Giải Mã “Cỗ Máy In Tiền” TP.HCM: Thu Ngân Sách Kỷ Lục 800.000 Tỷ & Cuộc Đua Song Mã Với Hà Nội 2025

Năm 2025, lần đầu tiên trong lịch sử, đầu tầu kinh tế phía Nam phá vỡ trần thu ngân sách 800.000 tỷ đồng. Con số thu ngân sách của TP.HCM đã vượt chỉ tiêu trung ương giao tới 19%. Để dễ hình dung về quy mô, mức thu ngân sách của TP.HCM trong năm 2025 đã sắp xỉ GDP danh nghĩa của một số quốc gia quy mô nhỏ như Iceland và tương đương phần lớn GDP của các nền kinh tế nhỏ ở châu Âu. Nói cách khác, chỉ riêng số tiền thuế mà người dân và doanh nghiệp tại TP.HCM đóng góp trong một năm đã đủ để nuôi sống cả một quốc gia nhỏ. Nhưng câu chuyện không dần lại ở việc thu được bao nhiêu tiền. Ẩn sâu con số kỷ lục này là câu chuyện về sự hồi sinh mạnh mẽ của đầu tàu kinh tế sau những năm tháng biển động. Khi chúng ta đặt tấm kính lục vào từng con số và đặt nó lên bàn cầm với thủ đô Hà Nội, nơi cũng vừa cán đích với hơn 700.000 tỷ đồng, một bức tranh kinh tế vĩ mô đầy thú vị và cũng nhiều nghịch lý sẽ lộ diện. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau phân tích dòng tiền, soi chiếu vào từng lồng thuế để tìm ra sức khỏe thực sự của hai đầu tàu kinh tế Việt Nam. Kính mời quý vị cùng theo dõi! Vị thế dẫn đầu của TP.HCM so sánh với các địa phương khác TP.HCM tiếp tục giữ vị trí số 1 cả nước về mức thu ngân sách nhà nước trong năm 2025, 800.043 tỷ đồng, vượt xa những địa phương khác. Vị trí thứ 2 được TP.HCM chiếm giữ với tổng thu 704.579 tỷ đồng, tương ứng 137,1% dự toán và tăng 37,1% so với cùng kỳ năm 2024. Như vậy, TP.HCM thu ngân sách vượt hơn Hà Nội 95.464 tỷ đồng, tương đương khoảng 13,5% so với mức thu của thủ đô. Đáng chú ý là Hà Nội cũng ghi nhận những kết quả ấn tượng trong năm 2025, khi tổng thu ngân sách vượt 37% so với dự toán được giao. Tại vị trí thứ 3, TP.HCM ghi nhận kết quả ấn tượng với tổng thu ngân sách, đạt 190.379 tỷ đồng trong năm 2025, vượt 34,8% dự toán được giao. Đây là lần đầu tiên HCM lập được kỷ lục về thu ngân sách với con số này. Theo báo cáo, Hải Phòng thu hút được các dự án công nghiệp lớn và phát triển bền vẩn, tạo nên nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế dài hạn. Tỉnh Đồng Nai cũng đạt thành tích đáng chú ý khi vượt mốc 100.000 tỷ đồng lần đầu tiên trong lời sử, với tổng thu ngân sách nhà nước đạt 101.400 tỷ đồng, tương ứng 144% dự toán Thủ tướng Chính Phủ giao và 136% dự toán Hội đồng Nhân nhân tỉnh. Kết quả này cho thấy Đồng Nai đã bước phá ngoạn một trong công tác thu ngân sách với thu từ lĩnh vực nội địa đạt hơn 78.600 tỷ đồng và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu hơn 22.700 tỷ đồng. Ngoài ra, tỉnh Quảng Ninh cũng ghi nhận kết quả ấn tượng khi dự kiến thu ngân sách đạt trên 82.000 tỷ đồng trong năm 2025, tương ứng 149% dự toán được giao từ Trung ương. Tỉnh này đặc biệt nổi bật với khoản thu từ tiền sử dụng đất đạt 26.000 tỷ đồng, vượt 481% dự toán phản ánh hoạt động sôi động của thị trường bắc đồng sản do các dự án lớn như khu đô thị Hà Long Xanh và Ocean Park. Tỉnh Hưng Yên sau sách nhập với Thái Bình cũng đạt những kết quả tích cực với tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 ước đạt hơn 82.000 tỷ đồng. Tỉnh Bắc Ninh sau khi hợp nhất với Bắc Giang đạt khoảng 72.500 tỷ đồng. Các tỉnh khác như Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh cũng đạt những kết quả ấn tượng với tổng thu ngân sách vượt 100 tỷ đồng, gần 140% dự toán được giao. Nhìn chung, sau quá trình sắp nhập hành chính vào giữa năm 2025, cả nước có sự phân bố lại các đơn vị hành chính từ 63 xuống 34 tỉnh thành phố tạo ra một bề mặt kinh tế mới với những đơn vị lớn hơn và có khả năng sinh lợi cao hơn. Trong bối cảnh này, thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước. Phân tích con số 800.000 tỷ đồng. Tiền từ đâu? Trước khi đi sâu phân tích, chúng ta cần hiểu một khái niệm cơ bản. Thu ngân sách nhà nước là tổng số tiền mà nhà nước thu được từ các nguồn như thuế, phí, lệ phí, tiền bán tài nguyên, tiền sử dụng đốc. Đây chính là túi tiền để chính quyền chi tiêu cho y tế, giáo dục, an ninh, hạ tầng và các dịch vụ công phục vụ người dân. Để hiểu sức nặng của con số 800.043 tỷ đồng, chúng ta phải nhìn lại xuất phát điểm. Những năm 2023-2024, thành phố Hồ Chí Minh từng đối mặt với cơn giỏ ngược chưa từng có. Thị trường bất đồng sản đóng băng, sức cầu tiêu dùng yếu và những nút thắt pháp lý khiến dòng vốn đầu tư công tát ngẹn. Nhiều chuyên gia lúc đó đã lo ngại về kịch bản mất đà của Hòa Ngọc Viện Đông. Nhưng năm 2025 đã trả lời tất cả. Mức thu 800.043 tỷ đồng, tương đương khoảng 32 tỷ đô la Mỹ. Để các bạn dễ hình dung, quy mô thu ngân sách chỉ riêng của thành phố Hồ Chí Minh đã lớn hơn GDP của nhiều quốc gia khác. Con số này chiếm gần một phần ba tổng thu ngân sách của cả Việt Nam. Trong 800.043 tỷ đồng mà thành phố Hồ Chí Minh thu được năm 2025, có ba nguồn chính. Nguồn thu thứ nhất, thu nội địa 574.240 tỷ đồng, chiếm 71,8%. Đây là khoảng thu từ các hoạt động kinh tế diễn ra ngay trên địa bàn thành phố. Hãy tưởng tượng mỗi khi bạn mua một ly cà phê, công ty bán cà phê phải nợt thuế VAT, thuế giá trị gia tăng. Khi công ty đó có lại cuối năm, họ nợt thuế thu nhập doanh nghiệp. Khi nhân viên công ty nhận lương, họ nợt thuế thu nhập cá nhân. Tất cả những khoản thuế này cộng lại tạo thành thu nội địa. Điều đáng chú ý là thu nội địa năm 2025 đã vượt 27% so với dự toán trung ương giao. Nói đơn giản hơn, các chuyên gia dự báo thành phố sẽ thu được khoảng 452.000 tỷ đồng. Nhưng thực tế lại thu được hơn 574.000 tỷ đồng, nhiều hơn dự kiến tới hơn 120.000 tỷ đồng. Đây là khoảng vượt thu khổng lồ, tương đương với toàn bộ ngân sách của một số tỉnh thành trong cả năm. Nguồn thứ hai, thu từ suốt nhập khẩu, 179.740 tỷ đồng, chiếm 22,5%. TP.HCM là cửa ngõ thương mại quốc tế của cả miền Nam với hệ thống cảng biển cát lái, hiệp phước, những cảng container lớn nhất Việt Nam. Mỗi container hàng hóa đi qua đều phải chịu thuế nhập khẩu hoặc xuất khẩu. Khoảng thu gần 180.000 tỷ đồng này phản ánh sức mạnh của hoạt động ngoại thương. Dù thương mại toàn cầu năm 2025 vẫn còn nhiều bất ổn từ các cuộc chiến thương mại và xung đột địa chính trị. Nguồn thu thứ ba, thu từ dầu thu, 45.257 tỷ đồng, chiếm 5,7%. Đây là khoảng thu từ việc khai thác dầu khí tại các mỏ ngoài khơi. Điểm đáng chú ý là khoảng này chỉ đạt 92% dự toán, tức là hụt thu nhẹ so với kế hoạch. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ dài hạn, đây lại là tín hiệu tích cực. Việc tỉ trọng dầu thu chỉ còn dưới 6% tổng thu cho thấy ngân sát TP.HCM đã dần thoát khỏi sự phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên, một căn bệnh mà nhiều quốc gia và địa phương khác vẫn đang ngọt lộn. Vượt dự toán 19%, tại sao đáng để ăn mừng? Trong ngành tài chính công, dự toán ngân sách là con số mà các chuyên gia dự báo về số thu trong năm tới, được xây dựng dựa trên hàng loạt giả định về tăng trưởng kinh tế, giá cả hàng hóa, hoạt động xuất nhập khẩu. Thông thường, nếu một địa phương vượt dự toán 5-10%, đã được xem là thành công. Việc TP.HCM vượt tới 19% so với dự toán trung ương là một con số ngoạn một, gần như chưa từng có tiền lệ. Điều này có hai ý nghĩa quan trọng. Một là nền kinh tế thành phố đã phục hồi mạnh mẽ hơn nhiều so với kỳ vọng thuận trọng của các nhà hoạch định chính sách. Sau những năm 2023-2024 đầy khó khăn với bất đồng sản đóng băng, tiêu dùng suy yếu, nhiều doanh nghiệp phá sản, năm 2025 đã chứng kiến sự bập dậy ngoạn một của hoạt động sản xuất kinh doanh. Hai là công tác quản lý thuế đã hiệu quả hơn rõ rệt. Cơ quan thuế không chỉ thu được từ những nguồn truyền thống mà còn mở rộng sang các lĩnh vực mới, đặc biệt là kinh tế số và thương mại điện tử. Cuộc đua song mã, so găng TP.HCM và Hà Nội. Ai là số 1? Đây là phần hấp dẫn nhất của câu chuyện hôm nay. Năm 2025 tiếp tục chứng kiến cuộc so găng thú vị giữa hai trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Và câu trả lời cho câu hỏi ai là số 1 không đơn giản như nhiều người nghĩ. Nhìn vào bảng trên, TP.HCM vẫn giữ ngôi vương về tổng quy mô với khoảng cách gần 100.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, Hà Nội lại có những con số gây bất ngờ ở một số hạng mục. Về tổng thu, TP.HCM vẫn là vua với 800.043 tỷ, dẫn trước Hà Nội gần 100 tỷ đồng. Khoảng cách này khẳng định quy mô nền kinh tế của TP.HCM vẫn lớn nhất cả nước. Về thu xuất nhập khẩu, TP.HCM ác đảo hoàn toàn với 179.740 tỷ đồng, trong khi Hà Nội chỉ đạt gần 39.000 tỷ đồng. TP.HCM có lợi thế tuyệt đối ở lĩnh vực xuất nhập khẩu, gần gấp 5 lần so với Hà Nội. Điều này cũng dễ hiểu. TP.HCM sở hữu các lái, hiệp phước, cái mét và là cửa ngõ giao thương của cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Riêng cảng các lái, cảng container lớn nhất Việt Nam đã xử lý khoảng 50% tổng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu qua đường biển của cả nước. Mỗi container qua cảng, mỗi lô hàng thông quan đều đóng góp vào nguồn thu này. Vị trí địa lý chiến lược của TP.HCM như cửa ngõ giao thương quốc tế cho cả vùng Nam Bộ rộng lớn là lợi thế không thể sao chép. Về thu nội địa, Hà Nội đạt 662.281 tỷ đồng, cao hơn TP.HCM 574.240 tỷ đồng, tới 88.000 tỷ. Đây là con số khiến nhiều người ngạc nhiên. TP.HCM đông dân hơn, xâm út hơn, tại sao thu nội địa lại thấp hơn Hà Nội tới 88.000 tỷ đồng? Nghịch lý, tại sao thu nội địa Hà Nội cao hơn TP.HCM? Câu trả lời nằm ở khái niệm mà giới chuyên gia gọi là hiệu ứng trụ sở chính. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp nộp thuế thu nhập doanh nghiệp tại nơi đặt trụ sở chính. Và Hà Nội là nơi đặt trụ sở của hầu hết các tập đoàn kinh tế nhà nước lớn nhất như Viettel, EVN, VNPT, v.v. và nhiều tập đoàn đa quốc gia có hoạt động toàn quốc. Khi Viettel kiếm lời từ hàng chục triệu thuê bao di động khắp 34 tỉnh thành, tiền thuế vẫn được nộp tại Hà Nội. Khi BIDV thu lợi nhuận từ chi nhánh đông khách nhất ở TP.HCM, tiền thuế vẫn về Hà Nội. Đây là lợi thế thủ đô mà không địa phương nào có thể cạnh tranh, một đặc điểm cấu trúc của nền kinh tế Việt Nam. Ngược lại, cơ cấu thu nội địa của TP.HCM phản án sức dân và sức khỏe của khối doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc TP.HCM vượt dự toán thu nội địa tới 27%, so với mức 452.870 tỷ đồng được giao, cho thấy sức sống mạnh liệt của khu vực tư nhân tại đây. Họ đã sống sót qua cơn bão và đang lớn mạnh trở lại. Như vậy, chúng ta thấy rằng TP.HCM lớn hơn Hà Nội về quy mô thương mại và dòng chạy hàng hóa thực. Hà Nội mạnh hơn TP.HCM về hiệu quả thu từ cấu trúc doanh nghiệp lớn và có trụ sở chính ở Hà Nội. Hai động cơ này đang chạy với hai loại nhiên liệu khác nhau, nhưng cùng đẩy con tàu Việt Nam đi lên. Dù thấp hơn Hà Nội về thu nội địa, TP.HCM vẫn là số một về tổng thu ngang sách nhờ ưu thế từ xuất nhập khẩu. Đây là lý do tại sao TP.HCM đang đầu tư mạnh vào hạ tầng cảng biển, logistics, để giữ ưu thế chiến lược này. Không chỉ là con số. Thưa quý vị, con số 800.043 tỷ đồng không chỉ là một thành tích thống kê để báo cáo và khen thưởng. Đằng sau nó là câu chuyện về hàng chục nghìn doanh nghiệp đã trụ vẫn qua khó khăn, về hàng triệu người lao động đã làm việc và đóng thuế. Việc TP.HCM đạt hơn 800.000 tỷ và Hà Nội đạt 700.000 tỷ là tin vui lớn cho nền kinh tế Việt Nam. Chúng ta đang sở hữu hai đô thị với sức mạnh tài chính vượt trội, đóng vai trò là đôi cánh nâng đỡ cả nền kinh tế. Quan trọng hơn, con số này đặt ra câu hỏi về cách thi tiêu. 800.000 tỷ đồng rồi sẽ đi đâu? Nó có được đầu tư vào những con đường bất ung tắc, những bệnh viện bất quả tải, những trường học đủ chỗ cho trẻ em? Hay sẽ lại chìm trong những dự án treo, những công trình đổi vốn, những khoản chi không hiệu quả? Theo bạn, với 800.000 tỷ đồng thu được, ưu tiên số một của TP.HCM trong năm 2026 nên là gì? Dùng lực làm xong metro, hay tập trung chống ngắp và kẹt xe, hay giảm thuế để nuôi dưỡng doanh nghiệp? Hãy để lại quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới. Đừng quên nhấn like, đăng ký kênh và bọc chung thông báo. Chúng tôi sẽ quay trở lại trong những phân tích tiếp theo. Xin cảm ơn, xin chào và hẹn gặp lại!