Ôn thi chuyên Toán - Bất đẳng thức- Bài 8. Tìm Min Tổng (a/a-b)^2

Nguyễn Hữu Hạnh
123 người theo dõi
30 Lượt xem video·22 thg 10, 2025
Chúng ta biết là bất ẩn thức, nếu mà chúng ta gặp đối xứng, dương, thì nó quen và chúng ta có nhiều kết quả.
Một số bài toán mà nó chỉ là số thực thôi và còn có dấu trừ nữa,
thì những kiến thức về Cosi, Bunya hay những bất ẩn thức cổ điển đối với chúng ta là không dùng được.
Do đó là đối với các loại bài tập này, nó sẽ có một kỹ thuật đặc thù và nó khác hẳn với các kỹ thuật trước.
Nên nếu như không biết về cái kỹ thuật này, đôi khi là chúng ta sẽ gặp khó khăn.
Và rất nhiều người giỏi không làm được, bởi vì giỏi là giỏi những cái chúng ta có hệ thống.
Còn cái này nó chưa có hệ thống, thì chúng ta chưa giỏi đúng không?
Chúng ta vào bài thứ nhất như thế này.
Bài 1
ABC là những số thực và đôi một khác nhau.
Người ta yêu cầu là đi tìm giá trị nhỏ nhất của B bằng
A trên A trừ B tất cả bình phương,
cộng B trên B trừ C tất cả bình phương,
cộng C trên C trừ A tất cả bình phương.
Thì nó có dấu trừ ở dưới mẫu này,
trong đó AB là không biết âm dương thế nào cả.
Có thể dương có thể âm đúng không?
Thế thì khi mà nhìn cái cấu trúc như thế này,
người giải toán cảm thấy rất là bí.
Thế nhưng ở đây người ta có một ý tưởng như thế này.
Mình đặt
mình đặt cái A trên A trừ B,
cái B trên B trừ C,
và cái C trên C trừ A.
Mình coi nó là 3 số xyz.
Thế thì bây giờ có phải là lúc đấy
cái bạn T của mình
nó sẽ là x bình phương cộng y bình phương
cộng z bình phương đúng không?
Chúng ta phải đi tìm min của cái này.
Thế nhưng bây giờ câu hỏi đặt ra là
với xyz bằng 3 bạn như thế này
thì xyz có mối quan hệ gì không?
Tức là xyz phải có mối quan hệ gì
thì mình mới đi tìm min của cái này chứ.
Và nếu không thì nó lớn bằng 0 đúng không?
Nhưng mà nó không thể bằng 0 được
bởi vì nếu mà bằng 0 thì x và y bằng z bằng 0 luôn.
Bằng 0 thì A bằng B bằng C
thì nó trái với cái nghiệp khác nhau này.
Do đó là công việc của chúng ta bây giờ
là đi tìm ra mối quan hệ giữa xyz
mà không phụ thuộc vào ABC.
Thế thì ở đây có một chuyện như thế này.
Chúng ta có một tư duy đối xứng
chúng ta nhân lại, ví dụ như bây giờ như thế này.
Chúng ta nhân xyz lại
thì có phải là nó sẽ ra tử là ABC
Còn mẫu là A chữ B
B chữ C và C chữ A
Đấy, đây chúng ta tạo ra sự đối xứng
A chữ B, B chữ C, C chữ A, ABC
Thế thì bây giờ
có một kiểu nào khác mà liên quan đến
cũng ra được cái này không?
Thế thì chúng ta xoay ngược lại
B này, trên A chữ B
thì bản thân nó có phải là bằng 1 chữ x không?
Đây nhé, chúng ta có nó như thế này
Đây chúng ta có
1 thì bằng A chữ B
trên A chữ B đúng không?
thì bằng A trên A chữ B
chữ gì B trên A chữ B như thế này
Thế bây giờ cái bạn này là bạn x đúng không?
Bạn này là x, thế thì bạn này sẽ là gì?
Là x chữ 1 đúng không?
Thế thì suy ra cái B trên A chữ B
chỉ là x chữ 1
Nó chỉ là x chữ 1
Thế thì bây giờ mình sẽ lấy các bạn này nhân lại với nhau
Thế thì mình cũng sẽ thu được là
Nghĩa là bây giờ nhé, mình lấy x chữ 1
mình nhân với y chữ 1, nhân z chữ 1
thì nó cũng đúng ra cái này luôn này
Như vậy nó sẽ là
x chữ 1, nhân y chữ 1
nhân z chữ 1
Đấy
x chữ 1 là B trên A chữ B
còn y chữ 1 là C
trên B chữ C
z chữ 1 là A trên A chữ B
Thế thì xong
nhân 3 bạn này lại thì nó cũng đúng bằng cái này luôn
Như vậy mình sẽ thu được là 2 bạn này bằng nhau
Thế thì mình sẽ có
mình sẽ có là
xyz
sẽ bằng, cái này mình nhân tung ra
xyz
chữ xy
cộng yz
cộng zx
cộng x cộng y cộng z
chữ 1
Đây là khi mà mình nhân tung
cái bạn này ra thì nó sẽ ra cái này
Và bây giờ mình khử 2 cái này đi
Sau đó
chuyển cái này sang một bên thì chúng ta sẽ thu được là
cái xy
cộng yz
cộng zx
chính là bằng
x cộng y cộng z
chữ 1
Đấy
Chúng ta thu được cái quả này
Thế thì bây giờ
bây giờ chúng ta bàn với gãn P nhé
P này
đớn bằng bao nhiêu, tình giá trị nhỏ nhất
của P biết là điều này xảy ra đúng không
Thế thì thật ra là khi chúng ta nhìn thấy
cái xy, xz, x, bằng cái P này
thì có phải chúng ta liên hệ đến hàng thức này không
Thì chúng ta sẽ có là
như vậy P sẽ bằng nhé
sẽ bằng là
x cộng y cộng z
tất cả bình phương
chữ v2 của
xy cộng yz
cộng zx này đúng không
Thế thì khi đó
cái x cộng y cộng z này
chữ đi
2 lần cái này
thì cái này nó là gì
nó chính là cái x cộng y cộng z
chữ 1 này
Thế thì nó sẽ trở thành là x cộng y cộng z
chữ 1
như này đúng không
Thế có phải ra
Nếu mà coi
cái x cộng y cộng z bằng t
thì P có phải là bằng
t bình phương
chữ v2 t cộng 2 không
Và theo hàng thức
thì nó chính là t chữ 1 bình phương
cộng 1 lớn bằng 1
Như vậy là giá trị nhỏ nhất
của P
là
1
cái dấu bằng thời gian
xảy ra
khi nào
khi cái t bằng 1 đúng không
t bằng 1 là gì
là chính là x cộng y cộng z
x cộng y cộng z
bằng 1
Nếu x cộng y cộng z bằng 1
thì thay vào đây cái x y z z x
x y
cộng y z
cộng z x
bằng 0
Thì
chúng ta có rất nhiều giá trị
để nó thoải mãn điều kiện này thôi
Chúng ta chỉ cần chỉ ra 1 giá trị là được nhé
Ví dụ như là
z bằng 0 đi
z bằng 0
Đấy, thôi được rồi, cái dấu bằng thời gian
thì chúng ta có thể tra sau nhé
Thế thì
ở đây
chúng ta nhìn lại nhé
Cái mô hình, cái bài toán nó có dấu chữ ấy
thì người ta phải tìm cách xử lý dấu chữ đi
Khi mà muốn xử lý dấu chữ đi
thì người ta thường là có 2 cách chính
Một là người ta sẽ
dùng biến đổi đại số, giống như 1 cái bài trước
chúng ta làm
Còn 1 cái cách nữa là người ta sẽ dùng ẩn phụ
đặt thế x cái này y cái này z
thì chuyển về cái mô hình x bình cộng y bình cộng z bình
Thế thì 1 lẽ tự nhiên
người ta sẽ đặt câu hỏi là thế vậy x y z này
tức là 3 cái số này này
có 1 mối liên hệ gì
Thế thì
chúng ta phải đi tra ra được, tìm ra được cái mối liên hệ đấy
Nếu như mà
chúng ta có 1 cái ý tưởng như thế này
tức là bây giờ
thông qua x y z như thế, chúng ta thiết kế ra
1 cái mô hình nào đấy
mà nó đối xứng giữa
nó đối xứng giữa a b c
Thế sau đó mình lại đi tìm 1 cái mô hình nữa
cũng đối xứng giữa a b c và theo
cái phong cách đấy, thì 2 cái mô hình này
sẽ bằng nhau, 2 mô hình x y z
bằng nhau thì chúng ta sẽ có 1 mối quan hệ
giữa x y z
Thì
bài này chúng ta
con sẽ làm bài tương tự
bài 2 như thế này
vẫn là a b c
là những số thực
và khác nhau, đôi một
khác nhau
Hãy đi tìm giá trị nhỏ nhất
của biểu thức b
bằng tổng của 3 cái bạn
a cộng b
trên a chứ b
Thực ra là có cái bài tương tự này để luyện tập nhé
