Tung Tăng khắp miền, xin chào quý vị và các bạn
Thưa quý vị và các bạn
Theo truyền thuyết Mai An Tiêm là con nuôi của vua Hùng
Trong một lần làm Phật ý vua cha
Ông đã bị nhà vua đẩy cả gia đình ra đảo Hoang
Nhưng bằng nghị lực phi thường, vượt khó và cần củ siêng năng
Gia đình Mai An Tiêm vẫn tồn tại trên đảo Hoang mà không bị chết
Cũng tại đảo Hoang, ông đã tìm ra một giống dưa quý có tên gọi là dưa hấu
Vì câu chuyện này mà người đời coi Mai An Tiêm là ông tổ của nghề trồng dưa hấu Việt Nam
Trong chương trình hôm nay, mời các bạn chúng ta sẽ cùng đến tham quan hòn đảo
Nơi gia đình Mai An Tiêm từng sinh sống
Hiện nay thuộc địa phận của huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa
Bây giờ chúng ta sẽ cùng bắt đầu
Đây là quốc lộ 10 đoán nối từ Kim Sơn, Ninh Bình sang Nga Sơn, Thanh Hóa
Đường này thì cũng nhỏ thôi, mỗi bên một làn xe chạy
Và đến đây là địa phận của xã Nga Phú, huyện Nga Sơn
Nơi này cách thị trấn Nga Sơn khoảng tầm 10km về phía đông bắc
Thị trấn Nga Sơn thì hướng tay tôi chỉ
Và đây, ngay bên cạnh đường
Một tấm bảng khá lớn
Khu di tích đền thờ Mai An Tiêm
Đền thờ nằm ở phía sau dạy núi này
Và cái dạy núi này gọi là núi Mai An Tiêm luôn
Thời xưa khu này nó là biển
Nhưng bây giờ nó đã bồi và nối liền với lại đất liền
Quang cảnh ở gần biển
Nó là những cánh đồng bằng phẳng
Thỉnh thoảng có một ngọn núi đá thấp nhô lên
Đứng từ đây quan sát thì phần cao nhất của núi Mai An Tiêm
Nó cũng cao cơ khoảng tầm trên dưới 100m thôi
Giáp danh giữa quốc lộ 10 là bắt đầu của núi
Rồi kéo dài về phía kia
Một đoạn cơ khoảng tầm nửa cây số
Đây là con đường để vào đền thờ Mai An Tiêm
Đường này mới được xây dựng
Rất to và đẹp
Quan sát khung cảnh hiện tại
Chúng ta khó có thể hình dung
Nơi đây trước kia từng là biển cả
Sau hàng nghìn năm bồi đắp
Thì bây giờ nó đã trở thành đồng bằng
Cánh đồng rất phì nhiều màu mỡ
Núi Mai An Tiêm
Nó từng là một hòn đảo nằm lẻ loi ngoài biển
Dấu tích của hòn đảo nằm ngoài biển
Thì bây giờ vẫn còn ở trên núi Mai An Tiêm
Đó là những cái hẻm đá
Nó bị lõm ở phần dưới chân kia
Đấy chính là dấu tích xâm thực của nước mặn biển cả
Xong vỗ biết bao nhiêu năm
Nó bào mòn đi
Mới tạo thành những hẻm như vậy
Bởi vì nó là một đảo đá
Cho nên là thực vật trên này
Không phải là những cánh rừng rậm rạp
Lúc bây giờ gia đình Mai An Tiêm
Bị đầy lên đảo hoang này
Thì tôi nghĩ rằng
Nó cũng không khác bây giờ là bao nhiêu cả đâu
Giữa núi đá ngoài biển khơi
Kiếm được lương thực cũng như là nước uống
Là cả một vấn đề
Không chỉ núi Mai An Tiêm này
Quanh quanh đây
Thỉnh thoảng vẫn có những núi đá thấp
Ví dụ như là mấy cái núi phía trước kia
Tôi nghĩ là cùng thời điểm
Với lại núi Mai An Tiêm
Thì đó cũng là những hoàn đảo nhỏ
Và vùng Nga Sơn này
Cũng như là Yên Mô
Nơi này ngày xưa
Người ta gọi là cửa biển thần phù
Nó là cửa biển
Từng gắn với lại nhiều sự kiện trong lịch sử
Mai An Tiêm
Là một nhân vật truyền thuyết
Thời Hùng Vương
Ông Vốn là con nuôi của Hùng Vương thứ 18
Vì được vua rất quý mến
Cho nên ông đã được vua
Gả Mỹ Nương là nàng ba
Cũng bởi
Vì được vua quý mến
Cho nên nhà vua cũng ban cho Mai An Tiêm
Nhiều bỏng lọc
Nhưng Vốn là người thẳng thắn
Mai An Tiêm nói rằng
Của biếu là của lo
Của cho là của nợ
Lời nói ấy đã đến tay vua
Vũ Hùng rất giận vì cho rằng
Mai An Tiêm bất kính
Do đó vua đã đầy
Gia đình Mai An Tiêm ra đảo hoang
Để xem nhờ vào
Hai bàn tay của chàng
Thì gia đình chàng có sống nổi không
Và Mai An Tiêm bị đầy ra hoàn đảo
Ở ngoài biển Nga Sơn Thanh Hóa
Bây giờ
Lúc ấy gia đình Mai An Tiêm có bốn người
Ngoài hai vợ chồng
Còn có hai người con một trai một gái
Đồ đạc mang lên đảo
Chẳng có gì cả
Ngoài một thanh đao cũ
Hoàn đảo hoang vu giữa biển khơi
Không có người sinh sống
Gia đình Mai An Tiêm
Phải tự dùng sức lao động để kiếm ăn
Hàng ngày chàng đi khắp hoàn đảo
Để kiếm rau rừng quả dại
Rồi trồng trọt xung quanh nơi mình ở
Vợ chàng là nàng ba
Ra biển mò ngao bắt ốc
Đứa con lớn thì cùng chàng
Đặt bẫy săn bắt chim thú
Nhờ vào đức tính siêng năng cần cù
Gia đình Mai An Tiêm
Vẫn có miếng ăn để sống qua ngày
Một hôm
Đang trên đường đi tìm rau rừng
Chàng bắt gặp một con chim
Đang ăn một loại quả lạ
Quả này có vỏ xanh ruột đỏ
Lúc chàng lại gần
Thì chim hoảng sợ bay đi
Chàng nghĩ rằng chim ăn được quả
Thì người cũng ăn được
Sau đó chàng nếm thử
Thấy mùi vị thơm ngon
Nghỉ một lúc thấy mát ruột và đỡ đói hẳn
Chàng biết đây là loại quả quý
Do đó chàng đã
Lấy hươm để sơi đất
Rồi trồng những hạt đấy xuống
Một thời gian sau
Hạt nảy mầm và đơm hoa kết trái
Chẳng bao lâu sau
Vườn quả đến ngày thu hoạch
Mai An Tiêm bổ quả lạ ra
Cho cả nhà cùng ăn
Ngoài việc dùng quả lạ
Để làm thức ăn
Thỉnh thoảng chàng còn hái những quả to đẹp
Thả xuống biển
Những mong những cơn sóng
Sẽ đưa loại quả này rạt vào bờ
Để mọi người trong đất liền biết rằng
Ở trên đảo có người sinh sống
Và đã trồng được một thứ quả quý
Một thời gian sau
Những thuyền buôn biết được
Họ đã đến đổi gạo
Và những vật dụng cần thiết cho gia đình Mai An Tiêm
Để lấy quả quý kia
Mang về đất liền đem bán
Và giống dưa quý đó
Từ khi vào đất liền
Đã được thị thần dâng lên cho vua Hùng
Sau khi ăn loại quả quý ngọt mát đó
Hỏi xuất xứ
Thì nhà vua được biết
Đó là do Mai An Tiêm trồng ở trên đảo Hoang
Ngẫm nghĩ lại
Thấy mình sai
Do đó nhà vua đã sai thuyền ra
Để đón cả gia đình Mai An Tiêm
Trở về đất liền
Và kể từ đó
Mai An Tiêm đã dạy người dân trong đất liền
Trồng giống quả quý
Mà sau này gọi là dưa hấu
Cũng bởi truyền thuyết như vậy
Cho nên Mai An Tiêm được coi
Là ông tổ của nghề trồng dưa hấu
Người ta cũng nói rằng
Dù dưa hấu được trồng
Ở rất nhiều nơi
Nhưng chỉ vùng đất Nga Sơn Thanh Hóa
Mới trồng được loại dưa hấu ngon mát
Mà không đâu có được
Đến đây là bắt đầu
Tới cửa dẫn vào
Đền thờ Mai An Tiêm
Khung cảnh trong này
Nó như là một thung lũng
Bao xung quanh là dậy núi đá
Đền thờ
Thì nằm sát chân núi
Vị trí đền thờ
Nó giống như là cái ngai vậy
Đây là một tay ngai
Ở bên phải
Và cái mòm núi này
Gọi là núi mong
Có nghĩa là mong đợi
Tương truyền rằng
Lúc bây giờ Mai An Tiêm thường ra đây
Để ngồi ngóng vào đất liền
Và
Cũng tại vị trí núi mong này
Ông đã thả những quả dưa hấu xuống
Để trôi vào bờ
Còn bên tay trái của khu đền
Đây là núi voi
Hình thế của núi
Giống như là đầu của một con voi
Như vậy thì chúng ta
Thấy rằng địa thế
Của núi Mai An Tiêm
Nơi có đền thờ
Đó là địa thế voi trầu hổ phục
Rất phong thủy
Rất đẹp
Hướng này là hướng đông
Ngọn núi nhỏ trước mặt kia
Nằm trơ vơ mà lúc nãy chúng ta quan sát
Thì đó là núi trích trợ
Nhìn nó giống
Như là một búp sen
Cho nên người dân ở đây
Thường gọi là núi sen
Khu đền
Người ta xây dựng phong thủy đẹp
Lưng tựa núi
Mặt quay ra cánh đồng chống trải
Quan sát phía bên này
Thì thấy nhiều cây cối xanh tươi
Chứ không như là phía sau lưng
Lúc nãy chúng ta quan sát
Từ hướng đường 10 vào
Núi đá trơ trọi quá
Bên này rậm rạp hơn
Thời xưa
Sống trên những đảo hoang như vậy
Thì nguồn nước mới là vấn đề quan trọng
Chứ còn thực phẩm có thể hái rau rừng
Săn muông thú
Rồi xuống biển bắt cua ốc
Nhưng để có nước ngọt uống
Thì đó mới là vấn đề cốt lõi
Nhưng mà
Với địa hình núi đá như thế này
Cây cỏ rậm rạp
Mà nó lại thuộc đồng bằng bắc bộ nữa
Cho nên là mùa nắng nhất
Cũng có những cơn mưa
Mùa thu cũng có mưa
Còn mùa xuân thì mưa phùn
Do đó sẽ có nước đọng
Trong những hốc đá
Nếu tìm ra những hốc đá
Mà có nước thì chắc chắn
Là sẽ sống được
Và tôi đoán là
Thời mà gia đình Mai An Tiêm lên đây
Thì việc đầu tiên của gia đình ông
Đó là đi tìm nguồn nước
Và trong các câu chuyện truyền thuyết
Người ta cũng nói rằng
Gia đình Mai An Tiêm
Là dùng những cây nhọn
Trọc xuống để đi tìm nguồn nước
Đúng như là những gì mà tôi đoán vậy thôi
Để sinh tồn được
Chúng ta phải có nước uống
Rồi là có thức ăn
Chỗ ở có thể tạm bỡ được
Nhưng mà thức ăn nước uống
Đó là thiết yếu không thể thiếu
Đến đây là chúng ta đã nhìn thấy
Lối lên đèn Mai An Tiêm
Phía trước này
Trồng nhiều cây cối
Có những cây bồ đè rất cổ thụ
Phía này là hướng bắc
Sau lưng tôi là phía nam
Còn phía sau đền thờ
Kia là hướng tây
Người ta nói rằng là
Cái vườn dưa hấu mà Mai An Tiêm trồng
Thì nằm ở phía tây
Của núi Mai An Tiêm
Vừa rồi tôi có hỏi thì được biết
Ở trên đỉnh núi Mai An Tiêm
Có một khoảng đất trống
Rộng cỡ khoảng tầm vài hectare
Trên đấy trước đây
Bà con ở nơi này người ta trồng sắn
Nhưng mà bây giờ
Người ta không trồng nữa
Và trước khi vào đèn
Chúng ta nhìn về phía bắc
Sát chân núi
Có một cái hang
Bây giờ tôi sẽ ra hang đấy trước
Và truyền thuyết cũng nói rằng
Lúc mới lên đảo
Thì gia đình Mai An Tiêm là sinh sống
Trong một hang đá
Nó là cái hang này đây
Rồi sau khi trồng được dưa hấu
Có những thuyền buôn họ đến để trao đổi hàng hóa
Thì gia đình Mai An Tiêm
Mới cất được căn nhà nhỏ sinh
Chính là vị trí của cái đèn bây giờ
Còn hang đá
Khi lúc đó đã có nhà rồi
Thì Mai An Tiêm khả năng là không ở hang nữa
Mà chuyển ra ngoài
Trước cửa hang bây giờ
Có một cây cổ thụ
Cảnh lá xung xuê
Đến gần này chúng ta mới thấy
Những hèm đá nó ăn sâu vào trong lòng núi
Dấu tích của sâm thực nước biển
Cách đây mấy nghìn năm
Về câu chuyện Mai An Tiêm
Thì có nhiều nguồn tin
Người ta viết rằng
Mai An Tiêm là con của Hùng Vương thứ 18
Nhưng cũng có tài liệu
Thì người ta lại viết
Mai An Tiêm là con của Hùng Vương thứ 17
Hùng Vương thứ 17
Thì bắt đầu từ
Thế kỷ thứ 6 trước công nguyên
Và kết thúc
Thời vua Hùng Vương thứ 18
Là năm 258 trước công nguyên
Như vậy thì câu chuyện Mai An Tiêm
Cũng có niên đại
Cách đây hai nghìn mấy trăm năm rồi
Sau hơn hai thiên niên kỷ
Hòn đảo Mai An Tiêm
Bây giờ đã trở thành đất liền
Đó là một thời kỳ
Kiến tạo địa chất rất dài
Và như vậy lãnh thổ của Đại Việt
Ngày càng mở rộng ra biển
Bề mặt đá xù xì
Lỗ dỗ như tổ ong
Dấu tích của nước mặn
Nó sâm thực vào đá
Nhìn trên này
Cái mặt địa chất của nó
Rất lạ
Đó chính là sự kỳ vĩ của thiên nhiên
Hang đỗ
Nơi mà Mai An Tiêm từng ở
Phía trong trần hang
Thì cũng cao cỡ khoảng tầm
Hơn 2 mét thôi
Chiều rộng cỡ khoảng tầm 4 mét
Trong này tối quá
Thử bật cái đèn flash lên
Xem nhìn thấy gì không
Thử đi vào một đoạn xem sao
Nhìn cái khúc đen đen này
Giống như là con trăn con rắn vậy
Nhưng mà không phải
Nó là rễ của cái cây cổ thụ
Ngoài cửa hang
Nó mọc xuyên vào tận trong này
Ngày hôm nay trời có mưa
Cho nên là nước nó cũng nhỏ theo
Những nhũ đá tí tách ở trong hang
Chính vì vậy mà trong hang
Nó càng ẩn thấp
Mùa hè mà vào đây trú nắng thì tuyệt vời
Không khác gì điều hòa cả
Những dấu tích xưa
Chúng ta thấy không
Cửa hang
Có lẽ là trước đây
Người ta xây bít lại thì phải
Bây giờ thì mở ra
Khách có thể vào tham quan được
Rời hang đá Mai An Tiêm
Bây giờ chúng ta
Sẽ lên tham quan
Và viếng đền thờ chính
Chúng ta đến đây tham quan
Thì xe máy ô tô có thể để chỗ này
Hoặc là bãi cỏ
Rộng rãi ở đây cũng được
Ở bên cạnh đền thờ
Cũng có nhà trông coi
Và có các cô chú ở đấy
Họ dọn dẹp
Coi đền
Mấy cô chú đấy rất vui tính
Vừa rồi tôi vào gửi xe
Tránh chú mưa một lúc
Ngồi nói chuyện thì các cô chú ấy
Giót nước lá cho uống
Đấy, đứng từ vị trí này
Nhìn về phía đông
Chúng ta mới thấy cái ngọn núi trích chợ
Nó giống bông sen như thế nào
Rất đẹp
Hai bên trái phải
Nó giống như là hai cái tay ngai
Mình trông coi ở đây
Tối có ở đây luôn không chú
Vậy là cô chú ở đây luôn
Dạ
Quang cảnh của khu đền
Vì là nằm dưới ngọn núi
Cách biệt hoàn toàn với khu dân cư
Cho nên rất yên tĩnh
Không gian thoáng đảng mát mẻ
Đây là cổng vào
Nó là bốn trụ biểu
Phía sau là khoảng sân
Sau đó là đi theo các bậc
Để lên ngôi đền
Cứ qua mấy bậc lại có một khoảng sân
Giống như là chiếu nghỉ
Đền Mai An Tiêm
Cũng có những sắc phong từ thời nhà Nguyễn
Và trong ngôi đền này
Có một di tích rất cổ
Tương truyền rằng đó là thanh đao
Mà Mai An Tiêm mang từ đất liền ra đảo
Không biết là thanh đao đấy
Người ta lưu giữ như thế nào
Vậy mà hơn 2.000 năm rồi
Vẫn còn
Và đây
Đền thờ Mai An Tiêm
Ông tổ của nghệ trồng dưa hấu Việt Nam
Ngôi đền có 5 gian
Lợp ngói mái cong
Cửa bằng gỗ
Bên cạnh đền thờ
Mai An Tiêm
Thì đây là một ngôi đền nhỏ hơn
Có 3 gian
Trong này là nơi thờ mẫu
Hai bên thì có chạm chỗ
Hai con rồng bằng đá
Đó cũng là những kiến trúc rất phổ biến
Ở những ngôi đền cổ của Việt Nam
Nhà đền
Đã lễ hương vòng
Quý khách vui lòng thắp hương
Ở cây hương sân đền
Không thắp hương trong đền
Có nghĩa là người ta nói rằng
Chúng ta không nên thắp hương ở phía trong
Có thắp thì thắp phía ngoài sân mà thôi
Ban thờ ở chính giữa
Phía 5 gian tiền bái
Đây là nơi thờ áp lãng chân nhân
Một vị đạo sĩ
Đã có công
Dẹp sóng giữ
Để giúp vua Lý Thái Tông
Dẫn quân Đại Việt đi trinh phạt Chiên Thành
Còn gian hậu cung
Vừa rồi
Đứng ở góc bên kia
Tôi cũng đã quan sát
Thấy phía trong có một pho tượng
Đó là tượng của Mai An Tiêm
Bây giờ tôi vòng sang phía bên này
Xem là nhìn nó rõ hơn không
Nhưng mà cũng giống như vậy thôi
Rất khó nhìn
Bởi vì là then cửa quá dày
Trong ban thờ chỉ có một pho tượng
Của Mai An Tiêm
Trên tay cầm một vật tròn tròn
Tôi nghĩ
Đó là hình của quả dưa hấu
Một ngôi đèn được xây dựng
Để thờ một vị theo truyền thuyết
Ông là ông Tổ
Của nghề trồng dưa hấu
Cách đây hơn hai thiên niên kỷ
Hơn hai nghìn năm
Các bạn thấy lâu không
Thời các vua hùng cơ mà
Không biết là các bạn nghĩ
Câu chuyện Mai An Tiêm có thật hay không
Dù rằng sự thực như thế nào
Thì cũng cho chúng ta
Một bài học quý giá về cuộc sống
Gia đình Mai An Tiêm
Một mình giữa đảo hoang
Nhưng mà bằng nghị lực của bản thân
Họ đã vượt qua tất cả
Vượt qua những khó khăn
Và vẫn xây dựng được cuộc sống
No đủ hạnh phúc
Câu chuyện ấy cũng dạy cho chúng ta đạo lý
Trong cuộc sống
Là không nên dựa dẫm vào người khác
Mà hãy tự bản thân mình
Chịu khó
Siêu năng cần cù lao động
Và chúng ta sẽ có tất cả
Đền thờ Mai An Tiêm
Nằm dưới chân ngọn núi cùng tên
Nguyên thủy
Nơi đây là hòn đảo
Nằm giữa biển khơi mênh mông
Nhưng trải qua quá trình biến đổi địa chất
Hơn hai nghìn năm
Hiện nay nơi này đã trở thành đất liền
Và hòn đảo mà Mai An Tiêm sinh sống
Bây giờ đã trở thành ngọn núi
Tại địa danh này
Khởi thủy của câu chuyện
Mai An Tiêm trồng dưa hấu
Đã được lưu truyền trong dân gian
Và vì thế mà người đời
Gọi Mai An Tiêm là ông tổ
Của nghề trồng dưa hấu Việt Nam
Người đời hiện nay
Cũng lưu truyền câu chuyện rằng
Dù dưa hấu được trồng ở khắp nơi Việt Nam
Nhưng chẳng đâu có được thứ dưa hấu ngon
Như là trồng tại đất Nga Sơn Thanh Hóa
Bây giờ
Tôi cũng xin dừng video ở đây
Hẹn gặp lại các bạn
Trong các video tiếp theo
Xin chào tạm biệt