HISTORIA Y BIOGRAFÍAS En esta categoría de “Historia y biografías” incluyo los documentales que he realizado sobre oficios cuyos protagonistas son varios personajes, como ocurre en el ámbito del ferrocarril o de la minería, junto a biografías de personajes que, por su relevancia social, han destacado en algunas de las artes.
FONZ #FOTÓGRAFO AMBULANTE | Santiago Fumaz fue un #retratista que, desde su localidad natal de #Fonz (#Huesca), se desplazó por más de un centenar de pueblos del Alto Aragón con una atractiva cámara de fotos de las llamadas “del minuto” dejando impresa en unos 60.000 negativos la historia de la vida social de medio siglo. En el año 2007 tuvimos la oportunidad de recoger los testimonios de su trabajo. #Documental
Si te ha gustado este documental, puedes mostrar tu APOYO y AYUDA para que el canal siga creciendo con los botones “Gracias” y “Miembro de Canal” que aparecen debajo de cada vídeo.
También puedes conocer más sobre mi vida, trabajo y trayectoria en este DOCUMENTAL BIOGRÁFICO: • EUGENIO MONESMA. 40 años de vida, trayecto...
Sígueme en mis REDES SOCIALES: -FACEBOOK: / eugeniodocumentales -INSTAGRAM: / eugeniomonesma -TIKTOK: / eugenio_documentales -TWITTER: / eugeniomonesma
Τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, εμφανίστηκε ένα πλανόδιο εμπόριο, που ασκούνταν από επαγγελματίες
που μετακινούνταν από πάρτι σε πάρτι με τη φωτογραφική μηχανή τους και μια διακόσμηση φόντου.
Ήταν οι ταξιδιώτες φωτογράφοι.
Ο Σαντιάγκο Φουμάζ ήταν ένας πορτραίτης που, από τη γενέτειρά του, το Fonz,
ταξίδεψε σε περισσότερα από εκατό χωριά στο Alto Aragón με μια ελκυστική κάμερα που ονομάζεται «λεπτά»,
αφήνοντας την ιστορία της ζωής τυπωμένη σε περίπου 60.000 αρνητικά
. κοινωνία μισού αιώνα.
«Γεννήθηκα το 1912,
στις 25 Ιουλίου,
είμαι 94».
«Όταν ήμουν νέος δούλευα ως κτίστης και έπεσα από μια σκαλωσιά
και όταν το πόδι μου έμεινε χωρίς παιχνίδι, έπρεπε να αλλάξω
δουλειά και έγινα φωτογράφος και τσαγκάρης και κουρέας.
Δούλεψα και στα τρία πράγματα. Ξεκίνησα τη φωτογραφία το 1938,
εν μέσω πολέμου. Όταν έφυγα από ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, ήρθα εδώ και είπα ότι δεν εργάζομαι πλέον ως κτίστης
και άρχισα να ασχολούμαι με τη φωτογραφία και την κατασκευή υποδημάτων».
«Μια μέρα πήγα στη Lérida για να αγοράσω υλικό για το κατάστημα παπουτσιών
και δεν βρήκα τίποτα, μιας και ήμασταν σε πόλεμο δεν βρήκα τίποτα
και σταμάτησα εκεί σε μια βόλτα και ήταν μια γυναίκα που τραβούσε φωτογραφίες με λεπτό μηχάνημα, ένα από αυτά τα παλιά.
Και με ρώτησε αν ήθελε να με βγάλει φωτογραφία και του απάντησα: Θέλεις να τραβήξεις φωτογραφίες με αυτό το ταρέ;
Ω, με θύμωσε γιατί του το είπα. Θα δεις πως θα βγει, μου είπε.
Περίμενα εκεί και ήρθε μια κοπέλα και
της είπε να βγάλει φωτογραφία την κοπέλα. Και ήμουν εκεί μέχρι που τράβηξε τη φωτογραφία.
Τότε, η γυναίκα μου είπε: Να δεις πώς πάνε καλά. Και του είπα: Αν θέλει να το πουλήσει αυτό το μηχάνημα;
Λέει ότι θέλω να το πουλήσω, ότι ο άντρας μου δεν θέλει να δουλέψω.
Του είπα λοιπόν: Αν μου δείξει πώς να το χειριστώ, θα το αγοράσω.
Πόσο θέλετε?.
Λέει χίλιες εκατό πεσέτες.
Και αν με διδάξεις, ποια υλικά χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη και όλα όσα κρατάω.
Με δίδαξε, μου έδωσε μια εξήγηση, μου είπε από πού αγοράζονται όλα.
Του είπα, γράψε το.
Δεν ξέρω να γράφω, μου είπε.
Γιατί ήταν της φυλής των τσιγγάνων.
Και μετά έγραψα όλα όσα μου είπε.
Και το αγόρασα ήδη και μου το έφερα.
Και έφτασα εδώ και άρχισα να κάνω πρακτική με κάποιους γείτονες που έμεναν εδώ, δίπλα στο σπίτι μου.
Έλα, κατέβα, θα σε βγάλω φωτογραφία.
Και έτσι ξεκίνησα.
Μέχρι που βγήκαν εντάξει.
Και άρχισα ήδη να πηγαίνω στις πόλεις, για πάρτι και ούτω καθεξής μέχρι να συνταξιοδοτηθώ».
«Μέχρι το έτος 75 που συνταξιοδοτήθηκα.
Ήμουν εκεί από το 1938 έως το 1975. Δούλευα
πάνω σε αυτό».
«Έφτανε σε μια πόλη την ημέρα του πάρτι και έβαζε μια κουρτίνα,
ένα φόντο, εκεί σε έναν τοίχο και το μηχάνημα δίπλα του, και οι άνθρωποι έρχονταν εκεί για να τραβήξουν τις φωτογραφίες τους».
«Πολλοί είχαν ήδη πάει στη Γαλλία κατά τη διάρκεια του πολέμου και
έγραψαν για τη Γαλλία και έστελναν ο ένας στον άλλο φωτογραφίες των παιδιών τους, των γονιών τους, τα πάντα».
Τα διακοσμημένα σκηνικά θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν διάφορα μοτίβα,
όπως τοπία, σκηνικά, μηχανοκίνητα οχήματα, αεροπλάνα...
«Το αγόρασα από έναν φωτογράφο, που το φορούσε ένα ή δύο χρόνια, από την Κουένκα.
Και για είκοσι πέσος το αγόρασα από αυτόν.
Και το πήρα τέσσερα ή πέντε χρόνια.
Είχε πάρει άλλο από ένα πλοίο με κανόνια.
Και αυτό είχε κανόνια πίσω.
Από τη μια πλευρά ήταν τα κανόνια και από την άλλη αυτό».
«Αγόρια, κορίτσια, ζευγάρια με ραντεβού, παιδιά, παππούδες και γιαγιάδες, τα πάντα».
«Τα περισσότερα, λοιπόν, ήταν αγόρια με κορίτσια, έβγαζαν φωτογραφίες, φωτογραφίες με τις φίλες τους, φίλες,
γυναίκες που έφεραν τα παιδιά τους εκεί για να τους βγάλουν φωτογραφίες, μικρά παιδιά,
είχα και ένα άλογο για τα παιδιά, έμπαιναν καβάλα. και έκανε τη φωτογραφία."
«Το μηχάνημα μπορούσε να κατασκευαστεί από 6x9, 4x6,5 και 15 πλάκες επίσης, αλλά ήταν σχεδόν πάντα 7x10.
Φτιάξαμε τις φωτογραφίες 7x10.
Το κλισέ ήταν χαρτόνι.
Το ίδιο χαρτόνι που έγινε η αντιγραφή ήταν το κλισέ, το αρνητικό».
«Ήταν ένα συρτάρι, που αποκαλύφθηκε ακριβώς εκεί».
Είχε ένα κοντέινερ για προγραμματιστή και ένα άλλο για σταθεροποιητή.
Και όταν αναπτύχθηκε, το κοίταζες και το έβαζες, όταν ήταν ήδη καλά χρωματισμένο και
όλα μπήκαν στο σταθεροποιητικό και από το σταθεροποιητικό μέχρι το καθαρό νερό.
Και η φωτογραφία ήταν ήδη τραβηγμένη. Το αποκάλυψα και με πλήρωσαν και τους το έδωσα.
Όταν βγήκε αυτή η φωτογραφική μηχανή Polaroid, μια φασαρία στην τηλεόραση και στον Τύπο.
Μερικές φωτογραφίες που βγαίνουν αμέσως.
Τα έκανα 40 χρόνια».
Η δραστηριότητα του Santiago Fumaz ήταν πλανόδιος, γεγονός που τον ανάγκασε να μετακομίσει από τη μια πόλη
στην άλλη, σύμφωνα με ένα ημερολόγιο εορτασμών.
«Στην αρχή πήγα με αυτοκίνητο, κάρο, έφτιαξα ένα μικρό αυτοκίνητο και ένα ιππικό
και πήγα με αυτό γιατί δεν υπήρχαν αυτοκίνητα».
«Κοιμήθηκα εκεί που ήταν βράδυ.
Πολλές νύχτες, κάτω από ένα δέντρο.
Πολλά βράδια περπατούσα όλη νύχτα για να μπορέσω να πάω σε ένα πάρτι την επόμενη μέρα.
Πάντα. Και μια για την άλλη.
Έφυγε από εδώ μια φορά στις 15 Απριλίου και επέστρεψε στις 15 Οκτωβρίου, πηγαίνοντας πάντα από πάρτι σε πάρτι».
Στους έξι μήνες που πέρασε μακριά από το σπίτι του, ο Σαντιάγο έπρεπε να κουβαλήσει
μαζί του όλα τα χρήματα που μάζευε, με τον επακόλουθο κίνδυνο.
«Είχε άδεια κυνηγιού και ο ένας έφερε κυνηγετικό όπλο.
Το κουβαλούσε πάντα στο αυτοκίνητο.
Δεν χρειάστηκε ποτέ να το χρησιμοποιήσω, αλλά ήταν άμυνα.
Το πήρα για λίγο, αλλά μετά το άφησα γιατί ήταν ταυτόχρονα δέσμευση».
«Μια φορά έφτασα σε μια πόλη και συνάντησα κάποιον από εδώ στην πόλη.
Και είπα πότε θα πας στο Fonz.
Λέει: Αύριο.
Θα μου πάρεις παραγγελία;
Ναι, ρε φίλε, αν δεν ζυγίζει πολύ, γιατί κάνω ποδήλατο, είπε.
Και ήταν τουλάχιστον 50 χλμ. από εδώ.
Και είπα, όχι, δεν έχει πολύ βάρος.
Και του έδωσα ένα φάκελο με 500 ντουρό σε λογαριασμούς.
Του είπα: Πάρε αυτόν τον φάκελο και δώσε τον στον πατέρα μου.
Και ναι, το κατέβασα.
Και χωρίς να πάει σπίτι του τηλεφώνησε στο σπίτι μου και είπε στους γονείς μου, πάρτε αυτό που μου έδωσε ο Σαντιάγο.
Και τους έδωσε τον φάκελο».
Η απόκτηση της πρώτης κάμερας 35 χλστ.
Ήταν μια μεγάλη πρόοδος για τον Σαντιάγο στην ανάπτυξη του εμπορίου του και μια άνεση
στο εκτόπισμα.
«Και όταν βγήκαν εκείνα τα μικρά μηχανήματα, άφησα αυτά του λεπτού και αγόρασα ένα
μικρό και στο μέρος που το αγόρασα με έμαθαν ήδη να αποκαλύπτω τα πάντα».
«Αργότερα, όταν άφησα το μηχάνημα του λεπτού και ξεκίνησα με τα μικρά, τότε
αγόρασα ήδη ένα Guzzi και με το Guzzi πήγα παντού, αφού δεν χρειαζόταν να κουβαλάω
βάρος, ούτε κουρτίνες, ούτε άλογα για τα παιδιά. ή οτιδήποτε άλλο, ήμουν με την Guzzi.»
«Με τη μικρή κάμερα πήγα να ψάξω για ανθρώπους στους δρόμους, στα μπαρ
και στους χορούς, και με τη μικρή κάμερα έπρεπε να έρθουν άνθρωποι εκεί.
Δεν ήταν πια το ίδιο.
Έκανε πολλά περισσότερα.
Και τα αποκάλυπτε και την επόμενη μέρα τα ξαναφόρεσε».
«Άνθρωποι που ήξερα ότι έκαναν κοινωνία, εκεί ήμουν εγώ εκείνη την ημέρα.
Μου άρεσε πολύ αυτό.
Και ο Επίσκοπος του Μπαρμπάστρου μου είπε κάποτε να πηγαίνω πάντα μαζί του όταν επρόκειτο να επιβεβαιώσει.
Και πήγα μαζί του για μερικά χρόνια, για να επιβεβαιώσω τον κόσμο και έβγαλα τις φωτογραφίες.
Αν και σε κάποιες πόλεις, ο ιερέας δεν με άφηνε να βγάζω φωτογραφίες στην εκκλησία, σε κάποιες όχι όλες.
Άλλοι ήταν πολύ χαρούμενοι.
Εκτός από τις κοινωνικές εκδηλώσεις, ο Σαντιάγο τράβηξε φωτογραφίες και για τα νέα έγγραφα ταυτότητας.
«Λοιπόν, τράβηξα μικρές φωτογραφίες για την ταυτότητα.
Η αστυνομία μου έδωσε ένα φύλλο με τα μέτρα που έπρεπε να έχω και τα πάντα.
Και έκανα το ίδιο.
Έκανα πολλές πόλεις.
Α, λοιπόν, τράβηξα πολλές φωτογραφίες.
Υπήρχαν πόλεις που τραβούσαν φωτογραφίες ολόκληρης της πόλης.
Ωστόσο, οι φωτογραφίες τοπίων ή οι όψεις των πόλεων έγιναν μόνο εάν είχαν παραγγελθεί.
«Αν με ρωτούσαν, ναι.
Όχι για τα τοπία, ούτε για τα τοπία δεν με πλήρωσαν τίποτα.
Ο κόσμος αν τα ζητούσε τα έκανε και με πλήρωνε.
Σε μερικές πόλεις έκανα θέα στην πόλη, για ένα κατάστημα στην πόλη.
Αλλά ήταν χίλια.
«Οψεις των πόλεων με διέταξαν να κάνω πολλές, σε πολλές πόλεις.
Αλλά τα έκανε, λιγότερο από χίλια, όχι.
Να τα ξαναπουλήσω».
«Πρώτα έκανα 10, δέκα όψεις μιας πόλης και τις έδειξα και αν τους ενδιέφερε έκανα
100 από κάθε αρνητικό.
Και βγήκαν τα χίλια.
Και τους χρέωσε λιγότερα για να κερδίσουν κάτι».
Η ιστορία του Santiago Fumaz είναι κοινή με αυτή πολλών πλανόδιων φωτογράφων που περιόδευσαν
τις πόλεις της Ισπανίας με τα gadget τους, πουλώντας την ψευδαίσθηση ότι η εικόνα σας
θα διαιωνιζόταν για πάντα.
Σήμερα, σε ηλικία 94 ετών, ο Σαντιάγο και το φωτογραφικό του αρχείο αποτελούν ένα εύγλωττο λεύκωμα
αναμνήσεων που μας αφηγείται τα κοινωνικά γεγονότα μισού αιώνα.
Είμαι ο Eugenio Monesma, σκηνοθέτης και παραγωγός του ντοκιμαντέρ που μόλις είδατε.
Αν σας άρεσε, σας ενθαρρύνω να εγγραφείτε στο κανάλι ενεργοποιώντας τις ειδοποιήσεις από
το κουδούνι και έτσι μπορείτε να απολαύσετε τα εκατοντάδες ντοκιμαντέρ που έχω ήδη στο
κανάλι και αυτά που θα ανεβάζω κάθε εβδομάδα.