Ôn thi chuyên Toán- Bất đẳng thức- Bài 9: Kĩ thuật ẩn phụ đưa tổng về Không

Nguyễn Hữu Hạnh
123 người theo dõi
111 Lượt xem video·27 thg 10, 2025
Chúng ta có kiểu ẩn phụ là
ẩn phụ đưa về tổng bằng 0
ẩn phụ đưa về tổng bằng 0 thì
chẳng hạn chúng ta gặp cái tình huống như bài 1 này nhé
Bài 1
Người ta cho tổng A cộng B cộng C bằng 6
thì mình có thể đặt A bằng
X cộng 2, B bằng Y cộng 2 và C bằng Z cộng 2
A bằng
X cộng 2
B bằng
Y cộng 2
và C bằng Z cộng 2
Thế thì do A cộng B cộng C bằng 6
thì lúc này X cộng Y cộng Z lúc đấy sẽ bằng
bằng bao nhiêu?
X cộng Y cộng Z
lúc này sẽ bằng 0 đúng không?
Nên người ta gọi là ẩn phụ đưa tổng về 0
ẩn phụ đưa tổng về 0
Nhưng đồng thời với cái giả thiết là
ABC lớn bằng 0 nhỏ bằng 4
X cộng 2 lớn bằng 0 thì X phải lớn bằng 2
và X cộng 2 nhỏ bằng 4
thì tức là X phải nhỏ bằng 2 đúng không?
Thế là chúng ta sẽ thu được X, Y, Z là những số
những số chạy từ trừ 2 đến 2
chạy từ trừ 2 đến 2 nhưng tổng bằng 0
Thế thì
lúc này điều kiện của X, Y, Z chúng ta đã thiết lập được rồi
Bây giờ đối với P này
đối với P chúng ta sẽ biểu diễn theo X, Y, Z
Thế thì
A bình sẽ chính là đây
chính là X cộng 2 tất cả bình
cộng với Y cộng 2 tất cả bình
cộng với Z cộng 2 tất cả bình
Như thế này nếu chúng ta tháo tung ra
thì sẽ xuất hiện X bình cộng Y bình cộng Z bình
X bình cộng Y bình
cộng Z bình
cộng với 4X cộng 4Y cộng 4Z
4X cộng 4Y cộng 4Z nhưng X cộng Y cộng Z bằng 0
cho nên cái này biến mất và đây là 4 cộng 4 cộng 4
chính là 12
và
chúng ta có quyền đánh giá là X bình cộng Y bình cộng Z bình lớn bằng 0 đúng không?
Mỗi một bạn này đều lớn bằng 0 cả cho nên cái này lớn bằng 12
lớn bằng 12 này thì đây là giá trị nhỏ nhất
và dấu bằng sẽ ra khi
X bằng Y bằng Z bằng 0 tức là A bằng B bằng C bằng 2
thì đạt được giá trị nhỏ nhất
nhưng tuy nhiên
tuy nhiên đánh giá cái giá trị lớn nhất, đánh giá mắc thì
chúng ta sẽ gặp một vấn đề khác đó là bây giờ chúng ta gặp một vấn đề là
cái X bình này
cộng Y bình
cộng Z bình
nhỏ bằng bao nhiêu?
Có đoán là nó nhỏ bằng bao nhiêu?
Vừa rồi nhé, dấu bằng để xảy ra min
để xảy ra giá trị nhỏ nhất là
3 số X bằng Y bằng Z và tổng bằng 0 thì nó bằng 0 luôn
nhưng lần này mắc thì nó sẽ không như vậy, mắc thì thông thường
là một bạn sẽ đạt giá trị lớn nhất là bằng 2
một bạn sẽ đạt giá trị nhỏ nhất bằng chứ 2
và một bạn khác nữa thì rơi bằng 0
do đó là sẽ là 2 bình
cộng với chứ 2 bình cộng với 0 tức là nó sẽ là
4 cộng 4 là 8
chúng ta sẽ đoán là cái này nó nhỏ bằng 8
ở đây thì chúng ta sẽ đoán được nhé
chúng ta sẽ đoán được là nó nhỏ bằng 8
và thế thì bây giờ chúng ta cần có một kỹ thuật biến đổi
là bây giờ vấn đề những bạn X bình phương này
nhỏ hơn bằng cái gì
khi X bình phương mà nhỏ hơn hoặc bằng
mà X trong khoảng từ chừng 2 đến 2
thì X bình phương nhỏ bằng gì
trong khi đó điểm rơi của X lần này có thể rơi vào
chừng 2 có thể rơi vào 2 và có thể rơi vào 0
thì người ta có một cái kỹ thuật đánh giá cực kỳ hay đó như thế này
tức là nó sẽ là
2 trị đối x bình phương
X bình phương thì bằng 2 trị đối x bình phương
và bạn này là trị đối x nhân với trị đối x
cái trị đối x này nó nhỏ bằng 2
đấy đây là một cái kỹ thuật đánh giá khá là hay đối với cái X bình phương
cái X bình phương mình biểu diễn thành là trị đối x bình phương
nhưng thì bằng trị đối x nhân trị đối
giống này mỗi cái bạn này đều là một số
lớn hơn bằng 0 do đó cái trị đối x này
do cái điều kiện này cho nên là cái trị đối x
và Y và Z nữa đều nhỏ bằng 2 cả
thế này nhỏ bằng 2
như vậy là
chúng ta xét cái bạn
bạn QE đi
thì lúc này bạn QE của chúng ta sẽ nhỏ hơn hoặc bằng
2 trị đối x
cộng với trị đối y
cộng trị đối z
đây đúng không?
dấu bằng sẽ ra khi X
Y Z này bằng 0 hoặc bằng
2 hoặc bằng 2
thế bây giờ chúng ta phải đánh giá tiếp là
cái này nhỏ bằng gì đúng không?
cái này nhỏ bằng gì?
thế thì ở đây chúng ta có quyền giả sử là
giả sử
X lớn bằng Y lớn bằng Z
đây chúng ta giả sử
thế thì
bởi vì
bởi vì tổng bằng 0 đúng không? bằng tổng bằng 0
cho nên là
X Y Z bằng 0
nên chúng ta sẽ có 2 trường hợp thôi
trường hợp thứ nhất là gì?
trường hợp 1
là X lớn hơn bằng Y
lớn bằng 0
và lớn bằng Z
không thể nào mà
mà Z lại lớn bằng 0 được nữa đúng không?
cho nên là phải làm như thế này
thế thì khi đó các bạn
bạn
đây cái này bây giờ mình thí hiệu nó là R nhé
2R đi
cái tổng của 3 này bằng R
thì R của chúng ta
lúc này nó sẽ bằng là
bằng X
cộng gì nào?
chị đối X thì biến thành X đúng không?
chị đối Y thì biến thành Y đúng không?
còn chị đối Z thì biến thành trừ Z đúng không?
trừ Z
đấy
thế nhưng X cộng Y bằng gì?
X cộng Y này
theo cái tổng là bằng 0
X cộng Y thì bằng trừ Z
cho nên chỗ này sẽ là trừ 2Z
trừ 2Z thì có nghĩa là
chỗ này sẽ là 2 chị đối của Z đúng không?
trừ Z chính là chị đối của Z
và do đó bạn này nhỏ hơn
Z nhỏ bằng gì?
Z nhỏ bằng 2 đúng không?
chị đối Z nhỏ bằng 2
cho nên cái này nhỏ bằng 4
nghĩa là
trường hợp 1 chúng ta không được là
nếu mà X đứng bằng Y đứng bằng 0 đứng bằng Z
thì R này
R là cái này này
thì nó sẽ nhỏ bằng 4
còn mình xét trường hợp 2
cái việc phân chia trường hợp này
giúp mình điều gì?
để mình phá chị đối đúng không?
phá chị đối thì mình sẽ dùng được cái kết quả này
trường hợp thứ 2 là
X lớn hơn bằng Y
à, X lớn bằng 0
lớn bằng Y
lớn bằng Z
thì lúc này R của mình sẽ là gì?
cái chị đối X cộng chị đối Y cộng chị đối Z này
thì sẽ là X
trừ Y trừ Z đúng không?
chị đối Y sẽ là
trừ Y bởi vì
Y âm mà
thế nhưng
trừ Y trừ Z thì chúng ta biết là
Y cộng Z bằng trừ X đúng không?
Y cộng Z là bằng trừ X
cho nên trừ Y trừ Z là chính là X luôn
do đó cái này là chính là 2X
2X cái này thì ương nhiên rồi
X nhỏ bằng 2
cho nên cái này nhỏ bằng 4
nên
trường hợp nào thì trường hợp
chúng ta đều thu được cái R nhỏ bằng 4 đúng không?
R nhỏ bằng 4 thì suy ra
P
là
nhỏ hơn hoặc bằng
đây
P là cái này
cái X bình cộng Y bình cộng Z bình này
lấy quy nhỏ bằng 8 này
à đây
P nhỏ hơn bằng là
2
trị đối của X
cộng trị đối Y
cộng trị đối Z
cộng 12
thì bạn này bây giờ này
bạn này bây giờ nhỏ bằng 4 rồi này
cho nên cái này nhỏ hơn hoặc bằng
là
nhỏ bằng 20 đúng không?
P nhỏ bằng 20
dấu bằng thể ra
khi nào?
dấu bằng thể ra khi
1 số bằng 2
1 số bằng âm 2 bằng 0 đúng không?
2
0
trừ 2
và các khoán vị của nó
2 0 trừ 2 và các khoán vị của nó
đấy là
như vậy chúng ta đã giải quyết xong câu
bài 1 với ý
giá trị lớn nhất
thì trong cái bài này nó có 2 điều hay nhé
điều hay thứ nhất là
chúng ta dùng cái phương pháp
ẩn phụ đưa về tổng bằng 0
thì sẽ ra một cái bạn mà chúng ta phải đánh giá nó rất là đẹp này
và trong khi đó cái x cộng y cộng z của mình nó bằng 0 luôn này
x cộng y nó bằng 0
và chúng ta chặn được
đồng thời chúng ta có cách xử lý là chuyển cái bậc 2
chuyển cái bậc 2 về cái bầm 1 này
chuyển bậc 2 về cái giá trị đối
về bầm 1 và sau đó là chúng ta dùng các trường hợp
set các trường hợp
liên quan đến số 0 âm dương để chúng ta phá giá trị đối
thì đấy là cái điều hay của bài thứ nhất
và điều hay của bài thứ nhất này đều có thể mang ra áp dụng
để giải quyết bài thứ 2
bài 2
vì ở đây là
tổng bằng 3
vì tổng bằng 3 cho nên là mình sẽ đặt
a bằng x cộng 1
b bằng y cộng 1
và c bằng z cộng 1
thế thì với cái điều kiện của đầu bài ấy là
a cộng b cộng c cộng 3 thì chúng ta sẽ thu được 2 điều kiện
2 điều kiện của x y z đó là x cộng y cộng z cũng vẫn bằng 0 nha
x cộng y cộng z
bằng 0
đồng thời
do a là x cộng 1 thì lớn hơn 0 nhỏ 2
x cộng 1 lớn 0 thì x sẽ lớn hơn 1
y z cũng được như vậy cả
x cộng 1 mà nhỏ hơn 2 thì
x nhỏ bằng 1
đây cho nên chúng ta thu được điều này
với giải thiết này
thế thì bây giờ cái bạn p của mình bằng gì nhá
p bằng gì
chúng ta rút gọn đi tên gì
chúng ta biết là đây chúng ta cứ thay vào đấy nhá
là x cộng 1
mũ 4
cộng y cộng 1 mũ 4
cộng với z cộng 1 mũ 4
trừ đi 12
rất may là cái a chữ 1 kia kìa nó chính là x luôn
a chữ 1 chính là x
cho nên nó là 12 x z
bây giờ chúng ta dùng khai triển của bậc 4 ra nhá
thệ số của khai triển này có nhớ không?
1
nếu bậc 3 thì là 1 3 3 1 đúng không?
nếu bậc 4 thì sẽ là 1 4 6 4 1
cho nên chỗ này sẽ là
x mũ 4
cộng y mũ 4
cộng z mũ 4
cộng với 4
x mũ 3
cộng y mũ 3
cộng z mũ 3
1 x 4 x 6
6 của x bình
cộng y bình
cộng với z bình
cộng với 4 1 4 6 4
4 của x cộng y cộng z
cộng với 1 nhưng mà có 3 số 1 đúng không?
cộng với 3
và cái này là trừ đi
trừ đi 12
x y z
nhưng mà nói đến đây chúng ta nhớ đến có một kết quả như này nhé
là
nếu mà
chúng ta có một kết quả như này
ở đây là nếu x cộng y cộng z bằng 0
thì chúng ta suy ra
đây là một cái kết quả
x mũ 3 cộng y mũ 3
cộng z mũ 3
nó bằng cái gì?
nếu tỏ bằng 0 thì bạn này bằng gì?
nó là 3 x y z
3 x y z
cho nên
cho nên cái bạn này này 4 nhân với cái này
nó khử đi cái 12 x y z này
nó biến mất
và do đoạn và cái
và cái bạn này bằng 0 này
bạn này bằng 0 này
do đó bạn P kia của chúng ta
bạn P của chúng ta sẽ bằng
x mũ 4 cộng y 4 cộng z 4
x mũ 4 cộng y mũ 4
cộng z mũ 4
cộng với 6
6 x bình
cộng y bình
cộng z bình
bạn này biến mất này
bạn này là 3 x y z nhân với 4 là 12
trừ đi 12 x y z là biến mất luôn
như vậy ở đây còn số 3 thôi
đấy
như vậy nếu mà bây giờ hỏi bài tán đi tìm min thì mình cho
cho luôn các bạn này
nó bằng 0 và P nó bằng 3 ngay
nhưng bài tán không hỏi tìm min
hỏi tìm mắc
cho nên chúng ta phải giật câu hỏi là
những cái này nhỏ bằng cái gì đúng không?
thế thì ở đây chúng ta nhớ lại là
ở đây chúng ta có là
cái x y z này
nó nhỏ bằng 1 và đối bằng chừng 1
thế thì
chúng ta biết là cái trị đối của x này
trị đối của y
trị đối của z
cũng sẽ nhỏ bằng 1 ngay đúng không?
đấy
đây là điều rất quan trọng
khi nó chạy từ chừng 1 đến 1
thì mình phản ứng ngay được là
trị đối của x sẽ chạy từ chừng 1 đến 1
và
có một điều rất là vui như này
có một điều rất vui là
chúng ta còn nhớ là có một câu nói là
trong
một cái số trong khoảng 0,1 ấy
một số trong khoảng 0,1 thì mũ càng cao nó càng nhỏ
mũ càng lớn thì nó càng bé đi đúng không?
cho nên là
chúng ta có phản xạ ngay
là cái bạn
bạn x mũ 4 này
nó chính là trị đối của x
tất cả mũ 4
và nó nhỏ bằng
trị đối của x
cũng tương tự như vậy nhá
x bình phương
chính là trị đối của x
bình phương
và nó nhỏ bằng trị đối x
một số
trong khoảng 0,1 thì mũ càng cao nó càng nhỏ
cho nên mũ 4 nhỏ bằng mũ 1
mũ 2 nhỏ bằng mũ 1
dẫn đến là
t sẽ nhỏ hơn hoặc bằng
bạn này bạn này
như vậy biến thành 7
trị đối x
cộng trị đối y
cộng trị đối z
cộng 3
đấy
như vậy chúng ta đã chuyển các bạn bậc cao
thành một bạn
bấng nhất
và là trị đối rồi
thì với kinh nghiệm xử lý trị đối như này
chúng ta sẽ
giải quyết được bài toán một cách đơn giản
giả sử x với bằng y đi
và với bằng 0
lớn bằng z
thì như vậy bạn p này sẽ bằng là
đây bạn này đi
bạn này là qi nhé
qi sẽ là
x cộng với y
trừ z
x cộng y thì bằng trừ z
cho nên chỗ này là
cho nên qi sẽ là trừ 2z
trừ 2z thì nó là 2 nhân với trị đối z
và nhỏ hơn 2
qi nhỏ hơn 2 thì
thì suy ra p sẽ nhỏ hơn
14 cộng 3 là 17
tương tự như vậy
x lớn bằng 0
lớn bằng y
lớn bằng
z
thì qi sẽ là gì
thì qi sẽ là x
trừ y trừ z đúng không
và
và qi sẽ bằng
2x
nhưng mà do x nhỏ 1
do x nhỏ 1 cho nên cái này nhỏ bằng 2 luôn
cũng suy ra p nhỏ bằng 17
như vậy
dù trường hợp nào đi nữa thì chúng ta đều chỉ ra được rằng là
giá trị lớn nhất của p chính là 17
vậy là
mắc p
bằng 17
dấu bằng xảy ra khi
chúng ta có
abc là
3 hán vị của
0,1,2
đấy
thì hy vọng qua cái ví dụ này
chúng ta
lĩnh hội được cái
phong cách ẩn phụ đưa về tầng bằng 0
và đặc biệt là chúng ta xử lý được cái
xử lý được cái hậu trường
cái
cái đoạn cuối cùng khi mà chúng ta phải xử lý
cái mắc của các cái tổng
bậc 2 bậc 4 này nha
đây là 2 cái bài khá là hay và quan trọng
