Hyundai – một trong những tập đoàn lớn nhất Hàn Quốc – không chỉ là biểu tượng của công nghiệp hiện đại, mà còn là câu chuyện về ý chí phi thường của người sáng lập.
Từ năm 16 tuổi, Chung Ju-yung đã bỏ nhà ra đi, vượt qua nghèo đói, chiến tranh và vô số lần thất bại để lập nên Hyundai tại Seoul. Từ một xưởng sửa chữa nhỏ, Hyundai vươn lên thành đế chế ô tô – công nghiệp – xây dựng trị giá hàng chục tỷ USD, trở thành niềm tự hào của Hàn Quốc trên bản đồ kinh tế thế giới.
Trong video hôm nay, Tin Tóm Tắt sẽ đưa bạn khám phá:
• Hành trình bỏ nhà đi của Chung Ju-yung và những năm tháng bươn chải • Tinh thần “không gì là không thể” tạo nên DNA của Hyundai • Hyundai vươn lên ra sao trong thời kỳ Hàn Quốc nghèo đói sau chiến tranh • Cách nhà sáng lập biến một gara nhỏ ở Seoul thành tập đoàn toàn cầu • Những triết lý kinh doanh khiến Hyundai trở thành biểu tượng của Hàn Quốc
Chung Tu-yong, 56 tuổi, vì muốn được ăn một bữa no nên quyết định bỏ nhà đi bụi.
Ở Seoul, cậu mở một tiệm sữa xe đặt tên là Hyundai.
Và đây là câu chuyện huyền thoại từ hai bạc tài trắng trở thành tỷ phú.
Năm 1915, ở một ngôi làng hẻo lánh thuộc huyện Dongchon, Triều Tiên,
trong một đêm đông lạnh giá với tuyết trời dày đặc,
một cặp vợ chồng nông dân đã chào đón đứa con đầu lòng và đặt tên là Chung Tu-yong.
Năm năm trước, với việc ký kết thiệp ước sắp nhập Hàn-Nhật, đều quốc đại Hàn sụp đổ,
bán đảo Triều Tiên trở thành thuộc địa của Nhật Bản.
Dưới sự cai trị của người Nhật, cuộc sống của người dân vô cùng khó khăn.
Gia đình Chung Tu-yong vốn nghèo khó, nhiều đời làm nông, sống cuộc đời bán mặt cho đất, bán lưng cho trời.
Là con trai cả trong gia đình, mới 10 tuổi, Tu-yong đã có thể ra đồng giúp bố làm nông.
Cha cậu không kỳ vọng gì nhiều vào tương lai của cậu,
Nhưng cậu bé Chung Tu-yong lại không nghĩ như vậy.
Sau vài năm đi học, cậu mơ ước trở thành một người thầy, dạy học và truyền đạt kiến thức trên bột giảng.
Tuyết rằng ước mơ chỉ là mơ ước.
Vì nghèo khó, năm 14 tuổi, cậu đang ngậm ngùi rời xa trường lớp về làm nông.
Mỗi ngày cậu phải thức dậy khi trời còn chưa sáng, theo cha đi bộ 7-8 dặm đường mới đến được ruộng làm việc.
Giữa cây nắng chở chàng, đứng giữa cánh đồng ngô trải dài bất tận, cậu phải cúi lưng nhổ cỏ, sơi đất, gieo hạt, cứ thế lặp đi lặp lại.
Trong ký ức tuổi thơ của Chung Tu-yong, ngoài vài bữa ăn trong mùa vụ bận rộn, phần lớn thời gian cậu chỉ sống qua ngày với cháu loãng.
Cậu không ít lần tự hỏi, liệu mình sẽ giống cha suốt đời kề cuốc mà đến cuối cùng vẫn không đủ ăn no sao?
Đã có phải là toàn bộ cuộc sống của mình là số mệnh sao?
Suy nghĩ này đã ám ảnh cậu nhiều năm, cho đến 56 tuổi, cậu quyết định ra đi. Đêm đó, cậu hẹn với bạn cùng làng trốn khỏi làng.
Đường đêm khó đi, nhưng hai người bạn nhỏ không dám dừng lại dù chỉ một chút vì họ sợ bị người lớn phát hiện.
Thế là họ vội vã đi, đi một mạch 60 dặm đường.
Sau chặng đường dài gian khổ, họ đến Kuon. Họ nhận được một công việc lao động chân tay tại một công trường xây dựng.
Trừ ăn uống ra, mỗi ngày kiếm được một hào rưỡi.
Dù lân thấp, nhưng Chung Tu Yon vẫn thấy rất vui. Cậu nghĩ điều này tốt hơn ở làng nhiều. Cậu vui vì mình có thể tự kiếm ra tiền.
Hai tháng sau, cha cậu tìm thấy cậu rồi đưa cậu về làng. Nhưng lúc này đã muộn rồi.
Chung Tu Yon đã nếm được mùi vị cuộc sống mà cậu từng khao khát, và cậu không còn chấp nhận cuộc sống tầm thường nữa.
Trong hai năm tiếp theo, cậu hai lần lén ra Seoul. Nhưng mỗi lần trốn, đều bị cha kiên quyết tìm về làng. Người cha cũng không chỉ một lần khuyên nhũ cậu.
Cậu đừng quên, cậu chỉ là đứa trẻ nông thôn, mới học có 6 năm. Seoul đầy sinh viên tốt nghiệp, nhưng thất nghiệp.
Ai mà không giỏi hơn cậu, cậu tưởng cậu là ai? Làm người với thực tế.
Năm 1934, Triều Tiên xảy ra hạn hãng hiếm thấy, mùa mang thất bác. Ở nhà chỉ còn biết chờ chết.
Chung Tu Yon lại lần nữa xin cha vào thành phố làm thuê. Và lần này, người cha đã đồng ý.
Giống như mọi thanh niên khác, Chung Tu Yon không muốn bỏ lỡ bất kỳ cơ hội kiếm tiền nào.
Anh làm bốc vác ở bến cảng, trộn xi măng ở công trường, làm thợ sửa chữa ở nhà máy.
Cuối cùng, tìm được một công việc ổn định tại cửa hàng gạo thương hội Bokhon.
Mức lương này tương đương với giá một bao gạo. Và ông chủ còn bao 3 bữa ăn một ngày. Đếm này khiến anh rất hài lòng.
Ông chủ tiệm gạo Lee Kun Song, ban đầu khởi nghiệp bằng việc bán cần tây.
Giờ đây vừa có tiệm gạo của Hiệp hội Thương mại, vừa có một nhà máy chế biến.
Chung Tu Yon tự nhủ. Ông chủ ngày xưa cũng trắng tay lập nghiệp, sau này mình nhất định cũng sẽ có ngày thành công.
Với sự chăm chỉ, Chung Tu Yon để lại ấn tượng sâu sắc với ông chủ Lee.
Không lâu sau, ông được thang chức, trở thành kế toán cửa hàng. Khi nhận số sách, anh vô cùng xúc động.
Điều này có nghĩa là ông chủ Lee đã xem anh như người nhà. Mức lương cũng tăng từ 12 lên 18 quân.
Cuối năm đó, Chung Tu Yon mang tổng cộng 18 bao gạo về nhà.
Đây là số lượng mà cha anh có làm lụn vất vả cả năm cũng không kiếm được.
Nhìn đống gạo chất thành đống nhỏ, người cha rưng rưng nước mắt. Cảm tháng nói rằng con trai đã trưởng thành.
Công việc ở tiệm gạo kéo dài 3 năm. Trong 3 năm này, Chung Tu Yon đã học được cách quản lý và nhận được sự tin tưởng của khách hàng.
Do sức khỏe của ông Lee không tốt, con trai lại không chịu nối nghiệp. Dần dần, ông mất hứng thú kinh doanh.
Thế lạ, ông nói với Chung Tu Yon, giờ có nhiều khách hàng tin cậu. Chỉ bằng chú nhượng lại cửa hàng này cho cậu, cậu cứ tiếp tục làm ở đây đi.
Cứ như vậy, thương hội Bok Han đổi tên thành thương hội Kyeonggi. Chung Tu Yon trở thành ông chủ mới.
Năm đó, anh vừa trọn 23 tuổi. Nhờ uy tín tốt và dịch vụ xuất sắc, thương hội Kyeonggi nhanh chóng trở thành tiệm gạo tốt nhất tỉ trấn.
Tuy nhiên, may mắn không kéo dài. Khi đó, quân Nhật phát động chiến tranh toàn diện với Trung Quốc.
Triều Tiên trở thành căn cứ cung mấn chiến lược. Để vờ vét vật tư chiến tranh, Nhật thực hiện chế độ phân phối gạo ở Triều Tiên,
nghiêm cấm cá nhân mua bán lương thực. Bớt đắc dĩ, Chung Tu Yon đành phải đóng tiệm về quê.
Sau khi ở quê một thời gian, năm 1940, anh quyết định lần nữa lên thành phố lập nghiệp.
Anh nghiên cứu kỹ danh sách các ngành nghề, bị chính phủ Nhật Bản hạn chế kinh doanh và nhận thấy mở một tiệm sửa xe có lẽ là lựa chọn tốt nhất lúc bấy giờ.
Thấy là anh gom góp được 5.000 won, mua lại một tiệm sửa xe từ người khác.
Từ nơi Chung Tu Yon ở đến sưởng, chỉ mất 5 xu đi xe. Nhưng anh tiếc tiền, kiên trì đi bộ mỗi ngày để đi làm.
Ở sưởng, anh làm việc từ sáng đến tối, thường đến nửa đêm mới tàn ca về nhà.
Tuy vất vả, nhưng trong lòng anh cảm thấy rất thỏa mãn.
Nhờ dịch vụ tốt và giá thấp, công việc kinh doanh của sưởng sửa chữa dần trở nên phát đạt.
Số tiền vay mua sưởng ban đầu cũng đã trả được một nửa.
Thế nhưng, Chung Tu Yon không ngờ một tai nạn cháy nổ đã đẩy anh trở lại và xuất phát.
Một thợ sửa bất cẩn làm lửa rơi xuống sàn.
Thế là ngọn lửa tàn nhẫn đã lập tức thiêu rụi nhà sưởng, động thời đốt cháy cả những chiếc ô tô của khách hàng đang được sửa chữa.
Tiền mua sưởng vừa mới trả được một nửa, giờ không những sưởng bị cháy mà còn phải bội thường xe cho khách.
Nhìn tâm huyết của mình bị thiêu thành trò bội, Chung Tu Yon quỷ xuống đất, nước mắt lương trọng.
Nhưng thời gian không cho phép anh buồn bã, anh phải đứng lên lần nữa.
Và lần này, anh quyết định vay nặng lại 3.500 đồng để xây dựng nhà sưởng mới.
Anh tin rằng mình có thể làm được.
Quả thật, trong 2 năm tiếp theo, sưởng sửa chữa của anh là điểm sửa chữa ô tô bận rộn nhất Seoul.
Số lượng nhân công vượt quá 70 người.
Năm 1941, chiến tranh Thái Bình Dương buồn nổ.
Năm sau, chính quyền thuộc địa Nhật Bản ban hành lệnh chỉnh đốn doanh nghiệp.
Vì nhu cầu chiến tranh, sưởng sửa chữa ô tô bị người Nhật cưỡng chế tiếp quản.
Mất sưởng, Chung Tu Yon chuyển sang kinh doanh đội vận tải.
Khi chiến tranh leo thang, tình hình Seoul ngày càng căng thẳng.
Chung Tu Yon thấy có điều không ổn.
Thế là 3 tháng trước khi Nhật Bản thua trận,
anh đã chuyển nhượng đội xe mang theo một khoản tiền lớn trở về quê nhà.
May là Chung Tu Yon đã rút lùi sớm.
Nếu không, sau khi Nhật Bản thua trận,
tất cả doanh nghiệp liên quan đến vốn Nhật Bản đều sẽ bị đóng cửa
và khoản đầu tư của anh cũng sẽ hoàn toàn đổ sông đổ bể.
Sau khi Nhật thua trận và chiến tranh thế giới thứ 2 kết thúc,
Chung Tu Yon trở lại Seoul.
Năm 1946, anh mở lại sưởng sửa xe.
Lần này anh đặt tên sưởng là Hyundai Motor Industrial Company.
Khi đó, Chung Tu Yon đã thành thạo việc mở sưởng sửa xe.
Ở Nam Triều Tiên lúc bấy giờ, lượng lớn xe quân sữa Mỹ trở thành khách hàng mục tiêu của anh.
Nhưng Chung Tu Yon không bằng lòng với hiện trạng.
Thấy các công ty xây dựng khác dễ dàng nhận được các hợp đồng trị giá hàng chục triệu quân
từ nguồn tài trợ của chính phủ.
Anh quyết định thành lập Hyundai Servo Engineering vào năm 1947 khi anh 32 tuổi.
Không ngờ chiến tranh Triều Tiên lại bùng nổ lần nữa.
Chung Tu Yon và em trai Jong In-yong phải chạy trốn đến Busan.
Mặc dù đang chạy trốn, nhưng trong suốt thời gian chiến tranh, Chung Tu Yon không hề nhạc rỗi.
Từ xây tường và sửa doanh trại cho căn cứ công quân Mỹ, đến vận chuyển báo cáo cho các đơn vị tuyến đầu.
Bất cứ việc gì có thể kiếm tiền, anh đều làm.
Chờ đến khi chiến tranh Triều Tiên kết thúc, công ty Hyundai của Tu Yon đã bước đầu thành hình.
Lúc này, kinh tế Hàn Quốc đã bị tàn phá nặng nề do chiến tranh nhiều năm.
Mỹ phiên trợ hàng tỷ đô la để phục hồi cơ sở hạ tầng và vực dậy kinh tế.
Chung Tu Yon lại lần nữa nắm bắt cơ hội.
Năm 1953, anh nhận được một dự án lớn, đó là công trình phục hồi cầu Goryeong ở Daegu.
Tuy nhiên, quá trình thi công gặp nhiều khó khăn.
Lúc thì mực nước sông Nha Trang thay đổi theo mùa, khiến việc thi công khó khăn.
Lúc thì xảy ra lũ lụt gây ngừng thi công.
Cứ làm rồi dừng, tiến độ thi công toàn bộ công trình diễn ra vô cùng chậm chạp.
Kéo theo đó là chuỗi vốn của công ty bắt đầu căng thẳng, dự án liên tục thu lỗ.
Người nhà mất kiên nhẫn, mọi người đều khuyên anh.
Không làm được thì bỏ, cứ thế này, chút vung liến khó khăn lắm mới tích góp được cũng sẽ tiểu tàn hết.
Các đối thủ cạnh tranh bên ngoài càng chế dữ anh.
Một người chỉ học 6 năm còn muốn học người ta làm công trình.
Đúng là tàn ngốc, đáng bị phá sản.
Công trình dài hạn thế này mà không biết ký hợp đồng trả góp.
Để duy trì hoạt động liên tục của công ty, anh đã bán hết tất cả nhà cửa.
Nhìn người thân chen chút trong căn nhà thuê chật chội, tồi tàn.
Anh cảm thấy vô cùng tội lỗi và tự trách.
Nhưng anh thề mình phải thành công.
Trong hồi ký sau này, Jong-choo Yong đã nói
Một khi tôi đã quyết tâm, tôi sẽ không bao giờ dễ dàng từ bỏ sự nghiệp của mình.
Tất cả những thất bại đều sẽ trở thành kinh nghiệm quý giá nhất cho tôi.
Bạn phải học cách đối diện với điều này một cách nhẹ ngàng.
May là ông lại lần nữa vượt qua khó khăn.
Ông triển khai hành động trên nhiều mặt.
Thi công đập nước lớn nhất Hàn Quốc tại Jong-choo.
Năm 1968, xây dựng đường cao tốc đầu tiên.
Năm 1972, lập Woosan Shipyard, gia nhập ngành đống tàu.
Tổng thống Hàn Quốc trực tiếp cắt băng Khánh Thành.
Từ 1974 đến 1992, Hyundai Heavy Industries đống 332 tàu,
chiếm 40% tổng sáng lượng đống tàu Hàn Quốc.
Đương nhiên, nếu không có sự can thiệp của chính phủ Hàn Quốc,
để gia đình Jong-choo Yong được hướng nhiều ưu đại tài chính,
bảo lãnh vài vốn, thậm chí là miễn giảm thuế,
doanh nghiệp của ông không thể phát triển nhanh đến vậy.
Các doanh nghiệp gia đình kiểu này được gọi là Treble.
Trong suốt những năm 70 và 80, chính phủ Hàn Quốc thông qua việc hỗ trợ các Treble mở rộng,
trở thành động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia Hàn Quốc,
mà doanh nghiệp của Jong-choo Yong cũng mở rộng sang ngày càng nhiều ngành nghề.
Nhưng có một ngành mà ông luôn không muốn tự bỏ, đó chính là ngành công nghiệp ô tô.
Năm đó, khi xây dựng đường cao tốc Khuong Vu,
tổng thống Hàn Quốc lúc bấy giờ là Park Chung-hee đã nói với Jong-choo Yong,
không biết bao giờ ô tô do chúng ta sản xuất mới chạy được trên đường cao tốc này nhỉ.
Thế là năm 1967, Hyundai Motor Company thành lập, chính thức tham gia ngành công nghiệp ô tô.
Để hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô trong nước, chính phủ Hàn Quốc đã đề ra một chính sách,
đó là các doanh nghiệp ô tô nước ngoài không được phép tự mình kinh doanh,
mà phải liên quanh với các doanh nghiệp địa phương của Hàn Quốc để sản xuất ô tô.
Thế là Jong-choo Yong ký hợp đồng sản xuất xe nhỏ với Ford.
6 tháng sau, chiếc ô tô đầu tiên ra đời, đó chính là Hyundai Cortina.
Chiếc Hyundai Cortina này không khác gì chiếc xe cùng mẫu của Ford.
Mẫu xe Ford cổ điển này đã đạt được thành công lớn ở Anh, nhưng ở Hàn Quốc thì ngược lại.
Lý do là điều kiện đường xá kém ở Hàn Quốc khiến chiếc xe này thường xuyên gặp sự cố,
khiến xe không thể di chuyển, khiến nhiều người bắt đầu nghi ngờ về chất lượng của Hyundai.
Năm 1969, do nhà máy Hyundai bị lũ lụt, dư luận loan tin rằng công ty bán toàn là xe biển ngập nước.
Điều này càng làm ảnh hưởng đến uy tín của công ty. Nhưng trước khủng hoảng này, Jong-choo Yong vẫn kiên trì đến cùng.
Ông nói, dù thế nào đi nữa, tôi tuyệt đối sẽ không tự tay gỡ bỏ tấm viễn hiệu ô tô Hyundai này.
Khi điều kiện đường xá cải thiện, doanh số bán hàng của Cortina ở Hàn Quốc dần dần bắt đầu tăng lên.
Nhưng do Ford từ chối cho phép Hyundai bán xe ra nước ngoài, nói rằng mối quan hệ hợp tác của họ
không nhằm vào thị trường toàn cầu nên Hyundai chỉ có thể bán ở Hàn Quốc.
Điều này khiến Jong-choo Yong vô cùng tức giận.
Ông cảm thấy Ford chỉ coi mình là một nhà máy gia công với chi phí lao động trẻ mạc.
Trong khi điều Jong-choo Yong muốn là thay đổi toàn bộ ngành công nghiệp ô tô Hàn Quốc,
thế là năm 1974, Hyundai chấm dứt hợp tác với Ford.
Cũng trong năm này, tại triển lãm ô tô Touring lần thứ 55,
một xe đầu tiên do Hyundai tự nghiên cứu và phát triển, Hyundai Pony.
Lần đầu tiên được công bố, Hàn Quốc trở thành quốc gia thứ 16 trên thế giới có thể tự sản xuất ô tô nhỏ.
Chiếc xe này sử dụng động cơ và trục sau của Mitsubishi,
có thể tích ứng với điều kiện đường xá kém của Hàn Quốc với giá 5.900 USD.
Ngay khi ra mắt, nó đã nhanh chóng được săn đón đồn nhiệt.
Thời điểm đó, cứ 10 chiếc xe được bán ở Hàn Quốc thì có 4 chiếc là Hyundai Pony.
Nó trở thành chiếc xe quốc dân thực thủ.
Thành công của Hyundai Pony đã khiến Jong-choo Yong tự tin hơn bao giờ hết.
Ông muốn đưa Hyundai Motor vượt ra toàn thế giới.
Năm 1985, Hyundai tiến quân sang Mỹ, ra mắt một mẫu xe mới là Hyundai Excel.
Đây là chiếc xe đầu tiên của Hyundai sử dụng thiết kế động cơ trước, dẫn động trước.
Đồng thời, trên cơ sở Hatchback 2 khoang, nó đã phát triển thành xe 3 khoang,
tức là tiền thân của Elantra.
Năm đó, tiền lương theo giờ của công nhân ô tô Hàn Quốc chưa đến 4 USD.
Chi phí lao động rẻ đã tạo ra lợi nhuận dư giã cho Hyundai.
Tại Mỹ, Excel có giá khởi điểm chỉ 4.995 USD, rẻ hơn gần 1.000 USD so với xe nhật cùng phân khúc.
Năm đầu tiên, doanh số đạt 168.000 chiếc. Tổng doanh số toàn cầu vượt 1 triệu xe.
Tuy nhiên, sau khi bán chạy, các vấn đề cũng theo nhau kéo đến.
Nhiều xe gặp phải một loạt các vấn đề như lực phanh không đủ, hợp số bị khóa, v.v.
Ủy ban an toàn giao thông quốc gia Mỹ đã 4 lần ra lệnh cho Hyundai thu hồi xe.
Từ đó, Hyundai bỗng chốc, đồng nghĩa với chất lượng kém, là trò cười trong miệng người Mỹ.
Để xoay chuyển tình thế bất lợi, John Trujohn vừa không ngừng nâng cao kiểm soát chất lượng,
vừa tăng niềm tin khách hàng bằng cách công bố bảo hành 10 năm hoặc 100.000 km cho tất cả xe bán tại Mỹ.
Sau đó, hàng loạt các mẫu xe mới lần lượt ra đời.
Accent, Sonata, Elantra.
Năm 1998, Hyundai mua lại Kia Motors.
SL cũng đã phát triển đến thế hệ thứ ba, trở thành mẫu xe kinh điển của Don't fear your Dakar, Kiamar.
Sau đó, John Trujohn tuyên bố lui về hậu trường,
giao vị trí chủ tịch Hyundai Group cho em trai thứ tư Chung Si-yong tiếp quản.
Năm 1992, John Trujohn, 77 tuổi, quyết định tranh cử tổng thống Hàn Quốc.
Nhờ lợi thế tài chính dồi dào của tập đoàn Hyundai, ông đi vận động khắp nơi, nhưng cuối cùng lại thua cử.
Đảng Nhân dân thống nhất mà ông lãnh đạo cũng bị vứa scandal trong chiến dịch tranh cử.
Năm 2001, John Trujohn qua đời tại Seoul vì viêm phổ cấp tính, hứng thở 86 tuổi.
Sau khi John Trujohn qua đời, đoàn đại biểu Triều Tiên đã đến Viễn.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi bán đảo Triều Tiên chia cắt hơn 50 năm trước.
Câu chuyện của John Trujohn hôm nay vừa là huyền thoại khởi nghiệp của một người bình thường,
vừa là một hình ảnh thua nhỏ về sự phát triển của các chế bộ và kinh tế Hàn Quốc.