Hàn Quốc từng được ca ngợi là một trong những quốc gia thành công nhất châu Á: kinh tế bùng nổ, công nghệ dẫn đầu, văn hóa Hallyu lan khắp thế giới. Thế nhưng đằng sau ánh hào quang ấy lại là một sự thật gây sốc: Hàn Quốc đang có tỷ lệ sinh thấp nhất trên toàn cầu, và nếu xu hướng này tiếp diễn, đất nước này có thể trở thành quốc gia đầu tiên trong lịch sử loài người đối mặt nguy cơ “biến mất”.
Tại sao một quốc gia phát triển, giàu có và hiện đại đến vậy lại rơi vào cuộc khủng hoảng dân số nghiêm trọng nhất thế giới? Kênh Tin Tóm Tắt sẽ giúp bạn giải mã:
Vì sao giới trẻ Hàn Quốc không muốn kết hôn và sinh con
Chi phí sinh hoạt, cạnh tranh công việc và áp lực xã hội khủng khiếp
Tình trạng già hóa nhanh đến mức báo động đỏ
Điều gì sẽ xảy ra với tương lai Hàn Quốc trong 20–50 năm nữa?
Hàn Quốc luôn tự nhận mình là quốc gia thành công nhất Đông Á
Tài việc mạnh, công nghệ mạnh, văn hóa xuất khẩu ra toàn cầu, thậm chí còn xem thường người nước ngoài
Nhưng giờ đây, sự thật phú phàng bùng nổ, Hàn Quốc đang bước vào con đường dần dần suy vong
Không phải chiến tranh, không phải dịch bệnh, cũng không phải khủng hoảng tài chính
mà là thứ còn đáng sợ hơn, không còn người
Đất nước được xây dựng bằng thái độ tự tin nhất, giờ đây lại đang bước đi đến hồi kết theo cách đào đớn nhất
Người Hàn Quốc cuối cùng phải đối mặt với sự thật nghiệt ngã
Đất nước có mạnh đến đâu? Công nghệ có tiên tiến đến đâu? Nhà cửa có đắt đỏ đến đâu?
Nếu không có thế hệ kế thừa, tất cả sẽ tàn biến
Điều gì đã đẩy Hàn Quốc đến bước đường này?
Chào mừng mọi người đã quay trở lại Tình Tốm Tắc
Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu xem điều gì đang đẩy Hàn Quốc đến bờ vực diệt vong dân số và khủng hoảng kinh tế
Tại sao giới trẻ Hàn Quốc lại không muốn sinh con? Liệu Hàn Quốc có thể đảo ngược thảm họa này không?
Cùng Tình Tốm Tắc khám phá nhé!
Hiện tại, Hàn Quốc đang trải qua một hiện tượng chưa từng có trong lịch sử loài người.
Suốt hàng chục năm, tỷ lệ sinh của Hàn Quốc, tức là số con trung bình mà một phụ nữ sẽ sinh trong đời luôn giảm đều.
Đến năm 2024, tỷ lệ sinh con của Hàn Quốc không chỉ thấp nhất thế giới,
mà còn có thể là mức thấp nhất từng được ghi nhận trong lịch sử nhân loại.
Thông thường, để duy trì dân số ổn định, mỗi phụ nữ trung bình phải sinh 2,1 con.
Nếu vượt qua mức này, dân số sẽ tăng. Nếu ít hơn 2,1, dân số sẽ bắt đầu suy giảm.
Hơn nữa, nếu tỷ lệ sinh càng thấp và không có người nhập cư bổ sung, thì tốc độ sụp đổ càng nhanh.
Đây là quy luật toán học mà tất cả các quốc gia đều không thể tránh khỏi.
Tỷ lệ sinh của Hàn Quốc lần đầu rơi xuống dưới 2,1 vào năm 1984.
Khi đó chưa phải vấn đề lớn, vì Mỹ, Nhật, Đức Úc và nhiều nước phát triển khác đã bước vào thời kỳ ít con từ trước.
Nhưng điều chưa từng có trong lịch sử là giai đoạn sau đó, khi tỷ lệ sinh của Hàn Quốc giảm xuống.
Đến năm 2013, Hàn Quốc trở thành nước có tỷ lệ sinh thấp nhất toàn cầu.
Trung bình mỗi phụ nữ chỉ sinh 1,2 con, nhưng đó vẫn chưa phải đấy.
Năm 2019, Hàn Quốc lập kỷ lục trở thành quốc gia đầu tiên trong lịch sử loài người, có tỷ lệ sinh chỉ 0,9.
Sau đó vài năm, con số vẫn tiếp tục lao dốc.
Điều đó có nghĩa là trong những năm tiếp theo, nó tiếp tục phá vỡ giới hạn, năm nào cũng lập mức thấp mới.
Đến năm 2024, trung bình cả nước chỉ còn 0,68 con.
Và điều này không phải do chiến tranh, dịch bệnh hay nạn đó gây ra, mà xảy ra ngay trong thời bình.
Nói cách khác, cứ 100 người Hàn trong độ tuổi sinh con, cả đời cộng lại chỉ sinh được 34 đứa trẻ.
Khi 34 đứa trẻ này lớn lên, lập gia đình và sinh con, thế hệ đó sẽ chỉ sinh được chưa tới 12 đứa.
Và thế hệ tiếp theo nữa sẽ chỉ còn 4 đứa.
Sau 3 thế hệ, số lượng thanh niên Hàn Quốc sẽ giảm xuống, chỉ còn 4% so với hiện tại.
Nghĩa là trong thế kỷ 21 này, dân số trẻ của Hàn Quốc sẽ lao dốc không phanh.
Sau khi thế hệ cũ ra đi, hoàn toàn không có người trẻ nào để tiếp nối.
Đáng sợ hơn là, tốc độ sụt giảm này gần như chưa từng có trong lịch sử loài người.
Lấy Mỹ làm ví dụ, năm 1800, trung bình phụ nữ Mỹ sinh 6 con,
phải mất khoảng 170 năm đến thập niên 1970, con số này mới giảm xuống dưới 2.1.
Còn Hàn Quốc thì sao? Năm 1960, họ cũng sinh bình quân 6 con.
Chỉ mất võn vẹn 60 năm, nó đã giảm thẳng từ 6 con xuống 0.8 vào năm 2020.
Hoàn toàn là 2 tốc độ khác nhau.
Kết quả là, dân số Hàn Quốc đạt đỉnh vào năm 2020, tổng cộng khoảng 51.84 triệu người.
Năm tiếp theo, tức là năm 2021, lần đầu tiên dân số giảm rộng, giảm khoảng 57.000 người.
Đến năm 2022, lại giảm hơn 120.000 người, và tốc độ giảm vẫn đang tiếp tục tăng.
Nếu cứ giữ nguyên xu hướng hiện tại, đến đầu thập niên 2070, tức khoảng 45 năm nữa,
dân số Hàn Quốc sẽ chỉ còn 36 triệu người, tương đương giảm 16 triệu người so với thời kỳ đỉnh cao,
giảm đến 30% tổng dân số.
Quy mô sụp đổ dân số kiểu này, ngoài bệnh dịch thạch đen ở châu Âu thế kỷ 14,
hầu như chưa từng xảy ra trong lịch sử.
Tệ hơn nữa, đến cuối thế kỷ này, năm 2100, dân số Hàn Quốc có thể chỉ còn khoảng 25.2 triệu người,
tức bằng một nửa so với năm 2020, tương đương với việc quy mô dân số của cả nước quay trở lại mức đầu những năm 1960.
Tất cả những dự đoán này đều dựa trên giả định tỷ lệ sinh của Hàn Quốc không tiếp tục giảm.
Nhưng vấn đề là mức sinh hiện tại đã thấp đến mức vì lý, không hề có dữ liệu để tham khảo.
Nói cách khác, không ai biết con số này có tiếp tục giảm hay không, hoặc sẽ giảm xuống mức nào.
Kể từ năm 2019, khi tỷ lệ sinh của Hàn Quốc tụt xuống dưới 1, các nhà nhân khẩu học đã liên tục bị sóc.
Vì con số này không hề dừng lại mà cứ giảm liên tục, đến nay đã giảm xuống 0.68, thậm chí còn không được tròn một người.
Đáng nổi hơn, đây mới chỉ là mức trung bình toàn quốc ở một số khu vực,
con số thậm chí còn thấp hơn.
Như Sài Gòn, nơi chiếm khoảng 1 phần 5 dân số cả nước, tỷ lệ sinh năm 2024 đã giảm xuống 0.55,
là mức thấp nhất toàn quốc.
Điều này có nghĩa là cứ 100 người trẻ ở Sài Gòn hiện tại, cả đời họ chỉ sinh ra 27 đứa trẻ để nói giỏi.
Nhưng dân số giảm mới chỉ là bề mặt.
Điều đáng sợ hơn cả sự sụp đổ dân số, thực chất là sự biến dạng của cấu trúc dân số.
Kể từ khi cách mạng công nghiệp bắt đầu, mô hình xã hội tư bản hiện đại vận hành dựa trên một nguyên tắc.
Người trẻ phải nhiều, người già và trẻ em phải ít.
Trong điều kiện lý tưởng, nhóm người có thể làm việc từ 15 đến 64 tuổi,
phải nuôi trẻ em và người lớn tuổi đang nghỉ hưu.
Trẻ em và người già về cơ bản không đóng góp nhiều cho kinh tế.
Ngược lại, cần xã hội chi tiền để nuôi dưỡng họ.
Chỉ cần nhóm lao động ở giữa này đủ lớn, hệ thống vẫn vận hành được.
Suốt hàng trăm năm, thế giới đều dựa trên cấu trúc này, và Hàn Quốc cũng vậy.
Đến năm 2024, Hàn Quốc có khoảng 36,7 triệu người trong độ tuổi lao động,
trong khi người nghỉ hưu khoảng 9 triệu.
Nói cách khác, đằng sau mỗi người Hàn Quốc nghỉ hưu, vẫn còn 4 người trẻ đang làm việc,
đang động thuế, giúp duy trì toàn bộ nền kinh tế cho họ.
Nghe có vẻ tỷ lệ vẫn ổn, đúng không?
Nó cũng tương đương với Mỹ hiện nay.
Nhưng khi người Hàn già hóa nhanh và ngày càng ít trẻ em được sinh ra,
tỷ lệ này sẽ nhanh chóng mất cân bằng.
Số người có thể nuôi dưỡng giảm đi, trong khi số người cần được nuôi dưỡng lại ngày càng tăng.
Vào những năm 1950, 1960, 1970 của thế kỷ trước,
Hàn Quốc là một trong những quốc gia nghèo nhất, lạc hậu nhất thế giới,
thậm chí còn tệ hơn cả Triều Tiên.
Nhưng lúc đó, họ có một lợi thế.
Mãi đến năm 1972, tuổi trung vị của người Hàn mới lần đầu vượt qua 18 tuổi,
trong khi cùng thời điểm này, tuổi trung vị của Mỹ đã là 28.
Từ đó trở đi, tốc độ già hóa của Hàn Quốc tăng vọt đến mức khó tin.
Năm 2011, độ tuổi trung vị của Hàn Quốc và Mỹ cuối cùng cũng bằng nhau,
cả hai đều là 37 tuổi.
Nhưng sau đó thì sao? Mỹ chỉ tăng thêm 1 tuổi, thành 38.
Còn Hàn Quốc thì nhảy thẳng lên 45, tức già hơn Mỹ 7 tuổi.
Nhìn vào các cường quốc toàn cầu, Hàn Quốc đã đứng thứ 11 vì già hóa.
Và điều này vẫn chưa kết thúc.
Theo xu hướng này, đến những năm 2060, tuổi trung vị của Hàn Quốc sẽ vượt qua 61 tuổi.
Bạn cứ nghĩ mà xem, trong một quốc gia lớn như vậy mà phần lớn dân số đều trên 60 tuổi,
điều này chưa từng xảy ra trong lịch sử nhân loại.
Bạn tưởng dân số ở Nhật đã rất già hóa rồi, đúng không?
Thế nhưng tuổi trung vị của họ mới chỉ 49,5 tuổi.
Ngay cả Monaco, nơi toàn tỷ phú lớn tuổi, cũng chỉ ở mức 56 tuổi.
Vậy mà hơn 30 năm nữa, Hàn Quốc sẽ già hơn cả hai nơi đó.
Khi tỉ lệ sinh giảm mạnh và tốc độ già hóa tăng nhanh,
đến năm 2045, nhóm người trên 65 tuổi ở Hàn Quốc sẽ chiếm 37% dân số.
Cùng thời điểm đó, Nhật Bản là 36,7%.
Điều này có nghĩa Hàn Quốc sẽ chính thức vượt qua Nhật Bản, trở thành quốc gia già nhất thế giới.
Hơn 20 năm nữa, đến đầu năm 2070, gần một nửa dân số còn lại của Hàn Quốc sẽ trên 65 tuổi.
Cả nước khi ấy chỉ còn hơn 36 triệu người, trong đó hơn 17 triệu là người già.
Số người ở độ tuổi lao động từ 15-64 chỉ còn hơn 16 triệu.
Còn trẻ em thì sao? Thì lại càng ít hơn.
Nói cách khác, số người nghỉ hưu sẽ nhiều hơn số người đi làm.
Đây không phải chuyện đùa, mà là thực tế mà Hàn Quốc sắp phải đối diện.
Hãy tưởng tượng một ngày kia, ban tỉnh dậy trong một đất nước im án đất kỳ lạ.
Trên đường không có tiếng trẻ con nô đùa, cả thành phố bị bỏ hoang, một nửa dân số là người già.
Họ hoặc sống cô độc trong nhà, hoặc chen trúc trong các viện dưỡng lão.
Số ít người còn lại thì phải cố gắng chống đỡ, để xã hội không sụp đổ.
Đến lúc đó, chỉ có hai khả năng.
Khả năng thứ nhất, người trẻ buộc phải gánh vác gánh nặng chưa từng có.
Phải nuôi ngày càng nhiều người già, một người phải gánh vác cuộc sống của hơn một người đã nghỉ hưu.
Áp lực quá lớn, khiến nhiều người không dám sinh con, chỉ mong sống sót.
Cả đất nước vì thế rơi vào vòng lẫn quẩn ngày tận thế dân số.
Sinh ít, già nhanh, gánh nặng lớn, càng không muốn sinh, tiếp tục xấu đi.
Khả năng thứ hai, người già chỉ có thể tiếp tục làm việc đến 70-80 tuổi, hoàn toàn không thể thực sự nghỉ hưu.
Nếu không, họ chỉ có thể rơi vào cảnh nghèo đói, sống dựa vào khoảng trợ cấp ít ỏi.
Nếu giả sử mọi thứ không thay đổi, tỷ lệ người già ở Hàn Quốc sẽ tăng hàng năm,
cho đến khi cuối cùng người già trở thành nhóm chiếm đa số dân số.
Rắc rối hơn nữa, Hàn Quốc lại là nước dân chủ, khi người già trở thành lực lượng chính,
phiếu bầu của họ sẽ nhiều hơn, nghĩa là họ có thể quyết định toàn bộ chính sách,
khiến đất nước trượt vào tình trạng người già nắm quyền.
Tất nhiên, họ sẽ tiếp tục bỏ phiếu cho những chính trị gia có thể bảo vệ tiện ngu trí của họ.
Còn người trẻ thì sao? Chỉ bị buộc phải đóng thuế cao hơn, làm việc tăng ca dài hơn.
Dưới áp lực này, ai còn đủ khả năng nuôi con, thậm chí muốn sinh con nữa?
Cứ như vậy, Hàn Quốc lại trôi vào một vòng lẫn quẩn, người già càng nhiều,
người trẻ càng khổ, con cái càng ít, rồi lại già đi nhanh hơn.
Vì vậy, những dự đoán như đến năm 2070, dân số giảm 1 phần 3 hay đến 2100 giảm 1 nửa,
có khi còn quá lạc quan.
Nghe đã đủ giống ngày tận thế rồi đúng không?
Nhưng sự thật là, rắc rối thực sự còn phía sau.
Càng già hóa, khả năng sáng tạo của Hàn Quốc càng giảm, số người giảm mẫu hiểm càng ít.
Một đất nước trở nên thận trọng và sợ rủi ro thì khó mà dựa vào công nghệ để bức phá,
lao động ít dần, nghĩa là năng sốc giảm.
Trong khi số người nghỉ hù lại tăng, gánh nặng quốc gia vinh to.
Kết quả GDP suy giảm, nền quốc gia tăng vọt, lãm phát mất kiểm soát,
tổng bộ nền kinh tế như quả bóng sắp nổ.
Tệ hơn nữa là, cơ sở hạ tầng của Hàn Quốc vốn được thiết kế cho hơn 52 triệu dân.
Khi dân số giảm một nửa, số lao động để duy trì hệ thống này cũng biến mất theo.
Mọi thứ sẽ xuống cấp, mọi thứ sẽ dần dần mục nát.
Đường không có người sửa, hệ thống điện lực, giao thông, y tế đều không thể duy trì.
Vì vậy, có thể chắc chắn rằng, trong thế kỷ này, Hàn Quốc sẽ ngày càng mất đi khả năng cạnh tranh.
Thậm chí Mỹ, đồng minh lớn nhất của họ, cũng có thể mất dần hứng thú,
cảm thấy việc tiếp tục chi tiện bảo vệ một quốc gia người già là không đáng.
Hiện tại, dân số Nam và Bắc Triều Tiên có sự trên lệnh lớn, nhưng Triều Tiên thì khác.
Cả nước họ được quân sự hóa, nam giới phải đi lính 10 năm, một số phụ nữ cũng phải phục vụ 5 năm.
Vì vậy, quân đội thường trực của Triều Tiên có 1,3 triệu người,
ngược lại nhiều hơn gấp 2 lần rưỡi so với 500.000 quân của Hàn Quốc.
Còn Hàn Quốc thì sao? Chỉ có 500.000 người và nam giới phục vụ chưa đầy 2 năm,
nữ giới thì hoàn toàn không cần ra chiến trường.
Tính đến năm 2024, tỷ lệ sinh của Triều Tiên khoảng 1.8, mặc dù cũng thấp hơn mức thay thế.
Nhưng đã gấp đôi Hàn Quốc. Điều này có nghĩa là dân số Triều Tiên cũng sẽ giảm và giả đi,
nhưng tốc độ chậm hơn Hàn Quốc rất nhiều.
Nếu giữ nguyên xu hướng, đến thập niên 2070, Bắc Hàn sẽ còn khoảng 24 triệu dân,
còn Hàn Quốc chỉ còn 36 triệu người. Lực lượng lao động của cả 2 bên gần như ngang nhau.
Triều Tiên 14,3 triệu, Hàn Quốc 16,6 triệu.
Nếu Triều Tiên tiếp tục duy trì chính sách quân sự hóa cao, còn Hàn Quốc không điều chỉnh,
thì tỷ lệ quân lực sẽ có sự thay đổi đáng kinh ngạc.
Quân đội thường trực của Triều Tiên lúc đó có thể giảm xuống 1 triệu người,
còn Hàn Quốc sẽ giảm từ 500.000 người xuống 225.000 người.
Nghĩa là Triều Tiên không cần làm gì cả, chỉ cần chờ 45 năm,
lợi thế quân sự sẽ tăng từ 2,6 lần hiện tại lên 4,4 lần.
Đến lúc đó, liệu Mỹ còn sẵn lòng tiếp tục cánh vác khoản chi phí quốc phòng đắt đỏ này cho Hàn Quốc nữa không?
Không ai giảm đảm bảo.
Ngay lúc này, con đường mà Hàn Quốc có thể chọn đã không còn nhiều.
Một là cố gắng nâng cao tỷ lệ sinh.
Nhưng tình trạng hiện tại đã tệ đến tận gốc luôn rồi,
dù có tăng gấp đôi thì vẫn nằm trong top thấp nhất thế giới.
Điều này không có nghĩa là chính phủ Hàn Quốc không cố gắng.
Kể từ năm 2006, chính phủ Hàn Quốc đã chi khoản 270 tỷ USD,
tương đương mỗi năm 1% GDP quốc gia cho các chính sách thúc đẩy sinh sản,
bao gồm giảm thuế cho cha mẹ mới, phát trợ cấp tiền mặt,
chờ 90 ngày nghỉ thai sản có lương,
thậm chí còn tổ chức các chương trình ghép đôi để chính phủ giúp máy mối.
Kết quả thì sao? Tiền đều đổ sông đổ biển.
Tỷ lệ sinh không những không phục hồi mà còn thấp hơn 25% so với ban đầu,
khiến chính phủ cũng phải cạn lời.
Vậy Hàn Quốc có thể học theo châu Âu và Mỹ,
cho phép người trẻ nước ngoài vào làm việc để bù đắp khoảng trống lực lượng lao động không?
Vì lý thuyết thì có thể, nhưng vấn đề là Hàn Quốc hầu như không có truyền thống nhập cư
và cũng là một xã hội cực kỳ đơn nhất.
Khoảng 96% dân số cả nước là người Hàn Quốc.
Đến năm 2022, cư dân nước ngoài cả nước chỉ có 1,6 triệu người,
chỉ chiếm 3% tổng dân số.
Hơn nữa, Hàn Quốc gần như không có con đường nào để người nước ngoài lấy được quyền cư trú vĩnh viễn
hay quốc tịch, trừ khi kết thùn với người Hàn.
Muốn bù đắp thiếu hụt sinh sản bằng nhập cư,
ít nhất phải đưa vào gấp 10 lần lao động nước ngoài hiện tại.
Tức là trong thời gian ngắn có hàng triệu người nước ngoài đổ vào.
Nhưng cú sốc xã hội này quá lớn, đa số người Hàn chắc chắn không chấp nhận được.
Cũng có người đề nghị kéo dài tuổi nghỉ hưu để người già tiếp tục đi làm.
Nhưng ai muốn làm việc thêm vài năm nữa chứ?
Hàn Quốc đã điều chỉnh tuổi nghỉ hưu từ 58 lên 60 vào năm 2017.
Và hiện tại vẫn có công đoàn kêu gọi nâng lên 64 hoặc 65 tuổi để bằng với Mỹ.
Vậy vấn đề thực sự là gì? Tại sao Hàn Quốc lại trở nên như thế này?
Thật ra nguyên nhân đằng sau rất nhiều, nhưng chúng ta phải bắt đầu từ gốc.
Trước hết, Hàn Quốc công nghiệp hóa muộn hơn Âu Mỹ vài chục năm.
Nới đầu thế kỷ 20, cả bán đảo Triều Tiên gần như không thở nổi.
Nhật Bản cai trị họ suốt 35 năm, từ năm 1910 đến năm 1945
và kéo họ vào chiến tranh thế giới thứ hai.
Vài năm sau khi chiến tranh kết thúc, từ năm 1950 đến 1953, chiến tranh Triều Tiên lại bùng nổ.
Lúc đó cả nước bị đánh tan hoang, hàng triệu người chết.
Mãi đến khi chiến tranh kết thúc vào năm 1953,
Hàn Quốc mới bắt đầu bước vào con đường công nghiệp hóa và cải thiện cuộc sống.
Giống như các quốc gia sau chiến tranh khác, họ cũng trải qua thời kỳ bùng nổ trẻ sơ sinh.
Cuối thập niên 1950 đến đầu thập niên 1960, trẻ con sinh ra nhiều đến mức điên cuồn.
Chỉ trong vòng 15 năm, dân số tăng vọt từ dưới 21 triệu lên hơn 31 triệu,
tăng gần 50% trong một thế hệ.
Năm 1960, phụ nữ Hàn Quốc trung bình sinh 6 đứa con.
Nhưng thời đó, Hàn Quốc là một trong những nước nghèo nhất thế giới,
thu nhập bình quân đầu người chỉ 82 USD, còn thấp hơn cả Triều Tiên.
Mức độ kinh tế tương đương với châu Phi hạ Sahara thời bấy giờ.
Vậy nên đầu thập niên 1960, chính phủ Hàn Quốc lại bắt đầu lo lắng.
Đất nước nghèo như vậy, đất đầy ích, tài nguyên cũng thiếu.
Nếu dân số tiếp tục tăng vọt, làm sao có thể nuôi sống họ?
Thế là họ quay sang thúc đẩy một chiến dịch kế hoạch hóa gia đình quy mô lớn,
khuyên khích phụ nữ sinh ít con.
Chính phủ tích cực phổ cập biện pháp tránh thai.
Mục tiêu là để 45% các cặp vợ chồng đã kết hôn trên toàn quốc bắt đầu sử dụng biện pháp tránh thai.
Vậy biết rằng, trước năm 1960, Hàn Quốc vẫn là một xã hội tiền công nghiệp,
hầu như không ai biết tránh thai là gì.
Điều này khiến tỷ lệ sinh của Hàn Quốc bắt đầu giảm nhanh chóng từ những năm 1960.
Tiếp theo, dân số thế hệ bùng nổ trẻ sư sinh sinh ra trong khoảng năm 1955 đến 1974.
Kết hợp với tỷ lệ sinh liên tục giảm, Hàn Quốc từ đầu tập niên 1970 đến tập niên 1990
bước vào thời kỳ mà họ gọi là giai đoạn vàng.
Đó là thời kỳ có tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động cao nhất trong lịch sử Hàn Quốc.
Số người trẻ có khả năng làm việc nhiều hơn nhiều so với người già và trẻ em.
Cả đất nước như được tiêm thuốc kích thích, tăng trưởng kinh tế bùng nổ năm nào cũng lập kỷ lục.
Với tốc độ công nghiệp hóa tăng nhanh, mức sống, thu nhập, tuổi thợ đều tăng vọt,
ngày càng nhiều người dân nông thôn bỏ lại ruộng đồng, đổ xô vào thành phố tìm kiếm cơ hội.
Năm 1960, Hàn Quốc vẫn là nước nông nghiệp điển hình, chỉ khoảng 28% người dân sống ở thành phố.
Nhưng chỉ trong 40 năm ngắn ngũi, tức là năm 2000, tỷ lệ đô thị hóa tăng vọt lên 80%,
từ một trong những quốc gia nông thôn nhất thế giới trở thành một trong những quốc gia đô thị hóa nhất.
Nhưng địa hình Hàn Quốc lại nhiều đồi núi, đất bằng để xây thành phố không nhiều.
Vì vậy, dân số đều chen chút ở các khu vực thung lũng hoặc đồng bằng như Seoul hay Busan.
Kết quả là thành phố ngày càng đông đúc, giá nhà ngày càng cao.
Mọi người đều dân nhận ra, sinh nhiều con trong thành phố chỉ là ném tiền vỏ hố,
thà sinh ít đi cho nhẹ đầu còn hơn.
Ngoài ra, một thay đổi lớn khác cũng âm thầm diễn ra, phụ nữ bắt đầu được đi học nhiều,
tham gia vào thị trường lao động, tỷ lệ tham gia lao động của phụ nữ tăng vọt.
Nhưng họ cũng giống như nam giới, phải đối mặt với văn hóa làm việc hết sức căng thẳng của Hàn Quốc.
Theo số liệu năm 2022 của OECD, người Hàn Trung Bình phải làm 1.901 giờ mỗi năm,
là nhóm làm việc chăm chỉ nhất trong tất cả các quốc gia phát triển.
Người Mỹ làm khoảng 1.811 giờ, người Đức chỉ 1.341 giờ.
Nói cách khác, người Hàn Quốc trung bình làm việc nhiều hơn người Đức 42%.
Giờ làm việc tiêu chuẩn của họ là từ 9h sáng đến 6h chiều,
nhiều hơn 1 giờ so với khung giờ 9h sáng đến 5h chiều phổ biến ở Mỹ.
Nhưng vấn đề là sau khi tăng ca, họ còn phải đi nhậu với sếp và đồng nghiệp để bồi đắp tình cảm.
Cả ngày bận trộn như vậy, ai còn sức về nhà chăm con nữa.
Rõ ràng mặc dù kinh tế của họ đã đi lên, nhưng quan điểm xã hội vẫn còn mắc kẹt ở thế kỷ trước.
Ở Hàn Quốc, người mẹ gần như phải hoàn thành một nhiệm vụ bất khả thi,
3 ngày đi làm, tối về chăm con, con phải lo việc nhà.
Còn người chồng thì sao? Vẫn tăng ca, tiếp khách, về nhà lúc nửa đêm, hoàn toàn không có thời gian phụ giúp.
Kết quả là phụ nữ chỉ có thể chọn giữa làm mẹ hoặc theo đuổi sự nghiệp,
và đa số cuối cùng đều chọn vé sau. Vì ở Hàn Quốc, sinh con nghĩa là buôn thả cuộc đời.
Hàn Quốc hiện là nơi có giá nhà khó chi trả nhất trong tất cả các quốc gia phát triển.
Trong lĩnh vực bất động sản, có một chỉ số gọi là tỷ lệ giá nhà trên thu nhập,
có nghĩa là thu nhập trung bình của một gia đình phải mất bao nhiêu năm
mới có thể mua được một căn nhà có giá trung bình.
Vấn đề nhà ở của Mỹ đã rất nghiêm trọng rồi, đúng không? Nhưng trung bình vẫn chỉ cần 4 năm thu nhập.
Canada là 9,6 năm, Đài Loan là 11 năm. Còn Hàn Quốc thì sao?
Gia đình trung bình phải nhịn ăn nhịn mặt 20 năm mới mua nổi một căn nhà.
Vì vậy, ở Hàn Quốc, cả hai vợ chồng cùng đi làm đã là mức sống cơ bản.
Chỉ dựa vào một người kiếm tiền thì gần như không thể sống nổi.
Mà nếu sinh con, một người phải nghỉ việc ở nhà chăm sóc, cuộc sống lập tức sẽ biến thành địa ngục.
Thảm hơn nữa, ngay cả khi thực sự sinh con, gánh nặng vẫn chưa kết thúc.
Bởi vì Hàn Quốc đồng thời cũng là quốc gia có chi phí nuôi con đắt nhất thế giới.
Theo Viện Nghiên cứu Dân số nuôi con Bắc Kinh năm 2023, nuôi một đứa trẻ từ lúc sinh đến 18 tuổi ở Hàn Quốc
tốn bằng 7,8 lần GDP bình quân đồ người, đứng đầu toàn cầu. Tại sao lại đắt như vậy?
Vì áp lực cạnh tranh xã hội lớn đến mức phi lý. Và tất cả đều bắt đầu từ những năm 1960.
Thời đó Hàn Quốc nghèo đến mức xi măng cũng phải nhập khẩu.
Để cứu nước, chính phủ đặt cược vào một vài doanh nghiệp gia đình.
Những công ty này sau này trở thành các nhà tài việt mà chúng ta quen thuộc như Samsung, LG, Hyundai, Kia.
Chính phủ cấp cho họ các khoản vây, giảm thuế, chính sách bảo hộ, bóp chết tất cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ khác.
Đổi lại là một nhóm quái vật độc quyền hợp pháp. Họ độc quyền thị trường trong nước,
chinh chiến toàn cầu bao gồm từ bán dẫn, máy ảnh, ô tô đến vũ khí.
Đồng thời, chính phủ đổ tiền vào giáo dục, xây dựng một đường ống cuộc đời từ khi sinh ra đến nơi làm việc.
Trẻ em từ mẫu giáo đã bị nhét vào các lớp học thêm, cây cuốc liên tục đến khi tốt nghiệp đại học
để có cơ hội vào Samsung, LG hay SK. Những nơi được xem là thiên đường nghề nghiệp,
những tập đoàn này sản xuất mọi thứ từ đồ điện tử, bán dẫn, máy ảnh, ô tô,
thậm chí cả chiến đấu cơ, pháo tự hành và tàu ngầm.
Đây đều là những ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cực cao.
Đến năm 2022, kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc chiếm hơn 40% GDP,
trở thành quốc gia xuất khẩu lớn thứ 9 toàn cầu, vượt cả Ấn Độ vẫy.
Nhưng cái giá phải trả là quyền lực và cổ cải tập trung đến mức phi lý.
Năm 2021, 10 tập đoàn tài việc lớn nhất nắm gần 60% GDP toàn quốc.
Chỉ riêng Samsung đã chiếm hơn một phần năm nền kinh tế quốc gia,
so với Mỹ phải gom 38 doanh nghiệp lớn nhất lại mới bằng một nửa thị trường chứng khoán.
Còn Hàn Quốc thì sao? Chỉ cần 5 công ty,
sự tập trung này khó có thể tìm thấy ở quốc gia thứ 2 trên thế giới.
Sự trổi dậy của tài việc quả thật đã đưa Hàn Quốc thoát nghèo và bước vào thời kỳ thịnh vượng,
giúp hàng triệu người thoát cảnh thiếu thốn.
Nhưng đồng thời, nó cũng tạo ra một nền kinh tế trong nước cực kỳ biến dạng và bất bình đẳng.
Điều đó có nghĩa là toàn bộ những công việc lương cao, danh giá đều nằm trong số ít các tập đoàn ấy.
Mà vị trí thì chẳng đủ cho mọi người.
Thế là phụ huynh cả nước lao vào cuộc đua, cố gắng hết sức để bồi dưỡng con cái vào được doanh nghiệp tài việc.
Cuộc cạnh tranh này bắt đầu từ khi trẻ 14 tuổi.
Hầu như mọi đứa trẻ Hàn Quốc, từ mẫu giáo đến đại học đều lăn lộn trong các lớp học thêm.
Phụ huynh đổ tiền vào học thêm tiếng Anh, học thêm toán, chỉ để con không thua ngay vạch xuất phát.
Nghiên cứu năm 2022 cho thấy, chỉ 2% phụ huynh Hàn Quốc không cho con học thêm.
Nhưng có đến 94% người nói rằng, chi phí học thêm gần như vết sạch túi tiền của gia đình.
Áp lực xã hội cũng lớn đến nổi, nếu bạn không cho con đi học thêm,
người khác sẽ nhìn bạn như thế bạn đang tự tai hủy luôn tương lai của con mình.
Trung bình, mỗi gia đình phải tốn khoảng 890 USD mỗi tháng cho việc học thêm mỗi đứa,
chưa kể vô số chi phí khác.
Dù kinh tế khó khăn, cha mẹ vẫn phải gồm mình cho con tiếp tục học.
Vì ai cũng biết, không học thêm thì gần như chẳng có tương lai.
Và mục tiêu cuối cùng của bọn trẻ là chen chân vào các trường đại học danh tiếng, gọi là SKY.
Đại học Seoul, đại học Korea, đại học Yonsei.
Vào được đó, gần như đồng nghĩa với việc có được tấm vé bước vào cuộc sống thượng lưu.
Thống kỳ năm 2010 cho thấy, hơn 46% quan chức cấp cao của Hàn Quốc, hơn 50% CEO doanh nghiệp
và hơn 60% luật sư đều là sinh viên tốt nghiệp của 3 trường đại học này.
Nhưng tỷ lệ trúng tuyển của 3 trường này chỉ là 1-2%, nghĩa là 98-99% trẻ em không thể vào SKY.
88% người đi làm cả đời cũng không thể vào tập đoàn tại Việt.
Họ đã dành nửa đời để phấn đấu học tập, phấn đấu công việc.
Cuối cùng lại sống một cuộc sống bình thường và mệt mỏi.
Với họ, cuộc đời là chuỗi ngày bị ép từ tiểu học đến đại học.
Không thi đổi SKY, không vào được tài viện, cuối cùng còn phải trả tiền mua nhà, trả nợ học phí.
Thế là họ bắt đầu tự hỏi, tất cả cố gắng đó, rút cuộc để làm gì?
Dù có cố đến già, kết cục cũng chẳng sáng sủa.
Quay trở lại vấn đề chính, Hàn Quốc là nước có tỷ lệ nghèo ở người già cao thứ 2 trong OECD.
39% người trên 65 tuổi sống dưới mức nghèo khổ,
trong khi Mỹ là 23%, còn Đức chỉ 14%.
Thêm vào đó, giá nhà cao, chi phí nuôi con đắt đỏ và thời gian làm việc dài,
tất cả đều khiến nam nữ Hàn Quốc kết hôn ngày càng muộn và ngày càng không muốn sinh con.
40 năm trước, năm 1985, phụ nữ Hàn Quốc trung bình kết hôn ở tuổi 24,
năm 2007 tăng lên 28 tuổi.
Đến năm 2024, tuổi kết hôn trung bình đã là 32 tuổi, thuộc hàng cao nhất thế giới,
còn nam giới thì khoảng 34 tuổi.
Hơn nữa, ở Hàn Quốc, sinh con ngoài giá thú vẫn bị coi là điều mất mặt.
Vì vậy, tính đến năm 2020, chỉ 2,5% trẻ sư sinh là con ngoài giá thú, thuộc nhóm thấp nhất thế giới.
Trong khi đó, ở Mỹ cùng năm, 40,5% trẻ em được sinh ra ngoài hôn nhân.
Điều này nghĩa là khi đa số người Hàn đến hơn 30 tuổi mới kết hôn mà gần như chẳng ai sinh con ngoài giá thú,
thì có nghĩa là trước 30 tuổi, hầu như không có ai sinh con.
Theo vào đó, tỷ lệ ly hôn cũng tăng cao.
Thống kê năm 2019 cho thấy, 47% cuộc hôn nhân ở Hàn Quốc cuối cùng kết thúc bằng ly hôn,
xếp thứ 13 trong OECD, cao hơn cả Mỹ.
Mà sau ly hôn, khả năng sinh con lại càng thấp, ngày nay nhiều nam nữ trẻ tuổi thậm chí còn lưu hẹn họ.
Họ nói như vậy nhẹ đầu hơn, như thế tỷ lệ sinh lại càng lao dốc.
Nhưng tổng thể, Hàn Quốc đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng dân số không thể đảo ngược.
Chỉ trải tiền, tổ chức sự kiện, hù hào sinh thêm vài đứa con hoàn toàn không có tác dụng.
Họ phải thay đổi từ gốc, cải cách văn hóa làm việc, kiểm soát giá nhà, giảm chi phí giáo dục,
hàn gắn sự đối lập giữa nam và nữ, thậm chí là đưa vào hàng triệu người nước ngoài,
nâng tuổi nghỉ hưu, thúc đẩy tự động hóa.
Tất cả đều phải được tiến hành đồng thời.
Bởi nếu không làm gì cả, điều chờ đợi họ sẽ là một thảm kịch mang tầm lịch sử.
Một quốc gia từng tạo ra kỳ tích kinh tế nhanh nhất trong lịch sử nhân loại,
cuối cùng lại không có ai ở lại để thừa hưởng tất cả.
Hàn Quốc sắp bước vào sự diệt vong.
Được rồi, video đến đây là hết.
Hy vọng bạn thích những kiến thức trong video kỳ này.
Đừng quên bấm like, subscribe và share để theo dõi thêm nhiều nội dung hấp dẫn nhé.
Cảm ơn các bạn đã đón xem. Hẹn gặp lại các bạn ở video kỳ sau.