Đại 7A0- Bài 1: Min Max phân thức

Nguyễn Hữu Hạnh
123 người theo dõi
173 Lượt xem video·8 thg 11, 2025
Đây là cái phần tìm min mắc đối với bài tán một biến đơn giản.
Thì chúng ta bắt đầu xét các ví dụ như này.
Ở đây chúng ta có là x bình phương lớn hơn bằng 0.
Nên mình sẽ thu được là x bình phương cộng 1 sẽ lớn hơn bằng 1 đúng không?
Nên suy ra 1 trên x bình cộng 1 so với 1 trên 191 thì sẽ làm sao?
Đây là 2 phân số cùng từ số.
Mẫu nào lớn hơn thì phân số nhỏ hơn.
Mà 1 trên 1 là 1.
Cho nên mình sẽ thu được là bạn y kia nhỏ bằng 1.
Như vậy giá trị lớn nhất của y là 1.
Dấu bằng xảy ra thì mình tra lại ở chỗ gốc này là x bằng 0.
Tương tự như vậy chúng ta xét câu 2.
Mình cứ bắt đầu từ cái bạn gốc nhất nhé.
Chúng ta có là x chữ 1 bình phương.
Miễn là hẳn thức thì đều lớn bằng 0.
Cho nên suy ra 2 của x chữ 1 bình phương cộng 3 sẽ lớn hơn bằng 3.
Cho nên chúng ta lộn ngược lại.
Tức là chúng ta có số 3.
Chia cho 2 của x chữ 1 bình phương cộng 3.
Bởi vì đây là cái mẫu này lớn bằng 3 cho nên cái số 3 này mình để nguyên này.
Và mình để cái số 3 ở đây.
Nghĩa là cái mẫu này lớn hơn cái mẫu này, lớn hơn bằng cái này.
Thì phân số sẽ nhỏ hơn này đúng không?
Và nó vẫn là 1.
Điều này có nghĩa là cái y của chúng ta vẫn nhỏ bằng 1.
Đây là giá trị lớn nhất và giấu bằng thời gian khi nào?
Giấu bằng thời gian khi nào?
X bằng mấy?
X bằng 1.
Chúng ta xét câu thứ 3.
Câu thứ 3 thì chúng ta nhìn thấy cái dấu trừ ở dưới mẫu.
Chúng ta không vui lắm đúng không?
Chúng ta sẽ xử lý dấu trừ như thế nào?
Thế thì có một cái cách xử lý như sau.
Đó là cái dấu trừ này mình có thể đẩy lên trên tử.
Đây.
Y bằng trừ 5
trên x cộng 1 bình phương cộng 10.
Cái dấu trừ mình đẩy trên tử.
Cái dấu trừ ở trên tử dễ chịu hơn đúng không?
Nhưng mà nếu mà nó dễ chịu hơn nữa
nếu mà chúng ta đẩy dấu trừ sang bên này.
Tức là chúng ta có là bạn Y bằng...
Bởi vì trong bài toán minmax, bài toán bẩn thức
mà có dấu trừ là chúng ta sẽ cảm thấy khó khăn.
Cho nên chúng ta chuyển dấu trừ sang đây.
Thế thì trừ Y sẽ là
5 trên
x cộng 1 bình phương
cộng 10.
Đúng chưa?
Thế thì chúng ta có là
cái này so với
5 phần 10 thì sao?
So với 5 phần 10 thì sao?
Đây. Vì cái x cộng 1 của mình
bình phương cộng 10
nó sẽ lớn bằng 10 đúng không?
Nghĩa là cái mẫu này so với 10 nó sẽ lớn hơn
cho nên phân số này sẽ nhỏ hơn.
Và bạn này bằng bao nhiêu?
1 phần 2.
Như vậy chúng ta thu được gì?
Chúng ta thu được là trừ Y sẽ nhỏ hơn
hoặc bằng 1 phần 2.
Thế thì suy ra điều gì? Y sẽ làm sao?
Ở đây chúng ta có 1 cái luật
như này nhé. Nếu mà A
đang lớn hơn hoặc bằng B
Thế thì chúng ta đặt dấu trừ vào 2 bên. Trừ A
so với trừ B thì sao?
Nó bén bằng
tức là nó quay đầu lại.
Ví dụ, bây giờ chúng ta đang có số 3
A lớn hơn số 1 đúng không?
Thế thì suy ra trừ 3 so với trừ 1 thì sao?
Là nhỏ hơn.
Tức là khi mà chúng ta đặt dấu trừ vào 2 bên
thì bất đảng thức đổi chiều.
Thế cho nên là
chỗ này mình đặt dấu trừ vào đây
và đặt dấu trừ vào đây. Thế thì nó sẽ biến thành lớn hơn
hoặc bằng. Tại vì nó có dấu bằng này.
Trừ 1 phần 2.
Và do đó đây là giá trị nhỏ nhất.
Đây chính là giá trị nhỏ nhất của Y.
Dấu bằng xảy ra khi mình tra lại cái gốc
là do cái X cộng 1 này bằng 0
tức là x bằng 1
Ok không?
Chúng ta sẽ nga giảm và tí nữa chúng ta sẽ ghi chép sau.
Câu số 4
Câu số 4 thì nó khác những câu trên ở chỗ này như thế này.
Các câu trên 1, 2, 3
thì đều có hàng số trên tử. Nhưng câu số 4
thì chưa có như vậy. Tuy nhiên nó không có như vậy
chúng ta có thể thiết kế ra được bằng cách là
động tác thêm bớt nhé. Chúng ta có Y bằng
3 x bình phương
chúng ta muốn cộng với bao nhiêu
để nó xuất hiện được cái nhân tử
x bình cộng 2
Cộng mấy?
Cộng 6. Đúng rồi.
Cộng 6 thì chúng ta đặt 3 ra sẽ xuất hiện x bình
cộng 2 đúng không? Cộng 6 rồi thì
ở đây là 7 chúng ta phải cộng 1
Thế thì bây giờ chúng ta sẽ chia
cái bạn này xuống đây luôn. Nó bằng mấy?
3 x bình cộng 6 chia cho x bình
cộng 2 bằng 3 luôn này.
Còn bạn 1 thì đứng cô đơn thì vẫn phải chia cho cái này đi.
1 trên x bình cộng 1
Như vậy chúng ta lại gặp lại bạn này.
Chúng ta lại gặp lại bạn này
ở trên câu 1 đúng không?
Và chúng ta hiểu biết gì về bạn này rồi.
Nó nhỏ bằng 1 đúng không?
Vậy thì nó nhỏ hơn bằng 3 cộng 1
bằng 4.
Xong.
Đây.
Thì giá trị lớn nhất của Y là 4.
Giấu bằng sẽ ra khi
Giấu bằng sẽ ra khi nào?
Đây là 2 đúng không?
Đây là 2.
Thầy nhầm.
Trước này không phải cái trên.
Thì chúng ta lại làm riêng.
Chúng ta có x bình phương
cộng 2 thì nó lớn hơn bằng 2.
Cho nên mình lộn ngược lại.
1 trên x bình cộng 2
nó so với 1 phần 2 thì sao?
Thì nó sẽ nhỏ hơn hoặc bằng này đúng không?
Đây. Nguyên lý như này.
A lớn hơn B mà lớn không
thì chúng ta kết luận gì về 1 trên A và 1 trên B?
Ai lớn hơn?
A lớn hơn B nhé.
Cả 2 bạn này đều dương.
Thì bây giờ mình lộn ngược lại.
1 trên A và 1 trên B ai lớn hơn?
1 trên B lớn hơn, 1 trên A sẽ bé hơn.
Mẫu nhỏ hơn thì phần số lớn hơn.
Cho nên bây giờ mình lộn ngược lại nhé.
Đây, lộn ngược lại 1 phần 2 đây.
Thì nó quay đầu bến thức.
Vì nó nhỏ bằng 1 phần 2 này cho nên suy ra
suy ra bạn Y này của mình
thì nhỏ hơn hoặc bằng 3 vẫn là 3.
Còn bạn này này nhỏ bằng 1 phần 2
là 1 phần 2
và chúng ta thu được nó là 7 phần 2.
Đấy chính là câu 4.
Câu 5 thì hơi khó hơn 1 chút nữa.
Chúng ta lại tiếp tục nhé.
Câu số 5 ở đây đi.
Vừa rồi nhé, câu 4 và câu 5 có những phong cách
nó giống nhau bởi vì trên tử và dưới mẫu
nó đều có ẩn. Nhưng mà ở đây
mình dễ dàng thêm bớt 1 bạn nào đấy thì nó chia hết cho cái này.
Nhưng ở đây nó là 2.
Vậy 3X bình cộng bao nhiêu để
sau này nó chia hết cho cái mẫu?
Thế thì trong tình huống này chúng ta gặp khó khăn 1 chút.
Bởi vì sao? Bởi vì số 3 nó không chia hết cho 2.
Tuy nhiên nó không chia cho 2
thì chúng ta vẫn có 1 kỹ thuật nữa. Có ai biết không?
Nhân 2 lên. Đúng rồi, nhân 2 lên.
Chúng ta nhân 2 lên
2Y sẽ bằng
6X bình phương
Ở dưới này là 2X bình phương
cộng 3
Trên này là 6X bình phương cộng 4 đúng không?
Bằng
6X bình phương
Bây giờ thực ra mình muốn cộng bao nhiêu?
Mình muốn cộng bao nhiêu
để sau này nó sẽ chia hết cho cái mẫu?
9 á. Sao biết là 9?
Bởi vì 6
chia cho 2 là 3 đúng không?
Thế thì tức là mình lấy luôn cái số 3
mình nhân với cả 2 cái này vào
Thế thì nó sẽ là 9. 3x2 là 6
3x3 là 9. Vậy số này đúng là số 9 luôn này.
Cộng với 9 này
Thế nhưng cộng 9 rồi thì sao?
Cộng 9 rồi thì mình phải trừ mấy?
Trừ 5
Và thế thì bạn này sẽ là, cái bạn này
chia bạn này bằng 3 này
Trừ 5 trên
2X bình
cộng 3
Thế như vậy bây giờ chúng ta đặt công phu của mình vào đi
để đi tìm hiểu về cái này đúng không?
Chúng ta có gì về cái này?
2X bình cộng 3
Chúng ta có là lớn hơn bằng 3 đúng không?
Vậy mình lộn ngược lại
5 trên nó thì sao?
Thì nhỏ bằng 5 phần 3
Đấy. Nhưng mà bây giờ đặt dấu trừ trước nó thì sao?
Đây đặt dấu trừ trước nó
Trừ 5 trên
2X bình cộng 3
Xong rồi trừ 5 phần 3 thì sao?
Chúng ta còn nhớ câu chuyện này không?
Nếu bạn A đổ bằng B thì mình đặt dấu trừ vào nó quay đầu lại bấn thức đúng không?
Thế bây giờ bạn này nhỏ
bạn này bây giờ mình đặt dấu trừ vào thì nó quay đầu lại bấn thức
Thì nó lớn hơn hoặc bằng đúng không?
Thế sau đó bây giờ mình làm động tác gì
thì nó sẽ xuất hiện được cái này
Mình cộng 3 và 2V đúng không?
Mình cộng 3 và 2V
Đây. Cộng 5
Nên suy ra
Bạn Y bằng
Đây là 2Y
2Y bằng
3 chữ 5 trên cái này
3 chữ
Cộng với chữ 5 đi
Trên
2X bình cộng 3
Nó so với
3 cộng với cái này
Thì vẫn là
3 cộng với chữ 5 phần 3 nhé
Tức là mình so sánh 2 bạn này đi
So sánh 2 bạn đấy thì mình sẽ thấy gì?
Thì bạn này
lớn hơn đúng không?
Tức là bạn này này lớn hơn
Thế bây giờ mình cộng 2 bạn này vào thì sao?
Lớn hơn hay bé hơn?
Đây là dấu gì?
Dấu gì?
Chúng ta biết là bạn này lớn cái này rồi
Vẫn là lớn hơn
Và thế thì
suy ra 2Y
sẽ lớn hơn hoặc bằng
Đây là 9 chữ 5 là còn 4 phần 3
Thế thì tức là Y sẽ lớn hơn hoặc bằng
Mình chia 2 xuống là 2 phần 3
Đây là giá trị nhỏ nhất của Y
Thì
Bài xuống 5K
Thầy nghĩ là nó là thủ dạng hơi khó rồi đấy
Tức là đối với học sinh lớp 7 nếu bài toán này
Học sinh cần phải biết nhân 2 lên
Sau khi nhân 2 lên thì thêm ớt
Và chia đi nó sẽ dư ra cái này
Dư ra cái này và bây giờ mình đi mình đánh ra cái này
Đánh ra cái này thì cũng quen rồi
Chúng ta làm giống câu 2 thôi
Sau đó chúng ta xây dựng cái chuỗi này
Và dẫn đến thành công nhé
Chúng ta nghe giảng tiếp câu 6
Chúng ta có phát hiện ra là
Mỗi cái thể giữa tử và mẫu có cái gì hay không
Nếu cái này mà đặt 2 ra
Thì đây có x bình chứa 2x không
Đây cũng có x bình chứa 2x không đúng không
Như vậy nhé mình sẽ thêm ớt trên tử này
Để nó chia hết cho cái mẫu đi
Đây Y bằng
Thì mình sẽ để là 2 dẫn với x bình phương
Trừ đi 2x
Cộng với 2 luôn
Và như vậy thì sao
Đây là
2 x bình chứa 4x đúng không
2 x bình chứa 4x rồi
Đây là 2 x 2 là 4 nhưng mà đây là 5
Vậy chúng ta phải làm gì
Phải cộng 1 nữa ở ngoài
Còn dưới mẫu thì chúng ta để nguyên
Thế bây giờ bằng gì
2 x cái này chia này đi thì có phải bằng 2 không
Và bây giờ là 1 trên cái này không
1 trên cái này không
x bình phương chữ 2x cộng 1 này đúng không
À cộng 2 như này
Đấy
Thế thì bây giờ như này
Nếu như chúng ta biết hạng đẳng thức rồi
Thế là nếu mà lớp 8 chúng ta biết hạng thức rồi thì đơn giản
Nhưng giả sử chúng ta không biết hạng thức đi
Thì chúng ta ứng xử thế nào
Trong tình huống này nhé
Thì chúng ta vẫn có thể hành động như này
Chúng ta có
x bình phương chữ 2x cộng 2 này
Chúng ta tách như này
Lấy x bình phương cái bạn số 2 này
Cái bạn số 2 này hệ số x này
Mình tách đôi nhé
Chúng ta tách đôi ra thì có phải hình chữ x chữ x không
Đúng không chữ x chữ x không
Và cộng 2
Thế thì cái này sẽ là gì
Bây giờ mình ghép 2 này với nhau
Có phải là x x chữ 1 không
Bây giờ cái chữ x này
Cái chữ x này mình đặt ra
Nhưng mà mình mong muốn gì ở đây
Mình mong muốn là số 1 chứ không phải là số khác
Bởi vì số 1 để cho nó giống nhau
Giống nhau thì tí nữa mình đặt được nhân tử trung ra
Cho nên chúng ta thực ra là chúng ta muốn
Chỗ này sẽ là cộng 1 cộng 1
Cộng 1 cộng 1 thì để sau khi đến cái chỗ này này
Mình đặt dấu chữ ra
Nó sẽ xuất hiện x chữ 1 như này
Và bạn 1 này mình hạ xuống
Đấy, như vậy nó sẽ là gì
Đặt x chữ 1 ra thì nó sẽ là x chữ 1
Nhân với
Chỗ này không nhân gì thì mình hiểu là nhân 1
Thì nó thành x chữ 1 như này
Và bạn 1 này vẫn cô đơn
Vẫn đứng ngoài
Thế thì nó có nghĩa là
Đây suy ra x bình phương
Chữ 2x cộng 2 của chúng ta
Là nó là x chữ 1 bình phương
Tại vì 2 này giống nhau, cộng 1
Đấy, và bây giờ chúng ta biết nó lớn bằng 1
Nó lớn bằng 1
Thế thì khi đó nhé
Thế thì khi đó chúng ta suy ra là
Y sẽ bằng
2 cộng với 1 trên
x bình phương chữ 2x cộng 1
Là cộng 2 này
Là sẽ bằng 2 cộng với 1 trên
x chữ 1 bình phương
Cộng 1
Theo cái phép biến đổi này, đúng không
Và bây giờ chúng ta biết cái này lớn bằng 1
Thế thì bây giờ nó sẽ nhỏ hơn nó bằng nhé
Cái số 2 vẫn là số 2, đúng không
Cái số 2 này vẫn là số 2 này
Và bây giờ cái phân số này này
Nó sẽ lớn hơn hay nó nhỏ hơn 1
Trên 1
Cái phân số này này
Đây là 1 nhé
Thì cái mẫu này nó lớn hơn cái mẫu này
Thì phân số nó sẽ nhỏ hơn, đúng không
Và thế là 6
Và thế là cái này bằng 3
Điều này có nghĩa là y nhỏ bằng 3, đúng không
Thì y nhỏ bằng 3, và 3 này chính là giá trị lớn nhất
Vậy thì chúng ta đã thành công
Thì đây là 1 cái chuỗi bài và 1 cái chuỗi kỹ thuật
Liên quan đến chúng ta vĩnh hội xong cái chuỗi này
Thì chúng ta sẽ tự tin gặp lại
Kiểu phong cách này nhé
