Ấn Độ - một "lục địa con" với 1,4 tỷ dân, đang viết lại vị thế của mình trên bản đồ thế giới. Từ một quá khứ huy hoàng, trải qua đêm dài thuộc địa, đến một "phép màu kinh tế" và tham vọng trở thành siêu cường mới. Trong video này, Ngòi Nổ Kiến Thức sẽ cùng bạn giải mã: Địa lý khổng lồ và chiến lược: Dãy Himalaya, sông Hằng, cao nguyên Deccan và vị trí "trái tim" Ấn Độ Dương. Lịch sử ngàn năm: Từ văn minh sông Ấn, thời đại Vàng Gupta, đế chế Mughal hùng mạnh đến cuộc đấu tranh giành độc립 của Gandhi. "Phép màu kinh tế" thế kỷ 21: Cải cách 1991, sự bùng nổ của ngành IT, hệ sinh thái khởi nghiệp và cuộc cách mạng số. Chính trị phức tạp: Nền dân chủ lớn nhất thế giới, vai trò của Thủ tướng Narendra Modi và chính sách đối ngoại "tự chủ chiến lược". Xã hội đa dạng: Sự cùng tồn tại của truyền thống và hiện đại, Bollywood, ẩm thực phong phú và những thách thức. Thành tựu khoa học công nghệ: Chương trình vũ trụ ISRO và những kỳ tích không gian. Quan hệ với Việt Nam: Đối tác chiến lược toàn diện và tiềm năng hợp tác.
Xin chào các bạn!
Có bao giờ bạn tự hỏi tại sao một đất nước từng nghèo đói đến mức được gọi là đất nước ăn xin toàn cầu lại có thể trở thành một cương quốc công nghệ số 1 thế giới không?
Hay tại sao quốc gia từng bị thuộc địa gần 200 năm lại đang thách thức cả Trung Quốc lẫn Mỹ để trở thành siêu cương mới?
Câu trả lời nằm ở một đất nước mà chỉ trong 30 năm đã viết lại hoàn toàn vị thế của mình trên bản đồ thế giới, Ấn Độ.
Đây không chỉ là câu chuyện về một nền văn minh 5.000 năm tuổi đang hồi sinh, mà còn là câu chuyện về phép màu kinh tế lớn nhất thế kỷ 21.
Từ một đất nước mà Henry Kissinger từng mô tả là Bukit Kayser.
Trường hợp tuyệt vọng, Ấn Độ đang dần trở thành nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới.
Từ nơi hàng triệu người di cư để tìm kiếm cơ hội, Ấn Độ đang thu hút về những bộ óc xuất sắc nhất hành tinh để xây dựng tương lai.
Hôm nay, chúng ta cùng khám phá Ấn Độ, đất nước đang viết lại định nghĩa về sức mạnh quốc gia trong thế kỷ 21 và những bài học mà Việt Nam có thể học hỏi từ con rồng châu Á này.
Ấn Độ là một đất nước có quy mô thực sự khổng lồ với diện tích là 3.287.263 km2, gần gấp 10 lần Việt Nam và là quốc gia lớn thứ 7 thế giới về diện tích.
Nhưng còn số ấn tượng hơn nhiều là dân số, 1.428 tỷ người vừa chính thức vượt qua Trung Quốc để trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới.
Để tưởng tượng về quy mô này, cứ 6 người trên trái đất thì có 1 người là người Ấn Độ.
Vị trí địa lý của Ấn Độ có thể được mô tả như một lục địa còn nằm ngay phía Nam của châu Á, phía Bắc giáp với Pakistan, Trung Quốc, Nepal và Bhutan, phía Đông giáp với Myanmar và Bangladesh.
Quan trọng hơn, Ấn Độ có 7.516 km bờ biển bảo quanh 3 mặt, biển Ả Rập ở phía Tây, vinh Bèn Đan ở phía Đông và Ấn Độ Dương ở phía Nam.
Vị trí này biển Ấn Độ thành trái tim của Ấn Độ Dương, kiểm soan các tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới kết nối châu Á, châu Phi và châu Âu.
Địa hình Ấn Độ cực kỳ đa dạng, từ những đỉnh núi cao nhất thế giới, những đồng bằng màu mỡ nhất hành tình,
dãy Himalaya ở phía Bắc không chỉ tạo ra rào cản tự nhiên với Trung Quốc,
mà còn là nguồn nước cho toàn bộ tiểu lục địa thông qua các con sông linh thiêng như Sông Hằng, Yamuna và Brahmaputra.
Cao nguyên đẹp càn chiếm phần lớn miền Nam Ấn Độ, rào khoảng sản và thàn đá.
Đồng bằng Indo-Gangetic trải dài từ Punjab đến Bengal là một trong những vùng đất màu mỡ nhất thế giới,
nuôi sống hơn 400 triệu người và được mệnh danh là bát cơm của Ấn Độ.
Khi hậu Ấn Độ được trì phối bởi gió mùa, măn xuân, một hiện tượng tự nhiên quyết định vận mệnh của hàng tỷ người.
Gió mùa từ tháng 6 đến tháng 9 mang theo 70% lượng nước mưa của cả năm, quyết định năng suất nông nghiệp và GDP của đất nước.
Một mùa mưa tốt có thể đẩy tăng trưởng kinh tế lên 1-2%, còn hạn hán có thể gây ra khủng hoảng kinh tế và xã hội.
Chính vì vậy mà người Ấn Độ gọi gió mùa là bộ trưởng tài chính của Ấn Độ.
Tài nguyên thiên nhiên Ấn Độ vô cùng phong phú, đất nước này sở hữu chữ lượng thản đá lớn thứ 4 thế giới, săn thứ 4 và nhôm thứ 5.
Ấn Độ là nhà sản xuất hàng đầu về mi ca, muối và nhiều khoáng sản quy hiếm.
Tuy nhiên, điều quan trọng nhất không phải là những gì nằm dưới lòng đất mà chính là tài nguyên con người.
1,4 tỷ người với độ tuổi trung bình chỉ 28 tuổi tạo ra cổ tức nhân khẩu học mà ít quốc gia nào có thể sánh được.
Đặc biệt, Ấn Độ có lợi thế về địa lý độc đáo.
Bản đảo Ấn Độ nhô ra giữa Ấn Độ Dương như một cây nêm tự nhiên,
kiểm soát gần như tất cả các tuyến đường biển từ Trung Đông đến Đông Á, từ Châu Phi đến Australia.
Hơn 90% thương mại quốc tế qua đường biển phải đi qua vùng biển mà Ấn Độ có thể giám sát và ảnh hưởng.
Đây chính là nền tảng cho tham vọng trở thành siêu cường Ấn Độ Dương của New Delhi.
Lịch sử Ấn Độ là câu chuyện về một nền văn minh cổ xưa,
từng là trung tâm kinh tế thế giới, chạy qua thời kỳ đèn tối của đế chế thuộc địa,
rồi sau khi giành độc lập, đã từng bước khẳng định lại vị thế của mình trên bản đồ thế giới.
Đây cũng là câu chuyện về sức mạnh bền mỉ của một nền văn hóa và một dân tộc không bao giờ từ bỏ giấc mơ vĩ đại.
Nền văn minh thung lũng sông Ấn từ năm 3300 đến năm 1300 trước công nguyên
là một trong những nền văn minh cổ xưa nhất thế giới, ngang tầm với Lưỡng Hà và Ây Cập Cổ Đại.
Những thành phố như Harappa và Mohenjo-daro đã có hệ thống cấp thoát nước tiền tiến,
quy hoạch đô thị bài bản và thương mại phát triển với các vùng xa xôi.
Đây chính là nền tảng đầu tiên cho hệ thống thương mại và kinh doanh mà người Ấn Độ duy trì cho đến ngày nay.
Từ thế kỷ thứ 15 trước công nguyên, các bộ tộc Arya di cư vào Ấn Độ và tạo ra nền văn minh Vedic,
nền tảng của Hinduism và hệ thống văn hóa Ấn Độ hiện tại.
Thời kỳ này chứng kiến sự ra đời của những kinh điển vĩ đại như Vedas, Upanishads và sau này là Ramayana và Mahadharata.
Những tác phẩm này không chỉ là kho tàng văn học mà còn định hình chiết lý sống,
đạo đức xã hội và hệ thống chính trị của Ấn Độ trong hàng ngàn năm.
Thế kỷ thứ 6, thứ 5 trước công nguyên đánh dấu thời kỳ vàng đầu tiên của tư tưởng Ấn Độ
khi Đức Phật Mahavira ra đời và lần lượt tạo ra Phật Giáo và Jainism.
Đây cũng là thời kỳ các vương quốc lớn bắt đầu thống nhất tiểu lục địa.
Chandragupta Maurya thành lập đệ chế Maurya 323-158 trước công nguyên.
Đệ chế đầu tiên thống trị hầu hết các tiểu lục địa Ấn Độ.
Dưới thời Ashoka Đại Đế năm 268-232 trước công nguyên,
đệ chế này trở thành một trong những đệ chế lớn nhất thế giới cổ đại,
trải dài từ Afghanistan đến Bengal.
Và Ashoka trở thành hoàng đế đầu tiên trong lịch sử nhân loại,
tuyên bố tư bỏ chiến tranh để thuyết đuổi hòa bình.
Thời kỳ Gupta 320-550 công nguyên được coi là thời kỳ vàng của Ấn Độ cổ đại.
Đây là lúc khoa học, toán học, thiên văn học,
y học và nghệ thuật Ấn Độ đạt đến đỉnh cao.
Aryabhat phát minh ra số 0 và hệ nhị phân.
Kalidasa sáng tác những kiệt tác văn học mất hủ
và Đại học Nalanda trở thành trung tâm học thuật hàng đầu thế giới
với hàng nghìn người từ khắp châu Á đến học tập.
Từ thế kỷ 11, các cuộc xâm lược Trung Á bắt đầu thay đổi bộ mặt Ấn Độ.
Các vương triệu Hồi giáo như Delhi Sultanate
rồi đệ chế Mughan đã cai trị Ấn Độ trong hơn 500 năm.
Dưới thời ạc bà Đại Đế, từ năm 1556 đến năm 1605,
đệ chế Mughan trở thành một trong những đệ chế giàu có nhất thế giới,
chiếm 25% GDP toàn cầu.
Tại Mahan, lăng mộ tình yêu vĩ đại được Sanjahan xây dựng cho Hoàng hậu Mumtaz
trở thành biểu tượng của sự huy hoàng.
Tuy nhiên, cuối thế kỷ thứ 17, đầu thế kỷ thứ 18,
đệ chế Mughan bắt đầu suy yếu do nội chiến
và áp lực từ các thiết lực địa phương.
Đây chỉ là cơ hội cho công ty đông Ấn của Anh thâm nhập
và dần dần kiểm soát tiểu lục địa.
Trận Plassey năm 1757 đánh dấu sự khởi đầu của 190 năm cai trị của thực dân Anh,
thời kỳ đen tối nhất trong lịch sử Ấn Độ.
Chế độ thuộc địa Ấn đã tàn phá nền kinh tế Ấn Độ một cách có hệ thống.
Từ một đất nước chiếm 25% GDP thế giới vào thế kỷ thứ 17,
Ấn Độ chỉ còn 3% khi giành độc lập năm 1947.
Nạn đói Great Bengal famine năm 1943 đã cướp đi sinh mạng của 3 triệu người,
phần lớn do chính sách xuất khẩu lương thực phục vụ chiến tranh của Anh,
mặc dù dân Ấn Độ đang chết đói.
Cuộc đấu tranh giành độc lập dưới sự lãnh đạo của Mahatma Gandhi
đã tạo ra một mô hình kháng chiến độc đáo,
Asima, bất bạo động.
Phong trào này không chỉ thành công trong việc đuổi người Anh ra khỏi Ấn Độ,
mà còn trở thành nguồn cảm hứng cho các phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.
Từ Martin Luther King ở Mỹ đến Nelson Mandela ở Nam Phi.
Ngày 15 tháng 8 năm 1947, Ấn Độ giành được độc lập,
nhưng đồng thời bị phân chia thành 2 quốc gia,
Ấn Độ với Hindu chiếm đa số và Pakistan với Hồi giáo chiếm đa số.
Cuộc phân chia này gây ra thảm kịch nhân đạo lớn nhất thế kỷ 20,
với 14 triệu người phải rời đi và hơn 1 triệu người thiệt mạng
trong các cuộc bạo loạn sát tộc, tổn giáo.
Những năm đầu sau độc lập, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng đầu tiên Jawaharlal Nehru,
Ấn Độ áp dụng mô hình xã hội chủ nghĩa dân chủ
với kế hoạch hóa tập trung, công nghiệp hóa nặng và chính sách tự lực cánh sinh.
Mặc dù đã được những thành tựu nhất định trong giáo dục và công nghiệp nặng,
tốc độ tăng trưởng chậm, được gọi là Hindu Red Upgrade,
chỉ 3,5% trên năm khiến Ấn Độ tuột hậu so với các nước châu Á khác.
Bương hoạt lịch sử xảy ra năm 1991
khi cuộc khủng hoảng tài chính buộc Ấn Độ phải thực hiện cải cách kinh tế toàn diện.
Dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Narasimha Rao và Bộ trưởng Tài chính Manmohan Singh,
Ấn Độ mở cửa nền kinh tế, tự do hóa thương mại và khuyến khích đầu tư tư nhân.
Đây chính là khởi đầu của phép màu kinh tế Ấn Độ mà chúng ta đang chứng kiến ngày nay.
Nền kinh tế Ấn Độ thực hiện một cuộc cách mạng thầm lặng,
có thể được coi là phép màu kinh tế lớn nhất thế kỷ 21.
Từ một đất nước nghèo với GDP chỉ 270 tỷ USD năm 1991,
Ấn Độ đã trở thành nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới với GDP 3,7 nghìn tỷ USD năm 2023.
Quan trọng hơn, ngày nay đây là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới
với tốc độ 7-8% trên năm
và các chuyên gia dự báo Ấn Độ sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới vào năm 2030.
Cải cách kinh tế năm 1991 đã mở ra kỷ nguyên mới cho Ấn Độ.
Từ một nền kinh tế khép kín với License Right, hệ thống cấp phép phức tạp,
Ấn Độ chuyển sang kinh tế thị trường mở,
biên tự do hóa thương mại, cho phép đầu tư nước ngoài và tư nhân hóa các doanh nghiệp nhà nước
đã giải phóng năng lượng kinh tế tiềm tàng của người Ấn Độ.
Kết quả là tốc độ tăng trưởng từ 3,5% trên năm lên 6-8% trên năm
và hàng trăm triệu người thoát khỏi nghèo đói.
Ngành công nghệ thông tin đã trở thành ngọn cơ đầu của kinh tế Ấn Độ
và biểu tượng cho sự trối dậy của đất nước.
Từ một ngành hầu như không tồn tại năm 1990,
IT đã trở thành ngành xuất khẩu lớn nhất của Ấn Độ
với doanh thu 245 tỷ USD năm 2023.
Những thành phố công nghệ như Bengal, Hyderabad, Pune
đã trở thành những Silicon Valley của Ấn Độ,
thu hút đầu tư từ các tập đoàn lớn nhất thế giới.
Microsoft, Google, Adobe, IBM đều có trung tâm R&D lớn tại Ấn Độ
và nhiều CEO của các công ty công nghệ hàng đầu thế giới
như Sundar Pichai, Google, Satya Nidenla, Microsoft,
Satanu Narayan, Adobe đều là người Ấn Độ.
Đặc biệt là Ấn Độ đã bỏ qua giai đoạn phát triển công nghệ truyền thống
để nhảy góc trực tiếp vào kinh tế dịch vụ và công nghệ cao.
Trong khi các nước phải trải qua quá trình từ nông nghiệp, công nghiệp đến dịch vụ,
Ấn Độ đã chuyển thẳng từ nông nghiệp sang dịch vụ.
Ngành dịch vụ hiện chiếm 55% GDP,
trong khi công nghiệp chỉ chiếm 26%,
một cơ cầu kinh tế khác biệt so với Trung Quốc hay các nước châu Á khác.
Hệ sinh thái khởi nghiệm của Ấn Độ đang bùng đổ mạnh mẽ.
Ấn Độ hiện có 100 kỳ lần, startup có định giá trên 1 tỷ USD,
chỉ sau Mỹ và Trung Quốc.
Những thành công như Flipkart, thương mại điện tử,
đã chứng minh khả năng đổi mới và khởi nghiệp của người Ấn Độ.
Đặc biệt, Ấn Độ đang diễn đầu thế giới về FinTech
với hệ thống thành toán số UPI xử lý hơn 10 tỷ giao dịch mỗi tháng.
Cách mạng số đang biến đổi căn bản hình thức hoạt động của nền kinh tế.
Hệ thống ADA, hệ thống định giành sinh học lớn nhất thế giới
với 1,3 tỷ người tham gia,
đã tạo ra nền tảng cho việc số hóa mọi dịch vụ công.
JAM Trinity, Jandan, ADA, Mobile
đã mang dịch vụ tài chính đến 80% dân số,
bao gồm cả những người nghèo nhất ở vùng sâu vùng xa.
Sản xuất cũng đang có những bước tiến vượt bậc nhờ chính sách Made in India.
Ấn Độ đã trở thành trung tâm sản xuất smartphone lớn thứ 2 thế giới,
xuất khẩu ô tô lớn thứ 4
và đang thu hút các nhà sản xuất muốn đa dọng hóa chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc.
Apple, Samsung, Falcon
đều đang đầu tư mạnh vào sản xuất tại Ấn Độ.
Ngành dược phẩm Ấn Độ được mệnh danh là nhà thuốc của thế giới,
cung cấp 20% generic toàn cầu và 60% vaccine.
Trong đại dịch Covid-19,
Ấn Độ đã sản xuất và cung cấp vaccine cho hơn 100 quốc gia
thông qua sáng kiến Vaccine Mighty,
thể hiện vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng y tế toàn cầu.
Năng lượng tái tạo là một lĩnh vực khác mà Ấn Độ đang dẫn đầu,
với cam kết đạt net zero vào năm 2070
và 500 gigawatts năng lượng tái tạo vào năm 2030,
Ấn Độ đang tiến hành một trong những chương trình năng lượng sành tham vọng nhất thế giới.
International Solar Alliance do Ấn Độ khởi xướng,
đã có 121 quốc gia tham gia,
biến Ấn Độ thành lãnh đạo toàn cầu về năng lượng mặt trời.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của Ấn Độ
vẫn là việc tạo ra đủ việc làm cho 12 triệu người gia nhập thị trường lao động mỗi năm.
Mặc dù kinh tế tăng trưởng nhanh,
nhưng tăng trưởng này chủ yếu dựa vào ngành công nghệ cao và dịch vụ,
những ngày sử dụng ít lao động.
Điều này tạo ra jobless drought, tăng trưởng không có việc làm,
một trong những thách thức lớn nhất mà Ấn Độ phải giải quyết.
Chính trị, Dân chủ lớn nhất thế giới
Chính trị Ấn Độ có thể được mô tả như quốc gia dân chủ lớn nhất và phức tạp nhất thế giới,
với 900 triệu cử tri đủ tuổi bỏ phiếu,
nhiều hơn dân số của Châu và Bắc Mỹ cộng lại.
Ấn Độ đã chứng minh rằng dân chủ có thể hoạt động hiệu quả
ngay cả trong một xã hội đa tôn giáo, đa sách tộc
và có mức độ phát triển kinh tế chưa đồng đều.
Hệ thống chính trị Ấn Độ là Dân chủ nghị viện liên bang,
với Tổng thống là nguyên thủ quốc gia danh dự
và Thủ tướng là người đứng đầu chính phủ.
Cuộc hội gồm 2 viện, Lok Sabha – Hạ viện
với 543 ghế được bầu trực tiếp
và Rajya Sabha – Thượng viện
với 245 ghế đại diện cho các bang.
Ấn Độ có 28 bang và 8 vùng lãnh thổ liên bang,
mỗi bang có chính quyền riêng
và thầm quyền rộng rãi trong giáo dục,
y tế và phát triển kinh tế.
Bầu cử năm 2024 vừa qua
đã một lần nữa chứng minh được sức mạnh của dân chủ Ấn Độ.
Với 642 triệu người đi bỏ phiếu trong 44 ngày,
đây là cuộc bầu cử lớn nhất lịch sử nhân loại.
Đảng Bharatiya Janata Party – BJP
của Thủ tướng Narendra Modi
đã giành chiến thắng lần thứ 3 liên tiếp,
mặc dù không đạt được đa số tuyệt đối như những lần trước.
Narendra Modi được coi là nhà lãnh đạo
có tầm ảnh hưởng nhất Ấn Độ kể từ thời Qaneru.
Ông đã thực hiện những thay đổi căn bản
trong cách vận hành Ấn Độ.
Từ khi lên nắm quyền năm 2014,
ông đã thúc đẩy chính sách
Minimum Government – Maximum Governance,
được hiểu là chính phủ tối thiểu,
quản trị tối đa,
số hóa các dịch vụ cộng
và định vị lại Ấn Độ trên trường quốc tế.
Trong chính sách đối ngoại,
Ấn Độ đang theo đuổi tự chủ chiến lược
tìm cách cân bằng giữa các cường quốc
mà không liên kết chặt chẽ với phe nào.
Ấn Độ vừa là thành viên của Quad
với Mỹ, Nhật, Australia
nhằm đối phó với Trung Quốc,
vừa là thành viên của BRICS
và SGO với Trung Quốc, Nga.
Đây là một nghệ thuật ngoại giao tinh tế
thể hiện truyền thống non-alignment,
không liên kết,
mà Narendra Modi từng khởi xướng trong chiến tranh lạnh.
G20 Presidency của Ấn Độ năm 2023
đã cho thấy tham vọng lãnh đạo toàn cầu của New Delhi
với khẩu hiệu One Earth,
One Family, One Future.
Ấn Độ đã định vị mình như tiếng nói đại diện
cho các nước đang phát triển trong các vấn đề toàn cầu
như biến đổi khí hậu,
đói nghèo và bất bình đẳng.
Quan hệ với Trung Quốc là thách thực lớn nhất
trong chính sách đối ngoại Ấn Độ.
Tranh chấp biên giới từ năm 1962,
cạnh tranh ảnh hưởng ở Nam Á
và việc Trung Quốc bao vầy Ấn Độ
thông qua chuỗi ngọc chai tạo ra căng thẳng liên tục.
Cuộc đụng độ ở thung lũng Ganwan
năm 2020,
xung đột quân sự đầu tiên
giữa hai nước kể từ năm 1975
đã đưa quan hệ xuống điểm thấp nhất
trong nhiều thập kỷ.
Với Pakistan, Ấn Độ có mối quan hệ
phức tạp được mô tả như
friend enemies, vừa là bạn vừa là thủ.
Bốn cuộc chiến tranh
năm 1947, 1965,
1971 và
1999,
tranh chấp Kashmir và vấn đề khủng bố
xuyên biên giới đã tạo ra sự căng thẳng kéo dài.
Tuy nhiên,
cả hai bên đều nhận thức được tầm quan trọng
của hợp tác kinh tế và ổn định khu vực.
Trong nội chính,
Ấn Độ đang đối mặt với những thách thức
về đoàn kết xã hội.
Chính sanh Hindutva, Chủ nghĩa Hindu của BJP
đã gây ra lo ngại về quyền lợi
của 200 triệu người Muslim
và các thiểu số tổn giáo khác.
Các sự kiện như việc hủy bỏ
quỳ chế đặc biệt của Kashmir năm 2019
hay luận citizenship mới
đã tạo ra những tranh cãi sầu sắc
trong xã hội.
Xã hội
Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại
Xã hội Ấn Độ có thể được mô tả
như một thế giới thu nhỏ,
nơi tồn tại những nền văn minh cổ xưa nhất
và những công nghệ tiền tiến nhất,
nơi người ta có thể thấy công nhân cày ruộng bằng châu
vừa thấy kỹ sư phần mềm làm việc
cho các tập đoàn Fortune 500.
Đây là sức mạnh và cũng là thách thức lớn nhất
của Ấn Độ hiện đại.
Với 1,428 tỷ dân,
Ấn Độ không chỉ đông dân nhất thế giới
mà còn có cấu trúc dân số cực kỳ đa dạng.
Đất nước này có 22 ngôn ngữ chính thức,
hàng trăm ngôn ngữ địa phương
và hơn 2.000 nhóm xác tộc khác nhau.
Hindi và tiếng Anh
là 2 ngôn ngữ liên lạc chính
nhưng ở mỗi bàn lại có ngữ điệu riêng.
Điều kỳ diệu là tất cả những sự khác biệt này
lại cùng tồn tại trong một quốc gia thông nhất.
Tôn giáo đóng vai trò trung tâm
trong đời sống xã hội Ấn Độ.
80% dân số theo Ấn Độ Giáo,
14% theo Đạo Hồi, còn lại là Sikh,
Phật Giáo, Jain, Thiên Chúa Giáo
và các tôn giáo khác.
Sự đa dạng tôn giáo này đôi khi tạo ra căng thẳng
nhưng nhìn chung,
Ấn Độ đã duy trì được sự đoàn kết trong đa dạng,
khẩu hiệu phi chính thức của đất nước.
Hệ thống đảng cấp là một di sản
lịch sử phức tạp mà Ấn Độ đang cố gắng vượt qua.
Mặc dù bị cấm
về mặt pháp lý và ngày càng suy yếu
ở các thành phố lớn, hệ thống này vẫn ảnh hưởng
đến cuộc sống ở nhiều vùng nông thôn.
Chính phủ đã có nhiều chính sách ưu đái cho các đảng cấp thấp
để bù đắp bất công lịch sử.
Giáo dục là lĩnh vực mà Ấn Độ đầu tư mạnh nhất.
Với 350 triệu học sinh,
Ấn Độ có hệ thống giáo dục lớn thứ 2 thế giới.
Các viện công nghệ IIT
Indian Institute of Technology
và trường quản lý IIM
Indian Institute of Management
được coi là những trường đại học
hàng đầu thế giới
cạnh tranh với MIT và Harvard
về chất lượng đào tạo.
Tỷ lệ biết chữ đã tăng
từ 18% năm 1951
lên 77% hiện tại,
mặc dù vẫn có khoảng cách lớn giữa nam
82% và nữ 71%.
Vài trò phụ nữ
trong xã hội Ấn Độ đang thay đổi nhanh chóng.
Từ một xã hội truyền thống
với nhiều hạn chế đối với phụ nữ,
Ấn Độ hiện có nữ tổng thống,
nhiều nữ thống đốc bang, CEO và doanh nhân thành công.
Tuy nhiên, vấn đề
bạo lực giới và bất bình đảng giới
vẫn là thách thức lớn, đặc biệt
Bollywood, ngành công nghiệp điện ảnh Ấn Độ
là một trong những ngành giải trí lớn nhất thế giới
sản xuất hơn 1.800 phim mỗi năm
bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau.
Bollywood không chỉ giải trí
mà còn định hình văn hóa, thời trang
và các chuẩn mực xã hội.
Những ngôi sao như Shahrukh Khan, Amir Khan
có sự ảnh hưởng không thu kém gì các chính trị gia.
Ẩm thực Ấn Độ với sự đa dạng không thể tin nổi
đã trở thành một trong những nền ẩm thực kỳ lạ nhất thế giới.
Mỗi bàn, mỗi vùng
có những món đặc trưng riêng
từ curry cay nồng ở miền Nam
đến tandoori thơm ngon ở miền Bắc.
Công nghệ đang thay đổi
căn bản cách sống của người Ấn Độ.
Với hơn 750 triệu người dùng Internet
và 1,17 tỷ thuê bào di động
Ấn Độ có thị trường kỹ thuật số
lớn thứ 2 thế giới.
Đặc biệt, cách mạng Jio, mạng 4G
giá rẻ đã đưa Internet đến tận
vùng sâu, vùng xa, tạo ra cuộc cách mạng số
thầm lặng.
Những thành tựu khoa học và công nghệ
Ấn Độ đang khẳng định vị thế
của một trong những siêu trường khoa học công nghệ
với những thành tựu đột phá mà ít ai có thể tưởng tượng
chỉ vài thập kỷ trước.
Từ một đất nước chủ yếu nhập khẩu công nghệ,
Ấn Độ đã trở thành một trong những quốc gia
dẫn đầu về đổi mới và nghiên cứu khoa học
trong nhiều lĩnh vực.
Chương trình Vũ trụ Ấn Độ, ISRO
đã tạo ra những kỳ tích đáng kinh ngạc
với chỉ phí thấp nhất thế giới.
Sự mệnh Mars Orbiter Mission, Mangalyaan
năm 2014
đã đưa Ấn Độ thành quốc gia đầu tiên
thành công ngay lần đầu tiên đến sao hỏa
với chi phí chỉ 74 triệu USD,
rẻ hơn cả việc làm phim Gravity
của Hollywood.
Gần đây nhất, sứ mệnh Chandrayaan 3
2023 đã đưa Ấn Độ trở thành
quốc gia thứ tư hạ cánh thành công lên Mặt Trăng
và đầu tiên hạ cánh ở khu vực Nam Mặt Trăng.
Quan hệ với Việt Nam, đối tác chiến lược toàn diện
Một quan hệ giữa Ấn Độ
và Việt Nam không chỉ dựa trên lợi ích kinh tế
mà còn có nền tảng lịch sử văn hóa sầu sắc
tạo ra một đối tác chiến lược
với tiềm năng hợp tác to lớn trong thế kỷ 21.
Cả hai đều là những quốc gia có nền văn minh
cổ xưa, đều trải qua thời kỳ đấu tranh
danh độc lập và đều đang trên con đường
trở thành những cường quốc mới của châu Á.
Quan hệ ngoại giao Việt Nam-Ấn Độ
được thiết lập từ năm 1972
và đã phát triển ổn định
qua nhiều thập kỷ.
Năm 2007, hai nước nâng cấp
quan hệ lên đối tác chiến lược
và năm 2016 nâng cấp thành đối tác chiến lược
toàn diện, thể hiện tầm quan trọng
mà cả hai bên dành cho mỗi quan hệ này.
Về kinh tế,
kim ngạch thương mại song phương tăng từ 200 triệu USD
năm 2000 lên hơn 15 tỷ USD
năm 2013,
biến Ấn Độ trở thành đối tác thương mại
lớn thứ tư của Việt Nam.
Ấn Độ chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu như sắt thép,
cột tông, dược phẩm và máy móc
sang Việt Nam, trong khi nhập khẩu điện tử,
hàng diện may, giày dép, nông sản
từ Việt Nam. Cả hai nước đang
đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do
FTA nhằm tăng kim ngạch lên 20 tỷ USD
vào năm 2025.
Hợp tác năng lượng là một trong những trụ cột
quan trọng. Tập đoàn ONGC
của Ấn Độ đã đầu tư
hàng tỷ USD vào thăm dò khai thác dầu khí
ở thêm lục địa Việt Nam, đặc biệt
tại các lô 06.1 và
128. Việt Nam
cũng đang học khỏi kinh nghiệm phát triển năng lượng tái tạo
từ Ấn Độ, đặc biệt là năng lượng mặt trời.
Trong bối cảnh Trung Quốc
ngày càng quyết đoán ở Biển Đông,
hợp tác Việt Nam-Ấn Độ về an ninh hàng hải
trở nên đặc biệt quan trọng.
Cả hai đều có tranh chấp với Trung Quốc
và có chung lợi ích trong việc duy trì
Free and Open Indo-Pacific.
Việt Nam ủng hộ chính sách ASEAN của Ấn Độ,
trong khi Ấn Độ ủng hộ vai trò
trung tâm của ASEAN.
Các bạn vừa theo dõi video về Ấn Độ
trên kênh Ngoại nổ kiến thức.
Nếu các bạn thấy video này thú vị và bổ ích,
đừng quên like và chia sẻ video này.
Xin chào và hẹn gặp lại các bạn
trong những video tiếp theo.