Triều Tiên khủng hoảng tứ bề, Kim trảm phó thủ tướng thị uy. Tập Đặng song Bình, bình mới mà rượu cũ

Quân Sự Mở
838 người theo dõi
42 Lượt xem video·20 thg 1, 2026
Cập nhật tối ngày 20 tháng 1.
Lãnh tụ Iran Khamenei cạn kiệt thủ đoạn, sụp đổ cận kề. Khốn đốn toàn diện, lãnh tụ Triều Tiên Kim Jong-un trảm phó tướng thị uy. Nài nỉ Bắc Kinh cấp vũ khí, Iran bẽ bàng, nhận ngay gáo nước lạnh. Ông Trump nói châu Âu nên tập trung vào Ukraine chứ không phải Greenland. Ukraine sẽ cải tổ hệ thống phòng không để đối phó Nga. Nhìn Đặng Tiểu Bình để hiểu Tập Cận Bình - 2 lãnh đạo, một kiểu chuyên chế.
Cập nhật tối ngày 20 tháng 1, lãnh tụ Iran Khamenei cạn kiệt thủ đoạn, sụp đổ cận kề
Khốn đốn toàn diện, lãnh tụ Triều Tiên Kim Jong-un chảm phó tướng Thị Huy
Nai nỉ Bắc Kinh cấp vũ khí, Iran bẽ bàng, nhận ngay gáo nước lạnh
Ông Trump nói châu Âu nên tập trung vào Ukraine chứ không phải Greenland
Ukraine sẽ cải tổ hệ thống phòng không để đối phó Nga
Nhìn đặng tiểu bình để hiểu Tập Cận Bình, hai lãnh đạo một kiểu chuyên chế
Khamenei cạn kiệt thủ đoạn chính trị, nguy cơ sụp đổ rất cao
Thưa quý vị, theo Nhật Báo Forward, mặc dù lực lượng an ninh của chế độ Khamenei đã đàn áp
làn sóng biểu tình mới nhất, nhưng các thủ đoạn chính trị của ông ta đang dần cạn kiệt.
Nếu không có sự nhượng bộ, ông ta sẽ phải đối mặt với các cuộc biểu tình trên toàn quốc tiếp diễn
và khả năng rất cao là chế độ sẽ bị lật đổ. Bất ổn là điều không thể tránh khỏi và chắc chắn
sẽ bùng phát trở lại. Iran chỉ có thể giải quyết các vấn đề kinh tế gây ra sự phẫn nộ trong
công chúng bằng cách nỗ lực dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế. Điều này đòi hỏi sự thỏa hiệp từ
phía Khamenei, bao gồm cả chương trình hạt nhân và chấm dứt mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của nước này
ở Trung Đông. Cậu lãnh tội Iran Ruhollah Khomeini từng ví thỏa thuận ngừng bắn nhục nhã với Iraq
như uống thuốc độc. Sau 8 năm chiến tranh Iran-Iraq tan khóc, Khomeini cuối cùng đã đạt được một
thỏa hiệp lịch sử và sau đó qua đời. Iran bước vào thập niên 1990 dưới sự lãnh đạo của Khamenei.
Trong giai đoạn này, nền kinh tế Iran phát triển mạnh mẽ, công cuộc tái thiết sau chiến tranh đạt được
thành công đáng kể và một nhà nước phúc lợi với trình độ giáo dục và chăm sóc sức khỏe cao đã được thiết lập.
Kể từ đó, các cuộc biểu tình đã diễn ra không liên tục. Mỗi lần như vậy, chính quyền Iran đều đáp trả
bằng bạo lực chết chóc một cách nhanh chóng. Chính phủ hiếm khi điều chỉnh chính sách để đối phó với các cuộc biểu tình.
Nhưng kể từ sau, vụ cảnh sát bắn chết một phụ nữ trẻ vào năm 2022 vì bị cáo buộc đội khăn chùm đầu
Kể từ đó, chính quyền Iran thường xuyên làm ngơ trước các vi phạm về trang phục ở Tây Iran.
Chính phủ cũng đã nới lòng các hạn chế xã hội khác, cho phép biểu diễn nhạc sống và khiêu vũ ở thủ đô.
Nhưng những biện pháp này không giải quyết được sự bất mãn cơ bản của người dân Iran.
Thay vào đó, chúng chỉ che giấu thực tế rằng Khamenei đang xa rời người dân, không chế độ nào có đủ nguồn lực
để chống lại một xã hội mà các giá trị của nó đã thay đổi kể từ năm 1979.
Cuối năm ngoái, nền kinh tế Iran rơi vào khó khăn, gây áp lực rất lớn lên người dân và cuối cùng dẫn đến bùng phát căng thẳng xã hội.
Đồng Ria lao dốc, hệ thống ngân hàng được chống đỡ bằng việc in tiền đã làm trầm trọng thêm lạm phát và bắt đầu sụp đổ.
Chính sách trợ cấp 7 đô la mỗi tháng bị chế diễu.
Thủ đô Tây Iran đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nước nghiêm trọng.
Tổng thống Iran Mahmoud Perdeshkian hồi tháng 11 năm ngoái cho biết, thủ đô có thể cần phải được sơ tán.
Là một trong những quốc gia sản xuất dầu mỏ giàu nhất thế giới, Iran không thể cung cấp điện liên tục 24 trên 24 giờ cho người dân.
Vào buổi chiều, tình trạng mất điện xảy ra đột ngột ngay cả trên các tuyến đường chính của những thành phố sầm ốt nhất.
Tổng thống Perdeshkian dường như đã chấp nhận số phận của mình, nói rằng,
Với tư cách là một nhà lãnh đạo tôn giáo, Khamenei có địa vị tương đương với giáo hoàng
và là người đứng đầu hàng triệu tín đồ hồi giáo Syr trên toàn thế giới.
Cộng hòa hồi giáo dựa vào quyền lực cá nhân của ông để hợp pháp hóa sự tồn tại của mình.
Và trong nhiều thập niên, Khamenei đã thanh trừng bất kỳ nhân vật tôn giáo nào có thể thách thức vị trí của ông.
Các nhà phân tích chỉ ra rằng, ảnh hưởng chính trị của ông đang suy yếu.
Trong suốt cuộc chiến 12 ngày với Israel, ông ở trong một hầm trú ẩn dưới lòng đất có nhiệm vụ
phát biểu trước quốc dân cho các chính trị gia và quan chức quân sự.
Nếu Khamenei không sẵn lòng thỏa hiệp để cứu vãn hệ thống hiện tại, thì những người ủng hộ
cực đoan của Cộng hòa Hồi giáo có thể hành động để lật đổ quyền lực của ông hoặc gạt ông Giang Mây Lê.
Chúng ta phải giả định rằng, hầu hết các thành viên của chế độ đều muốn tồn tại sau khi Khamenei thoái vị,
rằng hệ thống đã sụp đổ và nếu không có những thay đổi lớn ở cấp cao nhất,
điều đó sẽ dẫn đến xung đột bạo lực quy mô lớn, nội chiến và sự tàn giả của Iran.
Khủng hoảng tứ bề, Kim Trang Un chảm phó thủ tướng thị uy trước thềm đại hội đảng
Trong một động thái hiếm hoi và mang tính công khai cao, lãnh đạo Triều Tiên Kim Trang Un đã trực tiếp
cách trước phó thủ tướng nước này, ông Jang Sung-ho, ngay tại lễ khánh thành một tổ hợp máy móc công nghiệp quan trọng,
đồng thời gây gắt chỉ trích đội ngũ cán bộ kinh tế là vô trách nhiệm, thổ lỗ và bất tài.
Theo hãng thông tấn trung ương KCRA đưa tin hôm nay, Kim cho rằng Jang không đủ năng lực để gánh vác trọng trách,
ví von việc bổ nhiệm này chẳng khác nào buộc xe vào con dê thay vì con bò,
và kêu gọi các quan chức tự giác từ chức trước khi quá muộn.
Ông cũng quy trách nhiệm cho giới lãnh đạo kinh tế về sự chậm chẽ của dự án,
đồng thời lên án tư duy bại trận thụ động đã ăn sâu trong bộ máy.
Sự việc diễn ra trong bối cảnh Triều Tiên tiếp tục đối mặt với nền kinh tế trì trệ,
thiếu lương thực kéo dài và chịu nhiều lệnh trừng phạt vì chương trình hạt nhân,
trong khi nhà nước ưu tiên nguồn lực cho quân sự hơn là phúc lợi dân sinh.
Tổ hợp máy móc mới là một mắt xích quan trọng trong vành đai sản xuất công nghiệp ở miền Đông Bắc,
chiếm khoảng 16% tổng sản lượng máy móc cả nước.
Theo giới phân tích, việc Kim Jong-un công khai trừng phạt một quan chức cấp cao lần này mang tính cú sốc dân đè,
nhằm xiết kỷ luật và cảnh báo nội bộ trước thèm Đại hội Đảng Lao động Triều Tiên đầu tiên sau 5 năm,
nơi các vấn đề kinh tế, quốc phòng và chống tham nhũng dự kiến sẽ được đặt lên hàng đầu.
Iran cạn kiệt vũ khí, nài nỉ Bắc Kinh viện trợ trong vô vọng
Các nguồn tin cho biết, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm thời đình chỉ các hoạt động quân sự
chống lại chế độ Khamenei ở Iran, Bắc Kinh đang xem xét việc sắp xếp cho một số nhà ngoại giao của họ,
những người trước đó đã được sơ tán khỏi Iran sớm trở lại.
Một số nhà phân tích tin rằng, chiến lược trung lập trên lời nói nhưng thiên vị thực tế của Đảng Cộng sản Trung Quốc
đối với Iran là một hành động cân bằng, mang tính thực dụng cao.
Một nguồn tin thân cận với hệ thống ngoại giao Trung Quốc nói với tờ The Epoch Times rằng,
sau khi ông Trump ra lệnh tạm dừng hành động quân sự chống lại Iran vào phút chót,
Bắc Kinh ngay lập tức đánh giá lại điều kiện sống của các nhân viên Trung Quốc tại Iran
và điều chỉnh lại kế hoạch sơ tán ban đầu.
Nguồn tin cho biết, Đại sứ quán Trung Quốc tại Iran đã ngay lập tức truyền thông tin liên quan về Bắc Kinh.
Sau khi Mỹ đình chỉ các hoạt động quân sự, Trung Quốc đã tạm dừng kế hoạch sơ tán toàn diện
và thay vào đó bắt đầu theo dõi tình hình.
Nguồn tin cũng cho biết, Bắc Kinh đang theo dõi sát sao các động thái tiếp theo của Hoa Kỳ
và những thay đổi trong tình hình ở Iran.
Việc liệu tất cả các nhân viên ngoại giao liên quan có trở về hay không sẽ phụ thuộc vào việc
liệu các rủi ro an ninh tại địa phương đã thực sự được loại bỏ hay chưa.
Nguồn tin cũng tiết lộ rằng, Iran thực sự đã liên hệ với Bắc Kinh,
hy vọng nhận được sự hỗ trợ về vũ khí, nhưng Trung Quốc đã không lồng ý.
Lý do từ chối rất thực tế.
Việc cung cấp viện trợ quân sự đáng kể cho Iran ở giai đoạn này là không phù hợp.
Nguồn tin nói rằng, Mỹ đang theo dõi sát sao và việc trực tiếp cung cấp vũ khí cho Iran vào thời điểm này
sẽ tương đương với việc trực tiếp xúc phạm ông Trump
và Bắc Kinh không muốn xung đột trực tiếp với chính quyền Trump về vấn đề Iran.
Hơn nữa, Đảng Cộng sản Trung Quốc vẫn cần phải giao dịch với Mỹ trong các vấn đề quốc tế và thương mại quốc tế,
do đó họ phải kiềm chế trong các vấn đề liên quan.
Tuy nhiên, trước áp lực quân sự liên tục từ phía Hoa Kỳ, trong khu vực và tình hình bất ổn cao ở Iran,
Trung Quốc trên thực tế đã tiếp tục hỗ trợ Iran trong thời gian gần đây.
Ông cho biết, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã vận chuyển nhiều lô hàng tiếp tế cho Iran.
Mặc dù chưa được xác nhận liệu những hàng tiếp tế này có bao gồm vũ khí và thiết bị quân sự hay không,
nhưng chắc chắn chúng bao gồm các mặt hàng có thể được sử dụng cho các cơ sở quân sự hoặc các mục đích liên quan.
Loại hỗ trợ này cố tình tránh hình thức viện trợ quân sự trực tiếp, nhưng trên thực tế nó vẫn
có ý nghĩa quan trọng đối với Iran trong việc duy trì an ninh và hệ thống phòng thủ của mình.
Ông Vinh, một học giả chuyên về quan hệ chung Mỹ, tin rằng lập trường hiện tại của Trung Quốc
trong cuộc đối đầu Mỹ-Iran không thực sự trung lập, mà rõ ràng nghiêng về phía Iran.
Ông cho rằng có những tiền lệ cho cách tiếp cận này, giống như trong vấn đề Nga xâm lượng Ukraine,
chính quyền Trung Quốc công khai tuyên bố trung lập, nhưng trên thực tế họ từ lâu đã ủng hộ Nga,
không chỉ liên tục mua một lượng lớn dầu giúp Nga duy trì cỗ máy chiến tranh,
mà còn xuất khẩu thiết bị có tính chất lưỡng dụng rõ ràng sang Nga.
Trong một cuộc phỏng vấn, ông Vinh tuyên bố rằng Bắc Kinh cũng đã áp dụng chiến lược trung lập trên lời nói,
nhưng thiên vị trên thực tế về vấn đề Iran.
Một mặt, họ liên tục nhấn mạnh các nguyên tắc và sự kiềm chế trong các tuyên bố ngoại giao
để tránh không khai vượt qua lằn danh đỏ.
Mặt khác, họ duy trì không gian hỗ trợ cho chế độ Iran ở cấp độ chính trị và kinh tế,
chỉ tạm thời kiểm chế can thiệp quân sự trực tiếp trong bối cảnh áp lực cao hiện nay từ phía Hoa Kỳ.
Chiến lược này không dựa trên các quy tắc quốc tế hay các cân nhắc về ổn định khu vực,
mà chỉ là một hành động cân bằng mang tính thực dụng cao.
Một học giả khác về quan hệ quốc tế chỉ ra rằng,
việc Bắc Kinh điều động nhân sự và đưa ra các tuyên bố ngoại giao về vấn đề Iran
chủ yếu là lựa chọn thực dụng phù hợp với lợi ích của chính họ.
Vị học giả này cho rằng, Trung Quốc tránh công khai ủng hộ sự can thiệp quân sự từ bên ngoài,
đồng thời cũng không muốn tham gia vào cuộc xung đột trực tiếp với Hoa Kỳ về vấn đề Iran.
Việc Trung Quốc liên tục nhấn mạnh lập trường ổn định và hòa bình về cơ bản là một hình thức tự bảo vệ.
Việc các nhà ngoại giao Trung Quốc trở lại Iran dựa nhiều hơn vào đánh giá rằng tình hình chưa vượt
khỏi tầm kiểm soát trong ngắn hạn hơn là dựa trên kỳ vọng lạc quan về tình hình ở Iran.
Bắc Kinh sẽ tiếp tục điều chỉnh lập trường của mình nếu có những diễn biến mới.
Ông Trump nói, châu Âu nên tập trung vào Ukraine chứ không phải Greenland.
Các nước châu Âu nên tập trung vào cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine chứ không phải khả năng Mỹ
khi sắp nhập Greenland. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố điều này trong một cuộc phỏng vấn với NBC News hôm thứ Hai.
Cũng trong cuộc phỏng vấn, ông Trump chỉ trích các chính trị gia châu Âu phản đối ý tưởng Greenland sắp nhập vào Hoa Kỳ.
Ông nhắc lại rằng Hoa Kỳ cần hòn đảo này vì lý do an ninh quốc gia.
Hơn nữa, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng thuế quan thương mại đối với các nước châu Âu chắc chắn sẽ được áp dụng
nếu Hoa Kỳ không đạt được thỏa thuận về Greenland.
Tuy nhiên, ông từ chối trả lời câu hỏi của phóng viên về khả năng sử dụng vũ lực để thiết lập quyền kiểm soát hòn đảo,
chỉ nói, không bình luận.
Trước những yêu sách về kinh tế và lãnh tổ từ phía Hoa Kỳ, các nước châu Âu đã bày tỏ sự ủng hộ chủ quyền của Đan Mạch.
EU dự kiến sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp vào thứ Năm để thảo luận về các biện pháp đối phó.
Đại diện cấp cao của EU về ngoại giao và chính sách an ninh, bà Katya Kalash tuyên bố rằng,
EU không có ý định gây tranh chấp nhưng sẽ giữ vững lập trường của mình, nhấn mạnh rằng, chủ quyền là không thể thương lượng.
Ukraine sẽ cải tộ hệ thống phòng không nhằm đối phó Nga
Thưa quý vị, Tổng thống Ukraine Zelensky ngày 19 tháng 1 cho biết, quân đội Ukraine đang triển khai giải pháp phòng không mới
nhằm đối phó các đợt tấn công quy mô lớn sắp tới từ Nga.
Không quân sẽ có cách tiếp cận mới trong việc sử dụng lưới phòng không, tập trung vào các nhóm hỏa lực cơ động,
UAV đánh trận và những khí tài phòng không tầm ngắn khác, ông Zelensky ngày 19 tháng 1 cho hay.
Hệ thống sẽ được cải tổ toàn diện, ông nói thêm rằng, đã bổ nhiệm phó tư lệnh không quân mới để trực tiếp chỉ đạo và giám sát quá trình thay đổi này.
Tổng thống Zelensky kêu gọi người dân Ukraine cảnh giác cao độ.
Nga đã chuẩn bị sẵn sàng cho một đợt tấn công quy mô lớn và đang chờ thời điểm để thực hiện nó, ông nói,
đồng thời thúc giục chính quyền mọi khu vực trên cả nước phải sẵn sàng ứng phó nhanh nhất có thể và hỗ trợ người dân.
Cả tổng thống Zelensky và Ngoại trưởng Ukraine Andriy Zebedkov cuối tuần qua đều cho biết tình báo Ukraine đã phát hiện
Nga đang nhắm đến một số mục tiêu cụ thể, đặc biệt là những trạm biến áp cung cấp điện cho nhà máy điện hạt nhân của nước này.
Ukraine hiện vẫn phải khắc phục hậu quả từ loạt cuộc tấn công của Nga hồi đầu tháng khiến hàng nghìn tòa nhà trung cư bị mất điện và hệ thống sửa,
đặc biệt là tại thủ đô Kyiv. Tổng thống Zelensky lâu nay vẫn liên tục kêu gọi các đồng minh phương Tây đẩy mạnh hỗ trợ nhằm tăng cường năng lực phòng không cho Ukraine.
Tập Cận Bình và Đặng Tiểu Bình, hai lãnh đạo một kiểu chuyên chế
Giấu ấn quyền lực của Tập Cận Bình hiện diện khắp Trung Quốc. Mới nhất, ngày 17 tháng 1, Cơ quan Chống Tham nhũng của Đảng Cộng sản Trung Quốc thông báo
đã kỷ luật gần 1 triệu người trong năm qua, mức cao kỷ lục.
Song song với bàn tay sắt là việc tôn vinh vai trò lãnh đạo tuyệt đối của ông.
Tư tưởng Tập Cận Bình được ghi vào hiến pháp, quan chức ca cấp tuyên thệ trung thành với ông như hạt nhân của đảng, học sinh học thuộc các phát biểu của ông
và tuyển tập các tác phẩm về quản trị quốc gia liên tục được xuất bản.
Ngày nay, những điều này không còn gây bất ngờ. Nhưng khi chúng mới xuất hiện, giới quan sát Trung Quốc nhận ra một bước ngoặt lớn.
Đất nước đang rời xa mô hình lãnh đạo tập thể thời hậu mau để quay lại kiểu lãnh đạo tập quyền.
Vì thế, Tập Cận Bình trở thành danh giới rõ rệt trong lịch sử hiện đại Trung Quốc. Có một Trung Quốc trước ông và một Trung Quốc rất khác sau ông.
Nếu đạng Tiểu Bình khởi động cải cách và mở cửa từ năm 1978, thì từ khi tập lên nắm quyền năm 2012,
Trung Quốc bước vào cái gọi là thời đại mới hay theo nhiều học giả là một cuộc phản cải cách với kiểm soát và ý thức hệ được xiết chặt trở lại.
Tuy nhiên, học giả Bùi Mẫn Hân lại đưa ra cách nhìn khác.
Thay vì nhấn mạnh sự đứt gãi, ông cho rằng có sự tiếp nối sâu xa giữa đạng Tiểu Bình và Tập Cận Bình.
Chính những quyết định lớn của đạng đã tạo điều kiện cho tập trỗi dậy và cả hai cùng chia sẻ một mục tiêu cốt lõi,
củng cố quyền lực tuyệt đối của đạng, dù trong những hoàn cảnh khác nhau.
Bước ngoặt lớn nhất của tập là việc xóa bỏ giới hạn nhiệm kỳ chủ tịch nước năm 2018, mở đường cho ông cầm quyền lâu dài.
Nhưng theo ông Bùi, điều này không hoàn toàn bất ngờ.
Đạng Tiểu Bình từng tránh đặt ra giới hạn nhiệm kỳ thay tuổi tác ở đỉnh cao quyền lực để không làm suy yếu vị thế của chính mình.
Trên thực tế, chức chủ tịch nước vốn ít quan trọng nhất trong ba chức vụ của tập và các tiền lệ trước đó cho thấy các chuẩn mực này vốn lỏng lẻo, dễ bị phá vỡ.
Về nội dung lãnh đạo, tập cũng mang nhiều nét kế thừa từ đạng.
Đạng thường được xem là bảo thủ chính trị nhưng cởi mở kinh tế, tuy nhiên bảo thủ chính trị mới là trục chính.
Ông thanh chứng các lãnh đạo tự do và ra lệnh đàn áp phong trào Thiên An Môn năm 1989.
Cải cách kinh tế của đạng không nhằm xây dựng chủ nghĩa tư bản mà chỉ tận dụng thị trường để làm mạnh đảng và nhà nước.
Vì thế, quyền lực kinh tế then chốt, tài chính, năng lượng, viễn thông, giao thông luôn nằm trong tay nhà nước.
Tập Cận Bình đã khai thác triệt để di sản này, siết tín dụng với các tập đoàn địa ốc, dồn nguồn lực cho bán dẫn
và buộc khu vực tư nhân phải phục tùng tầm nhìn của ông.
Khác biệt lớn nhất giữa đạng và tập nằm ở hoàn cảnh. Đạng phải tái thiết đất nước sau thời mau,
trong khi vẫn bị kiềm chế bởi các lãnh đạo cách mạng kỳ cựu.
Tập thì đối mặt với một đảng mà theo ông đã trở nên chỉ trệ sau tăng trường dài hạn nhưng lại ít bị giang buộc bởi đối thủ nội bộ.
Ông chứng minh rằng một nhà lãnh đạo cứng rắn có thể phá vỡ thế cân bằng phe phái trước đây.
Theo học giả Bùi Mận Hân, nếu còn sống, đạng Tiểu Bình có lẽ sẽ nhìn tập với sự ngưỡng mộ.
Ông ta hẳn đã muốn hành xử như Tập Cận Bình.
Vấn đề không hẳn là tập đưa Trung Quốc thụt lùi, mà là đạng và tất cả các thế hệ lãnh đạo đảng
chưa bao giờ đưa đất nước tiến xa như giới học giả và truyền thông cả Trung Quốc lẫn phương Tây vẫn rêu rao và thổi phòng.
Thông tin vừa rồi về Trung Quốc đã khép đại chương trình cập nhật tin tức tối của Quân sự mở.
Cảm ơn quý vị đã dành thời gian quan tâm theo dõi. Xin chào và hẹn gặp lại trong các chương trình tiếp theo.
