Minh bạch truy xuất nguồn gốc giữ thị trường xuất khẩu | NNST 13.11.2025

Làm Vườn
335 người theo dõi
Nông nghiệp sinh thái – Nông thôn hiện đại – Nông dân văn minh
#toiyeubinhduong #riviubinhduong #lamvuon
Trong nông dịch sinh thái hôm nay, Minh Bạch truy xuất nguồn gốc, góp phần giữ thị trưởng xuất khẩu cho trái sầu riêng.
Cần Thơ phát triển khóm thành cây trồng chủ lực, trong đó chú trọng mối liên kết 4 nhà.
Hành trình làm giàu từ dùng đất thép của chủ dường hòa làng 24 hectare hiện đại bậc nhất cả nước.
Chỉ trong một thời gian ngắn, cơ quan chức năng đã khởi tố 17 bị can vì liên quan đến việc mua bán mã số dùng trồng và giấy kiểm nghiệm chất lượng.
Những hành vi này không chỉ là méo mó giá trị sầu riêng Việt Nam mà còn khiến nhiều lâu hàng không truy xuất được nguồn gốc.
Trong khi đó, riêng tại Đắk Lắk, gần 2.000 container đang ủng ứ chỉ vì khâu kiểm nghiệm bị gián đoạn.
Bức tranh này cho thấy phát triển nóng thôi là chưa đủ.
Muốn giữ thị trường lâu dài, nhất định phải chuẩn hóa quy trình sản xuất từ gốc rễ.
Như tại xã Eaknet, tỉnh Đắk Lắk, nhiều hộ dân bắt đầu chuyển mình.
Sự thay đổi cảm nhận rất rõ trên những dường sầu riêng bạc ngàn như thế này.
Nơi mà từng trái sầu riêng, từng lô hàng đều phải lưu hồ sơ truy xuất.
Bởi bà con ai cũng hiểu rằng chỉ có làm đúng thì nông sản mới được đi xa.
Sau những sự cố về ách tác kiểm nghiệm và say sót mã số dường trồng vừa qua,
vấn đề đặt ra là ngành sầu riêng Việt Nam cần thay đổi cách làm,
không thể phát triển nóng mà phải phát triển theo chiều sâu, gắn giới chuẩn hóa quy trình sản xuất.
Tại nhiều tỉnh thành, các hợp tác xã và nông dân bắt đầu chuyển mình,
áp dụng quy trình canh tác khổ cơ đồng bồ từ dường trồng đến khâu đóng gói,
hướng tới những lô hàng đạt chuẩn xuất khẩu bình dững.
Tại xã Econet, tỉnh Đắk Lắc, gia đình chị Hồ Thị Nga chuyển đổi hơn 4 hectare sầu riêng
từ cách tác truyền thống sang hướng hữu cơ, không còn phụ thuộc thuốc hóa học,
cây ít bệnh hơn, môi trường sản xuất trong lành và đầu ra thuận lợi hơn.
Từ dường trồng đến nhà đóng gói, mỗi công đoạn đều được chuẩn hóa theo tiêu chí vệ sinh nghiêm ngặt.
Các cơ sở đóng gói hiện không chỉ phân loại, làm sạch mà còn lưu hồ sơ truy xuất từng lô hàng.
Đây là điều kiện bắt buộc để thông quan.
Theo nhiều hợp tác xã, việc chuẩn hóa quy trình không chỉ giúp kiểm soát chất lượng
mà còn xây dựng niềm tin với doanh nghiệp thu mua,
mở đường cho xuất khẩu chính ngạch sang các thị trường có tính.
Khi sản xuất được chuẩn hóa, truy xuất nguồn gốc minh bạch, sầu riêng Việt Nam
sẽ không chỉ có chỗ đứng ở thị trường Trung Quốc,
mà còn đủ điều kiện mở rộng sang nhiều thị trường tiềm năng khác.
Sau giai đoạn tăng trưởng nóng và xuất khẩu đạt mốc tỷ đô,
ngành sầu riêng Việt Nam đang bước vào giai đoạn buộc phải tái cấu trúc toàn diện.
Bởi theo các chuyên gia, để giữ được thị trường, nhất là thị trường tỷ dân Trung Quốc,
thì trái sầu riêng ngon thôi là chưa đủ. Chúng ta phải chứng minh được nó chuẩn.
Đó là sự chuẩn hóa từ mã số dùng trồng, chuẩn từ an toàn thực phẩm,
chuẩn từ mỗi khâu đóng gói, kiểm nghiệm, truy xuất.
Đây là điều kiện bắt buộc nếu chúng ta muốn mặt hàng nông sản này trở thành một thương hiệu bền dững.
Ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định,
các vấn đề liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm,
nhất là các vấn đề liên quan đến dư lượng thuốc và dạy thực dực,
phải được kiểm soát một cách chặt chẽ.
Thứ hai là vấn đề mã số dùng trồng.
Đây là một trong những vấn đề bắt buộc phải thực hiện và phải thực hiện một cách bài bản,
có hệ thống và bền dững.
Đây là những điều mà Bộ đã chỉ đạo một cách gắt cao,
sẽ đồn đốc kiểm soát và duy trì giám sát trong thời gian tới.
Trong khi đó, Đại diện Diện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên cho biết,
việc hình thành hợp tác xã sẽ giúp nông dân tìm kiếm được những doanh nghiệp đủ tầm,
đủ lớn để có thể hỗ trợ trong vấn đề kỹ thuật lẫn thị trường đầu ra.
Chủng hóa quy trình sản xuất, kiểm soát chặt chất lượng và tăng cường liên kết giữa nông dân,
hợp tác xã, doanh nghiệp chính là những yếu tố thèn chốt giúp ngành sầu riêng Việt Nam
phát triển ôn định giữa những niềm tin của thị trường nhập khẩu.
Khi từng mắc xích trong chuỗi giá trị được dần hành đồng bộ,
sầu riêng Việt Nam sẽ không chỉ là sản phẩm nông nghiệp tỷ đô,
mà còn là thương hiệu nông sản bình dẫn trên bản đồ thế giới.
Qua phim trường ảo, Thiên Kim và Phúc Thịnh được đứng ngay giữa những cánh đồng khóm đặc sản của Cần Thơ.
Những trái khóm cầu đúc với hương vị trất triên đang tạo nên một hướng phát triển nông nghiệp hoàn toàn mới.
Sự mới lạ không phải chuyện tăng diện tích, tăng sản lượng,
mà là một cuộc chuyển đổi tư duy, đưa cây khóm từ sản xuất thuần túy sang sản xuất giới du lịch trải nghiệm.
Như quý vị có thể thấy, giữa khung cảnh như thế này,
thì còn gì tuyệt vời hơn khi mà du khách có thể cùng trải nghiệm thu hoạch khóm,
rồi còn được thưởng thức những món ăn từ khóm nữa.
Trước đây, một vụ khóm chỉ tính hiệu quả bằng số tấn trái,
giờ thì hữu quả được đo bằng giá trị gia tăng,
đó là sản lượng nông sản đặc trữ Việt Gáp được doanh nghiệp bao tiêu
và cả những tu du lịch miền dường nữa.
Thành phố Cần Thơ là một trong những dùng trồng khóm lớn đang từng bước xây dựng thương hiệu
và phát triển cây khóm theo hướng xanh, bền dững, góp phận nâng cao đợi sống người dân.
Theo đó, thương hiệu khóm cầu đúc, do giống khóm Queen đặc trưng,
được trồng tập trung tại xã Hỏa Lũ trên dụng đất phèn khó canh tác.
Nhờ sự cần cù và kinh nghiệm của người dân, cây khóm không chỉ sinh trưởng tốt,
mà còn trở thành sản phẩm nông nghiệp, mang giá trị kinh tế cao,
góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng và báo tồn giống bản địa.
Hiện, toàn xã có hơn 2.000 hệ tạc khóm, cho sản lượng hàng chục ngàn tấn mỗi năm,
trở thành dùng nguyên liệu quan trọng của Cần Thơ.
Thành phố xác định đây là một trong bốn cây trồng chủ lực đang được đẩy mạnh phục tráng giống,
áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến, sản xuất theo tư chuẩn Việt Gáp,
đồng thời xây dựng và quảng bá thương hiệu để mở rộng thị trường.
Đồng thời xây dựng và quảng bá thương hiệu để mở rộng thị trường.
Từ đỉnh hướng này, nhiều hộ dân ở xã Hóa Lụ đã mạnh dạng cải tạo giường,
áp dụng tiến bộ kỹ thuật và đầu tư sản xuất khóm chất lượng cao.
Ông Vua Sủi, nông dân trồng khóm đầu năm ở xã Hóa Lụ chia sẻ,
gia đình gắn bó với cây trồng này hơn 20 năm trước.
Trước kia do thiếu giốn và kỹ thuật nên năng suất thấp đầu ra bắp bền,
từ khi được chính quyền và ngành nông nghiệp hỗ trợ gia giống,
hướng dẫn cành tác theo chuẩn Việt Gáp.
Đời sống bà con khá hơn rõ rệt.
Không chỉ dừng lại ở sản xuất khóm thương phẩm,
Cần Thơ còn định hướng phát triển du lịch nông nghiệp, gắn giới đặc sản địa phương,
là du lịch cộng đồng cánh đồng khóm cầu đúc tại xã Hóa Lụ.
Hiện là điểm đến hấp dẫn du khách với những trải nghiệm độc đáo
như đi xuồng dưỡng trại khóm xanh mát, ngắm cảnh đông thôn yên bình
và thưởng thức các món ngon chế biến từ khóm như gỏi khóm,
khóm nướng mật ong hay nước ép khóm tươi.
Việc phát triển mô hình du lịch sinh thái kết hợp với nông nghiệp
không chỉ mở ra hướng đi mới cho cây khóm cầu đúc,
mà còn giúp bảo tồn cảnh quan, giữ gìn nét giang quá biệt dường đặc trưng của Cần Thơ.
Mà đâu chỉ có vậy thôi.
Để cây khóm không chỉ trái nhiều mà còn có giá trị cao,
thành phố Cần Thơ đang đi theo một hướng tiếp cận mới,
đó là làm liên kết.
Liên kết 4 nhà, nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và 9 người nông dân.
Trong đó trọng tâm là sự thay đổi trong cách làm,
hướng đến canh tác hữu cơ và đưa giống mới vào sản xuất.
Để phát huy hiệu quả từ cây khóm, chính quyền và ngành nông nghiệp địa phương
khuyến kích hình thành mối liên kết chặt chẽ giữa các bên trong sản xuất.
Liên kết 4 nhà được xem là chìa khóa giúp nâng cao giá trị cây khóm,
phát triển dụng nguyên liệu theo hướng bền dững.
Điển hình là mô hình của ông Lê Thanh Sơn ở xã Hỏa Lựu,
thành phố Cần Thơ với diện tích 1,5 hectare giống khóm Queen.
Trong dụ khóm 2024-2025, ông sử dụng chế phẩm di sinh và phân bón hữu cơ
trong suốt quá trình canh tác giúp dựng khóm hạn chế bệnh thối trĩ,
cháy lá, đồng thời cái tạo đức, hạ phèn, giảm mặn,
nhờ đó năng suất và chất lượng trái tăng rõ rệt.
Sản phẩm được thị trường ưa chuộng.
Nhiều địa phương tại thành phố Cần Thơ cũng đang mở rộng mô hình
trong các giống khóm mới cho năng suất cao, thích ứng với biến đổi khí hậu,
đáp ứng nhu cầu thị trường.
Tài xã Phương Bình người dân mạnh nhạc chuyển đổi
từ cây mía kém hiệu quả sang trồng giống khóm MD2.
Đây là giống khóm cho năng suất, chất lượng dược trội
và được doanh nghiệp bao tiêu toàn bộ sản phẩm.
Lãnh đạo xã nhấn mạnh phát triển bền dững cây khóm phải gắn sản xuất
với chuỗi giá trị, bao tiêu sản phẩm và nâng cao trình độ nông dân.
Đây là hướng đi phù hợp giúp nâng tầm giá trị cây khóm dùng đồng bào sân cổ lồng.
Thực tế, trồng khóm MD2 giúp người dân đạt lợi nhuận
từ 160 đến 250 triệu đồng một hectare một năm.
Gấp nhiều lần so với một số cây trồng trước đó.
Đến nay, xã Phương Bình mở rộng diện tích lên hơn 120 hectare
với hơn 40 hậu tham gia, liên kết cùng công ty Webfood Hậu Giang.
Đại diện công ty cho biết, việc liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp,
nông dân, nhà khoa học và nhà nước là hướng đi tất yếu
để hành thành dùng nguyên liệu ổn định, nâng cao chất lượng sản phẩm
và xây dựng thương hiệu khóm Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Những đúng lan thẳng tắp, hệ thống tưới tự động,
kỹ thuật chăm riêng cho từng màu hoa.
Đây không phải là thành quả từ trên trời rơi xuống,
mà là kết quả từ nước mắt, trải nghiệm, thất bại và nhất là sự kiên trị.
Dân và khu giường lan trọng 24 hectare ở xã An Nhân Tây, thành phố Hồ Chí Minh
là một trong những giường lan lớn nhất được đầu tư bài bản
và hiện đại nhất cả nước, tính đến thời điểm này.
Chủ nhân giường lan này là chị Đặng Lê Thị Thanh Huyền,
xuất thân trong gia đình kinh doanh vật liệu xây dựng.
Chị chuyển hướng sang nông nghiệp từ niềm yêu thích hoa lan,
bắt đầu chỉ với 60 cây trồng thử sau nhà, không có nền tảng nông nghiệp.
Chị tự học kỹ thuật từ các nhà giường nhỏ, tài liệu chuyên môn và sang Thái Lan học hỏi.
Quá trình trồng thử nghiệm liên tục gặp thất bại do lan khó tính, dễ bệnh.
Nhưng chị kiên trì, từng bức tích luyện kinh nghiệm.
Giường lan của chị hiện được đầu tư theo hướng nông nghiệp công nghệ cao,
nhà lưới quy mô lớn, hệ thống tưới tự động, hệ thống thoát nước bê tông hóa hàng ngàn mét.
Lối đi giữa các đúng sạch, khu tráo hỗ trợ tốt cho hoạt động du lịch nông nghiệp.
Hàng trăm đúng lan được xây gặp cao hơn 40cm, đảm bảo thoát nước và chăm sóc theo từng nhóm màu.
Riêng lan Mocara có hơn 4-5 màu trên một đúng, mỗi màu có quy trình dinh dưỡng riêng.
Sau khi thành công với một hectare lan đầu tiên, chị Huyền mở rộng lên 24 hectare
bằng cách chuyển đổi giường cao sâu và cổi sang trọng lan, đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm nhập khẩu,
nhà lưới chuyên dụng và giống lan chất lượng cao.
Việc dẫn hành trên diện tích lớn, buộc chị áp dụng quy trình chủng, khoa học,
từ khâu nhân giống, dinh dưỡng, phòng mệnh.
Trước khi dịch Covid-19 xảy ra, mỗi ngày giường lan huyền thoại xuất ra hàng trăm ngàn bông hoa Mocara
đi các tỉnh thành, mang lại hiệu quả kinh tế đáng kỹ.
Sau đó, chị thành lập hợp tác xã Hoa Lan Huyền Thoại với 10 thành viên, tổng diện tích 24 hectare.
Dịch bệnh khiến mô hình lao đao, nhưng năm 2022, chị tái đầu tư, khôi phục toàn bộ giường,
tiếp tục định hướng mô hình nông nghiệp công nghệ cao.
Đến nay, hợp tác xã vừa bán lan thương phẩm, vừa tự sản xuất hàng trăm ngàn cây giống mỗi năm,
cùng ứng cho thị trường, hướng đến mô hình sản xuất, cùng ứng du lịch nông nghiệp khép kính.
Giữa sứ sở Hoa Đà Lạt, nơi mà người ta nghĩ cái đẹp của hoa chỉ đến từ bàn tay người làm giường
và điều kiện tự nhiên ưu ái, thì lúc này có một hướng nghiên cứu hoàn toàn mới đang diễn ra
trong phòng thiên nghiệm của Diện Nghiên cứu Hạt nhân Lâm Đồng.
Các nhà khoa học ở đây đang dùng bức xạ hạt nhân để tạo giống hoa mới.
Chỉ sau 4 tháng nghiên cứu, nhóm khoa học đã tạo ra được những bông hoa đồng tiền
lung đi một nửa so với bình thường.
Nhưng cánh hoa thì dày hơn, kiểu dáng mới lạ hơn, màu sắc hấp dẫn hơn.
Đây là gây đột biến trọn lọc bằng bức xạ, đã được giới khoa học thế giới ứng dụng từ lâu
và hoàn toàn có thể hướng đến tạo giống mới an toàn cho cả người trồng hoa lẫn người chơi hoa.
Các nhà nghiên cứu có viện nghiên cứu hạt nhân ở tỉnh Lâm Đồng ứng dụng công nghệ bức xạ
để gây đột biến cho hoa, hướng tới việc đưa ra thị trường những giống hoa độc lạ.
Sau 4 tháng thực hiện, nhóm nghiên cứu tạo các đột biến về chiều cao mong muốn
ở 2 giống hoa đồng tiền, giúp cuốn hoa lùng đi một nửa so với bình thường.
Còn 8-14cm so với 14-24cm cây đối chứng.
Đột biến cũng xảy ra ở hình dạng cấu trúc và màu sắc giúp đóa hoa cánh hoa dày và đẹp mắt hơn.
Lãnh đạo Trung tâm Công nghệ bức xạ và Công nghệ sinh học cho biết
nhóm nghiên cứu chỉ tập trung vào kiểu hình gây đột biến về chiều cao cho mẫu hoa đồng tiền
và bước đầu thành công.
Tuy nhiên đây cũng là kết quả ban đầu và còn nhiều lần khảo nghiệm, đánh giá duy truyền nữa
mới đến giai đoạn xin công nhận giống mới để đưa ra thị trường.
Việc ứng dụng công nghệ bức xạ hạt nhân để tạo giống hoa đột biến có lợi giúp hoa bắt bắt hơn
là một giải pháp có ý nghĩa an toàn hơn cho người trồng hoa
cũng như người tiêu dùng, định hướng trong thời gian tới.
Diện tiếp tục ứng dụng kỹ thuật hạt nhân kết hợp với kỹ thuật công nghệ sinh học
để tạo giống cây trồng mới, chú trọng tạo giống mới trên cây hoa cắt cành và cây trang trí.
Tạo giống kháng tích nghi với biến đổi khí hữu như kháng diệt, kháng mặn, kháng bệnh virus,
nấm, khuẩn với những tiềm năng to lớn.
Công nghệ bức xạ hứa hẹn kỳ dọng trở thành một công cụ quan trọng
trong việc phát triển ngành hoa ở Đà Lạt nói riêng và tỉnh Lâm Đồng nói chung.
So với các phương pháp lai tạo truyền thống giống cần rất nhiều năm,
cách tiếp cận bằng bức xạ cho tốc độ nhanh hơn tạo ra nhiều biến dị di truyền có lợi hơn.
Thực tế, hoa đồng tiền chưa phải là trường hợp duy nhất.
Các nhà khoa học của Viện Nghiên cứu Hạt nhân Lâm Đồng từng dùng bức xạ
để làm hoa forêt minot biến đổi hình dạng, làm cho lan giả hạt xuân di linh thay đổi màu
và thậm chí là tạo được giống cút đổi màu trong những đợt nghiên cứu gần đây.
Nghĩa là không chỉ tô son điểm phấn cho một loài hoa mà đang mở đường
để nâng cả ngành công nghệ hoa ở Đà Lạt lên một tầm cao mới.
Và nội dung này cũng khép lại Nông nghiệp sinh thái hôm nay.
Mến chào tạm biệt và hẹn gặp lại quý vị!
