Nếu Không Có Nguyễn Trãi, Lê Lợi Có Thể Thắng Khởi Nghĩa Lam Sơn?

Tiếng một chiều đại mất nước, đau một dân tộc bị giày xéo Nhưng cũng từ chính đêm đen đó, một ngọn lửa đã được nhen lên giữa núi rừng Lam Sơn Xin chào mừng bạn đến với kênh Sơn Hà Sử Ca Hôm nay, chúng ta cùng nhau sống lại một trong những chương sự hào hục nhất của dân tộc Việt Nam Khởi nghĩa Lam Sơn Hành trình mới năm từ cho tàn nô lệ đến ngày non sông thu về một mối Năm 1407, sau thất bại của Nhà Hồ Đất nước Đại Việt chính thức rơi vào tay nhà mình Từ đây, Giao Chỉ bị xóa tên khỏi bản đồ các quốc gia độc lập Trở thành một quận huyện của phương Bắc Quân mình không chỉ đến để chiếm đất Mà còn mang theo một chính sách cai trị tàn bạo chưa từng có Sách vở bị đốt, bia đá bị phá, văn hóa bị đồng hóa Dân chúng bị coi rẻ không khác gì nô lệ Thuế khóa nặng nề, lao dịch triền miên Tiếng oán than vang khắp thôn cùng ngõ hẻm Thành Thăng Long nghìn năm văn hiến bị đổi tên thành Đông Quan Trở thành trung tâm cai trị của giặc mình Tại đây, những viên quan đô hộ như Trương Phụ, Hoàng Phúc, Lý Bân Thay nhau nóng quyền, thẳng tay đàn áp mọi mầm mống phản kháng Trong bối cảnh đó, nhiều cuộc nổi dậy lè tẻ nổ ra Rồi nhanh chóng bị dập tắt trong biển máu Dân tộc Việt Nam như bị dồn vào ngó cụt Chưa thấy ánh sáng của một con đường giải phóng Giữa thời khắc của tối ấy, có một con người mang nặng nỗi đau mất nước hơn ai hết Đó là Nguyễn Trãi, xuất thân trong một gia đình khoa bảng Từng làm quan dưới triều hồ, ông chứng kiến từ đầu đến cuối cảnh nước mất, nhà tan Khi quân Minh tràn vào, Nguyễn Trãi bị giam lỏng tại Đông Quan Giặc Minh từng định giết ông, rồi lại đổi ý Giữa ông bên mình với ý đồ lợi dụng nhân tài Nhưng Nguyễn Trãi không quất phục, ông trốn thoát Bắt đầu những năm tháng phiêu bản, ẩn mình giữa nhân gian Mang trong lòng một câu hỏi dây dứt Ai sẽ là người đủ tổng vóc đứng lên cứu nước Trong những đêm dài nhìn về phương Nam Nguyễn Trãi cảm nhận được một điều gì đó đang hình thành Và rồi tin tức chuyển đến Tại vùng Lam Sơn, Thanh Hóa Có một hảo trưởng đang âm thầm tụ nghĩa Chiêu mộ anh hùng, nuôi trí lớn Người đó tên là Lê Lợi Lê Lợi vốn là một phú hào địa phương Giàu có, nhân hậu và có uy tín lớn trong dân Nhưng điều khiến ông khác biệt không phải là cuộc cải Mà là tấm lòng đau đáo với non sông Chứng kiến cảnh dân làng bị quân Minh áp bức Duộng đất bị cướp đoạt Ông hiểu rằng Nếu không đứng lên, dân tộc này sẽ bị xóa khỏi lịch sử Từ suy nghĩ ấy Lê Lợi bắt đầu chuẩn bị cho một cuộc khởi nghĩa lâu dài Ông âm thầm kết giao hào kiệt Giúp đỡ người nghèo Lấy nghĩa mà thúc phục lòng người Núi rừng Lam Sơn trở thành nơi tre trở cho những con người cùng chung trí hướng Tin tức lan xa Ngày càng nhiều anh hùng Nghĩa sĩ tìm về tụ nghĩa Và rồi Một cuộc gặp gỡ màng tính định mệnh đã xảy ra Nguyễn Trãi Cùng Trần Nguyên Hãn vượt qua muôn trùng hiểm nguy Băng rừng lội xuối Vượt qua hàng trăm trạm gác của quân Minh Để đến với Lam Sơn Cuộc hồi ngô ấy giống như sao sáng gặp Minh Chúa Nguyễn Trãi đã tìm được người mà ông gửi chọn niềm tin Tại Lam Sơn Ông dâng lên lê lợi bản bình ngô sách Vạch ra con đường đánh giặc không chỉ bằng gôm giáo Mà còn bằng lòng người Đó là chiến lược lấy nhân nghĩa làm gốc Lấy dân làm nền tảng Đánh vào chỗ yếu nhất của kẻ thù là lòng người Ngày 12 tháng 2 năm 1416 Trong rừng Lũng Nhai Lê Lợi cùng 18 anh hùng nghĩa sĩ tổ chức một hội thề lịch sử Máu hòa rượu Lời thề vang vọng núi rừng Sống chết có nhau Quyết đánh đuổi giặc Minh Cứu nước Đại Việt Hội thề Lũng Nhai không chỉ là một nghi thức Mà là khoảnh khắc khai sinh linh hồn của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn Sau hội thề Lê Lợi không vội khởi Minh Ông hiểu rằng Đối đầu trực diện với một đến quốc hùng mạnh Khi lực lượng còn mỏng là tự sát Nghĩa quân Lam Sơn hoạt động bí mật Lấy danh nghĩa khẩn hoang lập ấp để che mắt giặc Đồng thời triêu mộ thêm lực lượng Lê Lợi thậm chí còn dùng cụa cải để mua chuộc một số quan lại Minh thăm Lam Tạo được kiện cho căn cứ Lam Sơn âm thầm lớn mạnh Đến cuối năm 1417 Lực lượng nghĩa quân đã lên tới vài nghìn người Nhưng sự lớn mạnh ấy không thể qua mắt tất cả Bọn Việt Giàn như lương như hốt bắt đầu lo sợ Liên tục mật báo về đồng quan Đầu năm 1418 Nhà Minh quyết định ra tay trước Lý Bân Tổng binh Giao Chỉ Lên kế hoạch tấn công bất ngờ nhằm tiêu diệt Lam Sơn ngay từ trong trường nước Đứng trước nguy cơ đó Lê Lợi đưa ra một quyết định mang tính bước ngoặt Ngày mùng 2 Tết năm Mậu Tuất Tức ngày 7 tháng 2 năm 1418 Tại Lam Sơn Ông chính thức dựng cờ khởi nghĩa Trước lễ xuất quân Lê Lợi làm lết tế cờ Tự xưng là Bình Định Vương Dưới chướng ông khi ấy có khoảng hơn 2.000 quân 14 voi chiến và 200 con ngựa Một lực lượng nhỏ bé nếu so với quân Minh Nhưng lại mang theo ý chí của cả một dân tộc bị dồn đến đường cùng Mục tiêu ban đầu của nghĩa quân là vùng núi phía Tây Thanh Hóa Nơi địa hình hiểm trở Thuận lợi cho lối đánh du kích Những ngày đầu Nghĩa quân liên tiếp giành được thắng lợi Giải phóng nhiều khu vực Nhưng niềm vui ngắn chẳng tải gang Khi Lý Bân kéo đại quân từ Tây Đô tiến đánh Lam Sơn Sự trinh lệch lực lượng nhanh chóng bộc lộ Để bảo toàn lực lượng Lê Lợi buộc phải cho quân rút lui Từ Mường Một đến Lạc Thủy Nghĩa quân vừa đánh vừa rút Tìm cơ hội phản công Tại Lạc Thủy Địa hình hiểm yếu đã giúp Lam Sơn lập nên một trận mai phục xuất sắc Khi quân Minh lọt vào trận địa Nghĩa quân từ bốn phía đổ ra Tiêu diệt hàng nghìn quân địch Buộc chúng tháo chạy trong hỗn loạn Thất bại ấy khiến Lý Bân vô cùng tức giận Hắn dùng đến một thủ đoạn vô cùng đê hèn Cho người khai quật mộ thân phụ của Lê Lợi Lấy hai cốt làm con tin Nhưng âm mưu ấy đã thất bại khi các tướng trịnh khả vào bụi bị Liêu Minh đột nhập Lấy lại hai cốt trong đêm Không đạt được mục đích Quân Minh tiếp tục mở cuộc tấn công lớn Chia hai đường đánh úp Lam Sơn Nghĩa quân bị bất ngờ Chịu tổn thất nặng đế Gia quyến của Lê Lợi bị bắt Tình thế vô cùng nguy cấp trong vòng vây tứ phía Các tướng Đinh Lễ Phạm Vấn Lê Đạt Nguyễn Xí đã anh dũng mở đường máu Bảo vệ chủ tướng rút về núi Trí Linh Núi Trí Linh cao hiểm Dễ thủ khó công Nhưng lại là con dao hai lưỡi Quân Minh bao vây chặt chẽ Cắt đứt mọi nguồn tiếp tế Suốt hai tháng trời Nghĩa quân sống trong đói rét và bệnh tật Lê Lợi phải giết cả ngừa chiến cùng mình để nuôi quân Nghĩa sĩ hái lá rừng Đau củ dại để cầm hơi Lực lượng hao mòn nghiêm trọng Có lúc chỉ còn hơn 100 người Thế nhưng Chính trong gian khổ tổn cùng ấy Ý chí Lam Sơn không hề gãy đổ Khi quân Minh mệt mỏi rút lui Lê Lợi trở lại Lam Sơn Bắt đầu một giai đoạn mới Củng cố Tích lương Chờ thời cơ Cuộc khởi nghĩa tưởng như đã bị dập tắt Nhưng thức chất Ngọn lửa chỉ đang âm mỉ Chờ ngay bùng cháy dữ dội hơn bao giờ hết Sau lần thoát vay ở Trí Linh Nghĩa quân Lam Sơn trở về trong tình trạng kiệt quệ Quanh Lê Lợi khi ấy chỉ còn hơn 100 con người Áo dách vai Bụng đói triền miên Nhưng ánh mắt thì chưa từng tắt lửa Bình Định Vương hiểu rất rõ một điều Nếu lúc này nóng vội Cuộc khởi nghĩa sẽ chấm dứt vĩnh viễn Vì thế ông chọn con đường khó nhất Nhưng đúng đắn nhất Nhấn nhịn để sống Tích lũy để đánh lâu dài Trở lại Lam Sơn Lê Lợi cho họp toàn quân rút kinh nghiệm Ông ra lệnh cho tướng sĩ tạm thời không giao triền lớn Tập trung sản xuất Thu mua lương thực Giấu vào những nơi bí mật trong rừng sâu Bài học từ những lần bị vây hám ở Trí Linh khiến ông hiểu rằng Lương thực không chỉ là hậu cần Mà là sinh mệnh của các cuộc khởi nghĩa Từ đây Lam Sơn bước vào giai đoạn âm thầm tích lực Bền bỉ như nước ngầm chảy dưới lòng đất Trong khi đó không chỉ có Lam Sơn đứng lên Ở nhiều nơi khác Các cuộc nổi dậy chúng mình cũng bùng phát Lý Bân buộc phải chia quân đi đàn áp khắp nơi Chính sự phân tàn ấy vô tình tạo ra cho Lê Lợi một khoảng thờ quý giá Nghĩa quân dần đều bổ sung lực lượng Tinh thần cũng hồi phục Những người từng tan tắc này Lại lần lừa tìm về Lam Sơn Bởi họ tin rằng Nơi đây vẫn là hy vọng cuối cùng của Đại Việt Nhưng giọc mình không ngủ quên quá lâu Khi biết Lê Lợi đang âm thầm lớn mạnh trở lại Chúng quyết định mở thêm một chiến dịch mới Lý Bân cho quân tiến đánh Lam Sơn lần nữa Biết trước thế đỉnh Lê Lợi chủ động chọn địa hình mường 1 Để bố trí mai phục Một đạo quân nhỏ được tung ra khiêu chiến Giả vờ thua chạy Quân minh hùng hổ đuổi theo Lọt thẳng qua trần tiêu phục kích giữa hai vách núi Đúng lúc ấy Cờ Lam Sơn phất lên Những tảng đá lớn được đẩy từ trên cao lăn xuống Tên độc bắn như mưa Đội hình quân minh dối loạn Chết chóc la liệt Trận phục kích ấy không chỉ tiêu diệt sinh lực địch Mà còn khẳng định một điều Lam Sơn không chỉ sống sót Mà đã trưởng thành hơn rất nhiều trong nghệ thuật chiến tranh Từ mường 1 Nghĩa quân thở thắng tiến đánh mường 5 Buộc quân minh tháo chạy về Nga Lạc cố thủ Tháng 5 năm 1419 Nga Lạc thất thủ Nhưng ngay sau đó Lý Bân từ Tây Đô kéo đại quân đến Quyết đè bẹp Lam Sơn bằng mọi giá Trước thế giọc mạnh Lê Lợi không cố giữ đất Mà lại chọn giúp quân về Trí Linh lần thứ 2 Lần này Khác với trước Nghĩa quân đã có sự chuẩn bị Lương thực được giấu sẵn Kế hoạch phòng thủ được tính toán kỹ hơn Tuy vậy Quân minh vẫn bao vây chặt chẽ Quyết vây cho đến chết Nguy cơ bị tiêu diệt Lại hiện ra rõ ràng hơn bao giờ hết Trong một cuộc họp sinh tử Lê Lợi đặt ra câu hỏi Khiến cả doanh trại lặng đi Ai dám thay ta ra trận Lấy thân mình làm mồi nhử Để cứu đại quực Không một mệnh lệnh Không một sự ép buộc Lê Lợi Vĩ quân nội Hầu Trung Nghĩa Đã đứng dậy Chắp tay thưa xin đổi áo Ông biết rất rõ Khoảnh khắc khoác lên mình chiến bao của chủ tướng Cũng là lúc ông bước một chân sang cõi chết Nhưng Lê Lợi không do dự Với ông mạng sống cá nhân chưa bao giờ nặng hơn vận bệnh non sông Đêm hôm ấy Lê Lợi dẫn 500 quân và 2 vòi chiến Khiên ngang xuống núi đánh thẳng vào trại quân minh Giữa trùng trùng gơm ráo Ông vừa đánh vừa thét lớn Ta là chúa Lam Sơn đây Quân minh tưởng thật Dồn toàn lực vây đánh Cuộc chiến kéo dài trong biển máu Khi bị bắt Lê Lai đã trọng thương Giặc mình vui mừng vì tưởng đã bắt được Lê Lợi Liên hành hình ông một cách dã man Nhờ sự hy sinh ấy Bình Định Vương cùng lực lượng chủ chốt thoát khỏi vòng vây Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn được giữ lại linh hồn Sau này khi lên ngôi Hoàng đế Lê Lợi vẫn khắc cốt ghi tầm công Lao ấy Để rồi trong dân gian mãi chuyển cầu 21 Lê Lai 22 Lê Lợi Sau khi tin Lê Lợi đã chết Lan Giang Quân minh chủ quan rút về Tây Đô Lam Sơn một lần nữa được hồi sinh Nghĩa quân quay lại căn cứ Tiếp tục xây dựng lực lượng Trong lúc đó tình hình khu vực cũng có nhiều biến động Một số thủ lĩnh từng theo mình như lộ văn luật nổi dậy Rồi lại gây chia rẽ với Ai Lao Khiến cục diễn thêm phức tạp Có lúc Lam Sơn phải đối đầu cùng lúc Với cả quân minh lẫn quân Ai Lao Tình thế vô cùng nguy hiểm Thế nhưng Chính trong giai đoạn gian nạn ấy Tài thao lược của Lê Lợi ngày càng thể hiện rõ Ông biết khi nào cần đánh Khi nào cần lui Khi nào cần cứng rắn Khi nào cần mềm dẻo Năm 1423 Trước thế giặc Đông Lực lượng chưa đủ mạnh Lê Lợi chấp nhận tạm hòa với quân minh Nguyễn Trái được giao viết Tổ An Thư Vừa để tranh thủ thời gian Vừa để phơi bày chính nghĩa của Lam Sơn Bề ngoài Lam Sơn tỏ ra an phận Nhận chức tước do minh ban Nhưng bên trong Mọi sự chuẩn bị cho một giai đoạn bùng nổ mới Vẫn âm thầm diễn ra Nghĩa quân rèn luyện binh sĩ Tích chữ lương thảo Củng cố lòng dân Lê Lợi hiểu rất rõ Thời gian không đứng về phía giặc Càng kéo dài Sự cai trị của nhà mình càng bộc lộ bản chất tàn bạo Và lòng dân sẽ càng nghiêng về Lam Sơn Đến năm 1424 Tình hình đã chín mùi Một hồi nghị quân sự quan trọng được triệu tập tại Lam Sơn Tại đây Tướng Nguyễn Trích đưa ra một chiến lược mang tính bước ngoặt Rời bỏ vùng núi chất hẹp Tiến vào Nghệ An Chiếm một vùng đồng bằng rộng lớn để làm hậu phương chiến lược Ý kiến ấy được Lê Lợi và Nguyễn Trái hoàn toàn tá thành Quyết định Nam Tiến được đưa ra Đây không chỉ là một cuộc hành quân Mà là sự chuyển mình của cả cuộc khởi nghĩa Từ phòng thủ Lam Sơn chuẩn bị bước sang thế chủ động tiến công Từ những ngày đói rét trong rừng sâu Nghĩa quân sắp bước ra đồng bằng Đối mặt trực diện với kẻ thù Và mở ra một chương mới đầy sấm xét cho lịch sử Đại Việt Cuối năm 1424 Quyết định Nam Tiến của Bình Định Vương Lê Lợi Đánh dấu bước chuyển chiến lược quan trọng nhất Kể từ khi khởi nghĩa Lam Sơn bùng nổ Từ chỗ chỉ có thể dựa vào rừng núi để tồn tại Giờ đây Nghĩa quân chủ động rời Lam Sơn Tiến vào Nghệ An Một vùng đất rộng lớn Giàu nhân lực Lương thực Và có vị trí chiến lược then chốt Nếu đứng vững được ở đây Lam Sơn sẽ không còn là một cuộc nổi dậy địa phương Mà trở thành một thế lực đối trọng thực sự với nhà mình Mục tiêu đầu tiên trên đường Nam Tiến là Đồn Đa Căng Một vị trí hiểm yếu Không chế cả đường bộ lẫn đường thủy Lại nằm rất gần căn cứ Lam Sơn Ngày 12 tháng 10 năm 1424 Nghĩa quân bất ngờ tập kích Tên Việt gian lương nhu hốt chấn thủ đồn này hoảng loạn bỏ chạy Quân minh từ Tây Đô và Nga Lạc kéo đến cứu viện cũng lần lượt bị đánh tan Chiến thắng Đa Căng không chỉ mở toan cánh cửa tiến vào Nghệ An Mà còn tạo nên một cú sốc tinh thần lớn đối với quân minh Từ đây nghịa quân Lam Sơn hành quân thần tốc Các đồn chạy nhỏ của giặc trên đường Tiến quân lần lượt bị quét sạch Hào trường và dân chúng khắp nơi nổi dậy hứng ứng Những người từng sống trong sợ hãi này thấy rõ một lực lượng có tổ chức Có kỷ luật đánh đau thắng đó Lại giữ nghiêm quân lệnh Không xâm phạm dân lành Quy tiến của Lê Lợi lan rộng như lửa gặp gió Quân minh không ngồi yên Tổng minh Trần Trí lập tức tổ chức một chiến dịch gọng kìm Định kẹp chặt nghĩa quân Lam Sơn từ hai hướng Một cánh từ phía Bắc đánh xuống Một cánh từ phía Nam đánh lên Nếu hai đảo quân này hợp lại Lam Sơn sẽ rơi vào thế cực kỳ nguy hiểm Nhưng Lê Lợi đã nhìn ra trước điều đó Ông quyết định ra tay trước Đánh bại từng cánh quân địch khi chúng chưa kịp hội quân Tại Bồ Đẳng Trong một trận phục kích ban đêm Quân Lam Sơn đánh tan cánh quân phía Bắc Trần Trung, một tướng minh bị chém tại trận Cánh quân phía Nam nghe tin khiếp sở vội vã rút lui Thế gọng kìm vừa hình thành đã bị bẻ gãy Không dừng lại ở đó Lê Lợi tiếp tục cho quân Tiến sâu hơn Lập căn cứ tại Bãi Đình Nơi khống chế tuyến giao thông từ Tây Thanh Hóa vào Nghệ An Từ đây Nghĩa quân Tiến đánh trả lần Thành trả lần kiên cố Nằm trên cao Khó công phá Lê Lợi không vừa đánh trực diện Mà dùng kế dương đông kích Tây Trước hết tiêu diệt trại Trịnh Sơn Cô Lập hoàn toàn trả lần Khi quân minh trong thành không còn hy vọng được cứu viện Lê Lợi lại dùng chính sách hòa hoãn để dụ địch mở cổng Trả lần thất thủ mà nghĩa quân không tốn quá nhiều sương máu Sau khi chiếm được trả lần Lê Lợi biến nơi đây thành căn cứ mới Bề ngoài ông vẫn giữ thái độ mềm mỏng Nhận chức do minh ban Tiếp tục nói chuyện hỏa hiếu Nhưng thực chất Toàn bộ Nghệ An đang dần rơi vào tay Lam Sơn Nghĩa quân tranh thủ thời gian xây dựng chính quyền Chiêu mộ binh sĩ Huấn luyện quân đội Tịch trữ lương thảo Một vùng hậu phương rộng lớn Liên hoàn từ Thanh Hóa vào Nghệ An Rồi đến Tân Bình Thuận hóa dần hình thành Năm 1425 Nghĩa quân Lam Sơn bước vào giai đoạn tiến công liên tục Trận Khả Lưu Trận Bồ Ái Rồi các trận đánh quanh thành Nghệ An Khiến quân minh tổn thất nặng nề Trần Trí bộc về cố thủ trong thành Không dám xuất quân Nguyễn Trái liên tục gửi thư khiêu chiến Dùng lời lẽ sắc bén đánh thẳng vào tinh thần tướng giặc Khiến chúng vừa út ức vừa bất lực Khi thế trận đã chín Lê Lời tung các cánh quân đánh ra phía Bắc Thanh Hóa Và phía Nam vào Tân Bình Thuận hóa Chỉ trong thời gian ngắn Toàn bộ vùng đất từ Thanh Hóa trở vào Nam được giải phóng Hệ thống chính quyền Lam Sơn được thiết lập Nghĩa quân không còn là đội quân chạy ăn từng bữa Mà đã trở thành một lực lượng chính trị Quân sự thực thụ Làm chủ một vùng lãnh thổ rộng lớn Trong khi đó ở phía Bắc Quân minh chỉ còn co cụ trong các thành lớn Như Đông Quan, Tây Đô, Diễn Châu, Nghệ An Chúng bị cô lập giữa một biển dân chúng đã ngả hẳn với Lam Sơn Tìn thất bại liên tiếp ở giao chỉ truyền về triều đình nhà minh Gây chấn động lớn Minh Tuyên Tông buộc phải thay tướng Điều Vương Thông Một viên đại tướng lão luyệt dẫn đại quân sang đoàn áp Năm 1426 Vương Thông cùng hơn 5 vạn quân từ phương Bắc tiến vào Hợp với quân minh tại giao chỉ Nâng tổng số lên hơn 10 vạn Lần này nhà minh mang theo cả pháo thần công và hỏa khí Quyết đánh một trận sống còn Trước lực lượng áp đảo ấy Nhiều người lo lắng rằng Lam Sơn sẽ không thể chống đỡ Nhưng Lê Lợi lại đưa ra một quyết định táo bạo Không phòng thủ Mà chủ động bắt tiến Ông cho rằng Nếu để quân minh rảnh tay tập trung lực lượng Lam Sơn sẽ bị ép vào thế bị động Chỉ có đánh trước Phá thế tiến công của giặc Mới giành được quyền chủ động Tháng 9 năm 1426 Nghĩa quân Lam Sơn chia làm 3 đạo Đồng loạt tiến ra Bắc Quy hiếp Đông Quan Các trận Ninh Kiều, Tam Giang nhanh chóng nổ ra Quân minh liên tiếp bị phục kích Tổn thất nặng nề Khi Vương Thông dồn đại quân đánh vào Ninh Kiều Nghĩa quân Lam Sơn đã chủ động rút về khảo bộ Như địch Và trận địa mai phục đã chuẩn bị sẵn Và rồi Vào tháng 11 năm 1426 Tại cánh đồng Tốt Động, Trúc Động Một trong những trận quyết chiến lớn nhất lịch sử dân tộc diễn ra Trong địa hình ruộng lây chật hẹp Või chiến Lam Sơn xé nát đội hình giặc Quân thiết đột và thân khuyển đồng loạt sung phong Pháo thần công của quân minh gần như vô dụng Hơn vạn quân giặc bị tiêu diệt hoặc bắt sống Vương Thông trọng thương Phải tháo chạy về Đông Quan cố thủ Từ đây, cục diện chiến tranh hoàn toàn đào chiều Lam Sơn từ thế yếu đã vươn lên nắm quyền chủ động tuyệt đối Nhưng chiến tranh vẫn chưa kết thúc Nhà minh chưa chịu buông tay Một đòn quyết định cuối cùng đang được chuẩn bị Và Lam Sơn sẽ phải đối mặt với thử thách lớn nhất Trong toàn bộ 10 năm khởi nghĩa Sau đại tháng Tốt Động, Trúc Động cuối năm 1426 Cục diện chiến tranh đã nghiêng hẳn về phía Lam Sơn Quân minh từ thế áp đảo này Bị đánh cho chóng váng Tinh thần suy sụp nặng nề Tổng binh Vương Thông mang trọng thương Buộc phải co cục cố thủ trong thành Đông Quan Chờ viện binh từ phương Bắc Nhưng chính từ khoảnh khắc ấy Lê Lời đã nhìn ra con đường kết thúc chiến tranh Bình định Vương hiểu rất rõ Công phát trực diện Đông Quan là hạ sách Thanh cao, hào sâu Quân minh còn đông Nếu đánh lâu, sẽ hào binh tổn tướng Muốn kết thúc cuộc chiến Phải đánh vào thứ mà quân minh sống còn nhất Đó là viện binh Vì thế, một chiến lược mang tầm vóc quyết định được đưa ra Vây thành Diệt Viện Trong khi một bộ phận quân Lam Sơn tiếp tục vây chặt Đông Quan Lê Lời nhanh chóng điều binh đi chiếm giữ Các vị trí then chốt trên hai chục đường Mà quân minh buộc phải đi qua Nếu muốn cứu Vương Thông Tuyến Quảng Tây Và tuyến Vân Nam Các thành trì như Tam Giang Khâu Ôn Thị Cầu Diêu Diêu Lần lần bị uy hiếp Dụ hàng hoặc đánh hạ Đặc biệt, thành Sương Giang Một vị trí chiến lược cực kỳ quan trọng Được xác định là then cửa sinh tử Tháng 9 năm 1427 Sau nhiều ngày công phá quyết liệt Thành Sương Giang bị hạ Tướng Dư Thành là lý nhậm tự xác Cánh cửa phía Đông Bắc hoàn toàn mở toang Từ đây quân minh từ Quảng Tây tiến vào sẽ không còn chỗ dựa Không còn hậu cứu an toàn Lê Lời lập tức bố trí trần địa mạch phục lớn chưa từng có Chờ đợi đòn phản công cuối cùng của kẻ thù Đúng như dự đoán Nhà minh dốc toàn lực cho canh bạc cuối Đầu năm 1427 Minh tuyên tông lệnh cho Liễu Thăng và Mộc Thạnh Dẫn 15 vạn quân chia 2 đường tiến vào Đại Việt Liễu Thăng đi theo hướng Quảng Tây Mộc Thạnh theo đường Vân Nam Kế hoạch của họ là hợp bình với Vương Thông tại Đông Quan Xoay chuyển hoàn toàn thế trận Nhưng ngay từ những bước đầu tiên Quân minh đã rơi vào chiếc bẫy được ràng sẵn Trên tuyến Quảng Tây Nghĩa quân Lam Sơn vừa đánh vừa rút Cố ý tạo cảm giác yếu thế để nhủ địch tiến sâu Liễu Thăng vốn khinh địch sau những thắng lợi ban đầu Thúc kỵ binh tiến nhanh vào nội địa Mà không hề hay biết mình đang bị dẫn thẳng vào tử địa Ngày 10 tháng 10 năm 1427 Tại Ải Tri Lăng Một trong những trận đánh mang tính biểu tượng nhất lịch sử Việt Nam bùng nổ Khi đoàn kỵ binh tiên phong của Liễu Thăng lọt vào thung lũng lầy lộn Cờ Lam Sơn đồng loạt vất lên Từ 4 phía Või chiến Quân thiết đột Cung thủ ồ ạt sông ra Mưa tên chút xuống Đất lầy níu chân ngựa Đội hình quân minh nhanh chóng vỡ nát Chính tại nơi này Liễu Thăng bị chém chết Chủ tướng tử trận Quân minh hoảng loạn tồn độ Không cho địch kịp hoàn hồn Lam Sơn liên tiếp ráng đòn ở cân trạm Phố Cát Rồi dồn tan quân minh về cánh đồng Sương Giang Tại đây Trong một trận quyết chiến long trời lở đất Toàn bộ đạo quân viện binh phía đông bắc của nhà minh bị tiêu diệt gần như hoàn toàn Hơn 5 vạn quân bị giết hoặc bắt sống Hàng loạt tương lĩnh cao cấp bị chém Hoàng Phúc bị bắt làm tù binh Một đạo quân cứu viện khổng lồ đã tan thành mây khói Ở hướng Vân Nam Bộc Thạnh nghe tin Liễu Thăng đại bại thì hồn vía lên mây Hắn lập tức cho quân rút lùi Nhưng cũng bị các cánh quân Lam Sơn mai phục đánh cho tan tác Chỉ một số rất ít chạy thoát thân về địa phương bắc Tin dư liên tiếp truyền về Đông Quan Như những nhát dao cây liễu tinh thần quân minh Vương Thông rơi vào tuyệt vọng Hai đạo quân viện bình với tổng cộng 15 vạn người đã bị tiêu diệt Các thành trì xung quanh đều đã mất Lương thực cạn dần Quân lính trong thành thì hoang mang, chán nản Không còn tin vào khả năng sống sót Trong hoàn cảnh đó Lê Lợi không chọn con đường tản xát đến cùng Ông hiểu rằng mục tiêu của cuộc khởi nghĩa không phải là trả thù Mà là giành lại độc lập và chấm dứt chiến tranh Nguyễn Trái thay mặt Bình Định Vương viết thư Dụ Hàng Mở cho quân minh một con đường rút lùi trong danh dự Cuối năm 1427 Vương Thông buộc phải chấp nhận đầu hàng Hai bên tổ chức Hội Thể Đông Quan Theo đó quân minh được phép rút toàn bộ về nước Chấm dứt 20 năm đô hộ tàn bạo trên đất Đại Việt Không một cuộc tàn xát Không một màn trả thù đẫm máu Cuộc chiến kết thúc bằng nhân nghĩa Đúng như con đường mà Lam Sơn đã theo đuổi từ ngày đầu Ngày 15 tháng 4 năm 1428 Lê Lợi chính thức lên ngôi hoàng đế Lấy niên hiệu Lê Thái Tổ Mở ra Triều Hậu Lê Triều đại tồn tại lâu dài và rực rỡ bậc nhất trong lịch sử phong kế Việt Nam Thành Đông Quan được đổi tên Thành Đông Kinh Khôi phục vị thế kinh đô của quốc gia độc lập Ngay sau đó Nguyễn Trãi thay mặt nhà vua soạn thảo Bình Ngô Đại Cáo Bàn tuyên ngôn hùng tráng khẳng định chủ quyền Ý chí và khí phách của dân tộc Việt Nam Từ đây Non sông thu về một mối Một trang sử mới được mở ra Khép lại 10 năm nằm gai nếm mật Viết nên một thiên anh hùng ca bất tử Khởi nghĩa Lam Sơn không chỉ là chiến thắng của gương giáo Mà là chiến thắng của lòng dân Của trí tuệ Của nhân nghĩa Và chính từ ngọn lửa Lam Sơn ấy Tinh thần độc lập của dân tộc Việt Nam đã được hunđúc Truyền lại cho muôn đời sau Sơn Hà Sử Ca tự hào mang đến câu chuyện hào hùng này Nếu từng phút giây khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong bạn Hãy like và đăng ký kênh Chúng ta sẽ còn gặp nhau ở những trang sử vĩ đại tiếp theo Hẹn gặp lại