Minh Đức Mã Hoàng Hậu - Mẫu Nghi Thiên Hạ, Hiền Lương Thục Đức - Phần 2 | Nét Đẹp Truyền Thống| Mỹ Đức Dưỡng Tâm

Nét Đẹp Truyền Thống
3.7K người theo dõi
620 Lượt xem video·3 thg 1, 2026
Minh Đức Mã Hoàng Hậu - Mẫu Nghi Thiên Hạ, Hiền Lương Thục Đức - Phần 2 | Nét Đẹp Truyền Thống| Mỹ Đức Dưỡng Tâm
Chào mừng quý khán thính giả đã đến với truyền mục Mỹ Đức Dưỡng Tâm của kênh Nét Đẹp Truyền Thống, nơi tôn vinh những vẻ đẹp của người phụ nữ xưa và nay.
Hôm nay kính mời quý vị đến với câu chuyện về Mình Đức Mã Hoàng Hậu, Mẫu Nghi Thiền Hạ, Hiền Lương Thục Đức, phần 2.
Kính thưa quý vị, năm Vĩnh Bình thứ 18, Hán Bình Đế lưu trang qua đời.
Hoàng Thái Tử lưu đát lên núi ngôi, tức là Hán Trường Đế.
Mã Hoàng Hậu được tôn làm Hoàng Thái Hậu.
Các em bà là Mã Liêu, Mã Quang, Mã Phòng, tự nhận là ngoại thích.
Xông vào cung đòi trự tàn Hán Bình Đế.
Tướng Dương Nhân dùng quân ngựa lâm ngăn chặn.
Anh em họ Mã sai người vào tố cáo với Hán Trường Đế và Mã Thái Hậu.
Bà không bình vực anh em họ Mã, mà khen người Dương Nhân là người nghiêm minh.
Khi đó các di sương tần phi, những quá phụ của Bình Đế, theo lệ đều đến cư chú ở Nam Cung.
Mã Thái Hậu niệm tình, bàn thường dây thào đỏ, ngang bậc trừ hầu phương.
Lại thêm xe bốn ngựa kéo, bà ngàn đoạn vài bố trắng, hai ngàn thất lụa tạp sắc, cùng mười cân hỏa kim.
Bà tự biên tập nền hiển tông khởi cư chú, khi chép lại sinh hoạt hàng ngày khi bà còn sống cùng Hán Bình Đế.
Nhưng lại xóa đi sự vụ mà anh trai bà Mã Phòng đảm nhận là cung cấp dược y trong nội cung.
Đọc đến đây, Hán Trường Đế lấy làm lạ, vì sao lại xóa đi công lão của cậu, thì Mã Thái Hậu nói.
Ta không muốn người đời sau nghe được việc tiên đế nhiều lần thần cận người nhà hậu cung, cho nên không ghi vào.
Vào lúc đó, người đánh xe của nhà tân Bình Chủ, không rõ là ai, vô ý đè cháy, làm lan đến nhà cát ở hậu điện.
Mã Thái Hậu cho rằng chính mình có hành vi gây nên khuyết điểm, bền không vui.
Độ đó là thời điểm hành tế bái ít Nguyên Lăng, Lăng của Hán Quảng Vũ Đế và Quảng Liệt Âm Hoàng Hậu.
Bà tự nhận thấy mình đã để ra lỗi bị cháy xén kia, tự thèn mà không thể hiên ngang lên trước, đều nhích dần xuống dưới.
Khi mẹ của Thái Hậu là lận phu nhân qua đời, người nhà bà có ý xảy mộ lớn.
Vượt quá quy tắc về lễ chế, Hoàng Hậu không vui.
Và nói lại, khi đám người trong nhà là mã liêu mới vội vàng đềm phần mộ, hạ thấp theo đúng chế độ.
Khi ngoại thích có phòng độ khiềm nhường đúng mực, bà lại khen thương hết lời.
Còn bàn cho tài vật quản chức, nếu có sai lầm dù nhỏ, Thái Hậu hết sức nghiêm túc trách phạt.
Đối với đám người cưới xe, ăn chơi, không biết điểm dân, mã Thái Hậu kiên quyết từ bỏ quan hệ huyết thống, gai tình khỏi dòng họ, đều về quê làm ruột.
Khi ấy Quảng Bình vương Lưu Tiệm, Cựu Lộc vương Lưu Cung và Nhạc Thành vương Lưu Đảng sử dụng xe kỳ mộc mạc, không có vàng bạc trang trí.
Hãnh Trương Đế đem việc này báo lên mã Thái Hậu, thì Thái Hậu bàn cho mỗi người 500 vạn quản tiền.
Vì thế trong ngoại cung đều từ từ giáo hóa, ăn mặc như một hoàng thần quốc thích sợ hái cẩn thận, so với nằm Vĩnh Bình còn nghiêm khắc hơn.
Mã Thái Hậu còn mở nhà dệt vải trồng trạc long viên, cử công nhân hàng ngày trồng sâu nuôi tằm.
Thái Hậu thường đến xem xét, tự cho đó là niềm vui. Lúc giành rỗi, bà thường hay cùng Trương Đế bàn luận việc chính sự.
Ngoài ra, bà còn dạy các hoàng tử, con của Hãnh Trương Đế, sách tử thư, ngũ kinh, không khí nơi đó trở nên hết sức vui vẻ.
Nằm kiến sơ nguyên niên, Hãnh Trương Đế muốn phòng hậu cho anh em họ mã, nhưng mã Thái Hậu ngăn cản.
Thái Hậu học theo tâm lý của Hán Bình Đế, không chẳng dùng họ mã trong triều, sợ rằng họ mã sẽ lấn quyền họ âm của Quang Liệt âm Hoàng Hậu và họ quách của Trùng Sơn Quách vương Thái Hậu.
Mã Thái Hậu cho rằng nếu ngoại thích lấn vượt tranh đua nhau trong triều, sẽ làm triều cương dối loạn.
Mùa hạ năm thứ hai đài hạm thành họa, có một số quan lại cho rằng đó là do triều đình không còn theo pháp đủ cũ thiện đái ngoại thích.
Do đó một số các quan viên, dân thư đề nghị phòng chức cho các em Thái Hậu.
Mã Thái Hậu nghe vậy đã hạ chiếu nói rằng những người dân thư đều là nịnh thần và dẫn chứng hậu quả của ngoại thích họ vương thời Hán thành đế là vương mã đã cướp người nhà Hán.
Bà nói, đám người dân thư lên đều là bọn A-dua xù nịnh, cầu được có ô dù, chống đỡ để hưởng lời mà thôi.
Khi xưa họ vương được phòng ngũ hầu, hoàng sường mùa tràn ngập, cũng không có nghe nói có mưa rơi ấn xuống.
Mặt khác, điện phấn dồi đầu anh, cậy vào địa vị tôn quý mà bừa bãi hoành hành.
Đến nỗi gây ra cái họa, khuỳnh bài ủy chiều, làm cho cười cho dân gian.
Bởi vậy tiên đế khi còn sinh thời đã cẩn thận để phòng ngoại thích, không cho bọn họ lãnh thủ địa vị quan trọng.
Khi tiên đế quyết định phòng đất cho các vị hoàng tử, chỉ phân ra sợ quốc rồi hoài dường quốc, chỉ có vỏn vẹn một khu.
Thường nói, con của ta làm sao có thể cung cấp như con của tiên đế được chứ?
Hiện tại, đám quan viên các người dựa vào đâu mà đem ngoại thích thời nay so với ngoại thích của các tiên đế.
Ta là thiên hạ chỉ mẫu, như người chỉ mặc một nhung y vải thô, cơm không cầu thơm ngọt.
Người hầu bên người không chuộng phục sức xa hoa, không có túi thơm thiều thùa đẹp mắt.
Đây chính là tự lấy mình làm gương, để biểu xuất, phòng phạm cho các người.
Vốn tưởng rằng nhóm ngoại thích nhìn vào thì sẽ tự biết kiểm điểm.
Tự giới hạn bản thân, nhưng bọn họ chỉ cười nói xuề xòa, cho rằng hoàng thái hầu yêu thích giảng tiệt.
Trước kia khi còn ở Trạc Long Viên, nhìn nhóm ngoại thích ăn mặc hòa lệ, người hầu đồng đảo.
Đến xẻ ngựa thì người ngựa đều trầm chút đẹp đẽ, quần áo cũng hòa lệ hết cỡ.
Nhìn lại ta, người đánh ngựa chỉ mặc một bộ kiền kiệm.
Quả thực so với bọn họ còn kém xa.
Đến đây ta không nỡ trách phạt bọn họ nặng nề.
Chỉ phạt một năm bồng lọc, hy vọng bọn họ tự cảm thấy hổ thẹp.
Mà bọn họ lại vẫn là lời lỏng lời biếng, không hề có ý lời quốc ưu sa.
Hiểu được quần thần không ai bằng quân vương, hướng chỉ là thần thuộc.
Ta sao có thể phụ ý chỉ của tiên đế, tàn hại đức hành tổ tiên mã thị của ta,
dẫm vào vết xẻ đổ sự suy đạo của Tây Kinh năm đó.
Hán trường đế nhìn đến chiếu thư bi thương của Thái Hậu,
mà cảng tháng lại lần nữa thỉnh cầu nói.
Hán triều hưng khơi, cữu thị thần tộc phòng hầu, giống như hoàng tử phòng vườn vậy.
Thái Hậu thành tâm bảo trì khiêm tốn, có thể nào làm ni thần,
cố tình không tăng thêm ân thường đối với ba vị cữu cữu.
Huấn hồ, cữu cữu đạm nhiệm về quý tuổi đã lớn.
Hai vị cữu cữu đạm nhiệm giáo quý cũng là thần hoạn bệnh nặng.
Nếu xảy ra trường hợp bất chắc gì, thực là tiếc muối lắm.
Nên thừa dịp bọn họ đều khỏe mạnh mà thường.
Mã Thái Hậu nghe thế liền nói.
Tà lại suy xét quà việc này đã là lưỡng toàn kỷ Mỹ.
Chẳng lẽ chỉ là muốn đạt được thành giành khiềm nhượng
mà khiến hoàng đế bị hiềm nghi ngược đãi ngoại thích sao?
Xưa Đậu Thái Hậu muốn phòng ảnh của Vương Hoàng Hậu là phương tín làm hậu.
Thừa tướng Điều Hậu nhắc lại quy định của Cao Tổ.
Không có quần công, không phải lưu thị gia tập, không thể phòng hậu.
Ngày hôm nay, mã thị gia tập của ta đối với quốc gia không có công lao.
Như thế nào có thể được thiệt đái cung cấp với ẩm thị cùng quách thị thời khai hừng chứ?
Thường thường ta nhìn đến phủ quỷ nhân sa, quản lộc tước vị trọng điệp.
Nếu như lại thay đổi lần nữa, tức sẽ nguy hại đến căn cơ.
Hỗn hồ nguyện nhận mọi người nguyện ý phòng hậu.
Đơn giản là để phụ tổ tâm hiến tế, hạ cầu hạnh phúc ấm no thôi.
Hiện tại, ngoại thích khi hiến tế cúng bái đều dùng trần phẩm do tứ phương hiến bái.
Quần áo và lương thực đều do hoàng gia cùng phụ.
Lẽ nào còn không đủ ư?
Lại còn tham làm đến mức muốn được phòng hậu để có thể hậu bao một thai huyệt thực ấp trăng?
Ta suy xét chuyện này đã là suy nghĩ cạnh kẽ, không cần hoài nghi.
Cái gọi là trí hiếu phẩm hạnh, ứng dĩ an ủi song thân vị thượng.
Hiện tại, quốc gia nhiều lần gặp biến dị tai ương, lương giới dần lên mấy lần,
khiến người ngày đêm sầu lò sợ hãi, đứng ngồi không yên,
mà lại muốn ngoại thích được phòng hậu, khiến tâm ta vô cùng lo lắng.
Bà nói, nếu như âm dương đều hòa, biển cảnh thành tĩnh, nhân dân ấm no hạnh phúc,
thì bà đồng ý với hoàng đế việc này.
Bà đã lớn tuổi, chỉ muốn vui vẻ bên các cháu, không còn quan tâm nhiều đến quốc chính được.
Năm kiến sư thứ tư, cả nước thu hoạch được mùa, biển cảnh cũng không có chính sự.
Hán trường đế xin phòng cho bà vị cữu cữu, là mã liêu, mã quang, cùng mã phòng lên liệt hậu.
Nhưng cả bà đều cố gắng từ chối, chỉ nhận tước quan nội hậu, có sanh mà không có đất phong.
Thái hậu nghe vậy liền nói, thánh nhân thiết chí giáo hóa đều có các phương thức khác nhau.
Đó là bởi vì tính khí tùy người đều khác, không thể chỉ dùng một cách.
Ta khi tuổi còn trẻ, ngưỡng mộ cổ nhân sự sách lưu danh, không mảng sinh mệnh dài ngắn.
Hiện tại tuy rằng đã tuổi già, vẫn là tuần hoàn cổ huốn.
Cảnh giới thàm đắc, không chịu lạc phòng thần thích, cho nên ngày đêm lò sợ.
Nghĩ chính mình rèm phà khìm hạ, chỗ ở không cầu an nhàng, thức ăn không cầu nọ đủ.
Hy vọng dựa vào cách này, không cố phụ tấm lòng của tiền đế, cho nên ta muốn dạy hóa, khuyên bảo anh em trong tộc.
Mọi người một lòng nguyện trí, dẫu ta có nhắm mắt rồi, thì cũng không còn tiếc nuối chỉ nữa.
Xem ra là nhất định phải lưu lại ngàn năm cho hậu thế.
Cùng năm đó mùa hè, Mã Thái Hậu cúng nặng.
Ngày 30 tháng 6, Hoàng Thái Hậu Mã Thị Bằng Hà tại trường Lạc Cung, trung niên hơn 40 tuổi.
Thùy hiệu là Bình Đức Hoàng Hậu.
Ngày 9 tháng 7 cùng năm, bà được hợp tán vào hiền Chiết Lăng.
Kính thưa quý vị, đều nói rằng hiền lượng Thục Đức, nhưng khi ở địa vị tồn quý, vẫn có thể khiềm cùng giản dị.
Khi cuộc sống có thể an nhàng, lại trọn lo lắng vì quốc gia.
Cùng đế vương bàn việc chính sự, khi vinh hòa vẫn không gưu ái gia tập, thậm chí thẳng tay áp chế ngoại thích người thân của chính mình.
Nếu họ có hành vi không đúng mực, thì ít ai làm được như Bình Đức Mã Hoàng Hậu.
Vì thế trong lịch sử nhà Hán, cũng như toàn bộ lịch sử Trung Quốc, bà thường được đánh giá là hiền hậu đứng đầu.
Cùng với hòa hì Đảng Thái Hậu là hai cái tên nổi tiếng thời Hán, sừng tụng mẫu nghì thiền hạc.
Chuyên mục Mỹ-Đức dưỡng thâm hôm nay cùng với câu chuyện về Bình Đức Mã Hoàng Hậu xin được kết thúc tại đây.
Cảm ơn quý vị đã theo dõi và hẹn gặp lại trong các câu chuyện tiếp theo của Mỹ-Đức dưỡng thâm.
