CHƯA TỪNG CÓ: TRUNG QUỐC XÂY 2 THỦY ĐIỆN LIÊN HOÀN CHẶN ĐỨNG SÔNG DỮ| BLV Hải Thanh Story

ĐỒNG NAI TƯƠI ĐẸP
2K người theo dõi
422 Lượt xem video·19 thg 12, 2025
CHƯA TỪNG CÓ: TRUNG QUỐC XÂY 2 THỦY ĐIỆN LIÊN HOÀN CHẶN ĐỨNG SÔNG DỮ| BLV Hải Thanh Story
Trong ngành thủy điện, có một khoảnh khắc mà mọi kỹ sư đều hiểu rằng nếu vượt qua được dự án mới thực sự sống.
Đó là khoảnh khắc chặn dòng sông. Một con sông đã trải hàng nghìn năm mang theo khối lượng nước khổng lồ, nay bị buộc phải đổi hướng chỉ trong thời gian rất ngắn.
Và lần này, Trung Quốc không chỉ chặn một điểm mà chặn cùng lúc hai điểm trên cùng một con sông lớn trong chưa đầy 30 giờ.
Đây là điều chưa từng xuất hiện trong lịch sử xây dựng thủy điện của nước này và cũng cực kỳ hiếm có khó tìm trong lịch sử xây dựng của thế giới.
Việc chặn dòng sông Nha Lung tại hai điểm khác nhau để khởi động đồng thời dự án Mạnh Để Câu và Nhã Căn giai đoạn 1
không phải là một tình huống biểu diễn liệu lĩnh mà là một quyết định cực kỳ tự tin.
Nó cho thấy Trung Quốc đã bước sang một giai đoạn khác trong tư duy xây dựng hạ tầng.
Không chỉ làm nhanh mà còn phải làm rất nhanh, làm chắc, đánh nhanh, thắng gọn khi đã nắm đủ dữ liệu và công nghệ.
Tại sao Trung Quốc lại chọn một cách rất là độc lạ đó là xây dựng hai thủy điện cùng một thời điểm trên cùng một con sông
và chặn con sông này ở hai khúc khác nhau cùng một lúc?
Đầu tiên hãy nói về con sông được chặn đó là sông Nha Lung.
Nếu mà chúng ta hiểu về các con sông lớn của Trung Quốc thì chúng ta có lẽ cũng chẳng biết đến sông Nha Lung là sông nào.
Nhưng với những nhà quy hoạch năng lượng, đây là một trong những con sông giá trị nhất của Trung Quốc.
Nha Lung là phụ lưu lớn của sông Dương Tử, chảy qua vùng núi cao phía tây nam của tỉnh Tứ Xuyên.
Con sông này không nổi tiếng vì nó không chảy qua những đô thị lớn,
cũng không gắn liền với những câu chuyện chính trị, văn hóa hay lịch sử, phim ảnh để mà chúng ta phải quan tâm.
Nhưng chính điều đó lại khiến nó trở nên lý tưởng cho thủy điện và ít ai để ý.
Địa hình nơi sông Nha Lung chảy qua có độ rốc lớn, lòng sông sâu, dòng chảy mạnh và tương đối ổn định quay năm.
Quan trọng hơn, khu vực này thì dân cư thưa thớt, ít đất nông nghiệp,
ít phải giải quyết bài toán định cư quỹ mộ lớn, ít phải đền bù.
Với một quốc gia luôn đau đầu với những dự án thủy điện vướng quá nhiều những yếu tố của cuộc sống
và quá nhiều những câu chuyện đền bù rồi là rắc rối nọ kia,
thì sông Nha Lung chính là món quà địa lý hiếm hoài còn xót lại đối với Trung Quốc.
Điều đáng chú ý là Trung Quốc không nhìn sông Nha Lung như một dự án đơn lẻ.
Họ không xây một con đập mà quy hoạch lại toàn bộ dòng sông trở thành một chuỗi thủy điện bậc thang
kết hợp với điện gió vùng núi và điện mặt trời ở cao nguyên.
Và trong bức tranh này, thủy điện đóng vai trò như sướng sống giúp giữ nhịp cho cả hệ thống năng lượng tái tạo.
Ở đây thì họ xây 2 thủy điện, xây 2 con đập đó là Mạnh Để Câu và Nhã Căn,
bây giờ đều đang là giao đoạn 1, tức là giao đoạn đầu tiên.
Đây chính là những mắt xích đầu tiên trong một khởi đầu mới này.
Khi hoàn thành, 2 nhà máy này sẽ không chỉ phát điện,
mà còn giúp điều tiết toàn bộ lưỡi điện ở khu vực, bú đắp cho sự thất thường của điện gió và mặt trời.
Đây là lý do vì sao dù nói rất nhiều về năng lượng tái tạo, Trung Quốc vẫn tiếp tục đầu tư mạnh vào thủy điện.
Hãy có những con số về quy mô của 2 dự án này.
2 dự án này có quy mô rất khổng lồ.
2 nhà máy Mạnh Để Câu và Nhã Căn giao đoạn 1 có tổng công suất lắp đặt là 2,7 triệu kW, tương đương với 2,7GW.
Với lượng điện này, Trung Quốc mỗi năm có thể giảm nhu cầu đốt khoảng 3,5 triệu tấn than và cắt giảm gần 9 triệu tấn khí thải CO2.
Đây là những con số khổng lồ, những con số rất lớn nếu đặt trong bối cảnh Trung Quốc đang chạy đua để mà ít phát thải carbon hơn.
Tuy nhiên, giá trị của 2 dự án này không chỉ nằm ở công suất.
Chúng được thiết kế để vận hành linh hoạt, có thể tăng giảm sản lượng nhanh,
từ đó đóng vai trò điều tiết cho toàn bộ tổ hợp năng lượng tái tạo trên lưu vực sông Nhà Lục.
Nhưng tại sao, tại sao không xây từng cái một mà lại cứ phải chặn dòng sông ở 2 vị trí nguy hiểm đến như vậy?
Trong Thủy Điện thì chặn dòng luôn là một khâu rất rủi ro.
Chỉ cần tính sai lưu lượng nước, sai thời điểm, hoặc là sai vật liệu, nước có thể phá vỡ đê quai, cuốn trôi toàn bộ công trường.
Vì thế, hầu hết các dự án lớn trên thế giới thì đều chọn việc chặn từng vị trí một,
làm xong thì mới chuyển sang bước tiếp theo, đó là chặn chỗ mới.
Nhưng mà Trung Quốc thì lại khác, họ chặn đồng thời 2 vị trí trên cùng một con sông.
Đây là điều chưa từng có trên tiền lệ.
Để làm được điều đó, họ phải mô phòng thủy văn rất chi tiết,
thử nghiệm mô hình vật lý và diễn tập hàng loạt những kịch bản xấu nhất.
Thời điểm chặn dòng nước được chọn đúng vào giai đoạn lưu lượng nước thấp nhất trong năm.
Vật liệu để mà lấp cái dòng nước này được thiết kế dương để chịu được áp lực nước và thịnh công nhanh.
Như vậy, toàn bộ quá trình chặn đã hoàn tất trong chưa đầy 30 giờ,
dành được quỹ thời gian cực kỳ quý giá cho các giai đoạn tiếp theo.
Với sông Nha Lung thì yếu tố thời gian càng trở nên quan trọng.
Đây là con sông vùng núi cao, lưu lượng nước có thể sẽ thay đổi khi mà băng tuyết tan.
Trong cả năm chỉ có một giai đoạn ngắn mà mực nước xuống thấp
và thời tiết đủ ổn định để chặn dòng an toàn.
Nếu chặn từng chỗ một, quá trình này có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí là nhiều tháng.
Và chỉ cần mùa mưa đến sớm là toàn bộ kế hoạch sẽ rơi vào tình hình cực kỳ rủi ro.
Chặn cùng lúc hai vị trí giúp tận dụng trọn vẹn khoảng thời gian vàng đó,
kết thúc giai đoạn nguy hiểm nhất trước khi điều kiện từ nhiên thay đổi.
Một lý do khác cũng rất quan trọng nằm ở cách Trung Quốc nhìn nhận dự án.
Mạnh đề câu và nhã căn không phải là hai công trình độc lập,
mà là hai mắt xích quan trọng trong cùng một hệ thống thủy điện, năng lượng tích hợp trên sông Nha Lung.
Nếu chặn từng chỗ, tiến độ giữa hai dự án sẽ bị lệch pha,
nơi đã đào móng và đổ bê tông, nơi còn lại có khi vẫn đang chờ mặt bằng,
dẫn đến lãng phí tiền bạc, con người, máy móc và rất nhiều thứ khác.
Chặn dòng đồng thời cho phép cả hai công trình bước vào giai đoạn xây dựng chính cùng một lúc,
đồng bộ tiến độ và rút ngắn khoảng thời gian thi công và hoàn thành hệ thống.
Tất nhiên là những nước khác về mặt lý thuyết cũng nhìn thấy điều này,
nhưng sao họ dám làm như Trung Quốc?
Bởi vì Trung Quốc chỉ chọn phương án này khi họ đã quá đủ tự tin về dữ liệu và công nghệ.
Trước khi chặn dòng, các kỹ sư đã có trong tay số liệu thủy văn nhiều chục năm,
mô phỏng chi tiết dòng chảy, thử nghiệm mô hình vật lý và diễn tập hàng loạt kịch bản xấu nhất.
Vật liệu để lấp dòng, khối lượng và tốc độ thi công đều được tính toán chính xác.
Trong bối cảnh đó, chặn cùng lúc hai vị trí không phải là một điều gì đó liều lĩnh,
mà là biểu hiện của một ngành thủy điện đã bước sang giai đoạn cực kỳ trưởng thành.
Tất nhiên, khi nói về những công trình như thế này,
thì chúng ta phải nói đến những thử thách mà người Trung Quốc đã vượt qua.
Nếu nước là thử thách đầu tiên, thì độ cao là thử thách kế tiếp.
Khu vực Nhã Căn nằm ở vùng núi cao của Tứ Xuyên,
nơi này không khí loãng, áp suất thấp và tia cực tím mạnh.
Với bê tông, đây là môi trường rất khắc nghiệt, bê tông dễ nứt, khó đông kết cấu đều
và rất khó kiểm soát chất lượng lâu dài.
Trong khi đó, đập Nhã Căn lại được thiết kế là đập bê tông một khối dài nhất Trung Quốc.
Điều này biến dự án trở thành một phép thử công nghệ quy mô lớn.
Nếu thành công, những kinh nghiệm từ đập Nhã Căn này sẽ trở thành mẫu chuẩn
cho hàng loạt dự án thủy điện vùng cao khác của Trung Quốc trong tương lai,
từ Tây Tạng, Thanh Hải đến Tân Cương.
Bởi vậy nên, Trung Quốc hy vọng đây sẽ là một thử nghiệm thành công của họ.
Hai dự án mạnh đề câu và Nhã Căn chỉ là bước khởi đầu.
Theo quy hoạch, trên sông Nha Lung sẽ hình thành không chỉ hai
mà là bốn tổ hợp năng lượng tích hợp với công suất liên kế lên đến 78 triệu kW
và dự kiến hoàn thành trước năm 2035.
Có số này thì gấp cả chục lần những công trình thủy điện lớn của Việt Nam
và gần bằng tổng công suất điện ở một số quốc gia cỡ chung.
Điều đáng nói là toàn bộ công suất khổng lồ đó đến từ một lưu vực sông duy nhất.
Đó chính là lý do vì sao Nhã Lung được coi là trụ cột
trong chiến lược năng lượng dài hạn của Trung Quốc.
Về kinh tế, hai dự án này cũng tạo ra khoảng 8.000 việc làm
và mang lại hơn 1,2 tỷ nhân dân tệ tiền thuế cho ngân sách địa phương.
Khi đi vào vận hành, nguồn điện ổn lịnh từ Nhã Lung sẽ cung cấp cho Tứ Chuyên, Trung Khánh
và xa hơn là những trung tâm công nghiệp ở miền Trung
và thậm chí là kéo dài đến cả miền Đông của Trung Quốc,
nơi mà nhu cầu điện luôn ở mức rất cao.
Quan trọng hơn, những dự án này còn kéo theo sự hình thành của các chuỗi công nghiệp lớn.
Nào là vấn liệu xây dựng cũng phải có để phục vụ thủy điện,
nào là thiết bị điện cũng phải có để phục vụ điện lưới cho đến những ngành liên quan
như lưu trữ năng lượng và hydro xanh.
Ngay cả cục pin dự phòng cũng được hưởng lợi từ dự án điện này.
Câu chuyện chặn sông trong 30 giờ không chỉ là một kỳ tích kỹ thuật của Trung Quốc,
nó là lời tuyên bố rằng Trung Quốc đã sẵn sàng triển khai các mô hình
chuyển đổi năng lượng ở khuy mô cực lớn,
nơi thủy điện, gió, mặt trời, lưu trữ và hydro
được tích hợp trở thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh.
Sông Nha Lung, từ một phụ lưu ít người biết đến,
đang trở thành biểu tượng cho tham vọng đó,
và hai con đập vừa được chặn dòng
chỉ là phần mở đầu của một câu chuyện năng lượng
còn cáo dài nhiều thập kỷ phía trước của Trung Quốc.
Nói gì thì nói,
tất cả những gì mà Trung Quốc làm về lĩnh vực xây dựng
đều khiến người ta phải ngả mũ kính phục.
Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này.
Nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh,
bật chung thông báo và chia sẻ.
Còn bây giờ thì xin được nói là chào, tạm biệt.
