Đại số cơ bản: Giải phương trình - Bài 4: Phương trình bậc 2 vô nghiệm hoặc nghiệm xấu

Nguyễn Hữu Hạnh
123 người theo dõi
94 Lượt xem video·19 thg 10, 2025
Chúng ta sang bài giải phương trình
Cũng vẫn bậc 2, nhưng mà nó là trường hợp tặc biệt hơn
Nó là trường hợp tặc biệt và có 3 bài
Bài 1, bài 2, bài 3 đại diện cho 3 dạng
Còn bài 4, 5, 6 tương tự như bài 1, 2, 3 chúng ta để luyện tập nhé
Ví dụ như chúng ta nói về bài số 1 đi
Bài số 1 thì
Nếu giải thể chúng ta tháo tung hết ra
Tháo tung hết ra cả 2 bên xong chuyển sang 1 bên thì nó sẽ ra 1 phương trình bậc 2
Tuy nhiên là
Làm như thế thì sẽ rất là to và rất là xấu đúng không?
Dẫn đến là
Chúng ta sẽ không làm như vậy
Và chúng ta có 1 động tác biến đổi như thế này
Câu 1 nhé
Cái số 4 mình nhìn nhận là 2 bình phương
2 bình phương
2 bình phương nhân với
X chừ 2 bình phương
Nó rất vui là số 4 và số 9 đều là số 9 phương đúng không?
3 bình phương nhân với
3X chừ 1 bình phương
Sau đó bây giờ chúng ta sẽ đưa số 2 vào
Đưa số 2 vào trong. Cái nguyên lý là như thế này nhé
A bình nhân với B cộng C
B chừ C bình
Thì mình đưa số 2 vào trong này thì nó biến thành là
AB chừ AC bình phương
Thì bây giờ cùng nguyên lý đấy chúng ta sẽ có là
Chúng ta sẽ có là 2X
Chữ 4
Bình phương bằng với 9X
Chữ 3
Bình phương. Đấy
À đúng rồi. Ngoài ra nhé. Nếu bây giờ chúng ta chuyển sang 1 bên
Nếu chúng ta chuyển sang 1 bên thì nó sẽ là hiệu 2 bình phương
Và do đó chúng ta sẽ phân tích được hình nhân tử đúng không?
Nhưng ở đây chúng ta còn có 1 nguyên lý như thế này nữa này
Nếu mà chúng ta gặp A bình bằng B bình
Thì chúng ta sẽ tương đương với 2 trường hợp nhé
Trường hợp thứ nhất là A gọng B
Trường hợp thứ 2 là A gọng chữ B
Có 2 trường hợp này. Thực ra là mình chuyển sang
Thì là A bình chữ B bình bằng 0
Sau đó mình có 1 cái nhân tử là A chữ B
Nhân với A gọng B. Sau đó mình cho từng nhân tử bằng 0
Thì cũng sẽ thu được kết quả này
Nhưng mà đối với giải phương trình thì nếu chúng ta gặp mô hình A bình bằng B bình
Thì ngay tức chúng ta có 2 trường hợp này luôn nhé
Như vậy chúng ta sẽ có trường hợp 1 là
2X chữ 4. Vậy là chúng ta không chuyển sang
Không vớt ích nhân tử mà chúng ta cho bằng luôn này
Bằng 9X chữ 3
Thế thì
Chúng ta sẽ giải quyết được là
Đây chuyển 9 sang đi. Chữ 7X
Bằng 1 đúng không? Chuyển 4 sang thành 1
Thì X chính là
Chữ 1 bình 7
Đơn giản đúng không?
Trường hợp 2
2X chữ 4
Sẽ bằng bằng trừ của 9X chữ 3 thì mình đổi lên
3 chữ 9X
Thế thì 11X
Sẽ bằng 7
Nên là cái X ở đây nó sẽ là 7 phần 11
Như vậy bài 1 chúng ta thành công
Bằng cách là
Mình nhìn nhận là 2 cái bình thường bằng nhau
Và chúng ta thu được 2 trường hợp
Chứ chúng ta không nhân tung ra và chuyển sang đúng không?
Thì đấy là 1 cái trường hợp cũng thật đặc biệt
Và tình hồng này
Thì đơn giản
Nhưng chúng ta sang ví dụ thứ 2
Nó có vị hơn, trông thấy đẹp đấy, đúng không?
Khi mà nhìn 1 phương trình bước 2
Trường hợp đẹp long lanh như thế kia ấy
Thì suy nghĩ đầu tiên của chúng ta có phải là
Chúng ta sẽ phân tích nó thành nhân tử đúng không?
Nhưng mà chúng ta nhớ là
Cái số 5 ấy
Cái số 5 này khi mà tách thành tích của 2 cái gì đúng không?
Nó chỉ có thể là 1 x 5 thôi
Nó chỉ có thể là 1 x 5 hay 1 x 5 nhưng mà
Nhưng mà cách nghĩ của chúng ta thì chúng ta chỉ phân tích là 1 và 5 thôi
1 cộng 5 nó không bằng 3 kìa
1 cộng 5 không bằng 3, nó phải là số 6
Điều này có nghĩa là
Có nghĩa là chúng ta không phân tích nó thành nhân tử đúng không?
Thầy vẫn hay nói là nếu mà chúng ta
Cộng lại mà nó không ra cái số 3 kia kìa
Thì đầu bài sai
Nhưng thực tế là
Bài này không phải đầu bài sai mà nó là một cái tình huống
Mà chúng ta sẽ đối diện là chúng ta không phân tích nó thành nhân tử
Không phân tích nó thành nhân tử
Thế thì chúng ta làm thế nào?
Thì chúng ta
Có một cái kỹ thuật là tạo hoàng thức nhé
Chúng ta tạo hoàng thức
Thầy nhắc lại là
Kinh nghiệm là đối với cái dạng toán này
Đối với dạng bậc 2 này
Nếu mà chúng ta không phân tích nó thành nhân tử
Thì chúng ta tạo hoàng thức này chúng ta sẽ thành công
Bài nào chúng ta có thành công
Bởi vì hoàng thức chính là
Cắt tin của các bạn bậc 2 này đúng không?
Đây
Thế thì chúng ta tạo hoàng thức nhé
X bình phương này
Trừ đi 2 nhân với x
Nhân với 3 phần 2
Bởi vì hoàng thức là gì?
A bình phương
Trừ 2AB
Cộng B bình phương
Nghĩa là phải có
Nếu ở đây là A bình thì đây
Phải có trừ 2
Nhân A đúng không?
Nhân A
Thế thì
2 nhân 3 phần 2 thì chúng ta phải cộng bao nhiêu?
3 phần 2 bình phương tức là 9 phần 4
9 phần 4, bây giờ chúng ta nhẩn nhá
Số 5 thì nó sẽ 9 là 20 phần 4 đúng không?
5, 9 là 20 phần 4
Mà đây là 9 phần 4 thì
9 cộng bao nhiêu ra 20?
11 đúng không?
Đấy, chúng ta có cái này
Thế thì có phải là x chữ 3 phần 2
Bình phương
Cộng 11 phần 4
Bằng 0, cái này vô nghiệm không?
Cái này vô nghiệm nhá
Vô nghiệm
Vì sao vô nghiệm?
Vì
Vì cái
X chữ 3 phần 2 bình phương
Cộng với 11 phần 4 ấy, nó lớn hơn bằng 11
Phần 4, tức là nó lớn 0 rồi
Khi nó lớn 0 thì làm sao bằng 0 được đúng không?
Tức là khi mà nó lớn hơn 0 rồi thì nó làm sao bằng 0 được nữa
Cho nên nó vô nghiệm
Cho nên là
Khi mà người ta yêu cầu mình giải phương trình nhưng mà mình thấy là nó luôn lớn 0
Thì mình bảo nó vô nghiệm
Không bằng nghiệm nữa, đúng chưa?
Do đó là không phải là cứ giải phương trình này chúng ta sẽ phân tích thành nhân tử
Mà là
Rất nhiều trường hợp chúng ta sẽ phân tích thành nhân tử
Nhưng trong cái bài này
Không phân tích được thành nhân tử thì chúng ta có thể
Thật ra là chúng ta đi tìm mìn này, đi tìm nói chuyện nhỏ nhất này, đúng chưa?
Thế thì
Câu số 2 nhắc cho chúng ta rằng là
Nếu không phân tích được thành nhân tử thì hãy
Dùng hẳn thức đi, đúng không?
Tương tự như vậy, câu 3 nhá
Cái câu 2 là phương trình vô nghiệm
Câu 3 như thế này
Câu 3 thì chúng ta cũng
Trong các hệ số nó rất là đẹp
Nhưng mà
Cũng không phân tích được thành nhân tử đúng không? Bởi vì 1 chỉ có thể phân tích là 1 x 1
Mà 1 x 1 thì không ra 2 được cho nên là
Chúng ta không phân tích được thành nhân tử
Tuy vậy, chúng ta đã có bài học từ bài số 2 rồi
Đó là không phân tích được thành nhân tử, không sao, chúng ta có hẳn thức
Thì chúng ta tạo hẳn thức
x bì phương trừ đi 2x
Thì mình cần cộng 1, đúng không?
Mình cần cộng 1 thì mình sẽ phải trừ đi 2
Mình phải trừ đi 2, thì thôi mình chuyển 2 sang
À đúng rồi, chuyển 2 sang, thì ra cái này
Và cái này tương đương với
x chữ 1 bì phương bằng 2
Nhưng có một điều như thế này
Tại vì bình thường nghĩa nó là 1,4,9,3,6,2,5,16
Tức là số 9 phương thì nó sẽ đẹp, nhưng nó không phải số 9 phương
Thế thì cái này là do cái gì bình phương?
Thì chúng ta hiểu là
Ồ, nó chính là căn 2 bình phương nhé
Nó chính là căn 2 bình phương
Tức là chúng ta có thể viết là thành căn 2 bình phương như thế này
Căn 2 là gì? Căn 2 là một số mà chúng ta bình phương lên thì nó bằng 2
Và căn 2 này là một số dương
Dẫn đến là chúng ta sẽ thu được 2 trường hợp
Đây, thầy viết theo ký dụng này
Là x chữ 1 bằng căn 2
Trường hợp thứ 2 là x chữ 1 bằng chữ căn 2
Và dẫn đến 2 nghiệm
Là x bằng, mình chuyển 1 sang
1 cộng căn 2
Nghiệm thứ 2 là 1 chữ căn 2
Như vậy cái tập nghiệm của mình ở đây là gồm 2 nghiệm nhé
1 cộng căn 2
Và 1 chữ căn 2
Phương trình có 2 nghiệm này, trông nó xấu như thế này thôi đúng không?
Nhưng thật ra cái này là xấu đẹp thôi
Thì đối với phương trình mà có thể rút gọn bằng bằng 2
Chúng ta còn có 3 cái dạng này nữa
Đây là 3 dạng đặc biệt
Một dạng là chúng ta quy về A bình bằng B bình để giải cho nhanh
Một dạng là sau khi phân tích hàng thức thì nó dương
Tức là giá trị nhỏ nhất của nó là một số dương
Tức là nó lúc nào cũng lớn không, cho nên vô nghiệm
Còn trường hợp thứ 3 là
Sau khi chúng ta thêm bớt để tạo hàng thức thì ra một cái số
Ra một cái số mà nó không phải là số chính phương
Tuy nó không phải số chính phương thì chúng ta vẫn có thể nhìn nhận là căn
Ví dụ ở đây là 2 mình nhìn nhận là căn 2 bình phương
Và chúng ta vẫn có lợi giải bình thường
Tuy rằng là nghiệm không phải nghiệm nguyên, nghiệm vô tỉ đúng không?
Nghiệm xấu, nhưng chúng ta vẫn giải được
Thì bài 2, bài 3, bài 4 mà chúng ta học hôm nay
Gần đây chính là bài toán
Chính là phương pháp giải các cái phương trình mà chúng ta có thể
Sau khi rút gọn biến đổi ra phương trình bật 2
Thì những bài tiếp theo chúng ta sẽ nghiên cứu về những cái phương trình
Ghê hơn nhé, những cái phương trình khó hơn
