Tại sao lại gần mba lại nghe tiếng kêu

Miền tây xứ nghệ
191 người theo dõi
20 Lượt xem video·9 thg 10, 2025
Tại sao đến gần máy biến áp lại luôn nghe thấy tiếng ụ ụ?
Ở video trước, chúng ta đã tìm hiểu về quy trình chế tạo máy biến áp.
Thực ra, cấu tạo của nó rất đơn giản.
Bộ phận cốt lõi bên trong chỉ có 2 thứ, cuộn dây đồng và lõi sắt.
Hai bộ phận này được ngâm trong một vỏ kim loại chứa dầu cách điện.
Chỉ với sự kết hợp tưởng chừng đơn giản như vậy,
làm thế nào mà máy biến áp có thể thực hiện chức năng tăng áp hoặc giảm áp đây?
Ví dụ, một nhà máy điện cần truyền điện năng đến khu dân cư cách đó một khoảng cách nhất định để sử dụng.
Nhà máy sẽ dùng máy biến áp tăng áp để nâng cao điện áp và giảm dòng điện.
Bởi vì đường dây truyền tải có điện trở và điện cảm sẽ gây tổn hao công suất.
Nhưng theo định lật ôm, tăng điện áp có thể giảm dòng điện trên đường dây truyền tải.
Dòng điện thấp hơn sẽ giảm tổn hao điện cảm trên đường dây.
Việc tăng điện áp không chỉ giảm tổn hao công suất mà còn nâng cao hiệu suất truyền tải.
Nhưng khi điện năng được truyền đến khu dân cư, vì lý do an toàn, các thiết bị điện ra dụng của chúng ta sử dụng điện áp tương đối thấp.
Do đó, cần dùng máy biến áp để giảm điện áp cao được truyền đến xuống mức phù hợp cho dân sử dụng.
Đó chính là vai trò của máy biến áp.
Nó có thể tăng áp hoặc giảm áp.
Khi bạn cho dòng điện chạy qua một dây dẫn, nó sẽ tạo ra một suất điện động.
Suất điện động này sẽ sinh ra một từ trường xung quanh dây dẫn.
Khi hướng dòng điện thay đổi, hướng từ trường cũng thay đổi theo.
Nếu cuốn dây dẫn thành từng vòng, sẽ tạo ra một từ trường mạnh hơn.
Chẳng hạn chúng ta đặt một cuộn dây tương tự khác gần cuộn dây này, từ trường do nó tạo ra sẽ cảm ứng ra dòng điện trong cuộn dây thứ hai.
Phần cốt lõi ở đây là từ trường.
Nó liên tục thay đổi các cực và cường độ.
Sự thay đổi về cường độ và hướng của từ trường liên tục tác động lên các électron tự do trong cuộn dây, khiến chúng chuyển động hình thành dòng điện cảm ứng.
Nhưng thiết kế như vậy chưa hoàn hảo, vì từ trường của cuộn dây sơ cấp không không che phủ hết được cuộn dây thứ cấp gây lãng phí từ trường.
Vì vậy, các kỹ sư đặt lõi sát tử tính vào giữa hai cuộn dây để tạo thành một mạch từ.
Mạch từ này dẫn từ trường theo đường dẫn đến cuộn dây thứ cấp, giúp chúng chia sẻ từ trường hiệu quả hơn.
Thiết kế này khiến máy biển áp hoạt động hiệu quả hơn.
Nguyên lý tăng áp hoặc giảm áp của máy biển áp không phức tạp.
Theo định luật cảm ứng điện từ Faraday, điện áp ở cuộn dây thứ cấp phụ thuộc vào sự thay đổi từ thông trong cuộn dây sơ cấp mà kích cỡ của từ thông này tỷ lệ thuận với số vòng quấn.
Khi số vòng quấn của cuộn thứ cấp nhiều hơn cuộn sơ cấp, máy biển áp sẽ thực hiện tăng áp.
Ngược lại, nếu số vòng dây của cuộn thứ cấp ít hơn cuộn sơ cấp, từ thông và suất điện động cảm ứng trong cuộn thứ cấp sẽ giảm, dẫn đến điện áp trong cuộn thứ cấp giảm.
Tóm lại, bằng cách điều chỉnh tỷ lệ số vòng quấn giữa cuộn sơ cấp và cuộn thứ cấp, máy biển áp có thể thực hiện tăng áp hoặc giảm áp.
Vậy tiếng ủ ủ của máy biển áp từ đâu mà có?
Bởi vì lõi sắt bên trong máy biển áp được tạo thành từ các tấm thép xí lích xếp trồng lên nhau do từ trường liên tục thay đổi,
gây ra hiện tượng từ rảo, khiến lõi sắt giãn nở và co lại, gây rung, và từ đó phát ra tiếng ủ ủ.
Máy biển áp Bafa là một trong những loại máy biển áp phổ biến nhất, bên trong nó có 3 cặp cuộn dây, nhưng thực tế, 3 cặp cuộn dây này chia sẻ một đơn vị lớn cùng chia sẻ lõi sắt.
Trong thiết kế này, các cuộn dây thường được bố trí đồng tâm, cuộn dây điện áp thấp nằm bên trong, còn cuộn dây điện áp cao nằm bên ngoài.
Mỗi nhóm cuộn dây được cách điện với nhau, và việc truyền tải điện năng chỉ diễn ra thông qua cảm ứng từ trường về cách kết nối cuộn dây của máy biển áp.
Cách phổ biến là phía cao áp sử dụng kết nối hình chữ Y, trong đó mỗi đầu cuộn dây cao áp được kết nối với đầu của 2 cuộn dây khác, tạo thành hình 10 sao.
Còn phía áp thấp thì sử dụng kết nối tam giác, mỗi đầu cuộn dây áp thấp chỉ kết nối với đầu của cuộn dây bên cạnh, tạo thành hình tam giác.
Nhưng trong máy biển áp giảm áp thì ngược lại, phía cao áp thành hình tam giác, phía thấp áp thành hình chữ Y.
Máy biển áp thường có 2 loại, máy biển áp khô và máy biển áp ngâm dầu.
Bởi khi máy biển áp hoạt động hết công suất, điện trở và tồn hao từ trễ của cuộn dây sẽ chuyển hóa thành nhiệt năng, làm tăng nhiệt độ.
Dầu cách điện giúp chuyển nhiệt lượng này ra bộ phận tản nhiệt trên vỏ máy.
Ở các máy biển áp lớn, họ còn lắp quạt làm mát để hỗ trợ tản nhiệt.
Trên đỉnh máy biển áp có 1 thùng dầu phụ, tương tự như thùng nước phụ của ô tô.
Khi nhiệt độ dầu tăng, dầu sẽ rãn nở và chảy vào thùng dầu phụ giúp giảm áp suất từ ống núi thùng dầu xuống ngâm máy.
Đây là thiết bị thở giảm áp, bên trong có vật liệu lọc.
Có thể lọc bỏ hơi ẩm và bùi bẩn trong không khí hút vào giúp kéo dài tuổi thọ của máy biển áp.
Dù sao thì loại thiết bị điện lực lớn như thế này cũng có giá rất đắt đỏ.
