Hình 8- Bài 3

Nguyễn Hữu Hạnh
123 người theo dõi
90 Lượt xem video·24 thg 10, 2025
Cho tam giác ABC là một tam giác nhọn, có H là trực tâm,
O là dao của ba chung trực.
Dao của ba chung trực có nghĩa là OA bằng OB bằng OC.
Đi chứng minh từ M, từ O kìa,
OM vô góc BC,
tại M.
Câu A chứng minh OM bằng 1 phần 2 AH,
Câu B chứng minh cho góc OAC bằng góc HAB.
Và câu 3.
Câu 3 bây giờ đi vào chứng minh câu 1 nha.
Câu 1 như thế này.
Muốn chứng minh OM bằng 1 phần 2 AH thì mình có thể nghĩ đến đường trung bình.
Chúng ta lấy điểm P,
lấy điểm P đối xứng với điểm A qua O.
Đây chính là chìa khóa của cái cách này nhé.
Tức là chúng ta lấy điểm P đối xứng với điểm A qua O.
Nghĩa là O là trung điểm của AP.
Thế thì chúng ta sẽ có gì?
Chúng ta sẽ có làm cái OC này.
OC bằng OB.
OB bằng OA.
3 cái OA, OB, OC bằng nhau.
Vì O là ra băng trung trực.
Và nó bằng luôn 1 phần 2 của AP.
Điều này dẫn đến chuyện gì?
Chẳng hạn tam giác OAP.
Có O là trung điểm của AP.
Và OC lúc này trở thành trung tuyến.
Trung tuyến OC bằng 1 nửa cạnh AP là cạnh đối diện.
Vậy thì tam giác này, tam giác PCA là tam giác vuông cạnh C.
Thế thì chúng ta sẽ thu được là PC sẽ vuông góc với AC.
Và tương tự như vậy cái PB sẽ vuông góc với AB.
PC vuông góc với AC và PB vuông góc với AB.
Chẳng hạn chúng ta có BH là đường cao,
nên BH sẽ vuông góc với AC.
BH vuông góc với AC mà PC cũng vuông góc với AC.
Cho nên BH và PC là song song với nhau.
Cho nên chúng ta có cả PC sẽ song song với BH.
Tương tự như vậy HC là đường cao cho nên vuông góc với AB.
Và PB vuông góc với AB cho nên là chúng ta cũng thu được HC.
PB song song với HC.
Điều này có nghĩa là cái tứ giác BHCP sẽ là hình hình hành.
BHCP là hình hình hành.
Vì có 2 cặp cạnh đối là song song với nhau.
Mặt khác chúng ta có là cái tam giác OBC là nó cân tại M.
OBC là cân tại O.
Đây là 1 tam giác cân tại O.
Trong đó OM lại vuông góc BC.
Cho nên suy gian M là trung điểm.
M sẽ là trung điểm của BC.
Nhưng mà tứ giác HBPC là hình hình hành.
Cho nên M là trung điểm của BC cũng sẽ là trung điểm của HP.
Nên nó là trung điểm của BC và HP luôn nhé.
HP.
Nghĩa là chúng ta sẽ thu được cái HMP là thẳng hàng.
Và M là trung điểm của HP.
Thế thì lúc này chúng ta có là cái MO.
Lần này là đường trung bình.
MO là đường trung bình của tam giác PHA.
PHA.
Bởi vì M là trung điểm của HP và O là trung điểm của AP.
Cho nên MO là đường trung bình của PHA.
Cho nên chúng ta thu được cái quả là OM.
OM.
Là xong xong và bằng 1 phần 2.
Xong xong và bằng 1 phần 2 AH.
Đây chính là điều phải chứng minh.
Đấy.
Đây là một kết quả quan trọng mà chúng ta cần nhớ.
Không chỉ nhớ cách chứng minh mà chúng ta còn phải nhớ cái kết quả này nhé.
Làm AH và sẽ gấp đôi OM.
Trong đó O là da bay trung trực.
Còn M là trung điểm của BC.
OK.
Chúng ta sang câu số 2.
Câu số 2 như thế này.
Câu số 2.
Người ta yêu cầu mình chứng minh gốc.
Gốc A1.
Bằng gốc A2.
Người ta yêu cầu mình chứng minh gốc A1 bằng gốc A2.
Thế thì ở đây chúng ta sẽ có 2 cách nhé.
Chúng ta đi theo cách 1.
Là chúng ta dùng công pháp cộng gốc.
Như thế này chúng ta chỉ cần thoản dạng được gốc thôi.
Thế thì ở đây chúng ta có một cách biến đổi như thế này.
Chúng ta có là...
Chúng ta có...
Tam giác ABC này.
Có gốc A cộng gốc B.
Cộng gốc C.
Vào 180 độ.
Chúng ta có tổng gác gốc ABC vào 180 độ.
Thế thì bây giờ mình sẽ thâm tích là...
Cái gốc...
Gốc A này.
Thì nó bằng gốc A1.
Gốc A1 cộng gốc OAB.
Cộng gốc OAB.
Cộng với gốc B.
Gốc B chúng ta hạ xuống.
Cộng với gốc C.
Đối với gốc C chúng ta thân tích hình C1 cộng C2 nhé.
C1 cộng C2.
Thì bằng 180 độ.
Bây giờ chúng ta sẽ thay...
Chúng ta có cái gốc...
Gốc C1 bằng gốc A1.
Bởi vì tam giác OCA là tam giác cân tại O.
Cho nên C1 sẽ bằng A1.
Cho nên cái C1 này nó bằng A1.
Và chúng ta cộng hai này lại thì nó...
Thành là 2A1.
Cộng với...
Gốc OAB.
OAB thì bằng gốc OBA.
OBA.
Cộng với...
Cái gốc C2 này này.
Cái gốc C2 này...
Là bằng gốc OBC.
Cộng với OBC.
Gốc B đây chúng ta hạ xuống đây.
Bằng 180 độ.
Ở đây chúng ta có 2 gốc này này.
OBA và OBC.
OBA.
OBC.
Cộng lại thì bằng gốc B đúng không?
Cho nên chúng ta thu được là...
2A1.
Cộng với... đây là gốc B này.
Cộng gốc B, cộng gốc B.
Tức là cộng 2 gốc B.
Bằng 180 độ.
Nghĩa là chúng ta có A1.
Cộng với B.
Bằng 90 độ.
Nhưng mà xét tam giác ABD.
Thì chúng ta cũng có A2.
Cộng với B.
Cũng bằng 90 độ đúng không?
Nên so sánh 2 chuyện này chúng ta sẽ thu được là...
A1.
Bằng A2.
Vì cùng phụ với...
A1 bằng A2 vì cùng phụ với gốc B.
Và chúng ta sẽ có lời giải đối với...
Đối với Y2.
Chúng ta có 1 cái cách thứ 2.
Là chúng ta dùng tam giác đồng dạng.
Chúng ta dùng tam giác đồng dạng như thế này.
Để chứng minh cho cái gốc A1 bằng A2.
Chúng ta sẽ chứng minh cho...
2 tam giác...
1 tam giác chứa A1, 1 tam giác chứa A2 đồng dạng.
Là OK đúng không?
Thế thì tam giác chứa A1 chúng ta chọn là tam giác...
ACT.
Tam giác ACT.
Đồng dạng với tam giác...
Tam giác chứa A2 chúng ta chọn là tam giác...
ADB.
Đây là 2 tam giác vuông.
Và bây giờ chúng ta cần phải chứng minh đồng dạng đúng không?
Thế thì chúng ta sẽ chuyển sang tỷ số.
Chúng ta có được gốc...
Gốc C và gốc D bằng nhau rồi.
Cho nên chúng ta chuyển tỷ số.
Đó là...
BD.
BD này...
Cần phải chia cho CP đúng không?
CP...
Bằng...
AD.
Chia cho AC.
AD...
Trên AC.
Bây giờ chúng ta cần chứng minh cái tỷ số này.
Nhưng có một điều rất là vui.
Đó là cái...
Cái CP của mình ý.
Cái CP của mình nó bằng cái BH.
Vì BH, CP là hình định hành á.
BH, CP là hình định hành.
Cho nên cái CP nó bằng cái BH.
Và do đó chúng ta thay...
Chúng ta thay cái này...
Thành là...
BD...
Trên...
BH.
Thế bây giờ câu hỏi đặt ra là...
Hai cái này có bằng nhau không?
Bây giờ...
BD trên BH...
Có bằng AD trên AC không?
BD trên BH...
Có bằng...
AD...
Trên...
AC không?
Thế thì muốn biết cái này có bằng nhau hay không...
Thì chúng ta phải hỏi là...
Chúng ta phải hỏi...
Là tam giác BDH...
Tam giác BDH...
Có đồng dạng với tam giác...
BDH có đồng dạng với tam giác...
ADC hay không?
Và chuyện này là có đúng không?
Cái này là có.
OK.
Đây.
Hai cái này là đồng dạng.
Bởi vì sao?
Bởi vì tam giác BDH...
Và tam giác...
ADC...
Là có...
BDH đó là vuông.
Có góc B này và góc A này.
Cái góc B này...
Với góc C này...
Là phụ nhau.
Bởi vì...
Nếu kéo dài ra cái này là vuông...
Thì đây là...
Phụ nhau.
Còn góc A này...
Với góc C này cũng phụ nhau.
Cho nên chúng ta thu được...
Cái hạt giác A đồng dạng.
Và thế này chúng ta có điều phải chứng minh.
Thì...
Có thể nói nhanh ý tưởng như thế này.
Để chứng minh cái góc A1 bằng góc A2...
Chúng ta nghĩ xem là...
Chúng ta thấy A1 nằm trong tam giác vuông ACP.
A2 nằm trong tam giác vuông ADB.
Cho nên chúng ta chứng minh hạt giác A đồng dạng thôi.
Muốn đồng dạng chúng ta lập tỷ số.
Chúng ta lập tỷ số là...
Khi chúng ta lập tỷ số thì...
Có một điều chi tiết là...
Chúng ta thay CP này bằng cái BH.
Thay CP bằng cái BH.
Và đấy chính là chìa khóa được thành công.
Rồi, chúng ta tiếp tục với câu số 3.
Để làm câu 3 thì chúng ta...
Cần 2 kết quả như thế này nhé.
Kết quả 1.
Chúng ta có một tam giác ABC.
ABC.
Và tam giác...
DEF.
Chúng ta có 2 tam giác đồng dạng nhé.
Cho 2 tam giác ABC và DEF đồng dạng.
Trên tia đối của...
Tia BC...
Trên tia đối của tia CP.
Lấy điểm M.
Sao cho là cái...
BC bằng CM.
Tức là M đủ xứng với B qua C nhé.
Tương tự như vậy.
Trên tia đối của tia...
Trên tia đối của tia FE.
Chúng ta lấy điểm N.
Sao cho F là trung điểm của EN.
Cũng tức là N đủ xứng với E qua F nhé.
Về mặt cấu trúc là...
Chúng ta thấy rằng...
Cùng cùng lấy cấu trúc ra gấp đôi là như vậy.
BM gấp đôi BC đi.
Và EN gấp đôi F đi.
Thì yêu cầu là...
Chứng minh rằng...
Thì chúng ta sẽ có là...
Tam giác ABC...
Đồng dạng với tam giác...
DEF.
Thì chúng ta sẽ suy ra được là...
Tam giác AB...
M sẽ đồng dạng với tam giác...
ABM sẽ đồng dạng với DEN.
DEN.
Như là cho ta một cặp tam giác đồng dạng.
Thì sau khi lấy đối xứng M qua B...
Lấy đối xứng M với B qua C...
Và N đối xứng với E qua F...
Thì cái tam giác mới này...
ABM sẽ đồng dạng với tam giác...
DEN.
Chứng minh thì rất đơn giản.
Chúng ta có thể...
Lập tỷ số ra nhé.
Đây, chúng ta chứng minh nhé.
Chúng ta có ngay được cái góc...
Góc B này...
Bằng góc E rồi.
Thế thì...
Bây giờ...
Chúng ta chỉ cần...
Muốn chứng minh được 2 tam giác đồng dạng...
ABM và DEN đồng dạng...
Thì chúng ta lập tỷ số thôi.
Chúng ta lập tỷ số là...
BM...
Trên...
EN.
Nó cần phải bằng cái...
Cái BA trên EAD đúng không?
BA...
Trên EAD.
Chúng ta cần chứng minh cái này bằng cái này.
Nhưng chúng ta có là...
Cái BM nhé.
Chia cho cái EN này.
Thì...
Do cái BM gấp đôi BC...
Cho nên nó bằng 2 BC.
Nó bằng BC.
Trên...
Còn EN gấp đôi lần EF...
Cho nên là bằng BC trên EF.
Đấy.
Mà BC trên EF...
Thì lại chính là BA trên EAD...
Do tam giác này đồng dạng.
Thế nên chúng ta có...
Chúng ta có được một chứng minh...
Rất đơn giản.
Như vậy chúng ta lưu ý kết quả 1 nhé.
Đây là một kết quả cũng rất quan trọng.
Và chúng ta hay dùng trong tam giác đồng dạng.
Kết quả thứ 2.
Chúng ta xếp một cái hình vẽ như thế này.
Cho một cái tam giác...
ABC...
Và một cái tam giác...
ADE...
ABC và ADE...
Cho cái hình vẽ như thế này nhé.
Và cho tam giác...
Tam giác ABC...
Đồng dạng với tam giác ADE...
ADE...
Thì chúng ta sẽ suy hiểu ra điều gì?
Cho một cái hình vẽ như thế này.
Tam giác ABC và tam giác ADE đồng dạng.
Thì chúng ta sẽ suy ra tam giác...
Là...
ABD...
AB...
D...
Sẽ đồng dạng với tam giác...
ABD sẽ đồng dạng với tam giác...
ACE...
Chúng ta sẽ có...
ABD đồng dạng với ACE...
Đấy...
Còn chữ...
Chúng biết như thế nào nhé?
Đầu bài cho là...
Tam giác ABC và ADE đồng dạng.
ABC và ADE đồng dạng.
Thì chúng ta sẽ có góc...
Góc A này...
Bằng góc A này.
Thế thì chứng tỏ là cái góc A nhỏ này...
Cũng bằng góc A nhỏ này.
Đấy...
Như vậy là...
Cái tam giác ABD và ACE là có góc...
Góc A1 bằng góc A2 rồi.
Chúng ta cần có tỷ lệ nữa đúng không?
Thế thì bây giờ chúng ta làm tỷ lệ thôi.
Ví dụ chúng ta cần cái...
Cây AD...
AD trên AE...
Trên AE...
Chúng ta cần phải cho nó bằng cái...
AD...
AD trên AE...
Bằng AD trên AC đúng không?
Trên AC...
Thế nhưng...
AD trên AE...
AD trên AE này...
Thì đúng là bằng AC trên...
AD trên AC.
Cái này...
Điều này đúng do...
Điều này đúng do giải thiết...
Cho nên chúng ta thu được điều này chứng minh.
Vậy...
Chúng ta có được cái kết quả 2 này nhé.
Bây giờ...
Kết quả 2 này là cái kết quả...
Cũng hay gặp...
Hay phản ứng như vậy.
Nếu như chúng ta có 2...
2 tam giác đồng dạng...
Mà chung 1 đỉnh như vậy...
Thì chúng ta sẽ suy ra được 1 cặp tam giác đồng dạng mới.
Bây giờ chúng ta tiến vào câu số 3.
Câu số 3 như thế này.
Cho P...
Đây, P đối xứng với A qua O này.
K đối xứng với C qua P.
K này...
QI đối xứng với D qua B.
QI...
Thì...
Chúng ta thấy là như vậy nhé.
Chúng ta có cái tam giác...
A...
Người ta đang yêu cầu mình chứng minh cái góc...
QI...
Đây...
Chứng minh cái góc QI này là góc V, đúng không?
Chúng ta có thể đi theo kiểu sơ đồ đấy đi.
Cái góc QI này...
Muốn là góc V...
Thì chúng ta có quyền suy nghĩ rằng là...
Chứng minh rằng tam giác AQK...
Tam giác AQK...
Đồng dạng với 1 tam giác V, đúng không?
Tam giác AQK đồng dạng 1 tam giác V.
Và ở đây chúng ta chọn tam giác V.
Đấy là tam giác...
ADC...
Nếu...
Nếu tam giác AQK đồng dạng 1 tam giác ADC...
Thì rõ ràng góc QI vào góc V và lúc đấy là góc QI sẽ buồn, đúng không?
Nhưng...
Muốn chứng minh AQK đồng dạng với ADC, chúng ta lại xoay ngược lại.
Chúng ta đi chứng minh...
A...
AQD...
Tam giác AQD...
Đây là theo phong cách của...
Kết quả 2, đúng không?
Rồi, chúng ta chứng minh AQD đồng dạng với...
AQD đồng dạng với AK...
AQD đồng dạng với...
AKC...
Nếu chúng ta chứng minh được...
AQD...
AQD đồng dạng với AKC...
Thì theo kết quả 2 chúng ta sẽ có ngay...
Cái AKD đồng dạng với ADC...
Rồi, bây giờ chúng ta muốn chứng minh...
ADQ...
À, AQD đồng dạng với AKC...
Thì chúng ta chỉ cần chứng minh ADB...
Chúng ta chứng minh ADB...
Đồng dạng với...
ADB đồng dạng với...
ACP...
Bởi vì nếu chúng ta chứng minh được cái này...
Thì theo cái kết quả 1...
Theo kết quả 1 chúng ta sẽ xuyên được ra...
Cái này đồng dạng...
Nghĩa là...
Chúng ta dùng kết quả 1 chúng ta tư duy thì...
Muốn chứng minh AQD đồng dạng với AKC...
Chúng ta chỉ cần chứng minh ABD đồng dạng với ABC...
Nhưng điều này là đúng không?
Chúng ta có rồi...
Điều này chúng ta có rồi...
Có từ câu trên rồi...
Và thế là chúng ta thành công...
Đúng chưa?
Như vậy là nhé...
Nếu mà chúng ta...
Trong hình học cũng thế thôi...
Trong đạn số cũng thế thôi...
Nếu chúng ta có các kết quả...
Cơ bản...
Quen thuộc...
Và chúng ta vận dụng tốt các kết quả đó...
Thì khả năng giải toán của chúng ta sẽ cao lên...
