Hình 9. Bài 4

Nguyễn Hữu Hạnh
123 người theo dõi
67 Lượt xem video·25 thg 10, 2025
Bài số 4
Cho tam giác ABC là một tam giác nhọn, nội tiếp ở trong đường tròn tâm O.
Tam giác này có 3 đường cao là AD, BE và CF, cắt nhau tại trực tâm H.
Lấy điểm M là trung điểm của BC.
Điểm Y là trung điểm của AH.
Điểm Z đối xứng với điểm E qua điểm D.
Bây giờ, câu hỏi đặt ra là chứng minh
M, Y là trung trực.
M, Y là trung trực của E, F.
Đây là một tình huống rất đẹp.
Thì chúng ta chứng minh câu 1 như thế này.
Chúng ta biết rằng là cho một tam giác vuông.
Đây là một cái trung tuyến.
Trung tuyến hướng với cạnh huyền bằng một nửa cạnh huyền.
Cho nên chúng ta có E, Y bằng một nửa AH.
Tương tự như vậy.
Tam giác AF, H vuông tại F.
Cho nên F, Y cũng là đường trung tuyến.
Và do đó F, Y cũng bằng một phần 2 AH.
Điều này có nghĩa là cái Y, E và cái Y, F bằng nhau.
Vì cùng bằng một nửa AH.
Cũng hoàn toàn tương tự như vậy.
Chúng ta sẽ có tam giác B, E, C là tam giác vuông tại E.
Và có M, E là trung tuyến.
Và tam giác vuông F, B, C cũng có F, M là trung tuyến.
Điều này có nghĩa là cái M, E và F, M đều là bằng một nửa BC.
Cho nên M, E và M, F bằng nhau.
Thế như vậy có phải là Y, E bằng Y, F.
M, E bằng M, F.
Thì Y, M chính là trung trực của E, F đúng không?
Chúng ta nhớ là trung trực là như thế nào?
Nếu AB này có một cái điểm M mà M, A bằng M, B
thì M sẽ nằm trên trung trực của AB đúng không?
Sau đó lại có một cái điểm N nữa mà N, A bằng N, B.
Thì điểm N cũng nằm trên trung trực của AB đúng không?
Vậy thì M, N chính là đường trung trực.
Thế ở đây là Y, E bằng Y, F.
M, E bằng M, F.
Thì M, Y chính là trung trực của E, F.
Do đó câu 1 đã được chứng minh.
Bây giờ chúng ta chứng minh 5 điểm.
Y, E, M, D, F cùng nằm trên một đường tròn.
Thì thật ra rất là đơn giản.
Chúng ta nối M với Y như thế này.
Chúng ta sẽ có được cái gốc D này vuông.
Tức là điểm D đã nằm trên đường tròn đường kính IM rồi.
Điểm D đã nằm trên đường tròn đường kính IM rồi.
Cho nên nếu bây giờ chúng ta chỉ cần chứng minh được gốc E này vuông.
Nếu chúng ta chứng minh được gốc E này vuông,
thì điểm E cũng sẽ nằm trên đường tròn đường kính IM.
Mà cũng như vậy, nếu gốc E này vuông,
thì do cái tính chất của đường trung trực,
thì gốc F này cũng sẽ bằng gốc E.
Cho nên là gốc F cũng lập tức sẽ vuông ngay.
Cho nên là cái câu nói là chứng minh 5 điểm,
DM, E, E, F cùng nằm trên một đường tròn này.
Coi như bây giờ chúng ta chuyển về là chứng minh gốc E này vuông thôi.
IM vuông thôi.
Thế bây giờ chúng ta dùng cộng gốc.
Chúng ta có gốc E này bằng gốc H này.
Bởi vì tan giác I, H, E là tan giác cân tại Y.
Tương tự như vậy, chúng ta có gốc E này bằng gốc B này.
Bởi vì tan giác M, B, E là tan giác cân tại M.
Như vậy là, hai gốc E này cộng lại với nhau,
cần bằng 90 độ đúng không?
Thì cần chứng minh nó bằng 90 độ.
Cũng tức là cần phải chứng minh gốc H này cộng gốc B này bằng 90 độ.
Nhưng gốc H này,
nhưng cái gốc H này đối đỉnh gốc H này.
Cho nên chúng ta quy về thành gốc B này cộng gốc H bằng 90.
Và điều này là hiển nhiên bởi vì đây là tan giác vương tại D.
Đấy.
Cho nên chúng ta đã hoàn thành chứng minh câu 2.
Thì nhắc lại thêm một lần nữa về chứng minh cho gốc E này vương nhé.
Chúng ta dùng cộng gốc gốc E này bằng gốc H này.
Gốc E này bằng gốc B này.
Thế cho nên, hai gốc E cộng lại với nhau thì sẽ bằng gốc H cộng gốc B.
Nhưng gốc H này cộng gốc B này thì lại bằng gốc H này cộng gốc B này.
Mà gốc H này cộng gốc B này là bằng 90 độ vì gốc D này vương.
Cho nên chúng ta đã hoàn thành việc chứng minh gốc E vương.
Và do đó hoàn thành cái cách chứng minh ý 2.
Bây giờ chúng ta sang ý 3.
Xếp tan giác đầu bài yêu cầu là gì?
Chứng minh rằng gốc PIH, gốc PIH là gốc này.
PIH là gốc này.
Bằng gốc BHD là gốc này.
Hai gốc này bằng nhau.
Chúng ta sẽ chuyển sang chứng minh cho gốc BIA bằng gốc ZHE.
Thay vì đi chứng minh 2 gốc nhọn này bằng nhau, chúng ta sẽ đi chứng minh 2 gốc kề bù này bằng nhau.
Và bằng phương pháp là chuyển về set 2 tan giác đồng dạng.
Chúng ta sẽ đi chứng minh cho tan giác BIA đồng dạng với tan giác Z.
BIA đồng dạng với ZHE.
ZHE.
Chúng ta còn nhớ cái kết quả 3 không?
Bạn nào chưa học kết quả 3 thì nhớ xem lại kết quả 3.
Đã có video về kết quả 3 này rồi.
Thì chúng ta có như thế này.
Cái tan giác ABH này này và tan giác HAB này và tan giác HED là 2 tan giác đồng dạng đúng không?
Đây là 2 tan giác đồng dạng.
Vì sao đồng dạng?
Vì sao HAB và HED đồng dạng?
Đây là một kết quả rất đẹp nhé.
Các bạn nào mà chưa biết cách chứng minh thì nhớ học cách chứng minh nhé.
Thầy có thể nói nhanh như thế này.
Cái tan giác HEA và tan giác HDB là 2 tan giác vuông.
Có 2 góc nhọn ở chỗ H này này là đối đỉnh.
Cho nên tan giác HEA và tan giác HDB là đồng dạng.
Thế thì khi mà lập tỷ số đồng dạng thì mình sẽ thu được là
HE chia cho HB bằng HA chia cho HB.
Thế thì sau đó mình nhân...
Thế thì bây giờ mình lại xếp tan giác HED và tan giác HAB.
Cũng có 2 góc H này này đối đỉnh.
Và bây giờ cái tỷ số đồng dạng, tỷ số là cái HE chia HA này
bằng HD chia HB là mình vừa có, vừa thu hoạch từ
việc xếp cặp tan giác đồng dạng HEA và HDB.
Cho nên chúng ta thu được là tan giác HED đồng dạng với HAB.
Thế thì dựa vào cái kết quả 3.
Kết quả 3 kia nói gì?
Kết quả 3 nói rằng là khi cho chúng ta 2 tan giác đồng dạng
Khi cho chúng ta 2 tan giác đồng dạng, ví dụ A, B, C
đồng dạng với D, E, A, F
thì chúng ta thu cái AB lại một nửa
tức là chúng ta thu lại một nửa là
giả sử chúng ta lấy điểm M là trung điểm của AB
thu lại một nửa có nghĩa là chúng ta được cái tan giác BMC này
là thu gọn lại của tan giác ABC nhưng mà thu lại một nửa đối với AB này
thì đối với trên ở dưới này thì chúng ta lại phóng cái con F ra gấp đôi
gọi là N đi
thì chúng ta sẽ thu được một tan giác mới to hơn
đó là tan giác ED, EDN
và khi đó 2 tan giác này nó sẽ đồng dạng với nhau
thế thì bây giờ mô hình cũng vậy
bây giờ chúng ta xét 2 tan giác đồng dạng là tan giác ABH và ED
ABH và EDH
thế thì đối với H này này, mình co lại một nửa
mình xét cái cạnh AH này, mình co bạn H về một nửa
thì chúng ta thu được tan giác AIB
cũng vẫn cái đỉnh E tương đối với đỉnh A này
thì cái cạnh EH này mình để nguyên
còn đối với cái cạnh ED này, mình phóng ra gấp đôi
mình rũi ra gấp đôi
lấy điểm Z này
sau cho cái EHZ bằng 2 lần ED
thì mình được một cái tan giác mới là tan giác EHZ
thế như vậy là mình thu được 2 tan giác này
một cái co lại
một cái co lại được AIB
và 2 tan giác này đồng dạng theo cái kết quả 3
mà chúng ta nhắc đến
bạn nào mà chưa biết kết quả 3 thì nhớ ôn lại
và như vậy chúng ta thu được 2 tan giác này đồng dạng
và đây chính là điều mà chúng ta cần
do đó bài 3 chúng ta đã thành công
