Cảnh báo lạnh người từ Musk tiết lộ lỗ hổng khó vá của kinh tế TQ

Ôn Cố Tri Tân
1.7K người theo dõi
661 Lượt xem video·17 thg 12, 2025
☘️ Đăng ký kênh Youtube Ôn cố tri tân: bit.ly/3jjW9R2
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân trên nền tảng Ganjing World:
https://www.ganjing.com/channel/1fk15t0au3k3L47HGBt16Yojh1mm0c
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân - Góc nhìn trên nền tảng Ganjing World: https://www.ganjingworld.com/channel/1ge5ul8vf355QTd3VFRspskdr1ip0c
☘️ Ủng hộ chúng tôi tại: https://www.buymeacoffee.com/OnCoTriTan
Trong cuộc phỏng vấn kéo dài 3 tiếng với Joe Rogan, Elon Musk có đưa ra viễn cảnh của nước Mỹ và nhân loại.
Vị tỷ phú này nói rằng năm 2025, sản lượng robot Optimus sẽ đạt hàng nghìn chiếc, chỉ dùng để thử nghiệm trong nhà máy.
Đến năm 2026, sẽ sản xuất từ 50.000 đến 100.000 chiếc.
Trước năm 2040, số lượng robot sẽ vượt qua dân số nhân loại, đạt 10 tỷ chiếc.
Như mọi người đã biết, ngành sản xuất của Trung Quốc có thể nói là nổi cuốn rất lợi hại,
hoặc nói hiệu suất của nó rất cao, có thể nói là gây tổn hại trí mạng đối với nền sản xuất của Âu Mỹ.
Điều này giống như câu chuyện rùa và thỏ.
Mỹ hiện tại đang chạy với tốc độ bình thường tiến về phía trước, nhưng Trung Quốc đang liều mạng đuổi theo phía sau.
Nên có thể xuất hiện một ngày nào đó, Trung Quốc vượt qua Mỹ.
Đây là một góc nhìn để Mỹ phải đặc biệt cảnh giác.
Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, nền kinh tế Trung Quốc thực sự tồn tại những vấn đề nang giải,
có thể nói là một nút thắt cổ chai.
Nếu nút thắt cổ chai này bị bóp, thì dù Trung Quốc có sản xuất lợi hại như thế nào đi chăng nữa,
thì cũng không thể so bị với những người máy Optimus của Elon Musk.
Lúc đó, lợi thế về hiệu xuất và động lực phát triển của kinh tế Trung Quốc sẽ tắt ngấm.
Nhưng trước khi vào phần bình luận, kính mời quý khán giả hãy like, subscribe kênh Bồn Cố Tri Tân để cập nhật những phân tích độc đáo nhất.
Khi Tập Cận Bình chủ trì Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương, ông ấy vẫn có chút tự đắc ý, tự mảng.
Ông ấy nói rằng, thực tiện chứng minh việc bóp nghẹt chúng ta là không bóp nghẹt được.
Khi nói về chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, Tập Cận Bình lớn tiếng tuyên bố rằng chiến tranh thương mại đã đánh ra được chí khí cốt khí của người Trung Quốc,
đồng thời thể hiện sức mạnh cốt lõi của chúng ta.
Thực ra Tổng thống Trump có phần ra tay quá mạnh, dùng sức quá mức, ngược lại tự phơi bài điểm yếu của mình.
Do Trung Quốc cấm xuất khẩu đất hiếm, Tổng thống Trump buộc phải nhượng bộ Tập Cận Bình.
Điều này cũng khiến Tập Cận Bình cảm thấy rất sảng khoái.
Nhưng mặt khác, Tập Cận Bình cũng nhìn thấy kinh tế Trung Quốc đang tồn tại vấn đề rất lớn.
Cho nên ông ấy nói rằng, khi xây dựng kế hoạch 5 năm lần thứ 15,
cần phải thực tế, gần gũi với thực tiện, tránh hô khẩu hiệu Xuân, đặt ra mục tiêu không thực tế,
cũng không được vì muốn nổi bật nhất thời mà nóng vội.
Ông ấy còn nói tất cả các kế hoạch đều phải dựa trên thực tế,
theo đuổi tăng trưởng chân thật, giãn dị, để thúc đẩy phát triển bình vững chất lượng cao,
đồng thời phải truy cứu trách nhiệm đối với những cán bộ mù quán theo đuổi,
lỗ mãn đặt ra mục tiêu không thực tế.
Cho nên Tập Cận Bình cũng biết rằng, vấn đề dư thừa năng lực sản xuất của Trung Quốc hiện nay là rất nghiêm trọng,
không thể tiếp tục kiểu làm lớn làm nhanh, bất chấp xây dựng trùng lập, gây lãng phí lớn.
Tập Cận Bình giờ đây có lẽ đã cảnh giác ở phương diện này.
Mặt khác, đối với quan hệ quốc tế, Tập Cận Bình cũng đã nắm bắt được một chút bạch lạc.
Bởi không chỉ Mỹ hiện nay muốn áp thuế lên Trung Quốc, mà sau khi Macron thăm Bắc Kinh trở về Pháp,
ông ấy cũng nói rằng Liên minh châu Âu sẽ dừng lên rào cản thuế quan đối với Trung Quốc.
Nghĩa là do ngành sản xuất của Trung Quốc tạo ra lượng hàng hóa mà toàn cầu không tiêu hóa nổi,
cho nên sắp phải đối mặt với sự phong tỏa và rào cản thuế quan từ bên ngoài.
Do đó, Trung Quốc phải nghĩ cách giảm năng lực sản xuất.
Nhưng việc giảm năng lực sản xuất này sẽ khiến Trung Quốc rơi vào thế tiếng khoái lưỡng nang.
Bởi giảm năng lực sản xuất, nghĩa là đóng cửa nhà máy,
cũng nghĩa là việc làm giảm đi sẽ khiến nhiều người hơn rơi vào nghèo khó.
Theo báo cáo từ truyền thông, năm 2025 đầu tư của Trung Quốc vào các tài sản như nhà máy mới,
cơ sở hạ tầng công cộng và nhà ở dự kiến sẽ lần đầu tiên giảm kể từ cuối thập niên 1980.
Nghĩa là trong quá khứ, Trung Quốc dựa vào cỗ xe tam mã để kéo nền kinh tế, đầu tư tiêu dùng và xuất khẩu.
Giờ đây đầu tư đang giảm, xuất khẩu hiện vẫn còn mạnh, nhưng tiêu dùng thì lại cực kỳ trì trệ.
Cho nên 3 cỗ xe của Trung Quốc coi như đã có 2 cỗ tắt máy,
cỗ thứ 3 cũng đang trong quá trình tắt máy bởi xuất khẩu rất có thể sẽ gặp phải phong tỏa của thuế quan.
Vào ngày 16 tháng 12, Wall Street Journal đã đăng một bài báo đề cập rằng
các chỉ số kinh tế đa lĩnh vực của Trung Quốc đang xấu đi một cách toàn diện.
Vào ngày 15 tháng 12, Cuộc Thống kê Quốc gia Trung Quốc đã công bố một loạt dữ liệu.
Những dữ liệu này cho thấy chi tiêu tiêu dùng, đầu tư và bất động sản của Trung Quốc
hiện nay đều đang suy yếu trên diện rộng.
Tổng mức bán lẻ hàng tiêu dùng xã hội tháng 10 tăng 1,3% so với cùng kỳ,
thấp hơn mức 2,9% của tháng 9. Vậy tổng mức bán lẻ hàng tiêu dùng xã hội đang giảm.
Tiếp theo, tốc độ gia tăng giá trị công nghiệp cũng giảm.
Tháng 10 tăng 4,8% so với cùng kỳ, thấp hơn 4,9% của tháng 9.
Đầu tư tài sản cố định từ tháng 1 đến tháng 10 giảm 2,6% so với cùng kỳ,
mức giảm lớn hơn so với 1,7% của giai đoạn tháng 1 đến tháng 9.
Đầu tư phát triển bất động sản toàn quốc từ tháng 1 đến tháng 10 giảm 15,9% so với cùng kỳ.
Đây là con số rất kinh khủng.
Tóm lại, chúng ta thấy việc làm không tăng, giá nhà giảm, đầu tư phát triển bất động sản giảm,
đầu tư tài sản cố định cũng giảm, cho nên kinh tế Trung Quốc hiện nay cũng đã không còn lối thoát.
Ở bài trước chúng tôi đã nói một chút về những ưu thế cạnh tranh của kinh tế Trung Quốc với Mỹ,
chính là ưu thế quy mô, ưu thế hiệu xuất và ưu thế chi phí của nó.
Tuy nhiên thực tế thì nền kinh tế Trung Quốc cũng không phải hoàn toàn không có vấn đề.
Trong vài năm tới, điểm yếu lớn nhất về kinh tế mà Trung Quốc sẽ phải đối mặt chính là vấn đề dân số.
Vấn đề dân số của Trung Quốc sẽ ngày càng trở nên nổi bật,
nghĩa là lực lượng lao động mới bổ sung sẽ ngày càng ít đi,
rồi xã hội bước vào giai đoạn lão hóa, một lượng lớn người cao tuổi sẽ tiêu hao tài nguyên của xã hội.
Đến lúc đó, chúng ta sẽ thấy cảnh những người già tràn đầy sức sống nhảy múa quảng trường,
tận hưởng cuộc sống, còn những người trẻ thì nằm thẳng buôn sui,
cho nên sản xuất của Trung Quốc thực chất cũng bắt đầu đi vào con đường xuống dốc.
Đồng thời do không còn nhiều dân số để nối tiếp nữa,
nên khả năng tiêu dùng của họ giảm súc, họ cũng sẽ không mua nhà,
vì thế nhà cửa ở Trung Quốc sẽ ngày càng dư thừa.
Hiện nay đã có người rất bi quan dự đoán rằng,
bức đồng sản Trung Quốc có thể sẽ tiếp tục giảm thêm 5 năm nữa.
Nếu vấn đề dân số của Trung Quốc không giải quyết được,
thì 5 năm nữa có lẽ còn chưa thấy đáy, mà có thể sẽ tiếp tục giảm mãi.
Một điểm nữa, chúng ta đều biết đến việc người Trung Quốc rất giỏi nội cuốn,
cạnh tranh khốc liệt, nên trong quá trình sản xuất,
đáng lẽ người Trung Quốc làm thêm giờ, làm việc rất khổ cực,
sản lượng phải lớn hơn nhiều so với người Mỹ.
Nhưng biến số lại nằm ở đây, đó là khi AI và robot sản xuất cài càng nhiều,
và robot được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong ngành sản xuất,
thì Mỹ hoàn toàn có khả năng dựa vào sức mạnh của máy móc
để đánh bại những công nhân công nghiệp Trung Quốc.
Đương nhiên, robot cũng sẽ đánh bại cả công nhân công nghiệp Mỹ,
cho nên đến lúc đó toàn thế giới có thể rơi vào tình trạng mọi người đều thất nghiệp,
nhưng trong quá trình này, lợi thế cành tranh của Trung Quốc sẽ bị sang bằng.
Mặc dù không máy lạc quan, nhưng chúng tôi cho rằng vấn đề dân số,
cộng với sự trỗi dậy của Mỹ trong việc sản xuất robot
có thể sẽ khiến khoảng cách giữa Trung Quốc và Mỹ được duy trì.
Tất nhiên, chúng ta có thể cảm thấy ở khía cạnh này vẫn còn một chút hy vọng,
nhưng dù sao thì cần ước lượng kẻ địch theo hướng thận trọng nhất.
Trước khi tiếp tục bình luận, kính mời quý khán giả hãy like và comment thật nhiều
để giúp chúng tôi lan tỏa nội dung đến cộng đồng.
Mỗi một like và comment của quý vị sẽ giúp chúng tôi đi được xa hơn
để sớm hoàn thành mục tiêu 100.000 người đăng ký.
Trung Quốc là nền kinh tế lớn, nhưng không thể chỉ dựa vào xuất khẩu.
Mọi người biết vì sao không?
Bởi vì với năng lực sản xuất kinh người mà trong nước không kích thích tiêu dùng,
thì hàng hóa Trung Quốc sẽ giống như sóng thần, đánh sập các doanh nghiệp khác.
Khi Mỹ dựng lên hàng trào thuế quan,
thì nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu của Trung Quốc lại bọc lộ điểm yếu chí mạng.
Đông Nam Á và Mỹ Latin tuyệt không thể thay thế sự quan trọng của thị trường Mỹ.
Theo dữ liệu Hải quan Trung Quốc công bố ngày 7 tháng 11,
xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 10 không những không tăng mà còn giảm 1,1%.
Theo Tổng cục Hải quan Trung Quốc năm 2024,
thẳng dư thương mại của nước này đạt 992,1 tỷ đô la Mỹ,
gần chạm móc 1.000 tỷ, lập kỷ lục lịch sử.
Truyền thông Mỹ phân tích rằng, sau khi điều chỉnh theo lãm phát,
con số thực tế này còn vừa qua thành tích thẳng dư thương mại
của các nền kinh tế lớn như Đức, Nhật Bản và Mỹ sau Thế chiến thứ 2.
Nhìn bề ngoài đúng là rất ấn tượng,
không giống một thị trường tiêu dùng đang suy yếu chút nào.
Nhưng trên thực tế, đằng sau những con số này lại chứa đựng sự thật sẽ được bóc trần.
Trong dữ liệu này cho thấy tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc sang các khu vực khác
thực tế chậm hơn rất nhiều so với tốc độ giảm xuất xuất khẩu sang Mỹ.
Năm 2025, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ giảm 25% so với cùng kỳ,
trong khi tăng trưởng sang EU và Đông Nam Á chỉ lần lượt là 0,9% và 11%.
Dù có đuổi kịp đi chăng nữa, thẳng dư thương mại vẫn ở quy mô chưa từng có.
Nhưng đối với Trung Quốc, tác hại của việc tách rời Mỹ Trung vẫn là hại nhiều hơn lợi.
Tất nhiên trong thông cáo của Bộ Chính trị về kế hoạch 5 năm lần thứ 15
thì Trung ương đã tạm gác vấn đề dân sinh, chỉ tập trung đánh cuộc chiến AI với Mỹ.
Quay lại câu chuyện xuất khẩu Trung Quốc, thì trước hết chúng ta phải hiểu một vấn đề then chốt.
Tại sao mất thị trường Mỹ lại gây hậu quả nghiêm trọng đến vậy với Trung Quốc?
Nhiều người nói Mỹ chỉ là một thị trường tiêu dùng,
trên thế giới còn bao nhiêu quốc gia có thể mua hàng, thiếu một cái thì có gì to tác.
Giống như nói, cách kiếm tiền có nhiều như vậy,
thiếu một cửa hàng ở khu thương mại sầm út nhất thành phố thì có sao đâu.
Nhưng vấn đề là ở Mỹ không phải thị trường bình thường,
Mỹ là thị trường tiêu dùng cao cấp lớn nhất toàn cầu,
mà chúng tôi luôn nói thị trường Mỹ là một báu vật hiếm có với 3 đặc điểm nổi bật.
Thứ nhất, đơn giá cao, lợi nhuận cao, người Mỹ sẵn sàng chi tiền.
Cùng một chiếc điện thoại bán ở Mỹ có thể gấp 3 lần giá bán ở Đông Nam Á.
Tỷ xuất lợi nhuận khi bán sản phẩm cho Mỹ cao hơn rất nhiều so với bán cho các nước đang phát triển.
Thứ hai, tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt nhất.
Muốn vào thị trường Mỹ, chất lượng sản phẩm của bạn phải đạt một trong những tiêu chuẩn cao nhất thế giới.
Điều này khiến các doanh nghiệp Trung Quốc liên tục nâng cấp công nghệ.
Nếu mất thị trường này, đồng nghĩa với việc mất đi động lực bị ép phải tiến bộ.
Thứ ba, là giá thương hiệu.
Nếu đứng vững ở thị trường Mỹ, độ nhận diện thương hiệu toàn cầu của bạn sẽ tăng vọt.
Đây là tài sản vô hình, nhưng sẽ là con gà đẻ trứng vàng trong tương lai.
Cho nên mất thị trường Mỹ không chỉ là bán hàng ít đi,
mà là mất đi mảng kinh doanh có lợi nhuận cao nhất, hàm lượng công nghệ cao nhất, giá trị thương hiệu cao nhất.
Quay trở lại việc phân tích dữ liệu.
Năm 2024, Mỹ vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc.
Tổng kim ngạch thương mại Mỹ-Trung đạt 688,2 tỷ đô la Mỹ,
chiếm 11,17% tổng kim ngạch thương mại của Trung Quốc.
Quan trọng hơn, Mỹ là nguồn thẳng dư thương mại lớn nhất của Trung Quốc.
Thẳng dư thương mại với Mỹ lên tới 360 tỷ đô la Mỹ,
chiếm 36,4% tổng thẳng dư thương mại của Trung Quốc.
Nói cách khác, trong gần 1.000 tỷ đô la Mỹ thu nhập ngoại hối từ thẳng dư thương mại của Trung Quốc,
gần 40% là kiếm từ Mỹ.
Đây là điểm cực kỳ quan trọng.
Nhưng từ khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung bùng nổ năm 2018 đến nay,
xuất khẩu trực tiếp của Trung Quốc sang Mỹ liên tục giảm.
Cùng lúc đó, xuất khẩu sang Đông Nam Á và Mexico tăng mạnh.
Đây cũng là nguồn gốc sự tự tin của một số fan Trung Quốc.
Họ thấy thị trường đã chuyển dịch không có vấn đề gì.
Nhưng chúng ta cần đặt một câu hỏi.
Đó là sự tăng trưởng xuất khẩu này là thị trường mới thật sự hay chỉ là rượu củ bình mới?
Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc, vào năm 2024,
một nước Đông Nam Á lần đầu vượt Nhật Bản trở thành thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Trung Quốc
với kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 160 tỷ đô la Mỹ, chỉ đứng sau Mỹ và Hong Kong.
Tăng trưởng xuất khẩu sang quốc gia Đông Nam Á này chủ yếu là gì?
Linh kiện điện tử.
Mà những linh kiện này phần lớn được dùng để sản xuất sản phẩm xuất sang Mỹ.
Đây chính là thương mại trung chuyển điện hình.
Tương tự với Mexico, Trung Quốc xuất khẩu lớn sản phẩm Trung Giang,
bao gồm linh kiện ô tô sang Mexico.
Sau đó, Mexico dùng linh kiện này lắp ráp thành xe hoàn chỉnh,
rồi thông qua hiệp định USMCA, Mỹ-Canada-Mexico, rồi bán sang Mỹ.
Mexico không những không thiệt mà còn kiếm được lợi nhuận.
Số liệu Mexico cũng chứng minh, năm 2024,
kim ngạch xuất khẩu hàng hóa Trung Quốc sang Mexico đạt 90,2 tỷ đô la Mỹ,
tăng 8,7 tỷ đô la Mỹ so với 2023, tức là tăng 10%.
Nhưng đồng thời năm 2023, Mexico đã vượt qua Trung Quốc
để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ.
Theo dữ liệu chính thức của Mỹ, trong quý I năm 2023,
kim ngạch xuất khẩu của Mexico sang Mỹ đạt tới 115,5 tỷ đô la Mỹ.
Đây không phải là ngẫu nhiên, mà chính là bằng chứng trực tiếp của thương mại trung chuyển.
Và cái gọi là đi đường vòng thương mại trung chuyển này là có giá phải trả.
Thứ nhất, chi phí logistics tăng lên.
Trước đây hàng đi thẳng từ Thượng Hải đến Los Angeles,
giờ phải qua Trung Giang rồi mới đến Los Angeles.
Phi vận chuyển tăng, thời gian kéo dài.
Thứ hai, các Trung Giang sẽ ăn trên lệch.
Nhà máy chuyển khẩu không miễn phí giúp bạn rửa xuất xứ.
Họ cũng phải chia một phần.
Thứ ba, chuỗi cung ứng trở nên phức tạp hơn.
Thêm một khâu, tức là thêm một điểm rủi ro có thể xảy ra vấn đề.
Cho nên bề ngoài thì xuất khẩu của Trung Quốc sang Đông Nam Á tăng.
Nhưng thực tế họ kiếm được ít tiền hơn, gánh thêm nhiều rủi ro hơn,
mà cuối cùng hàng vẫn bán vào cùng một thị trường.
Theo nghiên cứu, phần lớn sự tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc
sang Mexico và ASEAN đều là thương mại trung chuyển.
Nói các khác, nhiều cái gọi là tăng trưởng xuất khẩu
thực chất chỉ là ảo ảnh thống kê.
Điều này có nguy hiểm hay không?
Có.
Nó sẽ dẫn chúng ta đến một khái niệm quan trọng
gọi là đường công nụ cười, smiling cross.
Hãy tưởng tượng một đường công hình miệng đang cười.
Trục hoành đại diện cho các khâu khác nhau trong chuỗi giá trị.
Trục tung là tỉ xuất lợi nhuận.
Hai đầu đường công là điểm cao,
ở giữa là phần lõm xuống như nụ cười.
Đầu trái, lợi nhuận cao,
bao gồm nghiên cứu phát triển R&D,
thiết kế đội mới công nghệ.
Ở giữa, lợi nhuận thấp, sản xuất lắp ráp.
Đầu phải, lợi nhuận cao trở lại,
thương hiệu, marketing, bán hàng, dịch vụ hậu mãi.
Ví dụ một chiếc iPhone.
Đầu trái, đội ngũ R&D của Apple thiết kế iPhone,
khâu giá trị tăng cao.
Ở giữa, Foxconn lắp ráp tại Trung Quốc,
khâu giá trị tăng thấp.
Đầu phải, mạng lưới thương hiệu, bán hàng,
và dịch vụ hậu mãi của Apple,
lại là khâu giá trị cao.
Nếu một chiếc iPhone bán 1000 USD,
thì chi phí lắp ráp của Foxconn có thể chỉ chiếm 20-30 USD.
Phần còn lại 2 đầu đều thuộc về Apple.
Trong 3-4 thập kỷ qua,
Trung Quốc đã không ngừng nỗ lực leo lên từ đáy đường công,
lắp ráp sản xuất, lên 2 đầu.
Sự trỗi dậy của Huawei, Xiaomi, BYD
chính là đại diện cho việc Trung Quốc
bắt đầu chiếm lĩnh một phần ở khâu R&D bên trái
và thương hiệu bên phải,
mà thị trường Mỹ lại chính là sân khấu tốt nhất
cho các sản phẩm cao cấp này.
Nhưng giờ điều gì đang xảy ra?
Khi xuất khẩu trực tiếp của Trung Quốc sang Mỹ giảm,
chuyển sang tăng xuất khẩu sang các nước đang phát triển
hoặc kém phát triển,
thì cơ cấu sản xuất cũng thay đổi theo.
Nếu xuất khẩu sang Mỹ,
thì sản phẩm xuất khẩu là sản phẩm điện tử cao cấp,
thiết bị chính xác, hàng tiêu dùng có thương hiệu,
nằm ở 2 đầu đường công nụ cười.
Nếu sang Đông Nam Á hay Châu Phi,
máy móc đơn giản, linh kiện trung gian
đều nằm ở đáy đường công.
Nói cách khác, xuất khẩu của Trung Quốc
đang chuyển từ phần kiếm tiền
sang phần không kiếm tiền.
Cuối cùng sẽ trở thành gì?
Làm nhiều mà không có lợi,
vừa tăng chi phí vận chuyển trung gian,
vừa về đáy đường công.
Đây chính là lý do dù tổng kim ngạch xuất khẩu duy trì
hoặc thậm chí tăng,
nhưng đóng góp thực tế cho nền kinh tế Trung Quốc
lại bị giảm mạnh.
Ví dụ trước bạn mở nhà hàng bán bít tết cao cấp,
một khách chi 3.000 tệ,
lợi nhuận 40%.
Giờ chuyển sang bán cơm họp 100 tệ,
lợi nhuận chỉ 10%.
Bạn vẫn có thể nói
tôi vẫn đang kinh doanh ăn uống,
nhưng khả năng kiếm tiền
thì khác nhau một trời một vật.
Nếu bạn mãi mắc kẹt
ở khâu giá trị gia tăng thấp,
bạn sẽ rất khó leo lên khâu giá trị cao.
Tại sao?
Vì nguồn lực doanh nghiệp, nhân tài,
tích lũy công nghệ đều sẽ theo hướng kinh doanh hiện tại.
Nếu bạn chỉ làm lắp ráp cấp thấp,
bạn sẽ không đào tạo được
nhân tài R&D cao cấp.
Chuỗi cung ứng thiết bị,
quy trình của bạn đều được tối ưu cho
sản xuất cấp thấp.
Lâu dần bạn sẽ bị khóa cứng ở tầng đó.
Rủi ro hiện tại của Trung Quốc chính là đây.
Khi cơ cấu xuất khẩu
không những không đột phá lên cao cấp,
mà còn chuyển sang thấp cấp,
thì không chỉ là vấn đề lợi nhuận ngắn hạn,
mà là vấn đề định hướng phát triển dài hạn.
Nếu doanh nghiệp Trung Quốc
quen làm sản phẩm thấp cấp,
đầu tư R&D sẽ giảm dần.
Vì sản phẩm thấp cấp
không cần công nghệ cao,
không cần đầu tư lớn,
nhân tài cũng sẽ dần dần chảy máu.
Vì làm sản phẩm đơn giản
nên cũng không có quá nhiều thách thức.
Việc xây dựng thương hiệu lại càng đình trệ,
bởi thị trường thấp cấp
không cần phải chú trọng vào thương hiệu.
Cuối cùng, Trung Quốc có thể
từ công xưởng thế giới
biến thành xưởng gia công thế giới,
chỉ làm những thứ do người khác thiết kế,
nhận phần lợi nhuận ít ở nhất.
Điều này cũng sẽ kéo theo
một hệ quả khốc liệt,
đó là tình trạng nội cuốn,
cạnh tranh khốc liệt giữa các ngành.
Trước đây, biên độ lợi nhuận
đã mỏng như lá lúa,
giờ còn mỏng hơn dao cạo.
Tình huống này trong lịch sử
không phải hoàn toàn chưa từng có tiền lệ,
đó chính là cái gọi là bẫy Latin hóa.
Nhiều quốc gia Latin vào giữa thế kỷ 20
cũng nhanh chóng trải qua công nghiệp hóa.
Họ tập trung vào sản xuất thấp cấp
và xuất khẩu tài nguyên,
không tạo ra được ngành công nghiệp cao cấp của riêng mình.
Kết quả là họ bị khóa chặt
ở phần thấp của chuỗi giá trị,
sau đó lại bị Trung Quốc nổi lên thay thế,
khiến nền kinh tế của họ
tuột dóp thảm hại,
mãi mãi không thể gia nhập hàng ngũ
các nước phát triển.
Trên thực tế, tăng trưởng xuất khẩu
của Trung Quốc sang ASEAN
có một tỷ lệ khá lớn là sản phẩm trung gian,
như linh kiện, nguyên liệu thô,
chứ không phải sản phẩm cuối cùng.
Đây đều là những sản phẩm
có hàm lượng công nghệ thấp,
như dệt may, máy móc cơ bản,
không phải sản phẩm công nghệ cao.
Chúng chủ yếu dùng để xuất khẩu tiếp,
chứ không phục vụ người tiêu dùng địa phương.
Quan trọng hơn,
tỷ xuất lợi nhuận của các doanh nghiệp Trung Quốc
tại những quốc gia này.
Dù hiếm khi công bố dữ liệu tổng
tỷ xuất lợi nhuận xuất khẩu,
nhưng từ các báo cáo tài chính của doanh nghiệp
cũng có thể thấy một số dấu hiệu.
Tỷ xuất lợi nhuận gọp
của nhiều doanh nghiệp định hướng xuất khẩu
thực tế đang giảm.
Chu kỳ thu hồi công nợ ngày càng kéo dài.
Vì khách hàng ở các nước đang phát triển,
thường thanh toán rất chậm.
Đồng thời, rủi ro tỷ giá
cũng gia tăng do tiền tệ
của các thị trường mới nổi không ổn định.
Đây là rủi ro mà Trung Quốc
phải đối mặt khi mất thị trường Mỹ.
Tiếp theo, chúng ta từ Phúc Kiến
vượt qua 180 km đường biển
để đến với Đài Loan.
Phó Tổng thống Trung Hoa
dân quốc Tiêu Mỹ Cầm
vừa có bài phát biểu lịch sử
tại Nghị viện Châu Âu.
Đây gần như là một kỷ lục ngoại giao
chưa từng có tiền lệ.
Vào ngày 7 tháng 11, Phó Tổng thống Đài Loan
chúng ta nên gọi chính xác là
Phó Tổng thống Trung Hoa dân quốc Tiêu Mỹ Cầm
đã đến trụ sở Nghị viện Châu Âu
tại Brussels, Bỉ.
Tham dự hội nghị thường niên
của Liên minh Nghị viện Liên quốc gia
về chính sách đối với Trung Quốc
APIC.
Bà đã có bài phát biểu
với chủ đề Đài Loan
đối tác đáng tin cậy
trong một thế giới bất ổn.
Đây là lần đầu tiên một Phó Tổng thống Đài Loan
đương nhiệm phát biểu công khai
tại trụ sở Nghị viện Châu Âu.
Tại hội trường có khoảng 50 nghị sĩ
đến từ hơn 20 quốc gia.
Sau bài phát biểu
Tiêu Mỹ Cầm đã nhận được tràng pháo tay
đứng dậy vỗ tay của toàn thể hội trường.
Bộ trưởng Ngoại giao
Lâm Giai Long
đã tháp tùm tiêu Mỹ Cầm
trong chuyến đi này.
Toàn bộ hành trình được giữ bí mật tuyệt đối
để tránh rủi ro an ninh.
Sở dĩ chúng ta phải nhắc lại chuyện này
là vì nó thực sự là chưa từng có tiền lệ.
Việc một Phó Tổng thống Đài Loan
có thể đến phát biểu
tại Nghị viện Châu Âu
là cực kỳ khó khăn.
Đài Loan ở Châu Âu chỉ có quan hệ ngoại giao
chính thức với đúng một quốc gia,
quốc gia mà rất nhiều người
thậm chí không coi là một quốc gia thực sự
đó là Vatican.
Vatican là một quốc gia
nhưng thực chất nó chỉ là tòa thánh
của Giáo hội Công giáo Roma
nằm trong một quảng trường ở Roma.
Chính là quảng trường bên cạnh
Vương Cung Thánh Đường Thánh Petro.
Phạm vi quảng trường đó
chính là toàn bộ lãnh thổ quốc gia Vatican.
Thế nhưng
việc Phó Tổng thống Đài Loan
tiêu Mỹ Cầm được sang Châu Âu thăm chính thức
và thậm chí còn phát biểu trước
Nghị viện lại là chuyện cực kỳ khó khăn.
Toàn bộ hành trình này
được giữ bí mật tới phút cuối cùng
chính là để tránh việc Trung Quốc Đại Lục
gây áp lực buộc nước sở tại hủy bỏ.
Tại sao lại khó đến vậy?
Vì theo thỏa thuận ngầm
giữa Trung Quốc Đại Lục và các nước Châu Âu
ba chức vụ cao nhất
của Đài Loan là Tổng thống
Phó Tổng thống và Thủ tướng Hành chính
Viện tuyệt đối không được phép
nhập cảnh vào lãnh thổ các nước này
chỉ được quá cảnh mà thôi.
Nghĩa là máy bay có thể hạ cánh xuống
để bơm nhiên liệu
nhưng người thì không được rời sân bay
để chính thức đặt chân lên quốc gia đó.
Vậy làm thế nào mà bà Tiêu Mỹ Cầm
có thể thực sự nhập cảnh Châu Âu
và đến được Brussels
rất khó khăn?
Lúc đó bà ấy có đúng 3 lựa chọn
Lựa chọn thứ nhất
bay thẳng bằng hãng hàng không Eva Air
từ Đài Bắc đến Paris
rồi từ Paris bay tiếp đến Brussels
Nhưng Tổng thống Pháp Macron
từ trước đến nay
luôn tương đối thân Trung Quốc
nên ông ấy thẳng thừng từ chối
cho bà Tiêu Mỹ Cầm quá cảnh tại Pháp
Con đường đi Paris
bằng Eva Air bị chặn
Lựa chọn thứ 2
bay thẳng bằng China Airlines
đến Amsterdam Hà Lan
rồi từ đó bay tiếp đến Brussels
Lúc đó quan hệ Hà Lan Trung Quốc
đang rất căng thẳng
vì vấn đề công nghệ bán dẫn
ASML
bị hạn chế xuất khẩu máy quan khách
Nếu Đài Loan đến thăm đúng lúc này
thì rõ ràng là cơ hội
thừa nước đục thả cầu
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ
chính Hà Lan là bên chủ động
chọc giận Trung Quốc chứ không phải ngược lại
Nếu là Trung Quốc gây sự trước
thì Hà Lan có thể nhân cơ hội
cho bà Tiêu Mỹ Cầm nhập cảnh để trả đũa một chút
Đằng này tự mình đi gây sự
thì Hà Lan đương nhiên
không muốn vì Đài Loan
mà làm quan hệ với Trung Quốc xấu thêm
Hơn nữa đúng thời điểm đó
sau cuộc gặp Trump thập
ở Busan Hàn Quốc
Mỹ Trung tạm hoãn việc thực thi một số lệnh trừng phạt
Hà Lan cũng nhân tiện xuôi
theo dòng nước
dân dân giải quyết vấn đề bán dẫn với Trung Quốc
Cho nên chính phủ Hà Lan
cũng từ chối yêu cầu của Đài Loan
Như vậy đã có 2 con đường bị chặn
Lựa chọn cuối cùng còn lại
bay bằng China Airlines
thẳng đến Frankfurt Đức
rồi từ Frankfurt bay tiếp
đến Brussels
May mắn thay đúng lúc đó
chính phủ Đức đang rất bực mình với Trung Quốc
Ngoại trưởng Đức sang Bắc Kinh
thăm thì bị Vương Nghị cho ra rìa
tức là họ chỉ gặp được Vương Nghị
Tất cả các cuộc gặp khác
đều bị từ chối
Thế là Đức có cớ để thể hiện thái độ
Việc bà Tiên Mỹ cầm đến được
Brussels phát biểu cùng với
việc bà Thái Anh Văn trước đó
từng phát biểu ở Berlin
chính là cách Đức bài tỏ sự bất mãn
với Trung Quốc đại lục
Tuy nhiên cần nói rõ
bài phát biểu của bà Tiên Mỹ cầm ở Brussels
không phải là hoạt động chính thức
của nghị viện châu Âu hay của EU
Đơn vị tổ chức là
IPAC
Liên minh nghị viện liên quốc gia
về chính sách đối với Trung Quốc
IPAC được thành lập tháng 6 năm 2020
do các nghị sĩ của
nhiều quốc gia tự phát lập ra
không phải cơ quan chính phủ hay
nghị viện chính thức nào đứng sau
giống như một cô lạc bộ nghị sĩ tự nguyện
hiện có hơn 250 nghị sĩ
từ hơn 30 quốc gia
và vùng lãnh thổ tham gia
bao gồm Mỹ, Anh, Đức
Pháp, Ý, Nhật
Úc, Canada, Đài Loan
Mục tiêu của IPAC
là phối hợp lập trường chính sách
đối với Trung Quốc của các nước
tập trung vào nhân quyền, an ninh, chuỗi cung ứng
giá trị dân chủ
cho nên dù chỉ là một tổ chức
nửa chính thức, nửa dân sự
Việc bà Tiêu Mỹ Cầm được mời phát biểu
tại đây vẫn là một bước
đột phá ngoại giao rất lớn của Đài Loan
Trong bài phát biểu
bà Tiêu Mỹ Cầm đương nhiên ca ngợi
chế độ dân chủ Đài Loan
dù chưa hoàn hảo nhưng cởi mở, minh bạch
trung thành với pháp luật và nhân dân
chứ không trung thành với cường quyền
Bà mô tả Đài Loan là một
mô hình dân chủ của châu Á
chia sẻ kinh nghiệm xây dựng khả năng
chống chịu toàn xã hội của Đài Loan
từ dân quân dự bị, an ninh mạng
các hiệp định đối tác kinh tế
mục tiêu đầu tư quốc phòng
qua đó khẳng định Đài Loan
đang đi đúng đường, rất kiên định
trong việc đối phó với Trung Quốc
và có thể trở thành đối tác đáng tin cậy
của các nước
Bà cũng nhấn mạnh vai trò then chốt của Đài Loan
trong chuỗi cung hứng toàn cầu
đặc biệt ở lĩnh vực bán dẫn, dược phẩm
và AI, kêu gọi EU cùng Đài Loan
xây dựng một hệ sinh thái công nghệ
đáng tin cậy
dựa trên lòng tin, minh bạch
và giá trị dân chủ để đối phó
với sự phá hoại chuỗi cung hứng của Trung Quốc
Bà nói dù bị loại trừ
khỏi nhiều tổ chức quốc tế
nhưng Đài Loan vẫn tiếp tục đóng góp
cho phúc lợi toàn cầu, cứu trợ nhân đạo
hỗ trợ dịch bệnh
Bà còn so sánh việc châu Âu
đang bảo vệ tự do giữa khói lửa chiến tranh
ám chỉ việc Ukraine
đang hứng mũi chịu xào
với việc Đài Loan bảo vệ dân chủ
dưới sức ép khổng đồ
Bài phát biểu thật sự rất xuất sắc
được toàn thể nghị sĩ đứng dậy
vỗ tay dài. Tất nhiên
khi bà nói mô hình dân chủ
châu Á nằm ở Đài Loan
thì Trung Quốc tức điên là điều dễ hiểu
khỏi phải bàn thêm. Cùng lúc đó
hành vi của Trung Quốc ở nước ngoài hiện nay
đang khiến cả thế giới
ngày càng nghi ngờ sâu sắc
mọi ý đồ của họ. Mới đây
Thủ tướng Nhật Bản vừa nhậm chức
là bà Chanel Takahashi đã
công khai vạch trần rằng Trung Quốc
có một tổ chức hacker cấp quốc gia
mang tên Storm
0940. Tổ chức này có
khả năng cài cắm firmware
độc hại vào router TP-Link
Router do Trung Quốc sản xuất
hiện chiếm tới 65%
thị phần tại Mỹ. Họ đã
chiếm quyền kiểm soát hơn 16.000
thiết bị. Nghĩa là rất
nhiều người trong chúng ta nếu đang
dùng router TP-Link
ở nhà mà không cài VPN thì
mọi hoạt động trên mạng gần như
đều nằm trong tầm giám sát của họ
Vậy nên qua chuyện này
chúng ta có thể thấy rõ ràng rằng
nếu chuỗi cung ứng mà trông chờ vào Trung Quốc
thì cực kỳ cực kỳ
không đáng tin cậy
Quý khán giả có nhìn nhận như thế nào
hãy để lại bình luận bên dưới
Nếu quý khán giả thấy video này
hữu ích thì hãy ủng hộ chúng tôi
bằng 1 subscribe, 1 like
và 1 comment để chúng tôi
xây dựng chương trình hoàn thiện hơn
Nếu có nhà ý
thì quý khán giả có thể mời chúng tôi
1 ly cà phê bằng liên kết bên dưới
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn
Hẹn quý khán giả
trong những bài bình luận tiếp theo
