Năm 1983, khi Hồng Kông còn là thuộc địa Anh và Trung Quốc mới bắt đầu mở cửa, một doanh nhân đã mơ về một cây cầu vắt ngang cửa sông Châu Giang, nối Hồng Kông, Macau và Chu Hải.
35 năm sau, vào năm 2018, cây cầu dài 55 km trị giá gần 19 tỷ USD đã trở thành hiện thực, được cả thế giới ngưỡng mộ như một kỳ quan kỹ thuật thế kỷ 21.
Hãy cùng BCNN khám phá hành trình đầy cảm hứng của Cầu Hồng Kông – Chu Hải – Macau: từ ý tưởng táo bạo của ông Gordon Wu, vượt qua vô vàn thử thách kỹ thuật, chính trị và tài chính, đến khi con rồng thép vươn mình trên biển cả.
#bcnn , #hongkong , #macao , #chuhai , #cauvuotbien , #hatanggiaothong 0:00 Intro 01:44 Giấc Mơ 30 Năm – Từ Ý Tưởng Cá Nhân Đến Chiến Lược Quốc Gia 05:27 Giải Phẫu Một Kỳ Quan – Câu Chuyện Về Những Người Chế Tác Rồng 05:56 Câu Đố Của Biển Cả 07:06 Cú Twist Bất Ngờ: Đi Xuống Để Đi Tới 08:13 Thiết Kế Phá Vỡ Mọi Giới Hạn 09:48 Hành Trình Chế Tác Rồng 12:53 Những Vũ Khí Bí Mật 14:43 Những Cơn Sóng Dữ – Sự Cố, Trở Ngại và Cái Giá Của Sự Vĩ Đại 18:33 Kết Luận
Năm 1983, khi Hồng Kông vẫn còn là thuộc địa của Anh và nền kinh tế Trung Quốc chỉ mới bắt đầu những bước chuyển mình đầu tiên, một doanh nhân đã có một giấc mơ táo bạo.
Xây một cây cầu vắt ngang qua cửa sông Châu Giang, núi liền Hồng Kông, Ma Cao và thành phố Chu Hải.
Giấc mơ đó, vào thời điểm ấy, nghe có vẻ viễn vong.
Nhưng 35 năm sau, vào năm 2018, cả thế giới đã phải ngạ mụ tháng phục khi một con rồng thép dài 55km trị giá gần 19 tỷ USD chính thức vương mình trên mặt biển.
Cầu Hồng Kông-Chu Hải-Ma Cao không chỉ là thể hiện một tầm nhìn và tham vọng kinh tế, nó còn có ý nghĩa vượt xa hơn kinh tế đáng để chúng ta xem xét.
Làm thế nào mà một ý tượng kéo dài hơn 3 thập kỷ lại có thể trở thành hiện thực?
Quá trình khiết kế và thi công đã phải đối mặt với những thử thách tự nhiên và kỹ thuật khắc nghiệt đến mức nào?
Và cuối cùng, sau tất cả, kết quả mà siêu dự án này mang lại có thực sự xứng đáng với những gì đã bỏ ra?
Hôm nay, kính mời quý vị cùng BCNN quay ngược thời gian, theo dấu hành trình từ ý tượng táo bạo ban đầu,
rồi đến tạm vẽ đầu tiên, sau đó ra ngoài công trường,
và cuối cùng là đến khi thông xe để giải mã câu chuyện đằng sau kỳ quan kỹ thuật của thế kỷ 21.
Giấc mơ 30 năm, từ ý tượng cá nhân đến chiến lược quốc gia
Câu chuyện của cầu Hồng Kông-Chu Hải-Ma Cao bắt đầu không phải từ một kế hoạch của chính phủ,
mà từ tầm nhìn của một cá nhân, ông Gordon Wu, nhà sẵn lập tập đoàn Hot Wheel Holding của Hồng Kông.
Lấy cảm hứng từ cầu hầm Vịnh Chesapeake ở Hoa Kỳ,
ông Wu đã hình dung ra một tuyển đường bộ độc đáo để di chuyển giữa các trung tâm kinh tế của Đồng bằng Châu Giang.
Tầm nhìn ban đầu của ông Wu chủ yếu là về logistics và kinh tế,
cắt giảm thời gian di chuyển giữa Hồng Kông, lãnh thổ Ma Cao thuộc Bồ Đào Nha,
và phần phía Tây của tỉnh Quảng Đông, từ đó mở khóa tiềm năng kinh tế mới.
Đề xuất ban đầu này hình dung một tuyển đường dịch về phía Bắc nhiều hơn,
nối đồn hôn ở tâm giới của Hồng Kông với đảo Kiao ở Trung Hải.
Vào những năm 80, đây là một ý tưởng đi trước thời đại,
một canh bạc lớn vào tương lai của một khu vực đang trên đà thay đổi.
Tuy nhiên, giấc mơ này đã phải nằm trên giấy suốt nhiều năm.
Các nghiên cứu sơ bộ đã được thực hiện trong những năm 90,
nhưng dự án vẫn thiếu động lực chính trị và tài chính để trở thành hiện thực.
Bước ngoặt chỉ thực sự đến vào năm 2003.
Trong bối cảnh kinh tế khu vực phát triển mạnh mẽ,
nhu cầu kết nối trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết,
một nghiên cứu do Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc
cùng chính quyền Hong Kong ủy quyền đã xác nhận sự cần thiết chiến lược của một tuyến đường bộ.
Đây chính là thời điểm dự án được nâng tầm từ một ý tưởng thương mại
thành một mệnh lệnh chiến lược cấp quốc gia.
Lực lượng đặc nhiệm cầu Hong Kong-Chu Hải-Macao được thành lập,
đánh dấu sự chuyển đổi quan trọng, gắn liên số phận của cây cầu
với chiến lược phát triển và hộ nhập khu vực rộng lớn hơn của Trung Quốc.
Tuyến đường cuối cùng kết nối trực tiếp với một hòn đảo nhân tạo
được xây dựng ngoài song bay quốc tế Hong Kong
mang tính chiến lược hơn nhiều so với đề xuất đồn môn ban đầu
định vị cây cầu như một cửa ngõ cho logistics và du lịch quốc tế
thay vì chỉ là một kết nối khu vực, vượt qua những khó khăn chính trị và tài chính.
Việc hiện thực hóa một dự án tầm cỡ này đòi hỏi sự hợp tác phức tạp giữa ba chính quyền
tỉnh Quảng Đông, đặc khu hành chính Hong Kong và đặc khu hành chính Macau.
Các cuộc đàm phán kéo dài về tài chính và phân chi trách nhiệm là một thử thách lớn.
Cuối cùng, vào tháng 2 năm 2008, một thỏa thuận chia sẻ chi phí cho phần cầu chính đã được ký kết
trong đó chính quyền Hong Kong đóng góp 50,2%, Quảng Đông 35,1% và Macau 14,7%.
Tổng chi phí dự án lên tới công số khổng lồ 127 tỷ nhân dân tệ, khoảng 18,8 tỷ USD.
Mô hình tài chính cũng cho thấy sự tính toán chiến lược, một phần do ba chính phủ đóng góp,
phần còn lại được tài trợ bởi một tổ hợp ngân hàng do ngân hàng Trung Quốc dẫn đầu.
Điều này cho phép các chính phủ giữ nguyên quyền kiểm soát chiến lược
trong khi vẫn tận dụng được nguồn vốn khổng lồ từ khu vực tài chính nhà nước.
Từ đây, bánh xe bắt đầu chuyển động.
Sau khi các công tác thiết kế sơ bộ và khảo sát địa điểm hoàn tất,
dự án chính thức khởi công vào ngày 15 tháng 12 năm 2009,
bắt đầu một hành trình xây dựng kéo dài gần một thập kỷ để biến giấc mơ 30 năm thành hiện thực.
Giải phẫu một kỳ quan, câu chuyện về những người chế tác rồng.
Để biến giấc mơ 30 năm thành hiện thực, những người kỹ sư không chỉ cần xi măng và sắc thép.
Họ cần một bản thiết kế có thể trả lời những câu hỏi hốc bú nhất mà cả biển cả và con người đặt ra.
Đây là câu chuyện về cách họ đã giải phẫu một bài toán bất khả thi và tạo ra một kỳ quan.
Câu đố của biệt cả.
Nhiệm vụ là nối liên ba thành phố qua một trong những eo biển bọng rộp và phức tạp nhất hành tinh.
Bài toán đặt ra có ba điều kiện không thể thay đổi.
Một là không được cản đường tàu bề.
Cửa sông Châu Giang là một đại lộ hàng hải.
Mỗi ngày, hàng trăm con tàu khổng lồ, một số nặng tới 300.000 tấn đi qua đây.
Một cây cầu quá thấp sẽ bóp nghẹt huyết mạch kinh tế này.
Hai là không được chọc trời.
Ngay bên cạnh là sân bay quốc tế Hong Kong, một trong những sân bay bọng rộp nhất thế giới.
Bất cứ công trình nào quá cao cũng sẽ là mối nguy hiểm chết người cho các chuyến bay.
Ba là phải tồn tại 120 năm.
Công trình phải đứng vẫn trước những cơn siêu bão hung dữ nhất,
những trận động đất 8 độ Richter và sự ăn mòn không ngừng nghỉ của nước biển.
Một cây cầu dây văn đủ cao cho tàu bề qua lại sẽ vi phạm giới hạn chiều cao của sân bay.
Một cây cầu thấp hơn sẽ chặn đường tàu.
Đó là một câu đổ dường như không có lời giải.
Cứu thuyết bất ngờ.
Đi xuống để đi tới.
Và đây là lúc những bộ óc vĩ đại nhất vào cuộc.
Họ đưa ra một giải pháp vừa tảo bạo vừa thanh lịch.
Nếu không thể đi lên, vậy thì hãy đi xuống.
Thay vì một cây cầu duy nhất, họ đã vẽ ra một hệ thống phức hợp.
Một con rồng thép lai ghép.
Nó sẽ bắt đầu như một cây cầu, vương mình trên mặt biển.
Nhưng khi đến gần tuyến hàng hãng khuyết mạch,
nó sẽ đột ngột lặn sâu xuống lòng biển,
đi qua một đường hầm ngầm, rồi lại trồi lên ở phía bên kia
và tiếp tục hành trình trên mặt nước.
Để thực hiện cứu lạng ngoạn mục này,
họ cần những điểm tựa.
Và thế là, ý tưởng về những hòn đảo nhân tạo đã được sinh ra.
Bốn hòn đảo sẽ được dẫn lên từ hư không giữa biển cả.
Hai hòn đảo lớn sẽ là nơi đặt các cửa khẩu.
Và hai hòn đảo nhỏ hơn được đặt tên là cá heo xanh
và cá heo trắng sẽ đóng vai trò là hai cánh cổng
nơi con rồng thép lặn xuống và trồi lên khỏi mặt nước.
Thiết kế phá vỡ mọi giới hạn.
Cấu trúc của cầu Hồng Kông-Chu Hải-Ma Cao được chia thành 3 phần chính.
Cầu chính dài 29,6 km, nằm trong vùng biển của Đại Lục.
Đường nối Hồng Kông dài 12 km
và đường nối Chu Hải dài 13,4 km.
Hệ thống cầu-hầm-đảo
Điểm độc đáo nhất của thiết kế là sự kết hợp
giữa cầu và hầm-ngầm.
Thay vì xây một cây cầu dây văn khổng lồ
có thể ảnh hưởng đến các tuyến hàng hải viết mạch
và chiều cao bị giới hạn bởi sân bay quốc tế Hồng Kông gần đó,
các kỹ sư đã chọn một giải pháp độc phá
xây dựng một đường hầm-ngầm dưới biển dài 6,7 km.
Hai hòn đảo nhân tạo được xây dựng ở hai đầu
để làm cọng chuyển tiếp giữa cầu và hầm.
Đường hầm diêm dưới đáy biển
Đây là trái tim kỹ thuật của toàn bộ dự án
và là đường hầm ống diêm dài nhất
và sâu nhất thế giới dành cho giao thông đường bộ.
Đường hầm được lắp ghép từ 33 đốt bê tông cốt thép khổng lồ,
mỗi đốt tiêu chuẩn dài 180m và nặng tới 76.000 tấn.
Những hòn đảo nhân tạo
4 hòn đảo nhân tạo là những nút giao thông quan trọng của hệ thống.
Đặc biệt, hòn đảo nơi đặt cửa khẩu Hồng Kông
được xây dựng bằng phương pháp lẫn biển không nạo vét,
lần đầu tiên được áp dụng tại Hồng Kông.
Câu chuyện chế tác con rồng thép này là một chuỗi những kỳ công.
Xây dựng một cây cầu dài 55km trên biển
không phải là một cuộc dào chơi,
đó là một cuộc chiến.
Chứa ngại đầu tiên và đáng ngợm nhất chính là thiên nhiên.
Đầu tiên là đứng vẫn giữa biển cả.
Vùng biển cửa song Châu Giang
Dưới mặt nước yên bình là một nền địa chấp phức tạp.
Một lớp bùng mềm dày hàng chục mét
không thể đỡ nổi bất cứ thứ gì.
Trên mặt nước là những cơn bạo dữ dội
có thể ập đến bất cứ lúc nào
sẵn sàng cuốn phăn mọi nỗ lực của con người.
Để con rồng thép có thể đứng vẫn,
những người kỹ sư đã phải đóng những chiếc móng sâu chưa từng thấy.
Hàng ngàn cọc khoang nhồi khổng lồ
đã được cắm sâu xuống lòng đất.
Một số cọc phải đi sâu hơn 100 mét
mới chạm tới lớp đá gốc vững chắc.
Tiếp theo là câu chuyện
tạo ra đất liền từ biển cả.
Để xây các hòn đảo,
thay vì nạo vét đáy biển
và hủy hoại môi trường sống của loài cá heo trắng quý hiếm,
các kỹ sư đã dùng một phương pháp nhẹ nhàng hơn.
Họ giống như những người thờ mây khổng lồ,
dùng 120 cọc thép hình trụ
cao 55 mét
đóng thẳng xuống lớp bùng mềm dưới đáy biển
để tạo thành một bức tường vây kín
rồi mới lắp đầy bên trong.
Đó là một nỗ lực đáng kinh ngạc
để xây dựng mà không phá hủy.
Tiếp theo và cũng là phần ngoạn ngục nhất
là câu chuyện xây hầm dưới đáy biển.
Làm thế nào để xây một đường hầm dài 6,7 km
ở độ sâu hơn 40 mét?
Câu trả lời một lần nữa lại rất bất ngờ.
Họ không xây nó dưới đó.
Tại một con sượng khổng lồ trên đất liền
33 khối bê tông cốt thép khổng lồ đã được chế tạo.
Mỗi khối này là một đốt hầm
dài 180 mét
nặng 76.000 tấn
tương đương trọng lượng của một tàu sân bay.
Sau khi được đút xong
chúng được bịt kín hai đầu
biến thành những chiếc tàu ngầm tạm thời.
Rồi một cảnh tượng siêu thật diễn ra.
Những khối bê tông khổng lồ này
được kéo ra biển
lững lơ trôi trên mặt nước.
Từng đốt một
chúng được bơm nước vào
và từ từ chìm xuống đáy biển.
Dưới sự dẫn đường của hệ thống định vị vệ tinh
chúng được đặt vào vị trí
với size số chỉ tính bằng mm.
Dưới đáy biển sâu
33 khối này
được ghép nối với nhau
bằng những vòng đệm cao sâu đặc biệt
tạo thành một đường hầm kín nước
và liên mạch.
Cuối cùng
là về những cây cầu phương mình
trên sóng nước.
Ba cây cầu dài văng
được dẫn lên
để vượt qua các luồng hàng hải nhỏ hơn.
Chúng không chỉ được thiết kế
để vững chắc
mà còn để trở thành biểu tượng.
Những tòa tháp
mang những hình dáng khác nhau
tạo nên một vẻ đẹp đa dạng
và thanh thoát trên đường chân trời.
Những vũ khí bí mật
Để hoàn thành bảng trường ca này
các kỹ sư đã sử dụng
những vũ khí đổi mới.
Một trong số đó
là phương pháp lắp ghép module.
Hãy nhìn vào mái nhà hình gận sóng
của tòa nhà thông quan hành khách Hong Kong.
Thay vì xây dựng
từng trúc một trên cao
đầy rủi ro và bị giới hạn
bởi chiều cao của sông bay
họ đã chi nó thành 45 module khổng lồ.
Mỗi module được chế tạo hoàn chỉnh
dưới mặt đất
bao gồm cả khung thép, hệ thống điện, nước, điều hòa.
Sau đó, chúng được cẩu lên
và đẩy ngang vào vị trí
như những mảnh ghép Lego.
Đó là một đứa cờ thông minh
vừa an toàn, vừa nhanh chóng,
vừa đảm bảo chất lượng.
Vũ khí bí mật thứ hai
là đôi mắt kỹ thuật số.
Lần đầu tiên ở Hong Kong
trên quy mô này, công nghệ PMI
mô hình thông tin xây dựng
và web 3D được sử dụng.
Các kỹ sư có một bảng sao
kỹ thuật số hoàn hảo của cây cầu
trong máy tính.
Khi một cấu kiện được lắp đặt ngoài thực tế,
họ dùng máy web 3D
để tạo ra một bảng sao kỹ thuật số của nó.
Bằng cách trong hai hình ảnh này
lên nhau, họ có thể thấy ngay lập tức
bất kỳ sai lệch nào
Đôi mắt kỹ thuật số này đã đảm bảo
rằng hàng ngàn tấn thép và bê tông
có thể khớp với nhau một cách hoàn hảo.
Từ việc kết hợp cầu,
hầm và đảo
đến việc nhấn chìm những đốt hầm
nặng bằng cả một hàng không mỏ mạm
và sử dụng những công nghệ tiên tiến nhất.
Câu chuyện thiết kế và thi công
cầu Hong Kong-Chu Hải-Macao
là một minh chứng hùng hồn cho thấy
khi đối mặt với những thách thức không tưởng
giới hạn duy nhất
chính là trí tưởng tượng của con người
những cơn sóng giữ,
sự cố, trở ngại
và cái giá của sự vĩ đại.
Tuy nhiên, hành trình xây dựng
cầu Hong Kong-Chu Hải-Macao
không phải là một con đường trải hoa hồng.
Đằng sau bản giao hưởng kỹ thuật
là những nốt trầm của sự cố,
bê bối và cả những mất mát
về con người.
Đây là câu chuyện về những cuộc chiến thâm lặng
mà đội ngũ thi công đã phải đối mặt.
Câu chuyện đầu tiên
là về hòn đảo không chịu đứng yên.
Để xây dựng hòn đảo nhân tạo
cho cửa khẩu Hong Kong,
các kỹ sư đã áp dụng một phương pháp
lắm miệng mới lạ,
chưa từng được sử dụng ở Hong Kong
nhằm giảm thiểu tác động đến loài cá heo trắng.
Nhưng phương pháp tiên phong này
lại đi kèm với rủi ro.
Không lâu sau, các báo cáo xuất hiện
cho rằng hòn đảo đang trôi giặc.
Ban đầu, chính quyền phủ nhận
nhưng sau đó đã phải thừa nhận
rằng một số phần của hòn đảo
đã dịch chuyển tới 6-7 mét.
Họ trấn an rằng
sự dịch chuyển này đã được lương trước
và không ảnh hưởng đến an toàn.
Tuy nhiên, sự cố này đã gây ra
sự chậm trễ và đổi vốn,
đồng thời là một lời nhắc nhở
về những nguy cơ tìm ẩn
khi triển khai công nghệ mới
trên một quy mô khổng lồ như vậy.
Cơn sóng dự thứ hai ập đến
không phải từ biển cả,
mà từ chính niềm tin của công chúng.
Năm 2017,
Ủy ban độc lập chống tham nhũng của Hong Kong
đã bắt giữ 21 nhân viên
của một nhà thầu
vì tội làm giả kết quả kiểm tra độ bền
của bê tông.
Thông tin này gây chóng động.
Một công trình biểu tượng,
một kỳ quan kỹ thuật lại được xây dựng
trên những nền tảng có thể đã bị gian dối.
Một cuộc khủng hoảng niềm tin nổ ra.
Ngay lập tức,
Cục đường bộ Hong Kong đã phải tiến hành
một chiến dịch kiểm tra lại quy mô lớn,
khoan hàng ngàn mẫu bê tông trên khắp công trình
để xác minh lại chất lượng.
Cuối cùng, họ tuyên bố
cây cầu vẫn an toàn,
nhưng vụ bê bối đã để lại một vết sẹo
khó phai mờ, đặt ra câu hỏi lớn
về cơ chế giảm sát chất lượng.
Nhưng có lẽ
trở ngại đau đớn nhất
chính là cái giá phải trả bằng sinh mạng.
Trong suốt 9 năm thi công,
ít nhất 19 công nhân đã thiệt mạng.
9 người ở phía Đài Lục
và 10 người ở phía Hong Kong
cùng hàng trăm người khác bị thương.
Con số này đã khiến dự án
bị truyền thông địa phương
gọi bằng một cái tên đầy ám ảnh
Cây cầu tự thân.
Các nhóm hoạt động vì quyền lợi người lao động
đã tổ chức biểu tin
yêu cầu chính phủ phải có trách nhiệm.
Những mất mắt này là một lời
nhắc nhở nghiệt ngã rằng
đang sau mỗi kỳ quan kỹ thuật vĩ đại
là sự hy sinh, thậm chí là mất mắt
của những người công nhân thầm lặng.
Ngay cả khi cây cầu sắp hoàn thành,
những thử thách vẫn chưa dừng lại.
Tháng 4 năm 2018,
những hình ảnh lan truyền cho thấy
các khối bê tông trắng sóng
bảo vệ các đảo nhân tạo dường như
đã bị trôi và chìm dưới nước.
Dư luận lại một lần nữa dấy lên
lo ngại về sự an toàn của công trình.
Các quan chức khẳng định rằng
việc các khối bê tông này bị ngập
là một phần của thiết kế
và chúng vẫn đang hoạt động đúng chức năng.
Tuy nhiên, các thị sư dân dục độc lập
đã công khai phản bác
cho rằng các khối bê tông bị chìm
sẽ không còn tác dụng bảo vệ
trước những cơn sóng lớn.
Vượt qua những cơn sóng dữ này
không chỉ đòi hỏi năng lực kỹ thuật
mà còn cần cả bản lĩnh quản lý
và sự minh bạch.
Mỗi sự cố được khắc phục,
mỗi vấn đề được giải quyết
đều là một bài học đáp giá.
Chúng cho thấy việc xây dựng một siêu dự án
không chỉ là đối mặt với thiên nhiên
mà còn là thử thách
với những sai sót của con người
với áp lực thời gian, chi phí
và cả sự giám sát của dư luận.
Hành trình của cầu Hong Kong
chu hải ma cao
từ một ý tưởng táo bạo của thập niên 80
đến một con rồng thép
sần sẩn trên biển cả
là một câu chuyện đầy cảm hứng
về ý chí và năng lực của con người.
Nó là một kỳ tích kỹ thuật,
một minh chấn cho thấy những giới hạn
có thể được phá vỡ
khi có đủ quyết tâm và sự sáng tạo.
Quá trình xây dựng đã vượt qua
vốn vàng thử thách từ thiên nhiên
đến công nghệ để tạo nên
một công trình thế kỷ.
Câu chuyện của cầu Hong Kong chu hải ma cao
cho thấy một bài học quan trọng.
Một siêu dự án hạ tầng
dù vĩ đại đến đâu
cũng chỉ thực sự phát huy hết giá trị
khi được phận hành bởi những chính sách
thông minh và cởi mở.
Vậy câu hỏi đặt ra là
theo bạn, yếu tố nào quan trọng hơn
để quyết định sự thành công
của một siêu dự án?
Năng lực kỹ thuật để xây dựng nó
hay tầm nhìn chính sách
để vận hành nó một cách hiệu quả?
Hãy để lại ý kiến của bạn
ở phần bình luận bên dưới.
Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi.
Xin chào và hẹn gặp lại!