Lễ hội truyền thống và câu chuyện giữ gìn nét đẹp di sản

Ở Thái Nguyên, mùa lễ hội trong tháng riêng vừa qua giống như một cơn bùng nổ của sắc màu, âm thanh, tâm thức, tín ngưỡng, nghệ thuật. Sự phục dựng, giữ gìn bản sắc được trình diễn trong lễ hội đã làm cho người đi hội thấy hoan hỷ, hạnh phúc khi được đến với bản thể, bản ngã và niềm tin tín ngưỡng của mình. Lễ hội được tổ chức, bản thân tôi thấy rất là phấn khởi, cầu mong có một cái chức khỏe dồi dào. Đến sự những cái lễ hội này chủ yếu là để cho tinh thần được thoải mái. Những trò chơi dân gian này thì được phổ biến trong các lễ hội, tham gia vào những trò chơi để giải trí. Đặc biệt ở những lễ hội đã và vừa mới được vinh danh như lễ hội đèn đùm, lễ hội núi văn, núi võ, có một số yếu tố trong công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể đã được tỉnh, ngành chức năng, cùng các địa phương và cộng đồng quan tâm thực hiện nhiều năm qua như đầu tư không gian di sản, đưa di sản vào đời sống, kết nối di sản và du lịch. Chúng tôi cũng đã khảo sát, đã hướng dẫn nhân dân đến cơ sở, thì những di sản này được khơi dậy, được phục hồi, được bảo vệ và được phát huy trong đời sống cho việc phát triển kinh tế văn hóa xã hội. Tuy nhiên, trong thực tế cũng nổi lên vấn đề là không ít lễ hội truyền thống nổi bật được cộng đồng quan tâm, nhưng vẫn đứng trong tranh giữa danh tới phát triển và mai một khi nhiều nét đẹp chưa được khai thác đều đặn thường xuyên. Một cái lễ hội ngoài cái phần lễ ra thì cái phần hội cũng nên cho nó đậm đà cái bản sắc dân tộc. Thí dụ như cái hội lồng tồng ở trên Phú Đinh chẳng hạn, thì ngoài cái việc là mình đưa những cái hoạt động văn hóa mới vào thì những cái hoạt động dân gian ngay ở trên bản địa đấy người ta có, thí dụ như là cái múa rối ở Thẳng Đục hoặc là hát dao duyên của người Tây, của người Dao, của người Sáng Trí cũng thấy vắng bóng ở đây, kể cả người Nung cũng thế. Lễ hội truyền thống là tổ chức một sự kiện văn hóa đa dạng, mang tính chất cộng đồng gắn kết con người với con người, con người với thiên nhiên, con người với thế giới tâm linh. Để tiếp tục làm tốt công tác bảo tồn di sản lễ hội truyền thống thì ưu tố con người là quan trọng. Trong đó vai trò chủ thể của người dân trong lễ hội phải đặc biệt được đề cao. Nếu mà không có người dân tham gia lễ hội một cách chủ động thì nó sẽ bị cái thứ gọi là áp đặt văn hóa. Nhưng mà cái thứ ấy nó sẽ làm mai một cái giá trị truyền thống của cái vùng miền đi. Nên là vận động nhân dân người ta thực hiện các nghi thức của một cái lễ hội. Ngoài cái phần lễ ra thì cái phần hội thì cũng nên cho nó đậm đà cái bản sắc dân tộc. Trong dòng chảy hội nhập, giao thoa văn hóa đang rất mạnh mẽ để phát huy những giá trị tốt đẹp của di sản lễ hội vừa xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc phù hợp với nhịp sống hiện đại ngày nay thì việc hoàn thiện thiết chế quản lý thuộc về chính quyền và cơ quan quản lý. Về phía cộng đồng, khi vai trò của nhân dân được đề cao trên cơ sở có định hướng đúng thì người dân sẽ chủ động tham gia vào việc giữ gìn, tiếp nối những tập tục, lễ thói tốt đẹp của quê hương.