MQC Learning-Xây dựng chính khí Hạo Nhiên cùng Mạnh Tử

Nào, bây giờ chúng ta hãy cùng nhau du hành ngược thời gian khoảng 2.300 năm để khám phá trí tuệ của mạng tử. Chắc chắn sẽ rất bất ngờ khi thấy những tư tưởng của ông về lãnh đạo, về đạo đức và bản chất con người lại phù hợp đến khó tin với thế giới hiện đại của chúng ta ngày nay. Và đây là lộ trình khám phá của chúng ta. Chúng ta sẽ bắt đầu với một câu hỏi mà có lẽ bất kỳ nhà lãnh đạo nào cũng từng chăn trở. Thế nào mới là sự vĩ đại thực sự? À, câu chuyện này bắt đầu từ một câu hỏi rất đổi đời thường thôi. Một người học trò của mạng tử là Công Tôn Sửu đã hỏi thầy mình rằng liệu ông có thể đạt được vị thế, được cách quyền lực như hai vị tể tướng lừng lẫy trong quá khứ hay không? Và câu trả lời của mạng tử thì thực sự rất khác biệt. Thay vì đồng tình, ông ngay lập tức gạt đi sự so sánh đó. Ông vạch ra một ranh giới cực kỳ rõ ràng giữa hai con đường quyền lực mà nó hoàn toàn đối lập nhau. Đối với mạng tử, việc dùng vũ lực để cai trị, để bắt người khác phải tuân theo thì đó chỉ là một thành tụ thấp hèn mà thôi. Con đường của một vị vua chân chính, cái gọi là vương đạo, là chinh phục trái tim con người, chứ không phải là chiếm đoạt đất đai. Đó mới là quyền lực thực sự, một thứ quyền lực bền vững, đến từ bên trong. Ok, vậy nếu quyền lực vũ lực không phải là điết đến, thì sức mạnh thực sự nó nằm ở đâu? Mạng tử cho rằng nó đến từ bên trong, từ một thứ mà ông gọi là tâm bất động, tức là một nội tâm vững vàng, không hề lây chuyển. Nói về dũng khí thì có nhiều loại lắm. Có cái dũng của một chiến binh trên sa trường, không bao giờ lùi bước. Nhưng với mạng tử, hình thức dũng khí cao cả nhất, mạnh mẽ nhất lại không nằm ở cơ bắp, mà nó nằm ở chiều sâu của đạo đức. Và đây chính là điểm mấu chốt, nguồn gốc tối thường của lòng dũng cảm, theo mạng tử, chính là sự tự tin vững như vàng thạch khi biết chắc rằng mình đang làm điều đúng đắn. Vậy cái sức mạnh nội tâm này nó đến từ đâu? Mạng tử tin rằng nó được nuôi dưỡng bởi một dạng năng lượng sống mà ông gọi là hạo nhiên chi khí. Ta có thể hiểu nôm na, đây là một luồng khí phách minh mông, chính trực. Nghe thì có vẻ hơi triều tượng một chút, đúng không? Nhưng mà cứ hình dung thế này, nó giống như một loại năng lượng đạo đức vậy. Khi một người liên tục làm điều đúng, họ sẽ tích lũy được nguồn năng lượng này, và nó kết nối họ với những giá trị lớn lao hơn của cả trời đất. Nhưng mà có một điểm cực kỳ thú vị ở đây, đó là mạng tử đưa ra một lời cảnh báo rất quan trọng. Không thể nào đớt cháy giai đoạn để có được nguồn năng lượng này. Và ông đã minh họa điều đó bằng một câu chuyện ngụ ngôn phải nói là rất nổi tiếng. Đấy, câu chuyện này nó minh họa một cách tuyệt vời rằng việc tu dưỡng đạo đức là một quá trình chậm rãi, kiên nhẫn của những hành động nhất quán. Hoàn toàn không có con đường tắt nào cả. Rồi, vậy thì làm thế nào để cái sức mạnh nội tâm này tạo ra thành công ngoài đời thật đây? Mạng tử đã chỉ ra ba chìa khóa quan trọng. Mạng tử chỉ ra ba yếu tố để thành công. Thiên thời, địa lợi và nhân hòa. Nghe quen đúng không? Nhưng mà, ông nhấn mạnh là trật tự của chúng mới là điều quan trọng. Và cái yếu tố số một có lẽ sẽ làm chúng ta phải ngạc nhiên đấy. Và đây là lời khẳng định của mạng tử. Ngay cại khi có thời cơ tốt nhất, tức là thiên thời, và có lợi thế về địa lý tốt nhất là địa lợi, thì một người vẫn sẽ thất bại nếu không có được yếu tố quan trọng nhất, sự ủng hộ và đồng lòng của mọi người, tức là nhân hòa. Đây chính là nền tảng của mọi thành công bền vững, dù là xây dựng một quốc gia thời xưa hay là lãnh đạo một đội nhóm trong thời hiện đại. Bởi vì nhân hòa chính là kết quả tự nhiên của lòng nhân ái và phẩm chất đạo đức từ người lãnh đạo. Vậy thì tại sao nhân hòa lại có sức mạnh ghê gớm đến thế? Đối với mạng tử, câu trả lời nằm ở một niềm tin rất cấp tiến của ông về bản chất cơ bản của con người. Để chứng minh rằng lòng tốt là bản chất có sẵn trong mùi chúng ta, mạng tử đã đưa ra một thí nghiệm tưởng tượng, phải nói là kinh điển và cực kỳ kịch tính. Câu chuyện đứa trẻ và ca diến. Chính cái phản ứng rắc ẩn tức thì đó, cái phản ứng không hề có một chút tính toán nào. Nó là bằng chúng cho thấy lòng tốt là cái mầm mống đã có sẵn trong mỗi chúng ta rồi. Và nhiệm vụ của một nhà lãnh đạo khôn ngoan chính là vun trồng những mầm mống ấy, cả trong bản thân họ và trong những người xung quanh. Và đây thực sự là một tư tưởng rất đẹp, rất đầy hy vọng. Mạng tử tin rằng ngay cả khi một người trở nên xấu xa, bản chất tốt đẹp của họ không hề mất đi. Nó giống như rễ cây trên một ngọn núi trọc vậy, vẫn còn đó, chỉ là bị môi trường sống khắc nghiệt làm cho tổn hại mà thôi. Vậy tóm lại là thế này. Với mạng tử, tất cả mọi thứ, mọi sự ảnh hưởng thật sự và bền vững, nó đều phải đi từ trong ra ngoài. Nó bắt đầu và cũng kết thúc bằng chính nhân cách của một con người. Hơn 2.000 năm rồi mà câu hỏi của mạng tử dường như vẫn còn nóng hổi. Ngày nay, trong công việc, trong cuộc sống, cái nền tảng mà chúng ta đang dùng để xây dựng sự ảnh hưởng của mình là gì? Thật sự là một câu hỏi rất đáng để mỗi người chúng ta dừng lại và suy ngẩm.