ra cái kết luận này ạ?
Như mình vừa nói,
thì tất cả những kỳ thi đấy là chúng ta tham gia vào kỳ thi quốc tế.
Và trong các kỳ thi quốc tế đấy,
ngoài cái chuyện bọn các em làm các bài test ra,
thì các em còn trả lời rất là nhiều bộ câu hỏi nữa.
Và ngoài ra, chính vì cái thành tích ti ra của học sinh Việt Nam cao như vừa nói,
nên là vào cái năm từ năm 2017 cho đến tận năm 2022,
Hoa Kỳ, Trung Quốc, Anh và Úc,
ba cái tổ chức này họ cùng phối hợp,
họ đầu tư để họ nghiên cứu một cái chương trình rất là dài hạn,
gọi là chương trình Cải thiện chất lượng giáo dục.
Và ký thức theo từ quốc tế là RISE.
Mục đích của chương trình này là tìm hiểu xem
những cái thay đổi gì trong chính sách của Việt Nam
mà dẫn đến học sinh Việt Nam lại đạt được kết quả cao như vậy.
Những thông tin rất là thú vị ạ.
Và như cô chia sẻ thì là họ nghiên cứu trong vòng 5 năm.
Đúng rồi.
Cháu đang tò mò về cái kết quả nghiên cứu đấy.
Với thành tích cao là đã được định sẵn như thế này.
Bây giờ chúng ta quốc tế cũng như Việt Nam rất muốn tìm hiểu rằng
tại sao học sinh Việt Nam chúng ta lại đạt được thành tích cao như thế.
Trong khi cái mức chi cho giáo dục của chúng ta rất thấp.
Đúng rồi, GDP của mình cũng chưa cao như thế.
Theo ước tính thì đối với các nước ở phối OECD,
người ta chi cho một cái học sinh 15 tuổi người ta là cỡ khoảng 75.000 đô la.
Trong khi đó Việt Nam chúng ta ước tính ra thì học sinh từ 6 đến 15 tuổi,
mỗi một em chúng ta chỉ chi cho khoảng 13.800 đô la.
Có nghĩa là chúng ta thấp hơn họ cỡ khoảng 5.5 lần.
Tuy nhiên, tất cả các nước khác thì đều có xu hướng này.
Mức chi cho giáo dục cao thì thành tích cao.
Nhưng Việt Nam chúng ta thì lại ngược lại.
Mức chi cho giáo dục rất thấp mà thành tích của chúng ta lại cũng rất là cao.
Thế nên là không chỉ các nước mà chúng mình cũng rất muốn tìm hiểu lý do này.
Thế thì trong tất cả các công trình nghiên cứu,
như mình vừa nói là của Tổ tức RISE trong 5 năm trời,
rồi của PISA, PISA chúng ta tham gia từ năm 2015, 2018 và 2022.
Rồi của CPLM, chúng ta tham gia vào năm 2019 và năm 2024, v.v.
Thì tất cả các công trình nghiên cứu đấy đều tập trung vào câu hỏi đó.
Đều chỉ để giải đắc cho câu hỏi đó.
Chính là chủ đề mà MC vừa nói,
đó là các nhân tố ảnh hưởng đến thành tích Tổ tức Học sinh Việt Nam.
Thế thì tất cả các nghiên cứu đấy đều dẫn đến một câu trả lời rằng,
ngoài cái chuyện các em học sinh nỗ lực chính mình,
thì các em chịu thành tích đấy bị ảnh hưởng bởi 3 nhóm nhân tố lớn.
Nhân tố thứ nhất là sự giáo dục của gia đình.
Nhân tố thứ 2 chính là niềm tin, thái độ của chính đứa trẻ.
Và nhân tố thứ 3 đó là giáo dục của nhà trưởng.
Thế thì trong 3 nhân tố về gia đình,
về tự bản thân các em học sinh và về nhà trường,
nghiên cứu của Cái Dận là nhân tố nào quan trọng nhất không ạ?
Cái chỗ này cũng rất là quan trọng.
Tìm ra được các nhân tố đó đã làm cả một công trình nghiên cứu rất là kỳ công và xử lý rất là phức tạp rồi.
Thì trong các nhóm nhân tố đấy thì bao giờ cũng phải sắp xếp nhân tố nào là có tác động nhất.
Kết quả này của chúng ta tìm được cũng chùng với kết quả của thế giới luôn.
Đó là đối với học sinh tiểu học và trung học cơ sở thì giáo dục của gia đình
đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng lớn nhất tới thành tích học tập của trẻ.
Thế là các em vẫn còn nhỏ thì ảnh hưởng gia đình là quan trọng nhất.
Thế còn các em lớn như trung học phổ thông?
Đối với học sinh trung học phổ thông thì tuy là yếu tố của gia đình cũng vẫn quan trọng
nhưng quan trọng nhất lại là niềm tin vào khả năng của mình cũng như thái độ học tập
lại trở nên quan trọng nhất đối với các em ấy.
Vâng, cảm ơn chia sẻ những thông tin rất là có giá trị của cô.
Thế thì cháu muốn cô chia sẻ thêm kỹ hơn, rõ hơn về cái góc độ là giáo dục gia đình nhé.
Về mặt giáo dục gia đình thì như thế này, thực ra là cả 3 cái nhóm nhân tố đấy
thì nhóm nào cũng ảnh hưởng, nhưng ảnh hưởng đều có 2 chiều hướng, tích cực và tiêu cực.
Chứ không phải là chúng ta cứ nói ảnh hưởng là ảnh hưởng tốt đâu.
Về cái tác động tích cực từ giáo dục gia đình thì như thế này.
Những gia đình nào mà người ta có xu hướng quan tâm đến con cái,
chăm lo cho con cái, thấu hiểu, nói chuyện nhiều với con cái.
Người ta có điều kiện kinh tế kháng giả,
người ta tập trung nhiều các điều kiện cơ sở vật chất sách vở
với các chương trình học cho con.
Thì tất cả những yếu tố đấy, những yếu tố bên trong như thế
thì đều dẫn đến đứa trẻ đấy sẽ có xu hướng là kết quả học tập.
Ngược lại, những tác động tích, tiêu cực của nó đây là gì?
Khi mà cha mẹ không quan tâm đến con, không nói chuyện với con, không học tập cùng con
hoặc là trong gia đình quá nghèo cũng không đáp ứng được yêu cầu học tập của trường lớp
thì đối với những gia đình này cũng ảnh hưởng đến,
nó cũng dẫn đến xu hướng rằng là các em sẽ có thành tích học tập.
Đấy cũng là lý do tại sao mà như Bạch Long vừa mới nói bước đầu đó.
Đó là sự tranh lệch thành tích học tập giữa vùng miền vẫn làm cái bài toán,
bài toán đau đầu của cuộc nhà giáo dục.
Bởi vì chúng ta cái sự tranh lệch kinh tế giữa thành thị, nông thôn và miền núi Bình San nó quá lớn
nên dẫn đến thành tích học tập của học sinh ở các vùng này nó có những sự tranh lệch rất là rõ ràng.
Cảm ơn cô đã chia sẻ những thông tin, kết quả nghiên cứu về yếu tố gia đình.
Trong những nghiên cứu ấy, cô có ấn tượng một vài trường hợp về giáo dục gia đình không?
Nhiên cứu rất là dài lâu nên các nhà khoa học trên thế giới cũng như Việt Nam đi tìm,
thu thập rất nhiều các minh chứng, các ví dụ cụ thể.
Thì mình chỉ lấy một cái ví dụ thôi, ví dụ như trong một gia đình cùng với một người nông dân ở Nghệ An
thì con của họ là thành tích học tập rất là kém, còn đặc biệt kém ở môn toán.
Vậy thì bạn ấy sẽ thay đổi bằng cách như sau,
mỗi một ngày thì bạn ấy dành 30 phút sau khi ăn cơm xong
để bạn ấy nói là kể và hỏi,
theo cái nghĩa là con sẽ kể xem là ở trường hôm nay con học được những gì.
Không bao giờ bạn hỏi là hôm nay con đến trường được mấy điểm,
tại vì con đã kém rồi bạn sẽ không hỏi thế, bạn hỏi là hôm nay con ở trường học được những gì.
Và bạn cứ đưa ra câu hỏi, khi con kể ra thì bạn lại hỏi đến đấy.
Cái này bạn ấy gọi là mỗi ngày dành 30 phút sau khi ăn để hai mẹ con ngồi kể và hỏi.
Tiếp theo nữa thì bạn lại hướng dẫn con, bạn ấy một cái cách nữa là con tự giảng cho mình.
Tự giảng?
Bằng cái cách như thế này, khi mà bạn ấy đã hướng dẫn cho con của bạn ấy
giải hoàn thiện một cái bài toán có lời văn,
thì bây giờ con sẽ tự nói lại, tự lý giải lại cái cách giải của mình,
cách hiểu của con như thế nào, tức là con tự giảng lại cái bài đấy cho mình nghe.
Bạn cứ kiên trì làm như thế khoảng 10 tuần sau.
10 tuần nghĩa là khoảng 2 tháng rưỡi?
Đúng rồi, kết quả học tập của bé ấy, của em ấy đang là kỡ khoảng 4,5-5,7 tuần.
Thì đến khi thi học kỳ thật sự là ấn tượng đó.
Mình chỉ đang muốn nói là bản thân gia đình đã phải kỳ công đến mức độ như thế.
Tức là nếu như đồng ngành của mẹ chỉ có khoảng nửa học kỳ thôi mà thành tích học tập nó đã thay đổi.
Đúng rồi, rất là nhanh như thế.
Thế con ấy ở nông thôn, ở thành thị có câu chuyện nào ấn tượng?
Cũng tương tự thôi.
Ở thành thị, ngay cại Hà Nội này cũng có một tình trạng.
Đó là cô bạn ấy cũng có nói rằng con luôn là kết quả học tập không cao.
Tức là bản thân từ bé ấy nó luôn ngưỡng ngáp.
Thế thì người mẹ ấy cũng trước khi đi ngủ thì hai mẹ con cùng kể chuyện cho nhau nghe.
Người mẹ sẽ làm cơn trước là kể là mình ở cơ quan hôm nay mẹ gặp những chuyện như thế này, như thế này.
Ấn tượng với mẹ là thế này.
Thế là đứa trẻ ngưỡng ngáp, bản thân ngưỡng ngáp.
Thì đứa trẻ ấy nó sẽ kể câu chuyện là hôm nay con đến trường thì con gặp những chuyện gì.
Con tiếp cận với bạn nào, bạn nào làm cho con sợ, bạn nào làm cho con thông, v.v.
Thế là trong quá trình hai mẹ con cứ nói chuyện trước khi đi ngủ khoảng 30 phút.
Ngày nào bạn ấy cũng làm như thế.
Thế là dần dần điều chỉnh câu chữ cho con.
Cuối cùng em bé đấy khoảng 8 tuần sau thì cô giáo dạy môn tiếng Việt.
Em vô cùng ngạc nhiên.
Khi con làm những đoạn văn nhà nhỏ, con đã lột tả được toàn bộ ý thức.
Thế nên là bạn sẽ không thấy gì ngạc nhiên.
Khi mà trên mạng hay thí thoảng có những em bé mà các em chỉ có 2 hay 3 dòng thôi
mà đã lột tả được toàn cả một câu chuyện.
Có khi người lớn nhất cũng không làm được.
Những câu chuyện rất thú vị và truyền cảm ứng.
Thì cháu nghĩ rằng quý vị khán giả, nhất là các bà phụ huynh mà nghe được câu chuyện này
thì có thể sẽ có thêm nhiều cách nữa để có thể giáo dục cho con cái của mình.
Đặc biệt là tiểu học và trung học cơ sở.
Rất là hy vọng như thế.
Chúng ta sẽ tiếp tục câu chuyện.
Có những yếu tố liên quan đến bản thân, cụ thể là niềm tin và thái độ của các em.
Cô có thể chia sẻ về vấn đề này.
Bản thân đứa trẻ, thực ra đặc tính của đứa trẻ thì nó thể hiện qua rất nhiều ký cạnh.
Nhưng trong nghiên cứu của bọn mình thì bọn mình thấy là tự chung lại có 2 cái đặc tính.
Đó là niềm tin và thái độ học tập là nó có ảnh hưởng đặc biệt tới thành tích học tập của đứa trẻ.
Vậy cái niềm tin đấy và cái thái độ đấy nó cũng hơi ảnh hưởng theo 2 ký cạnh tích cực và tiêu cực.
Ký cạnh tích cực ở đây có nghĩa là gì?
Khi mà các em ấy thật sự tin tưởng ở khả năng học tập của mình.
Các em có cái sự tự tin.
Các em có niệm tự tin và khả năng học tập của mình.
Các em ấy có thái độ học tập đúng đắn, cần cố chịu khó, gặp sai không nặng.
Đấy là những em vừa có niềm tin vừa có thái độ học tập rất là đúng đắn.
Thì xu hướng kết quả học tập của các em cũng rất là cao.
Chiều ngược lại đó là những em nào càng luôn lo âu về thành tích học tập của mình,
nghĩ nhiều về nó quá, áp lực về nó quá.
Hai nữa là các em ấy lại chán nặng, không muốn học.
Thì tất cả những thái độ này, không thích học môn này,
mà không thích học môn này thì có rất nhiều lý do.
Thậm chí lý do từ gia đình, thậm chí lý do từ giáo viên.
Quám lại là các em cũng không thích học.
Thì tất cả những em này khi mà những trạng thái đấy càng tăng,
thì kết quả học tập của các em cũng lại càng bị giảm đi.
Như vậy là cái niềm tin và cái thái độ đấy làm nó cũng tương tự như nhân vốn trước cũng có hay.
Cô có thể chia sẻ cái gợi ý nào để có thể làm cho cái niềm tin và cái thái độ này tích cực lên, mạnh lên?
Cũng có một ví dụ cũng khá là hay.
Cũng có một em học sinh, học sinh này là học sinh trung học phổ thông.
Điểm ngãn trong gia đình của anh ấy rất lớn.
Điểm ngãn rất là lớn.
Tức là bố mẹ có chuyện chọc về linh hồn đó.
Thế thì em ấy không muốn học hành nữa.
Em không muốn học một chút nào, thậm chí em còn muốn tự tử nữa.
Thế thì lúc này thì người mẹ sẽ xóa toàn bộ những cái kiểm khích của mình với chồng đi.
Và người mẹ sẽ chuyển cái niềm tin,
gọi là lay chuyển lại niềm tin cung cấp động lực cho em bằng cách người lớn là người lớn.
Còn cả bố, cả mẹ đều rất là yêu thương con.
Và bố con xong cũng kể lại cho em nghe là hồi xưa con là tình yêu của bố mẹ như thế nào, như thế nào.
Thế nên là con vẫn là niềm hạnh phúc của bố mẹ.
Thế nên con cố gắng học, bố mẹ vẫn yêu thương con như thế gần gần.
Thế thì người mẹ cứ kiên trì nhẫn lại nói với con từng ngày, từng giờ, từng tháng, từng năm.
Thì dần dần đứa trẻ nó chuyển từ cái chuyện nó chán là nó muốn đi tự tử
và nó quay lại nó lấy được cái niềm tin và học tập và em ấy tiến bộ rất là nhanh.
Và đến khi em tiến bộ rất là nhanh thì em cũng có nói rằng là
hóa ra kết quả học tập là phải con quyết định chứ không phải là hoàn cảnh gia đình,
không phải là hoàn cảnh, tình trạng vô nhân của bố mẹ con quyết định.
Vâng, cô có thể chia sẻ thêm một tình huống liên quan đến niềm tin của các em ạ?
Có một học sinh cũng trong học phổ thâm, em ấy chuyên bị điểm kém, điểm của em rất là kém.
Cô giáo, đây là ở nhà trường,
thì cô giáo muốn chuyển đổi cái niềm tin từ cái chuyện là em ấy chán nản về chuyện học tập
để em sang em tự tin về cái khả năng học tập của em.
Thì cô giáo này cô đã thực hiện một cái biện pháp như sau.
Tức là cô dùng một cái kỹ thuật trong dạy học gọi là sai đâu sửa đấy.
Có nghĩa là cũng như người lớn người ta thường nói là vất ngã đến đâu thì đứng lên tại đấy đấy.
Thì ở đây ở bên điểm sai đâu sửa đấy là này, khi em ấy đã bị sai chỗ này chỗ này
thì cô sẽ hướng dẫn em cái cách tự tìm ra chỗ sai.
Chứ cô ấy không chỉ ra hẳn cái chỗ sai, cô hướng dẫn học trò tìm ra cách sai.
Và đến khi học trò tìm ra chỗ sai này thì cô lại hướng dẫn tiếp bây giờ con tự sửa đi.
Thế là cô cứ kiêm trì với cái kỹ thuật sai đâu sửa đấy, sai đâu sửa đấy.
Và tới khi đứa trẻ nó sửa xong rồi, nó tự sửa xong rồi thì cô lại dùng một cái kỹ thuật khác
mà cũng tương tự với cái ví dụ trước đó là tự giảng cho mình nghe.
Em đấy sẽ tự nói với mình rằng trước đấy mình sai là do mình vận dụng nguyên tắc này bị sai.
Bây giờ mình đã sửa đúng được như thế này và lời giải nói là như thế này.
Thế cô cũng cứ kiêm trì với hai cái kỹ thuật như thế.
Và suốt cuộc là em này đã bắt đầu từ cái chuyện không thích học, chán học,
không tin rằng mình có thể, khả năng học được.
Thì bây giờ em cũng vươn lên, đứng đầu, gần như ở tốt đầu.
Và em cũng thấy rằng hóa ra là ai cũng có khả năng học cả.
Chỉ có điều là mình có biết sai đâu sửa đấy hay không thôi.
Vâng, thật là tuyệt vời ạ.
Chúng ta sẽ tiếp tục câu chuyện về nhỏ nhân tố thứ 3.
Nhỏ nhân tố nhà trường, cô có thể chia sẻ không?
Hầu hết là nếu như trường nghiên cứu là chúng ta bị sốc đó.
Tại vì chúng ta thường vẫn nói với nhau rằng giáo viên là quyết định đến chất lượng học tập của trẻ em.
Nhưng nhân tố nhà trường vẫn ảnh hưởng vai trò quan trọng nhưng nó lại đứng sau nhân tố gia đình và bản thân đứa trẻ.
Vậy thì nhân tố nhà trường nó ảnh hưởng 3 khí cạnh chính.
Khí cạnh thứ nhất là về chương trình học.
Khí cạnh thứ hai là phương pháp sẵn sàng.
Và khí cạnh thứ ba đó là môi trường văn hóa học đường.
Trong 3 khí cạnh này, khí cạnh nào cũng tương tự như trên.
Vừa có tác động tích cực và tiêu cực.
Thì mình cứ xin, để cho ngắn gõ nên mình cứ nói là tác động tích cực của cả 3 thứ.
Về tác động tích cực thì nếu như chúng ta có một chương trình học
mà chương trình học này thứ nhất là vừa sức nghe học sinh.
Hai nữa là nó có sự gắn kết, cân đối hài hòa giữa lý thuyết và ứng dụng.
Thì những chương trình này sẽ tạo nên thành tích học tật cho học sinh rất tốt.
Đối với phần giảng dạy của giáo viên cũng thế.
Những giáo viên nào mà người ta trú trọng phát huy tính tích cực học tật của học sinh,
tính chủ động của học sinh, họ tạo ra những hoạt động giáo dục nhiều hơn cho học sinh.
Còn những nhà trường nào mà người ta có môi trường quan hệ giữa thầy trò,
giữa học sinh với nhau, giữa học sinh với nhân viên trong nhà trường.
Những mối quan hệ này nó thân thiện, nó an toàn.
Tức là họ trú trọng tạo nên mền tảng văn hóa trong học đường.
Thì cũng tạo nên thành tích học tật cho học sinh cao.
Còn phần tham động tiêu cực của nó là ở những nơi mà chương trình học quá tải.
Chương trình học mang tính hàn lâm, giáo viên trú trọng,
chủ yếu dùng phương pháp thuyết trình và hỏi đáp.
Đối với những nhà trường nào mà có những môi trường học tật, nó mang tính bạo lực.
Giữa các học sinh vẫn có những chuyện đánh cãi chửi nhau.
Thì tất cả những thứ đấy đều dẫn đến ảnh hưởng thành tích học tật của đứa trẻ.
Thực ra dưới cái góc nhìn chia sẻ của cô là một chuyên gia, một nhà nghiên cứu,
thì những số liệu đưa ra rất thuyết phục và rất thực tế.
Một lần nữa rất là cảm ơn cô.
Vâng thưa cô, trong ba nhóm nhân tố ảnh hưởng đến thành tích học tật của học sinh,
nhân tố gia đình quan trọng.
Thế theo cô, các bởi cha mẹ nên giáo dục con cái của mình như thế nào ạ?
Đối với gia đình thì chúng ta có hai chức năng rất quan trọng đối với con trẻ.
Một là nuôi dưỡng, hai là lau dục.
Thì bây giờ chúng ta sẽ tập trung vào mặt giáo dục.
Theo mình, cha mẹ muốn giáo dục cho con tốt thì bản thân cha mẹ
cũng cần phải thực hiện ba cái đặc tính được gọi là phổ quát của nhân loại,
đó là chân thực, thiện lương và nhẫn lại bao dung.
Cha mẹ hãy sống thật, làm thật, bản thân phải làm hương
thì mới kỳ vọng rằng con của mình may chắn nó sẽ được trung thực.
Và cái khía cạnh này không chỉ là cha mẹ đâu mà nó còn mang khía cạnh này nữa này.
Chúng ta hãy chấp nhận, tức là gọi là tùy kỳ tự nhiên đấy.
Sức học của con mình đến đâu thì mình nỗ lực ở đó,
chứ không có những chuyện là chúng ta cứ chạy trường, chạy điểm
để nâng thành tích ảo cho con mình lên.
Đứa trẻ khi nhìn thấy bố mẹ làm như thế
thì nó biết bố mẹ muốn tốt cho nó nhưng cái tốt này là tốt giả dối,
là đứa trẻ ngay tức phắc sẽ mang tính giả dối, không còn có thể chân thực nữa.
Thế nên mình mới nói là bố mẹ cần phải chân thực.
Thiệt lương thì cũng cực kỳ quan trọng, nó thể hiện ở cái chỗ nào.
Chúng ta sinh con ra, ai cũng mong cho con tốt.
Thế nhưng mà mong cho con tốt là một chuyện,
còn làm thế nào được cho con tốt lại là cả một vấn đề, đúng không?
Đúng rồi.
Vậy thì bố mẹ hãy làm cái gì cũng nghĩ đến con,
nghĩ đến con không phải là cung cấp cho nó ăn thật nhiều thứ tốt,
không phải nó thích gì cái mua đấy, không phải như thế,
mà là hãy chú ý đời sống nội tâm của con.
Cuộc đời của nó vẫn còn rất là non nớt,
và nó ra nó gặp bao nhiêu chuyện xấu ở ngoài xã hội này.
Thì chúng ta hãy đi sâu, đi sát, nói chuyện cùng con, thấu hiểu con nhiều hơn.
Chứ không phải chỉ có lo cho con thích ăn cái gì mẹ cho đấy,
thích mua cái gì mẹ mua cho đấy, thích mặc cái gì mẹ cho mặc đấy.
Ngoài ra cái thiện đây của bố mẹ, thiện thương của bố mẹ phải thiện ra là
bố mẹ nghĩ nhiều đến con thôi.
Nghĩ đến con nhưng nghĩ cả không chỉ cung cấp vật chất mà phải cung cấp tinh thần cho đứa trẻ.
Mà tinh thần thì sẽ quan trọng rất là nhiều.
Ngoài đó ra, bố mẹ cũng còn phải thiện thương ở chỗ giáo dục cho con mình,
biết là làm việc gì cũng phải nghĩ đến quyền lợi của mọi người xung quanh.
Chứ không lượng tích kỷ cho bản thân.
Chính xác.
Hiện nay vì chúng ta yêu con quá nên cái gì con cũng trở thành ưu hoàng bà chúa.
Cuối cùng mọi người phải xung quanh con, bây giờ chúng ta phải thay đổi con đường đi.
Tức là con làm gì cũng phải nghĩ đến quyền lợi của mọi người xung quanh.
Nghĩa là một hành vị của con đây, bố mẹ nghĩ gì, em nghĩ gì, ông bà nghĩ gì, bạn bè xung quanh nghĩ gì.
Tóm lại, không chỉ bố mẹ nghĩ đến con và tập trung vào khí cạnh tinh thần cho con,
mà bố mẹ còn phải hướng dẫn con biết nghĩ mình làm việc này là tốt hay xấu,
có làm tổn hại đến người xung quanh hay không.
Đấy là cái tính thiện lượng.
Cái tính thứ ba như mình nói đó là nhẫn lại và bao su.
Rõ ràng là con trẻ mà.
Thì con trẻ có suy nghĩ của con trẻ, người lớn lại có suy nghĩ của người lớn.
Nên thành ra nhiều khi chúng ta ép đứa trẻ đi theo mình.
Mẹ muốn con học giỏi, áp lực cho nó bắt học, nâng cao thành tích.
Nó không học được thì mắng nó.
Hoặc là nó cũng cố gắng, mắng cũng ngược thì mẹ đi chạy trường, chạy điểm.
Đấy ví dụ như thế.
Tức là mình phải nhẫn nại với tất cả sự cố gắng của con.
Trong quá trình đấy thì mình sẽ hỗ trợ con để con nâng dần kết quả học đập của con lên.
Chứ không phải mình áp đặt.
Và cũng trong quá trình mình nhẫn nại như thế, cố gắng không mắng, không đánh.
Nhiều khi mình cũng tức lắm nhưng mà mình cố vang chịu.
Hoặc là mình cũng bao dung, bao dung cho con.
Để làm sao bao dung với mọi lỗi lầm của con.
Như cô giáo đấy, sai đâu sửa đó đó, bao dung theo kiểu như thế.
Mình tìm cách để cho con sửa sai, mình bao dung tất cả.
Từ cái chuyện mình bao dung này thì mình sẽ dẫn đến là mình khuyến khích được con.
Để con hươn lên.
Tóm lại, làm sao trong ba cái khía cạnh đấy thì mình cứ nghĩ thế này.
Tất cả những người lớn xung quanh, chúng ta đều sống chân thật, sống thiện lương.
Và chúng ta bao dung những này thì sẽ ảnh hưởng đến con trẻ.
Những điều này rất là tốt.
Bởi vì đấy là ba cái bức tính phổ quát nhất của nhân loại.
Rất là cảm ơn những thông tin cô chia sẻ dưới góc nhìn của một chuyên gia.
Những thông tin tất bổ ích đối với các bậc phụ huynh.
Bản thân cháu cũng thu được rất nhiều lợi ích trong buổi trò chuyện này.
Cảm ơn.
Và trước khi dừng lời thì cô có đôi điều muốn nhắn rủ tới quý vị khán giả.
Đặc biệt là các bậc phụ huynh ạ.
Là một bậc phụ huynh, bây giờ đã là bà.
Thương chỉ muốn nói với các bậc phụ huynh là như thế này.
Thành tích học tập của con trẻ không chỉ đến từ sự nỗ lực của các em.
Mà còn bị ảnh hưởng bởi tính chân thực, thiện lương và bao dung nhẫn lại
của tất cả mọi người xung quanh các em, cha mẹ, ông bà, thầy cô giáo và xã hội.
Dạ vâng ạ, thay mặt chương trình một lần nữa thì rất là cảm ơn cô Lan Phương
đã nhận lời mời tham gia chương trình và có những thông tin bổ ích để chia sẻ tới quý vị khán giả.
Và thưa quý vị khán giả, chương trình xin phép được khép lại tại đây.
Chương trình mong muốn rằng với những chia sẻ của Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan Phương
trong hôm nay sẽ giúp cho các quý vị, đặc biệt là các quý phụ huynh
sẽ có cho mình những phương cách để có thể đồng hành cùng con
giáo dục con mình trở thành những hiền tài, đóng góp cho nguyên khí của quốc gia.
Chương trình xin phép được tạm biệt và hẹn gặp lại các quý vị ở những chương trình tiếp theo.
Xin chào!