THẾ NÀO LÀ NGOẠI GIAO THÔNG MINH HÃY NHÌN CÁCH VIỆT NAM LÀM

Giữa một thế giới đầy biến động, nơi mà các cường quốc hạt nhân và những quốc gia cô lập vẫn ngày ngày định hình cuộc diện chính trị toàn cầu, Việt Nam vẫn khéo léo tìm cách duy trì một mối quan hệ cân bằng. Vừa hợp tác kinh tế, kỹ thuật với Triều Tiên, vừa giữ mối quan hệ hữu nghị với Nga và các đối tác quốc tế khác. Từ hợp tác nông nghiệp đến sự hiện diện trong các sự kiện quân sự mang tầm quốc tế, những bước đi này phản ánh rõ rệt chiến lược ngoại giao khéo léo, có tầm nhìn và thực tế của Việt Nam. Có thể nói, câu chuyện hợp tác nông nghiệp giữa Việt Nam và Triều Tiên chính là một ví dụ rất rõ ràng về ngoại giao mềm. Hai quốc gia vốn có nhiều khác biệt từ điều kiện tự nhiên, kinh tế đến chính trị, nhưng lại cùng chung một tinh thần kiên cường, một ý chí tự cường dân tộc rất mạnh mẽ. Ít người biết rằng, người khởi sướng và dẫn đầu chương trình đưa các chuyên gia nông nghiệp Việt Nam sang Triều Tiên chính là ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ông Thanh kể rằng, vào năm 2017, khi còn là Phó Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, chính ông là người đứng ra khởi sướng chương trình và dẫn đầu đoàn chuyên gia đầu tiên sang Bình Nhưỡng theo lời mời từ Văn phòng Trung ương, Đảng Lao động Triều Tiên. Chuyến công tác kéo dài 7 ngày được tổ chức thông qua kênh Đảng Đảng với mục tiêu khảo sát khả năng hợp tác, trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ Triều Tiên phát triển nông nghiệp. Đoàn Việt Nam lúc đó có Viện trưởng Viện Lúa Đồng bằng Sông Kiểu Long, đại diện vụ hợp tác quốc tế và một cán bộ của Văn phòng Trung ương Đảng. Đây cũng là lần đầu tiên ông Thanh đặt chân lên đất Triều Tiên, một quốc gia khép kín bí ẩn nhưng lại thể hiện sự nghiêm túc và kỷ luật vô cùng chặt chẽ. Trong chuyến đi, đoàn Việt Nam có hai nhiệm vụ chính. Thứ nhất là làm việc với các viện nghiên cứu nông nghiệp của Triều Tiên, chia sẻ kinh nghiệm về nghiên cứu, chọn tạo, giống và truyền giao các sản phẩm khoa học nông nghiệp của Việt Nam. Phía Triều Tiên tỏ ra rất ngưỡng mộ cách Việt Nam tổ chức nghiên cứu và triển khai thực tế vào sản xuất. Thứ hai, đoàn đi thăm các địa phương, trực tiếp khảo sát vùng sản xuất lúa và tư vấn những giải pháp phù hợp với điều kiện canh tác tại từng nơi. Sau chuyến đi đầu tiên, hợp tác giữa hai nước không hề dừng lại. Năm 2019, Phó Chủ tịch Đảng Lao động Triều Tiên Ji Soo Jong đã dẫn đầu một phái đoàn cấp cao sang Tham viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. Cùng năm đó, Triều Tiên tiếp tục cử đoàn cán bộ nông nghiệp đến viện lúa đồng bằng sông Kiều Long để trao đổi về chọn tạo, giống lúa chịu mặn, áp dụng mô hình canh tác, thích ứng biến đổi khí hậu và tham quan các mô hình luân canh lúa tôm tại tỉnh Kiên Giang. Kết quả là phía Việt Nam đã gửi sang Triều Tiên 17 giống lúa để trồng thử nghiệm. Đây là minh chứng sống động rằng dù có nhiều khác biệt về điều kiện tự nhiên và chính trị, tinh thần hợp tác khoa học, kỹ thuật vẫn có thể vượt lên trên mọi rào càn. Ông Lê Quốc Thanh chia sẻ, điều khiến ông ấn tượng nhất khi đến Triều Tiên không phải là công nghệ hay năng suất mà là tinh thần kỷ luật, sự nghiêm túc của người nông dân. Ông kể rằng khi đoàn Việt Nam đến thăm, bà con đã xếp hàng từ sớm, tay cầm cờ, trật tự chào đón khách. Dù vẫn còn làm thủ công, họ vẫn thể hiện sự tập trung, gọn gàng và tổ chức đến từng chi tiết. Ông Thanh nhấn mạnh, nếu Triều Tiên có cơ hội tiếp cận với khoa học và kỹ thuật hiện đại, tốc độ phát triển trong nông nghiệp của họ sẽ rất nhanh, thậm chí có thể đột phá chỉ trong vài năm. Tuy nhiên, Triều Tiên vẫn đối mặt với nhiều thách thức lớn. Diện tích đất nông nghiệp hạn chế, phần lớn phía Bắc là núi non, mùa đông dài với tuyết phủ trắng xóa, hệ thống thủy lợi còn yếu và tình trạng xâm nhập mặn diễn ra nghiêm trọng. Mùa vụ ngắn, thời tiết khắc nhiệt khiến năng suất thấp, thậm chí là không ổn định. Khi vì vậy, khi Đại sứ Triều Tiên tại Việt Nam, Di Sung Guk, gặp Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung vào ngày 29 tháng 9 năm 2025, ông đã nhấn mạnh rằng nông nghiệp là trọng tâm phát triển của đất nước, đồng thời mong muốn Việt Nam tiếp tục hỗ trợ trong cải thiện dông lúa, cơ dơi hóa và xử lý đất nhiễm mạnh. Hiện Triều Tiên đang triển khai dự án xây dựng hệ thống thủy lợi cho 300.000 ha đất nông nghiệp, nhưng vẫn gặp trở ngại lớn do nhiễm mặn và thiếu dống cây phù hợp. Đại sứ Di Sung Guk bày tỏ mong muốn học hỏi công nghệ xử lý đất và chọn dống triệu mặn của Việt Nam, lĩnh vực mà Việt Nam đã có nhiều thành tiệu ở các đông bằng ven biển. Ông cũng nhấn mạnh việc mở rộng hợp tác trong nuôi trồng thủy hải sản, học hỏi mô hình nuôi cá hồi nước ngọt và phát triển chuỗi chế biến nông sản, một hướng đi chiến lược mà Bình Nhưỡng nhìn nhận như một cách để giảm phụ thuộc nhập khẩu và tăng tính tự chủ. Phía Việt Nam, theo Thứ trưởng Hoàng Trung, cam kết hỗ trợ Triều Tiên trong nghiên cứu dống cây trồng triệu mặn, chuyển giao công nghệ nuôi trồng và chế biến thủy sản, đồng thời hướng dẫn cơ giới hóa sản xuất lúa. Việt Nam cũng sẵn sàng cử chuyên gia sang Triều Tiên khi cần, đồng thời chào đón các đoàn kỹ thuật của phía bạn sang học tập. Đây là một hình mẫu ngoại giao nông nghiệp điển hình, vừa nhân đạo, vừa mang giá trị chiến lược, giúp củng cố mối quan hệ song phương vốn đã có nền tảng lịch sử sâu sắc. Song song với hợp tác kinh tế, kỹ thuật, Triều Tiên vẫn duy trì cách thể hiện quyền lực qua các sự kiện quân sự quy mô lớn. Tối ngày 10 tháng 10 năm 2025, tại quảng trường Kim Nhật Thành, Bình Nhưỡng tổ chức lễ duyệt binh ban đêm kỷ niệm 80 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên. Buổi lễ có sự tham dự của Tổng Bí Thư, Chủ tịch Quốc vụ Kim Jong Un, Tổng Bí Thư Tô Lâm của Việt Nam, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường, Chủ tịch Đảng nước Nga Thống Nhất Dmitry Medvedev cùng nhiều quan khách quốc tế khác. Trong bài phát biểu, ông Kim Jong Un nhấn mạnh quân đội bất khả chiến bại của Triều Tiên luôn là chỗ dựa vững chắc cho Đảng và nhân dân, đồng thời ca ngợi sức mạnh quân sự như nền tảng cho tương lai tươi sáng của đất nước. Hãng thông tấn KCNA mô tả buổi duyệt binh như một màn trình diễn sức mạnh của tiềm lực quốc phòng vô tận và tốc độ phát triển đáng kinh ngạc và thế giới không thể phớt lở. Hàng nghìn binh sĩ diễu hành dưới ánh đèn rực rỡ cùng nhiều khí tài quân sự tối tần. Nổi bật là tết lửa đạn đạo, xuyên lục địa, hoa sông 20 được giới thiệu là vũ khí hạt nhân chiến lược uy lực nhất. Dù chưa được kiểm chứng độc lập, việc Bình Nhưỡng liên tục phô diễn vũ khí chiến lược là một thông điệp mạnh mẽ. Triều Tiên sẵn sàng phòng thủ, không lùi bước trước sự ép quốc tế. Trong vài năm gần đây, hầu hết các cuộc duyệt binh lớn đều được tổ chức ban đêm, vừa tạo hiệu ứng thị giác ấn tượng, vừa thể hiện tính kỷ luật, đồng bộ và khả năng tổ chức quy mô cực cao. Các sự kiện này không chỉ mang tính phô trương, mà còn là công cụ chính trị củng cố tinh thần, đoàn kết nội bộ và gửi tín hiệu tới các đối thủ rằng Bình Nhưỡng vẫn duy trì năng lực gian đe hạt nhân mọi lúc mọi nơi. Từ góc nhìn ngoại giao, sự kiện này cũng phản ánh vị thế linh hoạt của Việt Nam trên trường quốc tế. Việc Tổng Bí Thư Tô Lâm tham dự duyệt binh cho thấy Hà Nội không chỉ duy trì quan hệ truyền thống với Triều Tiên, mà còn khéo léo đặt mình vào vai trò người bạn trung lập giữa các khối quyền lực lớn. Trong đó có Nga, Trung Quốc và Triều Tiên, những quốc gia sở hữu tiềm lực quân sự và hạt nhân hàng đầu thế giới. Đây là chiến lược ngoại giao cân bằng mà Việt Nam theo đuổi nhiều năm, không đứng về phe nào, nhưng luôn giữ vị thế độc lập, tự chủ, sẵn sàng đối thoại với mọi bên nếu nhìn rộng ra. Việc Việt Nam vừa hợp tác nông nghiệp với Triều Tiên, vừa duy trì quan hệ sâu động với Nga, quốc gia có sức mạnh quân sự toàn cầu, cho thấy một mô hình đặc biệt, ngoại giao đa hướng nhưng thực dụng. Hợp tác không chỉ vì kinh tế, mà còn vì chiến lược ổn định. Bằng cách duy trì quan hệ với các nước có năng lực quân sự hạt nhân, Việt Nam đảm bảo luôn có những đối trọng trong thế giới đầy biến động, đồng thời học hỏi các công nghệ dân sự, quốc phòng lưỡng dụng, nghĩa sao tuân thủ đúng chuyển mực quốc tế. Tuy nhiên, như các chuyên gia nhận định, hợp tác với Triều Tiên cũng đi kèm rủi ro. Nước này vẫn chịu cấm vận quốc tế nên việc chuyển giao kỹ thuật, dù là dân sự, phải tính toán kỹ để tránh vi phạm quy định của Liên Hợp Quốc. Ngoài ra, công nghệ nông nghiệp nếu không được giám sát chặt, có thể bị ứng dụng theo cơ chế quân dân hợp nhất, nghĩa là dùng cho an ninh, quân sự thay vì thuần dân sinh. Do đó, Hà Nội cần thân trọng, đảm bảo mọi hợp tác minh bạch và giám sát kỹ lưỡng. Nhưng tổng thể, hướng đi này vẫn rất có ý nghĩa. Thông qua hợp tác nông nghiệp, Việt Nam giúp một quốc gia đang bị cô lập tiếp cận các giải pháp dân sinh bền vững, thể hiện sức mạnh mềm, ghi điểm về hình ảnh, đồng thời duy trì ảnh hưởng ở Đông Bắc Á, nơi đang chịu nhiều cạnh tranh giữa các cường quốc. Với Triều Tiên, học hỏi mô hình nông nghiệp Việt Nam giúp cải thiện an ninh lương thực, giảm phụ thuộc nhập khẩu, nâng cao năng lực tự cung, xét ở tầm cao hơn, hay khía cạnh lúa và lửa, hay nông nghiệp và quốc phòng chính là hai biểu tượng phản chiếu nội tâm Triều Tiên, vừa khao khắc sinh tồn trong điều kiện tự nhiên khắc nhiệt, vừa không ngừng khẳng định vị thế bằng sức mạnh quân sự. Ở giữa hai thái cực ấy, Việt Nam xuất hiện như người bạn thực tế, điểm tĩnh, hỗ trợ trong dân sinh, nhưng vẫn duy trì quan hệ chính trị cân bằng với mọi cường quốc. Đó chính là bản sắc đối ngoại cứng rắn trong nguyên tắc, mềm mại trong hành động của Việt Nam, chủ động đóng góp cho phát triển hòa bình, vừa bảo đảm vị thế chiến lược trước những biến động địa, chính trị ngày càng phức tạp. Nhìn toàn cảnh Việt Nam đang đi trên con đường ngoại giao vừa mềm mại, vừa cứng cỏi, hợp tác với Triều Tiên trong nông nghiệp, duy trì quan hệ với Nga và Việt Nam. Hà Nội khéo léo giữ vị thế giữa cơn bão quốc tế, đây chính là minh chứng cho chiến lược thông minh chọn bạn mà chơi, vừa thực dụng, vừa linh hoạt.