Cây Chuối không chỉ là một loại cây ăn quả, nó còn là "ngân hàng" thực phẩm sạch và là chìa khóa mở cánh cửa tự do tài chính cho những người bỏ phố về quê hay mới bắt đầu làm vườn. Jon Jandai – bậc thầy nông nghiệp thuận tự nhiên – sẽ chia sẻ tất cả những điều cần thiết khi trồng chuối, từ kỹ thuật nhân giống đến mẹo thu hoạch siêu năng suất và cách tận dụng mọi bộ phận của cây.
Bạn sẽ học được mẹo làm vườn đột phá như cách chôn củ chuối sâu để cây cho trái ổn định suốt 3 năm, hay bí quyết tỉa chồi để đảm bảo buồng chuối đạt chất lượng cao nhất. Đặc biệt, Jon Jandai sẽ hướng dẫn cách biến cây chuối thành phân bón hữu cơ tự nhiên, giúp cải tạo đất xấu và nuôi dưỡng các loại cây trồng lâu năm khác (như nhãn, xoài, bơ) mà không cần tưới nước hay bón phân. Video này là một bài học cuộc sống quý giá về sống tối giản, tự cung tự cấp và biến một loại cây quen thuộc thành tài sản vô giá! #toiyeubinhduong#riviubinhduong#lamvuon
Khi trồng chuối, tốt nhất là trồng sâu phần gốc xuống đất.
Nếu có thể trồng sâu ở mức này, khoảng 30cm, ngay cả khi không có mưa trong vài tuần,
chúng vẫn sống ổn dưới lòng đất.
Thực ra, phần mà chúng ta nhìn thấy phía trên mặt đất không phải là thân.
Chúng tôi còn dùng cây chuối dừa cây tiền phong để cải tạo đất xấu.
Và chúng tôi không mang những cây chuối đá chặt đi đâu cả.
Những cây chuối đó sẽ trở thành lớp phủ hữu cơ giúp chè phủ đất,
giữ ẩm cho khu vực quanh cây.
Vì 80% thân chuối là nước, không có quả chuối nào mọc ra sau phần này thì chúng ta cần cắt bỏ phần hoa.
Khi bỏ ăn chuối hữu cơ, sữa của chúng trở nên ngọt hơn, ngọt hơn hẳn.
Chuối là một trong những loài cây hữu ít nhất.
Khi chúng tôi bắt đầu xây dựng làng sinh thái Vunvun, trung tâm lưu giữ hạt giống và học tập,
lúc đó chúng tôi mua được mảnh đất nhưng không còn đồng tiền nào trong tay.
Sau đó, chúng tôi khởi đầu nơi này từ con số 0.
Không có thức ăn, không có tiền.
Trong ba tháng đầu tiên, chúng tôi sống nhờ vào chuối.
Chúng tôi ăn mọi phần của cây chuối.
Vì vậy, chuối là loài cây rất phù hợp cho những ai muốn bắt đầu gây dựng một vùng đất mới.
Lý do là vì chuối là loài dễ trồng nhất.
Chúng lớn rất nhanh và mang lại vô số lợi ích.
Phần loài trồng thân cây chuối cao như thế này có thể ăn được.
Khi mới bắt đầu, chúng tôi đã ăn rất nhiều phần này.
Chúng tôi chọn những cây chuối chưa ra hoa, ra quả,
đội chặt chúng xuống,
bóc dẫn các lớp bên ngoài cho đến khi lộ ra phần loài mềm mại bên trong.
Đây chính là phần loài của thân cây chuối.
Và nó hoàn toàn có thể ăn được.
Phần này có thể được thái mỏng rồi nấu chín,
hoặc chế biến như một loại đâu thông thường.
Hương vị cũng rất ngon.
Hoa chuối là một trong những món ăn rất phổ biến ở Thái Lan.
Chúng tôi có thể nấu hoặc ăn sống như một loại đâu.
Đặc biệt với phụ nữ đang cho con bú nhưng thiếu sữa.
Ăn nhiều hoa chuối sẽ giúp sữa về tự nhiên và dội dào hơn.
Thực sự rất tốt.
Chuối chín thì cực kỳ ngon.
Dầu dinh dưỡng và năng lượng.
Đây là nguồn thực phẩm lý tưởng cho những người lao động nặng cần dịu năng lượng.
Nếu không ăn kịp, bạn có thể phơi khô chuối. Đây là một món ăn và ghế nghiện.
Chúng tôi cũng sử dụng lá chuối để gói thức ăn, gói mọi thứ thay cho nhựa.
Ngay cả phần bẻ lá chuối cũng có thể tận dụng để làm tô đựng.
Nếu xé bẻ lá chuối thành những giải nhỏ,
chúng sẽ trở thành những sợi dày bột đất chắc chắn để cột bất cứ thứ gì.
Mỗi phần của cây chuối đều vô cùng hữu ích.
Và đây là cách cây chuối phát triển.
Cây chuối mẹ hay cây chuối già là cây gốc.
Các chội non mọc ra từ phần thân ngầm dưới đất.
Thực ra, phần mà chúng ta nhìn thấy phía trên mặt đất không phải là thân,
mà chỉ là cuốn lá, một phần của lá chuối.
Khi chúng ta cắt phần này đi, nó sẽ không mọc trở lại nữa.
Vì vậy, nếu muốn nhân dỗng chuối, ta cần lấy phần chội non mọc từ thân ngầm.
Đầu tiên, ta tách phần chội non này ra khỏi cây mẹ bằng cách cắt khu vực tiếp giáp giữa chúng.
Đây chính là phần có thể dùng để trồng lưới chuối tiếp theo.
Phần chội này được nối liền với thân mẹ như thế này.
Ta chỉ cần cắt xào cho giữ được một phần của thân ngầm hay củ chuối.
Chỉ cần một phần nhỏ của thân này thôi cũng đủ để cây mọc trở lại.
Nếu bạn chặt phần thân ngầm này ra và trồn xuống đất, chúng sẽ mọc chội mới trở lại.
Đây chính là phần chội chuối giống mà chúng ta sử dụng để trồng thế hệ cây.
Khi trồng chuối, tốt nhất là trồn sâu phần gốc xuống đất.
Nếu có thể trồn sâu ở mức này, khoảng 30cm, cây có thể sống khỏe mạnh ít nhất 3 năm.
Bởi vì chội non của cây chuối, sau mỗi năm sẽ mọc lên cao hơn một chút.
Năm thứ hai, chội mới sẽ mọc cao lên như thế này, và phần gốc bên dưới sẽ nằm ở vị trí này.
Đến năm thứ ba, chội sẽ mọc cao thêm nữa, và phần gốc ban đậu sẽ bị đẩy lên trên mặt đất.
Nếu phần đậu của này nằm trên mặt đất, cây chuối sẽ không trở trái.
Lý do là vì chúng biết nếu rổ buồn thì buồn chuối sẽ quá nặng, có thể khiến cây bị ngã đổ.
Do đó, chúng sẽ không ra quả nếu phần này bị lộ lên trên mặt đất.
Chính vì vậy, phần đậu của chuối phải luôn được trồn sâu dưới đất.
Đây là lý do tại sao ta cần trồn cây chuối sâu hơn như thế này, để cây có thể sống và trở trái tốt trong ít nhất 3 năm.
Khi trồng chuối, nếu bạn vừa mới đạo cây còn lên như thế này, bạn có thể trồng ngay lập tức.
Không cần cắt lá hay cắt bỏ bất kỳ phần nào. Chỉ cần trồng xuống đất là cây sẽ mọc tiếp.
Nhưng nếu bạn định để cây vài ngày hoặc vài tuần trước khi trồng, thì bạn cần cắt bỏ phần lá và ngòn.
Cắt như thế này để giữ cây được lâu hơn.
Bạn có thể để khoảng 1 đến 2 tuần rồi mới trồng sau đó. Cây vẫn sẽ sống tốt.
Có rất nhiều cách để trồng chuối.
Bạn có thể thử bất kỳ kỹ thuật nào mà bạn thích, vì mỗi người có những cách làm khác nhau.
Còn riêng tôi, tôi chỉ thích đào một cái hố nhỏ, rồi trồng sâu phần đầu củ chuối xuống dưới mặt đất.
Chỉ cần đầu củ nằm dưới đất, cây sẽ phát triển tốt.
Vì được trồng sâu dưới đất, cây chuối sẽ không chết, và quan trọng là phải có nước.
Nếu phần gốc được trồng ở nơi có nước, chúng sẽ không bao giờ chết.
Ngay cả khi không có mưa trong vài tuần, chúng vẫn sống ổn dưới lòng đất.
Nếu bạn có một củ chuối hoặc phần thân lớn, khi trồng sâu xuống đất, chúng có thể sống ít nhất một tháng, thậm chí hơn thế nữa.
Khi có nước trở lại, chúng sẽ bật trồi và mọc lại.
Một số người thích để nguyên thân chuối dài như thế này.
Họ đào toàn bộ cây lên rồi trồng lại mà không cắt bỏ ngọn.
Cách này vẫn hiệu quả, nhưng tốc độ mọc lại sẽ chậm hơn so với khi cắt ngắn phần thân.
Nếu bạn cắt ngọn, chỉ để lại khoảng 30cm thì cây sẽ mọc lại rất nhanh.
Khi bạn cắt ngắn và trồng xuống, chỉ sau vài ngày là trồi mới sẽ nhú lên như thế này.
Chúng sẽ phát triển nhanh hơn và trông khỏe mạnh hơn so với việc giữ nguyên phần thân dài.
Đây là phần thân của kỳ chuối.
Phần cao bên trên từng là phần ngọn.
Còn phần bên dưới này là phần gốc hoặc củ chuối đây chính là phần quan trọng nhất.
Phần còn lại ở trên thực ra chỉ là các bè lá, có thể cắt bỏ mà không ảnh hưởng gì.
Khi bạn cắt từ phần này trở lên, cây không chết mà sẽ mọc lại liên tục.
Nếu bạn trồng cây theo cách này trốn phần củ xuống đất thì sau đó cây có thể sẽ mọc ra 2 hoặc 3 trồi mới từ cùng một củ.
Như vậy, bạn sẽ có thêm 2 đến 3 cây chuối mới mọc lên từ phần củ đã trồng.
Đây là cây chuối con mới mọc.
Trong trường hợp bạn muốn có nhiều cây chuối con hơn để nhân giống,
bạn có thể áp dụng một cách đơn giản.
Lật ngược củ chuối lại như thế này.
Khi bạn lật ngược củ chuối, các trồi mới sẽ mọc ra rất nhiều ở xung quanh hai bên.
Thay vì chỉ có 2 hoặc 3 trồi như cách trồng thông thường, bạn có thể có tới khoảng 10 trồi mọc lên khi các trồi này đủ cao.
Bạn có thể đào chúng lên, tách riêng ra và đem trồng ở những nơi khác.
Đây là cách để bạn nhân giống thêm nhiều cây chuối con.
Tuy nhiên, bạn không nên trồng chuối theo cách này nếu mục tiêu là phát triển cây lâu dài.
Vì khi có quá nhiều trồi mọc xung quanh, chúng sẽ cạnh tranh dinh dưỡng với nhau.
Bạn sẽ tốn nhiều thời gian để phải tỉ bớt các trồi dư thừa.
Nếu bạn muốn trồng chuối để phát triển ổn định lâu dài,
thì nên trồng theo cách thông thường.
Còn nếu mục tiêu là nhân giống nhanh để có nhiều cây con,
thì hãy lật ngược cũ như tôi đã nói bạn sẽ có rất nhiều cây chuối con mới để nhân ra.
Cách này khá dễ để nhân giống thêm nhiều cây chuối.
Chuối vốn là loại cây dễ trồng.
Chỉ cần 1 đến 2 tháng là chúng sẽ phát triển rất nhanh.
Khi cây chuối lớn lên, sẽ có các trồi mới mọc xung quanh gốc cây lớn như thế này.
Và nếu bạn muốn có chuối chất lượng tốt,
hãy luôn tỉ bớt các trồi phụ để cây chính có đủ dinh dưỡng phát triển và đã trái ngon.
Đừng để các trồi con mọc quá nhiều nhé, và cũng đừng ngân ngại khi phải cắt bỏ chúng.
Bởi vì khi bạn cắt bỏ, những trồi đó sẽ không mọc lại nữa.
Như trồi này đây, một khi đã cắt rồi thì nó sẽ không mọc lại nữa.
Khi các trồi mới bắt đầu ra lá, hãy cắt bỏ chúng một lần nữa.
Trong một buổi chuối, tốt nhất chỉ nên để lại 1 cây chuối chính.
Đừng để quá 2 cây như vậy là tốt nhất.
Thông thường, để có chất lượng chuối tốt nhất, người ta sẽ chỉ giữ lại 1 cây,
chờ cho cây đó đã trái.
Khi sắp đến lúc thu hoạch, lúc đó mới để mọc thêm 1 trồi mới để kể thừa.
Sau đó, tất cả các trồi còn lại sẽ được cắt bỏ.
Chỉ giữ lại 1 cây chuối sẽ giúp cây khỏe mạnh hơn,
cho năng suất cao hơn và trái có chất lượng tốt hơn.
Nếu bạn để quá nhiều cây trong cùng một buổi,
năng suất sẽ giảm, trái chuối sẽ nhỏ hơn,
kém khỏe mạnh và không đẹp mắt.
Chỉ sau vài tháng, khi cây khỏe mạnh,
chúng sẽ bắt đầu trổ hoa.
Còn nếu cây không khỏe, có thể sẽ không ra hoa chút nào.
Và không lâu sau đó, hoa sẽ chuyển thành buồn chuối.
Bạn có thể thấy những quả chuối dú ra phía trên cùm hoa.
Khi thấy phần hoa ở cuối không còn cho thêm quả nữa,
không có quả chuối nào mọc ra sau phần này thì chúng ta cần cắt bỏ phần hoa.
Nếu không cắt, cây chuối sẽ tiếp tục tiêu tốn rất nhiều chất dinh dưỡng
để nuôi phần hoa này thay vị nuôi trái,
dẫn đến chất lượng buồn chuối kém đi.
Nếu không cắt bỏ phần hoa thừa, quả chuối sẽ không phát triển khỏe mạnh.
Tốt nhất là nên cắt phần hoa đó đi và bạn hoàn toàn có thể ăn được chúng nhé.
Khi buồn chuối bắt đầu lớn dần,
điều quan trọng là chúng ta cần biết thời điểm thu hoạch thích hợp.
Nếu cắt quá sớm, chuối sẽ không ngon.
Giống như những quả chuối ở châu Âu hay Mỹ,
hầu hết đều bị cắt khi còn non nên vị rất tệ,
chỉ như bột sống, hoàn toàn không ngọt hay thơm.
Vậy làm sao để biết buồn chuối đã đủ già để cắt?
Hãy nhìn vào hình dáng quả chuối.
Khi còn non, quả sẽ mạnh và có nhiều cạnh sắt rõ rệt,
nhưng khi đã đủ già,
quả chuối trở nên tròn, mập và không còn các cạnh sắt nữa.
Nếu chuối đã tròn và mập như thế này thì là lúc có thể cắt được.
Sau khi cắt, chỉ mất vài ngày là chuối sẽ chín.
Khi chuối chín đều và ngọt liệm,
hương vị thật sự rất tuyệt vời ngọt ngào,
đậm đà, khác hẳn những quả chuối mà chúng ta thường mua ngoài chợ.
Chúng tôi rất thích ăn những buồn chuối dọa chính tay mình trồng và thu hoạch vào đúng thời điểm.
Hương vị ngon đến mức ngay cả những con bò của chúng tôi cũng mê chuối hữu cơ.
Khi bò ăn chuối hữu cơ, sữa của chúng trở nên ngọt hơn, ngọt hơn hẳn.
Thậm chí chó của chúng tôi cũng rất thích ăn chuối.
Chuối thật sự quá tuyệt.
Chúng tôi còn dùng cây chuối như cây tiên phong để cải tạo đất xấu.
Trồng chuối thành tương cụm lớn, mỗi cụm có thể 5 hoặc 6 cây, để chúng phát triển mạnh mẽ.
Rồi ngay giữa cụm chuối, chúng tôi sẽ trồng những loại cây yêu thích khác.
Chuối sẽ giúp tạo môi trường và điều kiện tốt cho những cây đó phát triển.
Chúng tôi đào một hố ở chính giữa cụm chuối,
rồi trồng bất kỳ loại cây nào mình muốn có thể là xoài, bơ, dừa hay bất cứ loại cây nào khác.
Chỉ cần trồng chúng vào giữa cụm chuối như vậy,
rồi quan sát sau vài tuần.
Nếu cây được trồng bắt đầu ra trội non,
điều đó có nghĩa là rễ mới đã bắt đầu lan ra.
Khi thấy trội mới nhũ lên, lúc đó chúng tôi sẽ chặt bớt những cây chuối trong cụm bắt đầu có thể có 5 hoặc 6 cây.
Nhưng sau đó chỉ giữ lại một cây duy nhất, còn lại sẽ chặt hết,
và chúng tôi không mang những cây chuối đã chặt đi đâu cả.
Thay vào đó, chúng tôi cắt nhỏ trội rải trúng quanh gốc cây.
Những cây chuối đó sẽ trở thành lớp phủ hữu cơ giúp che phủ đất, giữ ẩm cho khu vực quanh cây.
Vì 80% thân chuối là nước nên chẳng bao lâu sau,
toàn bộ phần chuối bị chặt sẽ phân hủy, trở thành phân hữu cơ tự nhiên nuôi cây.
Nhờ vậy, chúng tôi không cần phải chăm cây nhiều chuối, sẽ tự chăm sóc cho cây.
Những cây bạn đang thấy ở đây là cây nhãn.
Trước kia chúng tôi cũng trồng ở giữa cụm chuối như vậy.
Chúng tôi không tự nước, không bón phân, cũng chẳng thêm phân hữu cơ.
Chỉ để cây tự phát triển, còn chuối thì chặt dần đi khi cây nhãn lớn lên.
Khi cây nhãn đủ lớn, cây chuối sẽ biến mất dần vì không còn ánh sáng mặt trời để sống.
Chúng sẽ chết đi, nhường chỗ cho cây lâu năm.
Ở các nước nhiệt đới, cây chuối thật sự vô cùng hữu ích và hương vị của chuối chính cây cũng tuyệt vời không kém.
Thật đáng tiếc cho những người sống ở vùng khí hậu lạnh vì họ không thể trồng chuối.
Nếu bạn sống ở nơi lạnh,
bạn có thể tìm cách liên kết với những người ở vùng nhiệt đới để có thể tận hưởng vẻ đẹp và sự phong phú của chuối như chúng tôi vậy.