Đại số cơ bản: Giải phương trình - Bài 1: Phương trình bậc 1

Nguyễn Hữu Hạnh
123 người theo dõi
121 Lượt xem video·19 thg 10, 2025
Chúng ta giải phương trình bậc nhất, nhưng mà cái phong cách của nó là phong cách thêm bớt.
Thế thì, ở đây, đối với bài số 1, chúng ta có cái cách tư huy như thế này.
Trước hết là chúng ta xếp một cái phân số.
Nếu chúng ta gặp một cái phân số A trên B,
thì với cái động tác cộng 1 vào, chúng ta cộng 1 vào một cái phân số,
thì quy đồng lên sẽ biến thành là A cộng B trên B.
Còn nếu bây giờ chúng ta đối với phân số A trên B,
mình chừa 1 thì nó sẽ làm cái gì nhé?
Đó là thành A chừa B trên B.
Trong quá trình làm toán, như làm cái bài toán kiểu phong cách như thế này,
người ta có kỹ thuật, đó là cộng 1 chừa 1,
hoặc là cộng 2 chừa 2, cộng 3 chừa 3.
Tức là người ta cộng chừa thêm một cái hàng số nào đấy
vào các phân số để sau khi quy đồng lên,
chúng ta sẽ thu được các nhân tử chung nhé.
Mục tiêu là để xuất hiện nhân tử chung,
chứ chúng ta không nên quy đồng vào nhân chéo.
Nếu chúng ta quy đồng nhân chéo thì nó sẽ rất to đúng không?
Đấy, bây giờ chúng ta thử hành với bài số 1 đi.
Bài số 1 như thế này.
Bây giờ người ta phát hiện ra là cái số 3 này
hơn 2, 1, 5 hơn 4, 1, 9 hơn 8, 1, 7 hơn 6, 1.
Cho nên nếu bây giờ chúng ta chừa 1 vào từng phân số nhé.
Chúng ta chừa 1 vào từng phân số.
X cộng 2 trên 3, chúng ta chừa 1 vào.
X cộng 4 trên 5, chúng ta chừa 1 vào.
X cộng 8 trên 9, chúng ta chừa 1.
Và x cộng 6 trên 7, chúng ta chừa 1.
Việc chúng ta chừa 1 vào từng phân số 1,
tức là chúng ta chừa 1 vào 4 phân số này,
thì 2 cái chừa 1 này, 2 cái chừa 1 này
nó sẽ cân bằng nhau và do đó
phương trình nó sẽ tương đương như vậy.
Thế thì khi đó chúng ta quy đồng lên đúng không?
Thì x cộng 2 chừa 3.
X cộng 2 chừa 3 thì trên tử sẽ thành x chừa 1 trên 3.
Tương tự, x cộng 4 mà chúng ta chừa 5 này
thì thành x chừa 1 trên 5.
Và chỗ này biến thành x chừa 1 trên 9,
x chừa 1 trên 7.
Đấy, đến đây thì chúng ta thấy là x chừa 1, x chừa 1
là nhân tử chung cho nên chúng ta đặt đợi
x chừa 1 ra ngoài, x chừa 1 đặt ra ngoài.
Dẫn đến là chỗ này là 1 phần 3 nhé.
1 phần 3, chỗ này là 1 phần 5.
Cái này mình chuyển sang thành hình giống chừa
1 phần 9 chừa 1 phần 7 bằng 0.
Đến đây, xong.
Cái ngoặt này là gồm các con số,
các con số này tính toàn là khác 0 nhé.
Khi khác 0 thì chúng ta chỉ có x chừa 1 bằng 0 thôi.
X chừa 1 bằng 0.
Và chúng ta thu được là x bằng 1.
Vậy, tập nghiệm là x chỉ bằng 1 thôi.
Bài số 1 này, cái kỹ năng, cái động tác
để giải quyết nó chính là động tác
chừa 1 vào từng phần số đúng không?
Chúng ta sang bài thứ 2.
Bài thứ 2 chúng ta không chừa 1, chúng ta cộng 1 nhé.
Ở đây là chừa 14, nếu mà chúng ta cộng 1 vào
thì nó biến thành chừa 1 này.
Đây là chừa 16, chúng ta cộng 1 vào
thì tức là biến thành x chừa 1 này.
Đấy nhé, thành cộng 1 vào từng phần số
để không viết lại những nội dung kia nhé.
Ở bài số 1 thì chúng ta chừa 1 vào từng phần số
sẽ ra được nhân tử chung.
Nhưng ở bài số 2 chúng ta cộng 1 vào
thì sẽ ra nhân tử chung.
Thế bây giờ nhé, x chừa 14 chia 13
nếu chúng ta cộng 1 vào thì có thể là x chừa 14
x chừa 14 x 13 không?
Tức là x chừa 1 không?
x chừa 13 x 16 x 15
thì biến thành x chừa 1 nhé.
x chừa 15 x 20 x 19
thì tức là x chừa 1 x 19
và tương tự x chừa 1 x 17.
Như vậy, thông qua động tác cộng 1 vào từng phần số
chúng ta thu được nhân tử chung là x chừa 1.
x chừa 1 x 1 phần 13
x 1 phần 15 x 1 phần 19 x 1 phần 17
Đây là 1 phép nhân bằng 0
thì đây khác không cho nên x chừa 1 bằng 0
và do đó chúng ta thu được x bằng 1 nhé.
Vậy kỹ thuật đối với bài 1 là
x chừa 1 nhưng đối với bài 2 chúng ta cộng 1 đúng không?
Thế còn đối với bài 3 thì sao?
Chúng ta quan sát một chút nhé.
Nếu như chúng ta cộng 1 vào đây
thì nó sẽ xuất hiện x chừa 1
x cộng 1
Còn nếu chúng ta chừa 1 vào đây
chúng ta chừa 1 vào đây
thì sẽ xuất hiện x chừa 1
cho nên đối với phần số ở đây
chúng ta cộng 1 vào đây
còn đối với phần số này
mình chừa 1 vào đây
Đối với cái 22 này
đối với cái 21 này
chúng ta cộng 1 vào đây
và cái 22, 23 này chúng ta chừa 1 vào đây
Đấy
Nếu như chúng ta vừa cộng 1 vào đây
vừa chừa 1 vào đây thì coi như hết bên này
cộng 1 chừa 1 là hết
Thế thì khi đó sẽ như thế nào?
Chúng ta sẽ thu được câu 3 như thế này
Cộng 1 vào đây này
thì x chừa 19 cộng 20 đúng không?
Thành là x cộng 1
trên 20
cộng với
x
chừa 1
À, x cộng 1
x
x cộng 20 trên 21
Ồ, thế thì chúng ta phải đổi
chúng ta phải sửa lại cái chỗ này thành 19 nhé
chúng ta sửa lại số này thành 19
chúng ta sửa lại chỗ này thành 21 nhé
Thế thì
biến thành là x cộng 20 chừa 19
x cộng 1 đúng không?
trên 19
bằng x cộng 1
trên 22
cộng với x cộng 1
trên 21
Đấy, như vậy
thu được là x cộng 1 là nhân tử chung
đúng không?
Chúng ta thu được là x cộng 1
nhân với
1 phần 20 cộng
1 phần 19
chừa 1 phần 22 chừa
1 phần 21
bằng 0
Và cuối cùng tương đương với cái x cộng 1
x cộng 0 thôi, tức là x cộng 1
Đây là
tình huống giải phương trình cơ bản đơn giản
và nó là
phương trình bậc nhất của x thôi
thì chúng ta nhớ là chúng ta có một kỹ năng chính
kỹ năng chính để
chuyên xử lý các cái dạng này
bằng cách chúng ta cộng hoặc trừ
một hàng số nào đấy, có thể là 1, có thể là 2
vào
các cái phân số để sao cho
nó xuất hiện nhân tử chung nhé
sau khi nó xuất hiện nhân tử chung này chúng ta thành công
thì bài số 4 và bài số 5
cũng tương tự phong cách như vậy
cũng cùng tư duy như vậy
thì chúng ta hẹn gặp sau nhé
